Το γιγαντιαίο ως αόρατη σκιά

Το γιγαντιαίο είναι μάλλον αυτό του οποίου το ποσοτικό γίνεται μια ειδική ποιότητα και επομένως ένα ιδιόμορφο είδος μεγαλοσύνης. Κάθε ιστορική εποχή δεν είναι μόνο μεγάλη με ένα διακριτό τρόπο σε σχέση με άλλες: έχει, σε κάθε στιγμή, τη δική της έννοια του μεγάλου. Όμως όταν το γιγαντιαίο του σχεδιασμού και του υπολογισμού , της προσαρμογής και της ασφάλειας, υπερβαίνει το ποσοτικό, τότε αυτό  γίνεται μια ιδιαίτερη ποιότητα δηλαδή τότε το υπολογισμένο γιγαντιαίο γίνεται τελικά μη μετρήσιμο. Αυτό το μη μετρήσιμο παραμένει η αόρατη σκιά η οποία ορίζει όλα τα πράγματα τριγύρω και μετατρέπει τον άνθρωπο σε subjectum και τον κόσμο σε εικόνα. Με αυτή η σκιά ο σύγχρονος κόσμος εξέρχεται από την αναπαράσταση και δωρίζει  στο μη μετρήσιμο ένα προσδιορισμό και την ιστορική μοναδικότητα της εποχής του.M.Heidegger "The Age of the world Picture".

Ο Godzilla του 2014 έχει σοβαρές διαφορές από αυτόν του 1998.

Κατ' αρχάς είναι πολύ πιο σκοτεινός: Οι μάχες διεξάγονται το βράδυ ή το ημίφως, σε αντίθεση με το πολύχρωμο "ημερήσιο " Godzilla του 1998.Η σκόνη και οι σκιές επικαλύπτουν τα πάντα, έτσι που παίρνει πολύ ώρα για να υπολογίσει ο θεατής το μέγεθος των τριών τεράτων της υπόθεσης. Τα τέρατα τελικά είναι " ανυπολόγιστα μεγάλα".

Ενώ στο 1998 έχουμε ένα τέρας με βλέμμα, με συσπάσεις, μια τερατική προσωπικότητα από το Jurassic Park, εδώ τα τέρατα δεν έχουν βλέμμα , κινούνται ως ασαφείς όγκοι που επισκιάζουν τα πάντα. 

Το 1998 έχουμε μια μονομαχία με όλα τα στερεότυπα των αντιπάλων που αντιπαρατίθενται ισότιμα, τώρα τέρατα δεν ενδιαφέρονται για τους ανθρώπινους αντιπάλους αλλά μόνο για την φυσική τους αντιπαλότητα και την αναπαραγωγή τους. Με μια έννοια στην ταινία 2014   ο κόσμος είναι  η "φύση" των τεράτων δεν είναι η "φύση" των ανθρώπων.

Το 1998 οι κωμικές αυτοσαρκαστικές στιγμές είναι άφθονες, ενώ τώρα επικρατεί το δράμα, η ηρωική απώλεια, το μελό και η απόγνωση.

Τέλος το 2014 ο Godzilla, αφού τα κάνει όλα "λίμπα" είναι σωτήριος αφού εξολοθρεύει τα ραδιενεργά Mutu και εξαφανίζεται για να επανέλθει ως ευεργέτης στο sequel.

Μέσα στην δηλητηριώδη απλοϊκότητα τους τα χολιγουντιανά μεγαθεάματα είναι πάντοτε μικρά δοκίμια της εποχής. Το 1998 ο Godzilla είχε πλάκα, ήταν ένας ανάλαφρος παλιμπαιδισμός ισόμορφος του αφροδισιακού Clinton ενώ σήμερα είναι σκοτεινός απροσμέτρητος ισοδύναμος  της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης.

Στο «The Age of the world Picture»  ο Heidegger κάνει μια ενδιαφέρουσα παρατήρηση: ο Αμερικανισμός είναι μια Ευρωπαϊκή επινόηση. Οι ευρωπαίοι ονομάζουν Αμερικανισμό τον  γιγαντισμό  στις διαφορές εκδοχές του, χωρίς να μπορούν να δουν το μεταφυσικό του περιεχόμενο. Ταυτόχρονα οι Αμερικάνοι εννοούν ως Αμερικανισμό τον "πραγματισμό" δηλαδή μια άλλη μη μεταφυσική κατεύθυνση. Όμως ο Godzilla είναι Ιαπωνική επινόηση δηλαδή προέρχεται από ένα κόσμο με  επαναλαμβανόμενες τελετουργίες χωρίς νόημα , σύμφωνα με την γνωμάτευση του Agamben .Δηλαδή το τέρας θα ξαναέρθει οσονούπω.

Ξεκίνησε ως παιδικό τέρας, επανήλθε ως σκιώδης απροσμέτρητος όγκος.

Ο Godzilla , ως  θέαμα, στην μικρομεσαία κατακερματισμένη Ελλάδα της κρίσης, φαίνεται κατ' αρχάς ως καραμπινάτη "αμερικανιά": ένα τεχνολογικό υπερκιτς που εισέβαλε στα σινεμά λόγω της δύναμης των δικτύων διανομής. Μήπως όμως η παγκόσμια οικονομική κρίση δεν έχει πλήξει την Ελληνική κοινωνία ως εξωγενής τεχνολογική κατασκευή; Ποια είναι η λογική δομή που συνδέει  την καθημερινή οικονομική δυσπραγία με το γιγαντιαίο όγκο του χρέους; Μάλλον ο Heidegger δίκιο. Το γιγαντιαίο έχει πάρει ποιοτικά χαρακτηριστικά, και έχει γίνει μια αόρατη σκιά. Ο Godzilla του 2014 δεν είναι άγνωστος μας. 

Η Roberts ως πόρνη είπε και στους δύο:

Στο blockbuster "Pretty Woman" υπάρχει μια σκηνή όπου ο φίλος του R.Gere βρίσκει την πρώην πόρνη J.Roberts μόνη στο σπίτι .Η Roberts είναι ήδη μεταμορφωμένη ψυχικά  και έχει μια εμφάνιση "καθώς πρέπει". Ο φίλος του Gere της επιτίθεται ενώ καθώς αυτή αντιστέκεται αυτός της θυμίζει την ιδιότητα της. Η Roberts ευρίσκεται σε άμυνα , αμηχανία. Όταν βρίσκει τον Gere του αποκαλύπτει την επίθεση και του λέει:

Με βρήκε ως κανονική ενώ αν με έβρισκε ως πόρνη, στο δρόμο, με τα ρούχα της δουλειάς θα τον είχα κανονίσει.

Η Roberts ανέδειξε το πρόβλημα του που , πως και με ποιον γίνεται η αντιμαχία

Ο θρασύδειλος φίλος του Gere προσπάθησε να βιάσει την πόρνη   Roberts γιατί παραβίασε ένα στοιχειώδες πρωτόκολλο της αντιμαχίας. Έπαιξε με την πόρνη, " εκτός έδρας", όπου η μεταμορφωμένη δεν είχε διαθέσιμο τον κώδικα της, το χώρο της, τη γλώσσα της.

Στα θεμελιακά ζητήματα του πως που με ποιον έχει μεγάλη σημασία

Η υπόθεση του video του ποταμιού έχει στραβώσει γιατί ο όρος "σεξιστικός" αποσπάται από τα συμφραζόμενα του και εισάγεται σε ένα ευρύ δημόσιο χώρο όπου το λήμμα "σεξ" παραπέμπει πολλαπλά αλλού.

Ας γίνουμε λοιπόν η Roberts πόρνη της πιάτσας του Beverly Hills και η "Pretty Woman" γυναίκα του Gere.

Το βίντεο είναι σεξιστικό γιατί η έφηβη εξομολογείται το ζήτημα της πρώτης φοράς , αναζητώντας το βλέμμα της συνομήλικης, ενώ όλοι ξέρουν ότι αγκυρώνεται και στο βλέμμα του μέσου θεατή youtube που στατιστικά είναι μπανιστηριτζής πορνογραφίας, παιδόφιλος, ανενεργός ερωτικά, αδιάφορος πολιτικά. Με αυτόν όμως το μέσο θεατή μπορείς να μιλήσεις για "σεξισμό";

Ο Θεοδωράκης που είδε " αριστερό υπερσυνηρητισμό" είναι τελικά σαν το μέσο θεατή του βίντεο του.Γιατί δεν απευθύνεται σε ένα ειδικό κοινό, σε ένα ειδικό χώρο, σε μια συγκεκριμμένη συνθήκη όπου μπορούμε να ορίσουμε τι είναι " αριστερός υπερσυντηρητισμός" , αλλά απευθύνεται στον στατιστικό μέσο μπανιστηριτζή τον οποίο απενοχοποιεί.

Το βίντεο , ιδεολογικά είναι τόσο επικίνδυνο, όσο και το βίντεο του Συριζα, που στηρίχτηκε στην συγκινησιακή φόρτιση του εθνικού ύμνου. Εδώ αναζητήθηκε το βλέμμα του μέσου ευαισθητοποιημένου θεατή, ακροατή της ερτ, ενώ όλοι ξέρουν ότι αγκυρώνεται στο βλέμμα του oug εθνικιστή, αλλά και του  άδολου πατριώτη , οποίος  δονείται και κλαίει στο άκουσμα του εθνικού ύμνου. Το βίντεο του συριζα αντιστοιχεί αισθητικά, ιδεολογικά με ένα βίντεο από την κηδεία των δολοφονημένων χρυσαυγιτών όπου οι γονείς τους  κλαίνε και τραγουδούν τον εθνικό ύμνο και στο τέλος με cut εμφανίζεται το σήμα της ΧΑ.

Η αισθητική είναι  ιδεολογία.

Όσοι ασχολούνται με τη ΧΑ , ξέρουν πως αυτή αποκρυσταλλώνει, συναισθήματα, συμπεριφορές, νεύματα, σημαινόμενα που παράγονται σε ένα βιοψυχικό συνεχές. Αυτό το συνεχές είναι σαν το συνεχές του youtube, όπου Roberts είναι ταυτόχρονα πόρνη και Pretty Woman η μικρή είναι ταυτόχρονα η πρωτάρα έφηβη αλλά και "πιπίνι" του Θέμου , ο εθνικός ύμνος είναι της Ερτ και του Μιχαλολιάκου και του "εθνικού σταρ". Είναι το συνεχές που ο φορμαλιστής Badiou αποκαλεί "άτονο κόσμο" .Σε αυτό το συνεχές τόσο η Πρώτη φορά του Θεοδωράκη και ο Εθνικός Ύμνος του Συριζα, φορτώνουν άτονες σημασίες, ρευστά νοήματα, προς πάσα νόσο, δηλαδή κυρίως προς πάσα συλλογική ψυχοπαθολογία, ενώ υποτίθεται έχουν target groups.Κουταμάρες,  μάλλον ξέρουν πως διεγείρουν τόσο το παιδοφιλικό όσο και εθνικιστικό συναίσθημα, δηλαδή τον πυρήνα του βιοψυχικού  χρυσαυγητισμού.

Απ' ότι μάθαμε στα θέματα αισθητικής του Θεοδωράκη έχει λόγο ο Κοκκινόπουλος και στον Συριζα γνωστός "Λάκης" των Νοτίων Προαστίων.

Και στους δύο  ,  η Roberts πόρνη είπε : Βρε δε γαμ.... ρε μαλ....

Το "Μικρό Ψάρι" των πενήντα λέξεων

 

Τελικά ο κινηματογράφος του Γ.Οικονομίδη έχει κάτι από την παραγωγική μανιέρα των μεγάλων σκηνοθετών. Η τελευταία ταινία ουσιαστικά ανακυκλώνει και μεταμορφώνει όλα τα στοιχεία των προηγούμενων ταινιών του. Το αποτέλεσμα είναι πολλαπλά αξιόλογο, γιατί ουσιαστικά βαθαίνει τον προβληματισμό του ενώ παρουσιάζει μια νέα ταινία.

Από τη λεκτική οικιακή  βία του «Σπιρτόκουτου», στη βία του μικρού βιοτεχνικού χώρου της «Ψυχής» , στο ερωτικό τρίγωνο του ευτυχούς αφανισμού του «Μαχαιροβγάλτη» φτάνουμε στον υπόκοσμο και την αποσάρθρωση των ανθρώπων του "Ψαριού".

Εκεί που ο Οικονομίδης είναι μοναδικός είναι ότι κατέχει , σχεδόν φιλοσοφικά, το      γλωσσικό και εξωγλωσσικό ιδίωμα των λούμπεν .Ο προφορικός λόγος έχει πενήντα λέξεις, συνεχείς βωμολοχίες,  αμήχανες επαναλήψεις με κολλήματα στους φθόγγους ενώ τα βλέμματα είναι τρομώδη ψευδοαυστηρά  και κενά. Δεν είναι τυχαίο πως το Σπιρτόκουτο έγινε τόσο εύκολα θεατρικό.

Στο «Ψάρι» οι άνθρωποι του Οικονομίδη έχουν διασταλμένες τις περιπλοκές όλων των προηγούμενων ηρώων του. Στον κόσμο αυτό δεν έχει νόημα καν η ηθική αποτίμηση. Ακόμα και οι εξάρσεις αλληλεγγύης, τιμής, ανταπόδοσης συνοδεύονται από ψυχρές δολοφονίες. Ουδείς αναμάρτητος.

Είδα χθες το βράδυ το Ψάρι και σήμερα νωρίς έμαθα για τη δολοφονία του δολοφόνου του φύλακα. Τα νέα από την Νιγρίτα ουσιαστικά ανήκουν στο σενάριο του Οικονομίδη. Αυτή είναι και η αξία της ταινίας.

Πέραν του κεντρικού ήρωα Στράτου στην ταινία δεσπόζει η μοναδική φιγούρα του Μάκη. Πρόκειται ίσως για τον  πιο σκοτεινό ήρωα του σύγχρονου ελληνικού κινηματογράφου. Μια φιγούρα βγαλμένη από b movie splatter προσαρμοσμένη και τελικά αυθεντική ύπαρξη στην Ελλάδα της κρίσης. Ελπίζω ο Π.Ζερβός να έχει κατανοήσει το επίτευγμα του.

Ο λιγομίλητος ,ψευδολεκτικός κόσμος του Οικονομίδη, μεγαλώνει δίπλα μας. Είναι αυτός που δεν καταγράφεται, δεν απαντά, δεν υπάρχει, στα δημογραφικά μοντέλα των δημοσκοπήσεων. Αν η κρίση συνεχιστεί η μετατροπή σε Μάκηδες και Βίκες θα γίνει ίσως μαζική. Και ίσως το «Ψάρι» είναι μια ακόμη προειδοποίηση.

Gravity: Deleuze goes to Hollywood

 

Προειδοποίηση:αποκαλύπτονται κρίσιμα σημεία της υπόθεσης

Διάβασα ότι οι κοσμοναύτες που είδαν το Gravity ομολόγησαν πως είναι η πιο ρεαλιστική απεικόνιση της αίσθησης που έχουν στους διαστημικούς σταθμούς. Αργές αιωρήσεις σε ένα διπλό φόντο : από τη μια η πολύχρωμη σφαίρα της γης από την άλλη το κατάμαυρο σύμπαν. Φαίνεται πως η ψηφιακή τεχνολογία έχει κάνει άλματα.

Βέβαια το Gravity είναι μια τυπική ιστορία διάσωσης σε ακραίες συνθήκες. Δεν είναι απλό για μια αμερικανίδα ολομόναχη επιστημονική σύμβουλο σε αποστολή να φτάσει στη γη μέσω ενός ρωσικού σκάφους, ενός πυροσβεστήρα ,μιας κινεζικής κάψουλας και να διασωθεί από πνιγμό . Όλα  αυτά , με τη μία χωρίς υποστήριξη.

Ωστόσο η ταινία παίζει με τα ονόματα : η Dr Stone ( Πέτρα) αιωρείται με τον φλεγματικό ήρωα Kowalski (Σιδεράς -Πολωνικά) σε ένα περιβάλλον όπου η βαρύτητα έχει μια τιμή  να σε κρατάει σε αιώρηση μόνο. Ο Σιδεράς καθοδηγεί την Πέτρα να διαχειριστεί μια σειρά από διαστημικούς μεταλλικούς μηχανισμούς για να πέσει στο έδαφος.  Η ηρωίδα χρειάζεται να  εισέλθει σε μια ζώνη μεγαλύτερης βαρύτητας για να διασωθεί. Όπως λέει ,όση δύναμη χρειάζεται να απογειωθεί , χρειάζεται για την προσγείωση. Με μια έννοια ο τίτλος είναι αινιγματικός. Δεν υπάρχει βαρύτητα γενικώς αλλά μια ειδική τιμή της βαρύτητας. Οι ήρωες είναι σε αιώρηση , σε μια φυσική κατάσταση limbo στην συγκεκριμένη  τιμή της βαρύτητας. Εντός αυτής της αιώρησης οι μονόλογοι της ηρωίδας έχουν κινηματογραφική αξία.

Το «Gravity» δεν έχει το ανάπτυγμα  του ‘Space Odyssey” ούτε το βάθος του “Solaris”.

Υπερτερεί όμως σε αληθοφάνεια του cult “Alien”, παρότι μοιάζει στο μοτίβο της θηλυκής επιβίωσης .Αν στο “Alien” θηλυκή επιβίωση είναι αποτέλεσμα μιας διοικητικής ικανότητας στην «Βαρύτητα»  αυτή προκύπτει από μια ικανότητα της ηρωίδας «Πέτρας» να διαχειριστεί τις γλώσσες . Χωρίς να τις γνωρίζει αποκωδικοποιεί τα Ρώσικα, τα Κινέζικα ενώ υποκύπτει και προκαλεί την γοητεία του παιδικού παιγνιδιού στα Ισλανδικά. Αν το “Matrix” είδε τον κόσμο ως Λακανικό δίπολο συμβολικό- πραγματικό το Gravity παραπέμπει στις Ντελεζιανές εδαφοποιήσεις: Οι ήρωες απευθύνονται συνεχώς με τα γήινα , εδαφικά «βαριά» επώνυμα  τους, χωρίς  μικρά ονόματα. Το έδαφος , ως εμμενές στοιχείο που συγκροτεί τους ανθρώπους είναι συνεχώς παρόν στα 400 χιλιόμετρα της διαστημικής τροχιάς. Η ταινία καταλήγει με μια ηθελημένη επιστημονική παραδρομή. Η ηρωίδα είναι σε θέση να περπατήσει αμέσως στο έδαφος. Η εδαφοποίηση υπερτερεί της επιστημονικής ακρίβειας.

Τελικά το Gravity  μπορεί να μπει στην σειρά των ποπ φιλοσοφικών επιτευγμάτων του Hollywood, γιατί μιλάει για την γη και το γήινο «όδε είναι» μέσα από την πιο πιστή ρεαλιστική απεικόνιση του διαστήματος.   

Είχε γραφεί το σημείωμα όταν ένα κατά λάθος google, αποκάλυψε ότι κάποιος είχε δει τον Deleuze στα κινηματογραφικά στοιχεία της νουβέλας  "Gravity's Rainbow"!!Περισσότερα εδώ

 

Ιστορικός συμβιβασμός και Wrestling

 

 

 

 

Στο   θαυμάσιο   Wrestler (2008) του Aronofsky ,  είδαμε ένα παρακμιακό  Mickey Rourke ,ως παλαιστή του Αμερικανικού Wrestling . Εκεί είδαμε ακριβώς τη σκηνοθεσία αυτού του τυπικού freak αμερικανικού θεάματος .Στο Ελληνικό Kατς του 70 ή το Μεξικανικό  Lucha Libre η σύμβαση είναι, ότι κατ' αρχάς κάνουμε ότι παλεύουμε σε μια σχεδιασμένη "χορογραφία"  και αν  "ξεφύγει" καμία τότε καλύτερα ας προσέχουμε. Αντίθετα το Αμερικανικό   Wrestling,   η σύμβαση είναι ότι συμφωνούμε πως θα "πλακωθούμε" κανονικά, με όλα τα ρεπερτόρια βίας, αλλά συμφωνούμε στην αλληλουχία των λαβών. Στο Wrestling  «παίζουν» όσοι αντέχουν, και επιβιώνουν κυρίως με ουσίες. Ωστόσο η πάλη είναι εξ' ίσου συμφωνημένη, απλώς η συμφωνία αφορά ένα άλλο επίπεδο.

O Νίκος Ξυδάκης σε ένα μάλλον ιστορικό κείμενο οριοθετεί τη συντεταγμένες ενός τρέχοντος Compromesso Storico αλλά ελληνικά. Δεδομένου ότι ο N Ξ έχει κρατήσει μια μοναδική ισορροπία ανάμεσα στην "θεσμική " του θέση ως διευθυντή της Καθημερινής και ως οξέως κριτικού αρθρογράφου προς τις τρέχουσες "μνημονιακές" πολιτικές, η έκκληση του έχει ειδική αξία. Η ένσταση μου προς την έκκληση του Ξυδάκη είναι η εξής: Ενώ ο ιστορικός συμβιβασμός των Μόρο Μπερλινγκουερ αναφέρεται στις συντεταγμένες μιας συγκυρίας που απαιτεί ρητές συμφωνίες, στην ουσία ο σύγχρονος ελληνικός συμβιβασμός έχει ήδη δρομολογηθεί, μόνο που έχει ήδη συμφωνηθεί σε ένα άλλο επίπεδο από που έχουμε συνηθίσει. Οι παράγοντες του πολιτικού συστήματος, το οποίο στην ανάλυση του G.Agamben μπορούμε να κατανοήσουμε ως  τελετουργία στην πολιτικοθεολογική της διάσταση, έχουν υπερβεί τις πολιτιστικές αισθητικές ρουτίνες της κοινωνίας. Ενώ εικοτολογούμε  μια συμφωνία Σουγλάκου με Ντι Μπέστια, ήδη βιώνουμε μια συμφωνία John Cena με Undertaker .

Η μοναδική επιτυχία της Συριζαϊκής υπόσχεσης είναι η ταυτόχρονη κατάθεση ενός τεχνοφιλελεύθερου " έντεχνου" και ενός κινηματικού "λαικοπόπ" ρεπερτορίου. Το έντεχνο περιλαμβάνει  ένα σύνολο πλαστικών τοποθετήσεων και ισόποσων αινιγμάτων (δεν ορίζεται ποιο ποσοστό του χρέους είναι αποδεκτό προς διαγραφή, αποσιωπάται πως οι προτάσεις του είναι οι αρχικές προς διαπραγμάτευση άρα υπόκεινται σε "κούρεμα" στην τελική συμβιβαστική θέση, όλα στηρίζονται σε υποτιθέμενα σενάρια ορθολογικής  αντίδρασης των δανειστών κλπ κλπ) .Το "λαικοπόπ" περιλαμβάνει μια γενικευμένη αριστεροφωνία η οποία παροχετεύεται μέσα από ένα επιμελημένο δίαυλο ο οποίος έχει κατασκευαστεί με την κεντρική ιδέα της «μη ανάθεσης» : όλες οι κινηματικές δράσεις υποστηρίζονται μεν, ως δυνητικές αυτοδεσμεύσεις  δε σε ένα επερχόμενο σενάριο "αριστερής διακυβέρνησης". Οταν όμως ο ερμηνευτής προσπαθεί και στα δύο ρεπερτόρια η κατάσταση ξεφεύγει (πηγή) Η επίκληση της μη ανάθεσης λειτουργεί ως  υπομόχλιο αυτοπεριορισμού και όχι πυροδότησης των κινημάτων. Όμως  ο λούμπεν "μουρουτισμός" της δεξιάς και ενίοτε της κεντροαριστεράς αδυνατεί  να διακρίνει τέτοιες πολυχρωμίες. Δεν υπήρξε κανένας θερμός Σεπτέμβρης, γιατί η οι υψηλές θερμοκρασίες θα μπορούσαν να δημιουργήσουν συνθήκες "ανάθεσης" εντός της οποίας η Συριζαική υπόσχεση δεν υπάρχει.Το Compromesso Storico αλά Ελληνικά ενυπάρχει στη "βαθιά δομή" της Συριζαικής υπόσχεσης. 

Βιβλιογραφία: 

 

Κυβέρνηση της αριστεράς ή κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας με την αριστερά; Ο Μπερλινγκουέρ είχε θέσει το δίλημμα και είχε απαντήσει υπέρ του δεύτερου σκέλους. Την ίδια απάντηση δίνει και ο Αλέξης Τσίπρας του ΣΥΡΙΖΑ. Το κόμμα του άλλωστε σε ένα βαθμό είναι κληρονόμος της παράδοσης του ευρωκομμουνισμού. Για να αποκτήσει όμως περιεχόμενο η απάντηση υπέρ μιας μετωπικής δημοκρατικής κυβέρνησης, πρέπει πρώτα να υπάρξουν κι άλλες προϋποθέσεις. Κυρίως, με ποιες συμμαχίες και με πολιτικές δυνάμεις θα σχηματισθεί αυτή η κυβέρνηση; Βάσει ποίων προγραμματικών αρχών; Μπορεί να διαρκέσει μια κυβερνητική συμμαχία αν συγκολληθεί μόνο για την απόκρουση της άκρας δεξιάς; Πολύ περισσότερο, που η λυδία λίθος για σύγκλιση θα είναι η εφαρμογή ή μη του μνημονίου λιτότητας, και συνακολούθως η στρατηγική ανασυγκρότησης της χώρας.Ν.Ξυδάκης(vlemma.wordpress.com/2013/09/29/)

Ο Αλέξης Τσίπρας ούτε λίγο ούτε πολύ ζήτησε από τις Βρυξέλλες να συνδιαχειριστεί με τους εταίρους «αυτό που έρχεται» συγκαλώντας μια ευρωπαϊκή διάσκεψη για το δημόσιο χρέος, ουσιαστικά μια έκτακτη Σύνοδο Κορυφής, όπου οι «28» με τη βοήθεια των τεχνοκρατών θα πρέπει να αποφασίσουν τη μείωση του ελληνικού χρέους προς τους μηχανισμούς διάσωσης, ένα μορατόριουμ πληρωμής επιτοκίων και μία διασύνδεση της δημοσιονομικής προσπάθειας με την ανάπτυξη (ρήτρα ανάπτυξης). Περιμένει άλλωστε εκλογές και έχει έτοιμο εναλλακτικό σχέδιο για μια προοδευτική εξάμηνη ελληνική προεδρία της ΕΕ το 2014.Η όλη λογική του εγχειρήματος δεν απέχει πολύ από πολλά σχέδια που επεξεργάζεται το euroworking group και η DGECFIN. Πίσω από δύο συγκεκριμένες αναφορές του προέδρου του Σύριζα κρύβεται η κοινοτική μετάφραση του αιτήματος για μείωση του Enikos 3/10/2013

Επίσης πολύ σημαντικό που προέκυψε χθες από τη διαδικασίa  ήταν πως η ΑΕΚ (LLs:Mελισσανίδης,Οπαπ)  εξασφάλισε τo "ναι" της εκπροσώπου του Συριζα, της κυρίας Βάλιας Ματσούκα Κουμουριανού.Και με ονομαστική ψηφοφορία , έπειτα από τη σχετική αξίωση (που έγινε δεκτή από τον πρόεδρο του δημοτικού συμβουλίου) του επικεφαλής της μείζωνος αντιπολίτευσης του Δήμου, κυρίου Χάρη Τομπούρογλου.Σημειώνουμε πως το μεγαλύτερο κομμάτι των 131 που είχαν προσφύγει στο ΣΤΕ και είχαν μπλοκάρει τις παλιές μακέτες προέρχοταν από τον Συριζα
Φως 4/10/2013
.

District 9.Οι εξωγήινοι είναι outsiders

 

 

Το District 9 έχει μερικά μοναδικά χαρακτηριστικά. Είναι μια από τις λίγες ταινίες της N. Αφρικής που έκαναν μεγάλη  επιτυχία, ενώ παρουσιάζει με μοναδικό τρόπο τους εξωγήινους. Είναι απελπισμένοι συμπαντικoί μετανάστες , που ζουν ως νεόπτωχοι του γκέτο , προσαρμοσμένοι σε ένα αφιλόξενο γήινο περιβάλλον .Οι αρχηγοί της αποστολής τους, οι ηγέτες τους έχουν εξαφανιστεί μυστηριωδώς Το διαστημόπλοιο τους φτάνει χαλασμένο στην γη και συλλαμβάνονται άρρωστοι, ημιθανείς, σε ασιτία. Πρόκειται για ένα πλανητικό προλεταριάτο , χωρίς φανερή τεχνολογική κατάρτιση  που εγκαταλείπεται από τους αρχηγούς του. Ζουν από τα σκουπίδια , το παραβατικό εμπόριο ενώ δεν  έχουν σαφές αίτημα . Είναι  δυστυχείς " γαρίδες" που ζουν στο περιθώριο μιας παραγγούπολης μαζί με τους γήινους outsiders ως νέο οικόσιτο freak είδος. Το γκέτο district 9 αναδεικνύεται ως βιότοπος ικανός να απορροφήσει ακόμα και εξωγήινους .Μια ιδιωτική εταιρεία αναλαμβάνει να τους απομονώσει σε ένα δικό τους χώρο και η περιπέτεια αρχίζει.

H κινηματογραφική εμπειρία είναι μοναδική: Tα ιδιαίτερα αγγλικά των Africaners σε συνδυασμό με την ντοκυμαντερίστικη εικόνα ταλαίπωρων εξωγήινων, αποκαλούμενων " γαρίδες", δημιούργησαν ένα ιδιοσυγκρασιακό σινεμά, στα όρια του νέου είδους. Δυστυχώς ο ανεξάρτητος δημιουργός του District 9 , συνεχίζει στο Hollywood ,  με αποτέλεσμα το φετινό  συμβατικό Elysium,   το οποίο απέχει παρασάγγας από το φιλμ μήτρα.

H προβολή της ταινίας προκάλεσε ένα αναπάντεχο διπλωματικό επεισόδιο. Στην πλοκή της ταινίας οι  εξωγήινοι παρουσιάζονταν να έχουν τριβές εντός του γκέτο με τους Νιγηριανούς οι οποίοι είναι οι "μικροεγκληματίες ".Η κυβέρνηση της Νιγηρίας απαγόρευσε την προβολή της ταινίας μεσολάβησαν  εμπορικές διαπραγματεύσεις στο ανώτερο επίπεδο για να μη προβληθεί η ταινία ποτέ. Η ένσταση δεν ήταν άστοχη: είναι δυνατόν οι νιγηριανοί να παρουσιάζονται επικίνδυνοι όσο και εξωγήινοι;

To μοτίβο των εξωγήινων νεόπτωχων του  District 9, είναι ,  η πιο ενδιαφέρουσα εξέλιξη στο τυπικό  σενάριο που στηρίζεται στη ιδέα μιας πολύπλοκης  κοινωνίας όταν αυτή υφίσταται μία αναπάντεχη εισβολή. Στα κλισέ σενάρια ,o εξωγήινος   διώκεται μετά από σκληρή μάχη με τους ήρωες της γης.Tι γίνεται όμως, αν πέραν πάσης φαντασίας και κάτω από ειδικές απρόβλεπτες συνθήκες  μεταβάλλεται  σε ακούσιο περιττό  αιχμάλωτο , ο οποίος δεν είναι σε θέση ούτε καν να διαπραγματευτεί την αιχμαλωσία του.; Αν δεν   είναι ούτε καν ο συμπαθής ET ο οποίος αναμένει να ξαναέρθει το διαστημόπλοιο του, ούτε τα συμβατικά επιθετικά alien;

Στην ελληνική κοινωνία η ΧΑ  αντιμετωπίζεται ως εξωγήινος εισβολέας. Κανένας δεν τους είχε δει πριν το άγνωστο διαστημόπλοιο τους αποβιβάσει ,αλλά μετά από το αρχικό σοκ δεν είναι και τίποτα δα αποκρουστικό.

 Σήμερα η αντιμετώπιση είναι τύπου «γαρίδα» του District 9, δηλαδή ως ενός νέου συμπαθητικού οικόσιτου freak που επιβιώνει στα γκέτο μαζί με άλλους γήινους . Μάλιστα δεν θεωρείται εξωφρενικό να πλακωθεί με τίποτα «Νιγηριανούς»…..σε καμιά γειτονιά του Πειραιά.

Πολλοί που βλέπουν τις κλασσικές ταινίες επιστημονικής φαντασίας, αρέσκονται στο τυπικό σενάριο εξολόθρευσης των εξωγήινων ή επιστροφής τους στο διάστημα. Δυστυχώς αυτό δεν γίνεται στην δική μας ταινία.

 Άλλοι που έχουν δει το District 9 , νομίζουν ότι μπορούν να υλοποιήσουν το σενάριο του: με νόμιμους τρόπους να περιοριστούν. Ωστόσο λησμονούν την εξέλιξη της ταινίας: Ο αστυνομικός που αναλαμβάνει να περιορίσει τις «γαρίδες» επιμολύνεται και μετά από μετάλλαξη και γίνεται ο ίδιος « γαρίδα»

Συμπέρασμα : αυτοί οι εξωγήινοι της ΧΑ ζουν στα γκέτο, έχουν προσαρμοστεί, δεν επιστρέφουν στο διάστημα και δεν είναι απλός ο περιορισμός τους. Το πρόβλημα είναι τόσο πολύπλοκο , γι’ αυτό σύντομα ξεκινά η παραγωγή του sequel του District 9.Θα το δούμε με ενδιαφέρον.

 

Wikipedia:District_9
District 9:Παρουσίαση

Η Χάννα ξεκίνησε με Οδυσσέα...

 

 

 

 

 

Το μυθιστόρημα του Μπέρνχαρντ Σλινκ   "Διαβάζοντας στην Χάννα"  είχε πολλαπλή τύχη. Έγινε best seller και ευτύχησε να γίνει μια εξαιρετική ταινία υποψήφια για τέσσερεις χρυσές σφαίρες. Η υπόθεση είναι η εξής: Ένας δεκαπεντάχρονος σχετίζεται με την τριανταπεντάχρονη  Χαννα αμέσως μετά τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο. Η σχέση είναι ιδιόμορφη. Ο έφηβος γνωρίζει την ωραία πλευρά της  ζωής με αντάλλαγμα να διαβάζει στην αναλφάβητη Χάννα. Ξαφνικά η Χάννα εξαφανίζεται. Δέκα χρόνια μετά , ο έφηβος φοιτητής της νομικής παρακολουθεί μια δίκη δεσμοφυλάκων οι οποίοι από αμέλεια συνέργησαν στο θάνατο κρατουμένων συγκέντρωσης των ναζί, και ανακαλύπτει στις κατηγορούμενες την Χάννα .Η κατηγορούμενη αναλαμβάνει την ευθύνη των θανάτων, ως υπεύθυνη της ταξινόμησης .Ο  φοιτητής  Μικαελ αντιλαμβάνεται την περιπλοκή καθώς η Χαννα ως αναλφάβητη ήταν αδύνατο να έχει τέτοια ευθύνη. Τελικά η Χάννα καταδικάζεται , θύμα του συμπλέγματος της να μην παραδεχθεί τον αναλφαβητισμό της. Ο  Μίκαελ έχει δειλιάσει να παρέμβει στην δίκη .Χρόνια αργότερα  αποδιοργανωμένος από την συναισθηματική εμπλοκή , χωρίζει από τη γυναίκα του και αρχίζει να της στέλνει  στη φυλακή κασέτες με αναγνώσεις του. Η Χάννα καταβάλει προσπάθειες και τελικά ως αυτοδίδακτη μάθει να διαβάζει και να γράφει .Μια μέρα πριν την αποφυλάκιση αυτοκτονεί.

Το βιβλίο και η ταινία διεισδύουν στο προσωπικό χώρο των εμπλεκομένων με τον ναζισμό και περιγράφουν τις αντιφάσεις και αδράνειες της υπαγωγής η οποία τους οδηγεί στο "κακό". Υπάρχει ένα ολόκληρο ρεύμα στη Γερμανική λογοτεχνία , το οποίο ανατέμνει το προσωπικό , το ατομικό του ναζιστικού φαινομένου. Η οριακή κατάληξη του ρεύματος είναι μάλλον η "Πτώση", όπου είδαμε  τον Χίτλερ ως υστερικό καταβεβλημένο "συνάνθρωπο" , ο οποίος έγινε το απόλυτο hit ως παρωδία σε όλες τις γλώσσες.

Η "Χαννα" , βέβαια, μπορεί να ειδωθεί ως ηθική αλληγορία: όποιος έφηβος βρίσκει μια ώριμη τριανταπεντάρα να του μάθει τη ζωή ας προσέχει μη καταλήξει να διαβάζει σε κασετόφωνα όλη του τη ζωή, ενώ για τις ανυπόμονες τριανταπεντάρες εκτός από κανένα ποινικό για παιδεραστία υπάρχει και ο κίνδυνος να γίνουν φιλοναζί.

Η ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια στην ιστορία της "Χαννα" είναι ότι η ανάγνωση ως ερωτικό επιδόρπιο ή ως καθαρτήρια τελετή αποενοχοποίησης από τον ναζισμό αρχίζει με την Οδύσσεια. O Όμηρος πυροδοτεί το μηχανισμό του γερμανικού αναστοχασμού. Στην ταινία, η οποία αναγκαστικά παραλείπει πολλές σελίδες του βιβλίου η απαγγελία της Οδύσσειας είναι μια ολόκληρη σκηνή.

Η πρόσφατη επίσκεψή Σόιμπλε τροφοδότησε μια πολυεπίπεδη συζήτηση,  η οποία εμπεριέχει στοιχεία ιστορίας,  διεθνούς δικαίου,  πολιτικών επίδικων, μυθολογίας, συναισθηματικών εμπλοκών, τακτικών ελιγμών και συγκυριακών υπολογισμών. Με κάποιο τρόπο ανακυκλώνει μια περιπέτεια για την οποία ανακαλύπτουμε ότι δεν τελείωσε δίκαια.

 Μήπως όμως η μικρή λεπτομέρεια της ιστορίας της "Χάννα" : η Οδύσσεια ως εκκίνηση μιας κάθαρσης , μπορεί να μας δείξει τον δρόμο;

Μήπως η γερμανική αμηχανία για την ανακύκλωση ενός πολύπτυχου ευαίσθητου ζητήματος, γίνει θετική στάση αν ξαναπροβάλλει ο πολυμήχανος  Οδυσσέας, όπως στις αναγνώσεις της " Χάννα " .Η κρίση  η οποία κινδυνεύει να παγιωθεί ως ανεπίστρεπτη καταστροφή, φαίνεται να παραλύει και τα δημιουργικά χαρακτηριστικά για τα οποία μια κάποια ευρωπαϊκή παράδοση ευμενώς αποδέχεται την αρχαιοελληνική μας διάρκεια. Ως κλασικίζουσα αρχαιολατρία ευχαρίστως αναγνώρισε στον εξεγερμένο νέο έλληνα το δικαίωμα ιδιοκτησίας στο κλασσικό παρελθόν. Μήπως από την εικόνα ενός τεράστιου αρχικού θυμού ,η οποία  ακολουθείται  από την παρουσία ενός  διαπραγματευτή ενός δανείου , λείπει η στερεότυπη σκηνή, με την οποία ίσως ψευδώς μας ταυτοποίησαν;  Που είναι η σκηνή του πολυμήχανου εφευρετικού Οδυσσέα που καλείται εν μέσω κρίσης να ανασύρει τις ιστορικές ή μυθικές ικανότητες του. Που είναι στη σημερινή Ευρωπαϊκή κρίση ο καθαρτήριος νεοέλληνας Οδυσσέας της "Χάννα";

Είναι βέβαιο ότι ο Οδυσσέας είναι δίπλα μας σήμερα στον πυθμένα της κρίσης. Ίσως είναι τόσο απασχολημένος που δε φαίνεται. Ίσως η περιπέτεια του διεξάγεται τώρα ενώ η εξιστόρηση του θα αργήσει. Αν όμως ξέφευγε από το Ομηρικό έπος και γινόταν  σύγχρονο trailer "προσεχώς" στο Youtube, να ασκούσε το θεραπευτικό του ρόλο: για το καλό το δικό του και το καλό του Μίκαελ και της Χάννα. 

 

Μια πλήρης ανάλυση του βιβλίου,εδώ

Συγχαρητήρια στους αισιόδοξους - Γιγαντιαίο λατινικό ερώτημα

Με ένα τεράστιο λατινικό ερωτηματικό τα " συγχαρητήρια" αυτουπονομεύουν τη βεβαιότητα τους. Το ερωτηματικό δεσπόζει στην αφίσα της ταινίας ταυτόχρονα επαναλαμβάνονται συνεχώς ως το κύριο μοτίβο της αφισέτας που επικολλά η πρωταγωνίστρια Ηλέκτρα σε όλα τα Εξάρχεια. Το γιγαντιαίο ερωτηματικό αίρει άλλοτε τα συγχαρητήρια άλλοτε την αισιοδοξία.

Η ταινία της Κ.Βούλγαρη έχει μια ενδιαφέρουσα στάση : Γίνεται από την οπτική κάποιου που συναισθάνεται , συμπάσχει και τελικά αγαπά τον ΑΑ χώρο αλλά ταυτόχρονα έχει τη διαύγεια να παρατηρήσει τις περιρρέουσες συμβάσεις που τον συγκροτούν. Είμαι πολύ περίεργος για την εισπρακτική επιτυχία της ταινίας. Αμφιβάλω αν ο υπαρκτός ΑΑ χώρος μπορεί να αντέξει το γυναικείο ενδοσκοπικό βάθος  ως  κύριο θέμα , ενώ η  έντιμη εξωτερική περιγραφή του κοινωνικού χώρου αποτελεί το περιβάλλον της. Επομένως  η υπαρξιακή αναζήτηση της Ηλέκτρας  γίνεται σε ένα τόσο ειδικό περιβάλλον ώστε κινδυνεύει να χάσει την καθολικότητα της.  Με τέτοιους περιορισμούς η ταινία ρέπει  προς μια  αυταναφορικότητα .Ως τέτοια είναι διαυγής και έντιμη. Ως τέτοια ,είθε να γίνει επιτυχία.

Τα "συγχαρητήρια" είναι τελικά "εξωτερική"  ταινία των Εξαρχείων. Είναι η πιο συμπονετική ματιά κάποιου που έχει την ψυχραιμία και την οξύνοια να τα παρατηρήσει με αγάπη. Δεν είναι "εσωτερική" , δεν είναι η κραυγή του  "χώρου" .Δεν είναι μια ταινία από τα Εξάρχεια αλλά για τα Εξάρχεια. Εμπεριέχει μια σαφή απόσταση απαραίτητη για να μπορεί να είναι τόσο ακριβής. Αυτή η ανατομική ακρίβεια μπορεί να περιγράψει , τις φιγούρες και τα μοτίβα των συμβάσεων: γονεϊκές ανεκτικότητές που οδηγούν σε διάχυση και ανασφάλεια, κλασσικές περσόνες της αριστερής "αποψιολογίας" εκ του ασφαλούς, η απόλυτη ναρκισσιστική αυτοκαταστροφή του " ενόπλου" κλπ.

Το γιγαντιαίο λατινικό ερωτηματικό , τελικά δεν είναι ασήμαντο. Ίσως είναι ο τίτλος της ταινίας και τα συγχαρητήρια ο υπότιτλος. Η δε αισιοδοξία σωρεύεται ως ξέσπασμα στο πάρτι του τέλους περίπου ως καθήκον:  Ένα καθήκον για όλους εντός ή εκτός Εξαρχείων.

Ένα χρήσιμο σχήμα αφήγησης: Cloud Atlas

 

 

 

Είδα το Cloud  Atlas, την νέα ταινία των αδελφών Wachowski , οι οποίοι κατά τη διάρκεια της παραγωγής έγιναν αδέλφια Wachowski ( πηγή).Οι δημιουργοί των Matrix κατασκεύασαν μια απρόσμενα αισιόδοξη ταινία με ένα στέρεο new age φιλοσοφικό υπόβαθρο. Τα πάντα ρέουν , κορυφώνονται και διαλύονται με μια εσωτερική συνέχεια και επανάληψη. Το κινηματογραφικό αποτέλεσμα πολύ ενδιαφέρον , με πολύπλοκη σεναριακή δομή πολύ πιο απαιτητική για τα δεδομένα του μέσου θεατή των Χολιγουντιανών επιτυχιών. Η πολυπλοκότητα εξηγεί και την σχετική ταμειακή υστέρηση της ταινίας σε σχέση με τα Matrix.Και οι έξι εμβόλιμες παράλληλες ιστορίες είναι πολύ ενδιαφέρουσες και θα μπορούσαν να ήταν κάλλιστα ανεξάρτητες τηλεταινίες 20 λεπτών υψηλής ποιότητας.

Το εύρημα της ταινίας είναι ότι συνοδεύει την υποβόσκουσα φιλοσοφική συνάφεια έξι πολύ διαφορετικών ιστοριών απλωμένων σε ένα χρονικό όριο 400 ετών , με την χρήση των ίδιων ηθοποιών μεταμφιεσμένων με τους πιο περίτεχνους τρόπους. Έτσι ο μέσος αμερικάνος θα νομίσει ότι είδε τον Τομ Χανκς σε έξι ρόλους ενώ ο πιο υποψιασμένος Ευρωπαίος θα δει διακριτά και εσωτερικό επίπεδο συσχέτισης των ιστοριών. Οι παραγωγοί το έπαιξαν δίπορτο απευθυνόμενοι στους σινεφίλ και τον λαό, αλλά μάλλον την πάτησαν :ο λαός μπερδεύεται με έξι παράλληλες ιστορίες. Έτσι πάει στράφι η μοναδική επιτυχία του Matrix 1 όπου οι μεν λακανιστές είδαν τα τρία επίπεδα κατανόησης του βιόκοσμου ,οι δε πιτσιρικάδες τα μαύρα παλτά του Neo , και οι δύο έμειναν τελικά ενθουσιασμένοι. Το  Cloud Atlas δεν έγινε Matrix γιατί οι ταινίες πού "αγάπησαν λαός και κριτικοί" δεν γίνονται κάθε λίγο και λιγάκι.
Ωστόσο αυτή η τόσο πολύπλοκη αφήγηση του  Cloud Atlas καθώς ρέει επιπλέοντας στον ωκεανό ιδεών που διακινούν οι εμπνευστές της, αναδεικνύει και μια επιδεξιότητα των παραγωγών του: να σου διηγείται κάποιος έξι ιστορίες οι οποίες εξελίσσονται ταυτόχρονα και να σου αποσπά το ενδιαφέρον δεν είναι τόσο απλό. Περίπου ως σπαζοκεφαλιά, με σαφείς και ασαφείς υπαινιγμούς για τις ενδεχόμενες συσχετίσεις, αναδύεται μια κινηματογραφική γιγαντοαφίσα με κολάζ από διαφορετικές εποχές και χώρους.
Στο ψυχεδελικό Inception (πηγή) η πολυπλοκότητα κατασκευάζονταν ως κατάδυση των ίδιων προσώπων σε αλλεπάλληλα πνευματικά σύμπαντα ως πορεία "βάθους"  ενώ στο τοπολογικό Cloud Atlas προκύπτει μια εκτατική διαδικασία με διαφορετικούς ήρωες σε μια διεσταλμένη τοπική και χρονική συνθήκη. Στο  Cloud Atlas συμπεραίνεται ότι οι σταθερές μεταμορφώσεις της ζωής επαναλαμβάνονται παντού και πάντα. Με μια έννοια η μελλοντολογική έκτη ιστορία της ταινίας με την υποτιθέμενη ζωή εκτός γης ήταν ο αναμενόμενός τερματισμός της αφήγησης: εκτός γης οι άνθρωποι παραμένουν αθεράπευτα ίδιοι. Την ιδέα αυτή υπηρετεί και διανομή , η οποία μέσα από τις τρομερές μεταμφιέσεις των ίδιων ηθοποιών υπαινίσσεται την διάρκεια και επανάληψη. Δεν μπορεί να υπάρξει sequel, απλά γιατί η επέκταση και επανάληψη φτάνει στα όρια της στην ταινία.
Η μορφή αυτή αφήγησης, με τον εκκεντρικό μηχανισμό της παράθεσης είναι προφανώς απαιτητική , αλλά και επίκαιρη:

Μήπως αυτό  δεν είναι , το σχήμα των κυρίαρχων εισηγήσεων σήμερα; Δεν μιλάμε για πολλαπλές ιστορίες με χαλαρή σύνδεση με ένα παρελθόν , ένα αβέβαιο παρόν και ένα αποκαλυπτικό μέλλον. Στο  Cloud Atlas  συνυπάρχουν η κατάργηση της δουλείας με τα πυρηνικά ατυχήματα του 70 και μια κοινωνία τύπου Blade Runner στην Σεούλ μετά από εκατό χρόνια . Και στην Αθήνα σήμερα οι αφηγήσεις αφορούν τη γερμανική κατοχή του 40, το κινέζικο υπόδειγμα εργασίας και τις γεωπολιτικές συνάφειες Ελλάδας Βραζιλίας. Οι χρονικές συντεταγμένες των αφηγήσεων τοποθετούνται από την έναρξη του Νεοελληνικού κράτους σχεδόν 200 χρόνια πριν ,ενώ με ευχέρεια σηματοδοτούμε γωνίες καμπής με κλίμακες δεκαετίας. Η ίδια η παραγωγή του παγκόσμιου χρέους πλέον έχει κορέσει τους τόπους και τους χρόνους καθώς η λογιστική αποτύπωση δεν έχει κανένα ορθολογιστικό τοπικό και χρονικό έρεισμα και παραμένει συμβολικό μέγεθος.

Η κάθε μια από τις κυρίαρχες διηγήσεις του σήμερα εμπεριέχει ένα πλήθος στοιχείων τα οποία δομούνται από ετερόκλητα υλικά με μια αυξανόμενη ποικιλία .Στην προσπάθεια να  ενισχυθούν τα στοιχεία πειθούς και επιρροής , επεκτείνονται τα επίδικα σε όλο και πιο δύσβατες περιοχές .Το ελληνικό πρόβλημα είναι και ελληνικό και νοτιευρωπαικό και ευρωπαϊκό και του ανεπτυγμένου κόσμου και της Κίνας και των Brics ,και με αναφορές στο 80 και με αναφορές στο 2040 και και… Η έκταση της ατζέντας είναι τύπου  Cloud Atlas.Στον κόσμο αυτό οι πιο αδρές αφηγήσεις λειτουργούν περισσότερο ως ψυχική καταλλαγή παρά ως αξιώσεις επιρροής.

Το  Cloud Atlas δεν με ξετρέλανε αλλά μάλλον θα χρειαστεί να το ξαναδώ. Πρέπει να εξοικειωθώ με τις παρατεταμένες, εκ πρώτης όψεως άσχετες ιστορίες, οι οποίες κάπου συνδέονται. Το πρόβλημα είναι πως το πικρόχολο αλλά τελικά αισιόδοξο τέλος δεν είναι εγγυημένο όπως στην ταινία.

 Wikipedia- Cloud Atlas

Για ένα κομμάτι ψωμί : Small Times Crooks

Στην ταινία του 2000 «Μικροαπατεώνες» (Small Time Crooks) ο Woody Allen περιγράφει την ιστορία μιας μκροσυμμορίας που για να κλέψει μια τράπεζα ανοίγει ακριβώς δίπλα ένα φούρνο εικονικά. Ο στόχος είναι να σκάσουν ένα τούνελ για την ληστεία , αλλά κάτι αναπάντεχο συμβαίνει : ο φούρνος φτιάχνει καταπληκτικά ψωμάκια ,είναι τόσο κερδοφόρος που καθιστά την ληστεία λιγότερο ελκυστική .Η ταινία όντως απολαυστική , με τον Allen μικροκακοποιό να ευρίσκεται σε τρομερή αμηχανία .


Είχα ξεχάσει την ταινία μέχρις ότου προχθές , ένας φίλος μου απεκάλυψε ότι η ιστορία ,σε ελαφριά παραλλαγή έγινε πραγματικότητα στην Ελλάδα του 2011. Τύπος με σοβαρή εμπλοκή με τα ποινικά δικαστήρια ( μιλάμε για κακουργήματα ) έχει ανάγκη να ξεπλύνει χρήματα .Ανοίγει ένα φούρνο - βιτρίνα και συμβαίνει το αναπάντεχο. Μέσα στη κρίση φούρνος πάει τόσο καλά ,και σε μερικούς μήνες ευρίσκεται με αλυσίδα καταστημάτων άρτου εντός Αθηνών. Η νεοελληνική μαύρη οικονομία ξεπέρασε και τον W.Allen

Η διάφορα είναι βέβαια σαφής :

Στην αμερικανική εκδοχή τα λεφτά δεν είναι το πρόβλημα .Στην ελληνική εκδοχή τα λεφτά είναι μαύρα ,αλλά και στις δυο περιπτώσεις , η τύχη είναι ότι ποντάροντας σε δυο concepts ( ληστεία - ξέπλυμα ή φούρνος) η τύχη σου χαμογελά στο νόμιμο. Είναι φανερό πως τίποτα δεν θα είχε γίνει αν κάποιος δεν έπαιρνε μια πρωτοβουλία.

Η ιστορία μου φάνηκε ως τυπική αναπαράσταση της συγκυρίας

Η Ελλάδα ποντάρει ταυτόχρονα στην άτακτη χρεοκοπία ( παρανομία) και Μνημόνιο Plus ( φούρνος) και κάνουμε το σταυρό μας κατά λάθος ο φούρνος να βγάλει τίποτα εδώδιμο. Η προέλευση του κεφαλαίου εκκίνησης είτε είναι φανταστική είτε ύποπτη , αλλά χωρίς τα λεφτά δεν γίνεται τίποτα.

Οι κριτικές που διαβάζω για το μνημόνιο Plus είναι όλες λογικές αλλά αφορούν δυο διαφορετικά επίπεδα ανάλυσης:

Η πρώτη κριτική είναι ότι , τα νούμερα σε οποιαδήποτε αλγεβρική αποτίμηση δεν "βγαίνουν" .Δεν γνωρίζω την συγκεκριμένη άλγεβρα του χρέους , αλλά γνωρίζω ότι καμία άλγεβρα του παγκόσμιου χρέους δεν "βγαίνει". Με κάποιο τρόπο αν η κριτική είναι σωστή μαθηματικά αλλά επιλεκτικά αποσιωπητική. Τελικά δεν έχει σημασία αν τα νούμερα είναι σωστά αλλά αν μπορούν να φανούν σωστά μέσα σε ένα μεσοπρόθεσμο μέλλον και μέσω μόχλευσης ενός ενδεχόμενου υποτιθέμενου ανοδικού κύκλου να αφομοιωθούν σε μια θετική δυναμική.

Η δεύτερη κριτική είναι ότι το χρέος αξιοποιείται προσχηματικά για να γίνει μια γιγαντιαία ανατροπή της κοινωνίας και οικονομίας. Ανεξάρτητα με την μαθηματική ασυνέπεια των λογιστικών του χρέους, σημασία έχει το πραγματικό βιοτικό επίπεδο που πέφτει ραγδαία. Ωστόσο εδώ αποσιωπάται , ότι η ίδια η πολιτική είναι προσχηματική γενικά και όχι μόνο το χρέος. Η γενική πολιτική είναι διαχείριση συμβόλων , μετωνυμιών και προσχημάτων. Όσο το χρέος είναι πρόσχημα ,άλλο τόσο είναι και το έθνος, η πατρίδα, το κοινωνικό κράτος, οι τάξεις κλπ. Αν δεν έχει σημασία το χρέος γιατί είναι εμπειρικά ασύλληπτο ,γιατί είναι ένα αφηρημένο μέγεθος το οποίο παράγει ανεργία , φτώχεια, κρίση τότε κάθε αφαίρεση δεν έχει σημασία και άρα έτσι ακυρώνεται οποιαδήποτε μεγάλη πολιτική μάχη αφηρημένα επίδικα.


Οι πολέμιοι της μαθηματικής ασυνέπειας της διάσωσης μπορεί να διαψευστούν γιατί η μαθηματική ασυνέπεια της ελληνικής διάσωσης δεν έχει σημασία καθώς αυτή θα εισαχθεί σε μια μη συνεπή μαθηματική δομή , αύτη του παγκόσμιου χρέους. Καθώς το χρέος είναι το ίδιο παραγωγός νέων χαοτικών δυναμικών κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει τη στατιστική πιθανότητα ενός νέου σημείου ασταθούς ισορροπίας με εξυπηρετήσιμο το χρέος. Οι υποστηρικτές της προσχηματικής χρήσης του χρέους μπορεί να αιφνιδιαστούν από την αποδόμηση του ως απλό ιδεολόγημα , καθώς οι αντίπαλοι τους μπορεί να αποδημήσουν άλλες αφαιρέσεις απαραίτητες για μια στοιχειώδη κοινωνική συνύπαρξη .πχ αν το χρέος είναι πρόσχημα, η νομιμότητα , εθνική κυριαρχία, η αλληλεγγύη τι είναι ;

Από την άλλη οι υποστηρικτές του μνημονίου βασίζονται σε μια παραδοχή ασφυξίας, αδιεξόδου η οποία δεν μπορεί να αποδειχθεί θεωρητικά. Ο μόνος τρόπος να γίνει απτή η διαλυτική χρεοκοπία είναι να πραγματοποιηθεί.

Αν ξανασκεφτούμε με βάση την διπλή ιστορία του φούρνου, είναι σαφές πως δεν υπάρχει καμία διέξοδος με εγγυημένα αποτελέσματα. Υπάρχει ένα θεμελιώδες στοιχείο τυχαιότητας, ενδεχομενικότητας το οποίο μπορεί να καθορίσει την έκβαση. Όσο τα διαδοχικά μνημόνια δεν εγγυούνται τίποτα, άλλο τόσο τίποτα δεν εγγυούνται οι αποδράσεις από αυτά. Σε μια άλλη εκδοχή της ταινίας του Allen θα μπορούσε η έκβαση να ήταν διαφορετική: η ληστεία να πετύχει ανεξάρτητα από την ποιότητα του φούρνου ή ίσως η κομπίνα του έλληνα «ποινικού» να συνεχιζόταν εν κρυπτώ για χρόνια. Ποιος ξέρει;

Είτε έτσι είτε αλλιώς υπάρχει ένα ελκυστικό στις δυο ιστορίες : η παραγωγή του ψωμιού. Η δυνατότητα να φτιαχτεί και να πωληθεί ένα καλό καρβέλι ψωμί. Είναι αυτό που κατά βάθος ψάχνουν όλοι: Όποιος δει προσεκτικά όλες τις εκδοχές ( ναι όχι στο μνημόνιο ,μέσα έξω ευρώ) κοινό άρρητο υπόστρωμα είναι ότι πρέπει να παραχθεί, να πωληθεί και διανεμηθεί το κέρδος σωστά για ένα «καρβέλι ψωμί».

Υπάρχουν πολλοί πάρα πολλοί που δεν ξέρουν πόσο δύσκολο, περίπλοκο με πόσο ρίσκο φτιάχνεται το καλό ψωμί.H τρέχουσα αντίφαση ότι ένα από τα καλύτερα ψωμιά στην Αθήνα φτιάχνεται από τα λεφτά μιας παρανομίας.