Showing posts with label derrida. Show all posts
Showing posts with label derrida. Show all posts

Sunday, January 5, 2014

H μελαγχολική μαγεία του Yu Ho Jin






Στην πραγματικότητα θα είχαμε να κάνουμε με μια « νέα ταχυδακτυλουργία» . Ο Μαρξ αγαπά αυτή τη λέξη. ’Άραγε γιατί αυτή η γονιμότητα σε φαντάσματα θα προέκυπτε από ταχυδακτυλουργίες; Πράγματι μια ταχυδακτυλουργία πολλαπλασιάζεται, παρασύρει τον εαυτό της και παροξύνεται εξακολουθητικά. Ο Μαρξ αρχίζει ,αλλά κατόπιν παραιτείται από το μέτρημα. Η λέξη «ταχυδακτυλουργία» ονομάζει την υπεκφυγή ή την κλοπή στην ανταλλαγή των εμπορευμάτων, αλλά αρχικά την τυφλόμυγα για της οποίας ο θαυματοποιός εξαφανίζει το πιο χειροπιαστό πράγμα. Είναι μια τέχνη ή μια τεχνική της εξαφάνισης. Ο ταχυδακτυλουργός ξέρει να καθιστά κάτι άφαντο. Είναι ο ξεσκολισμένος μιας υπερ-φαινομενολογίας. Μόνο εδώ το άκρο άωτο της ταχυδακτυλουργίας συνίσταται στην εξαφάνιση η οποία «γεννά» εμφανίσεις , πράγμα μόνο κατά τα φαινόμενα αντιφατικό ακριβώς γιατί αφανίζουμε κάτι γεννώντας ψευδαισθήσεις ή οράματα.

                                                                                                           Ζ.Ντεριντά Φαντάσματα του Μαρξ

Η τέχνη της μαγείας γνωρίζει τα τελευταία χρόνια μια απροσδόκητη εξέλιξη. Αυξάνει ο αριθμός των performer , η τέχνη τους γίνεται προσιτή μέσω youtube σε όλο τον κόσμο. Ταυτόχρονα όμως, είναι προσβάσιμα στο ευρύ κοινό τα τεχνάσματα που μεταχειρίζονται για τις καταπληκτικές εξαφανίσεις, αιωρήσεις ψευδο- εκτελέσεις, επηρεασμού του μυαλού κλπ. Ποτέ άλλοτε η μαγεία δεν είχε ένα τόσο ενημερωμένο κοινό και επομένως γίνεται πιο απαιτητική. Η οργάνωση των επαγγελματιών του είδους η FISM  ( Federation Internationale de Societes Magiques) γίνεται πολύ πιο επιστημονική , τα συνέδρια της προσιδιάζουν με τα παγκόσμια ιατρικά συνέδρια ,όπου βραβεύονται οι καλύτεροι, γίνονται επιδείξεις και πωλήσεις νέων τεχνασμάτων, γίνονται ανακοινώσεις για την ιστορία και την φιλοσοφίας της μαγείας και οργανώνεται πλέον ένα δίκτυο προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων. Στο τελευταίο συνέδριο του 2012, η συμμετοχή, η ποικιλία των βραβεύσεων και το εύρος των παράλληλων δραστηριοτήτων ήταν μεγαλύτερο από ποτέ.

Ενδεικτικό των τάσεων της σύγχρονής μαγείας είναι το βραβείο που απενεμήθη στον εικοσάχρονο Κορεάτη Yu Ho Jin. Ας τον απολαύσουμε εδώ

 

Η υπεροχή του Yu Ho Jin συνίσταται στην παρουσίαση μιας πεντάλεπτης παράστασης, με ελάχιστη σωματική κίνηση, με επιλεγμένη  ρομαντική μουσική, με μια μοναδική κίνηση του μελαγχολικού βλέμματος προς τα φύλλα τα οποία εξαφανίζει και εμφανίζει με τρομερή μαεστρία. Τα τεχνάσματα του Yu Ho Jin δεν είναι άγνωστα, αλλά ο συνδυασμός σε μια μελαγχολική παράσταση, λιτότητας και αυστηρού φορμαλισμού είναι μοναδικός. Είναι ενδεικτικό ότι ο Yu Ho Jin μετά το βραβείο του, που είναι σαν Όσκαρ μαγείας, δεν μπορεί να κάνει μια παράσταση μόνος του γιατί αυτό που παρουσιάζει είναι τόσο αυστηρό που η πιθανή παραλλαγή του φαίνεται προς το παρόν αδύνατη. Στην νικητήρια παράσταση οι κριτές έκριναν ότι ο εικοσάχρονος ήταν τόσο τέλειος ώστε δεν φάνηκε ως performer αλλά  ως ιδεατό ολόγραμμα.

Αν παρακολουθήσουμε συναδέλφους του Yu Ho Jin που ειδικεύονται στα ίδια τεχνάσματα, θα δούμε ότι είναι θορυβώδεις, εξωστρεφείς , συνοδεύονται από δυνατή ρυθμική μουσική με μια μεγάλη κινητικότητα. Κανείς δεν μπορεί να έχει το μελαγχολικό ύφος του Ju Ho Jin.H μελαγχολική μαγεία δεν είναι εύκολη. Απαιτεί ένα ύφος  που προκύπτει από  άσκηση και κρυσταλλώνεται στο μοναδικό βλέμμα.

Η συγκυρία απαιτεί κάποιου τύπου ταχυδακτυλουργία: «μια εξαφάνιση που γεννά εμφάνιση». Ο Ντεριντά έδειξε ότι είναι μάταιο να προσπαθήσουμε να ξεφύγουμε από τα φάσματα , από τις ταχυδακτυλουργίες. Με μια έννοια η λύση, δεν είναι ένας ρεαλιστικός χειρισμός της κατάστασης , ο οποίος δεν θα εμπεριέχει τη γνώση ότι τα φαντάσματα και οι ταχυδακτυλουργίες είναι μέρος της πραγματικότητας. Η λύση είναι η ανεύρεση της κατάλληλης τεχνικής μαγείας, μιας παράστασης εξαφανίσεων σε ένα κοινό που γνωρίζει το τέχνασμα των εξαφανίσεων αλλά απολαμβάνει τη μαγεία. Η μελαγχολική μαγεία του Υu Ho Jin μού φαίνεται τόσο ελκυστική.      

LLS:Φαντάσματα του Μαρξ
Ιστοσελίδα Fism
 

Thursday, March 28, 2013

Τερατολογίες 1


 
 
Στην τρέχουσα συγκυρία , ο κεντρικός χαρακτήρας των τραπεζών και της κρίσης τους, αναδεικνύεται μέσω μιας ιδιαίτερης ρητορικής :
Οι οικονομολόγοι του Banking προτιμούν μια κυνική μεταφορά :τους σκελετούς στην ντουλάπα . Εδώ η τράπεζα μοιάζει με διαστροφικό συλλέκτη , ο οποίος επιλέγει πεθαμένους ή τους θανατώνει και τελικά φυλάει τους σκελετούς τους στο υπόγειο του πύργου. Ο ίδιος δημόσιος οικονομικοτεχνικός λόγος υιοθετεί την έννοια των τραπεζών zombies για να υποδηλώνει τις τράπεζες με ανυπέρβλητα ανοίγματα.
Η εξυγίανση ,λοιπόν, των τραπεζών γίνεται με μια τερατολογική αλλά συνεκτική γραμμική αφήγηση : Επειδή ο συλλέκτης έχει σκελετούς στην ντουλάπα, πρέπει να εξυγιανθεί από μόνος του ως άνθρωπος γιατί αλλιώς θα γίνει με άλλους ομοίους του αγέλη νεκροζώντανων zombies. Όταν καθαρίζουμε χαρτοφυλάκια ,είναι σαν να τα βάζουμε με άνθρωπο. Αν δεν το προλάβουμε τότε άντε να τα βάλεις με νεκροζώντανα πλάσματα με εγκέφαλο αλλά χωρίς σπλάχνα τα zombies
.
Στην τρέχουσα τερατολογία, συναντάμε δύο δημοφιλείς τύπους: Τους βρικόλακες vampire
και τα ζόμπι. Αν και οι δύο προέρχονται από την ιατρική τεχνική περιοχή της νεκρανάστασης, διαφέρουν θεμελιακά :
Οι βρικόλακες έχουν προσωπικότητα, είναι μοναδικοί με έντονη σεξουαλική επιθυμία. Αντίθετα τα ζόμπι εμφανίζονται ομαδικά, συμπεριφέρονται με την εξυπνάδα της αγέλης και επιτίθενται κατατρώγοντας τα θύματα τους χωρίς την απόλαυση της τροφής αλλά με την οργανική , βιταλιστική ροπή για την επιμόλυνση των ζωντανώ. Ο Nosferatu είναι ένας βασανισμένος με συναισθηματικές περιπλοκές και απωθημένα ενώ τα Zombies του Romero είναι μια αγέλη σωμάτων χωρίς σπλάχνα μόνο με  εγκέφαλο  .Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι η ποπ κουλτούρα υιοθέτησε τους ευαίσθητους Vampires ως τύπο της νεανικής φαντασίωσης , ενώ τα μοχθηρά Zombies παραμένουν στα ενδιαφέροντα μιας Underground
γραμματείας.

Η αφήγηση ,λοιπόν , για τις τράπεζες έχει μια ενδιαφέρουσα τομή. Οι τράπεζες συλλέκτες σκελετών και οι τράπεζες αγέλες νεκροζώντανων. Από τη μια πλευρά ο διαστροφικός συλλέκτης από την άλλη η αγέλη νεκροφανών. Η μεταφορά έχει μια ενδιαφέρουσα υλική βάση. Σχεδόν όλες οι τράπεζες έχουν μερικούς σκελετούς ενώ οι τράπεζες ζόμπι είναι σχετικά λίγες .Η διαφορά είναι σημαντική ως προς την σχετική αγωγή .Ως γνωστόν με τους διαστροφικούς συλλέκτες ασχολείται η αστυνομία ενώ με τα ζόμπι ο μάγος. Τον κακό συλλέκτη τον νουθετείς , τα ζόμπι απλώς τα εξολοθρεύεις.

Αν όμως η τεχνική ορολογία του
Banking ασχολείται με συλλέκτες και νεκροζώντανους η αριστερά ασχολείται με Vampires  και Cyborgs.


Στην κλισέ αναπαραγωγή του Μαρξ, το κεφάλαιο είναι βρικόλακας που απομυζά ζωντανή εργασία. Η μεταφορά αυτή έχει απρόσμενες επιπτώσεις και μια ιδιόρρυθμη ιστορικότητα. Αν στην εποχή του Μαρξ ο βρικόλακας είναι μια άλλη εκδοχή του κακού, στις μέρες μας δεν είναι παρά ένας δυστυχής ευαίσθητος  που ταλαιπωρείται .Το κεφάλαιο ως σύγχρονος βρικόλακας έχει προσωπικότητα ,ίσως συναισθηματικές αναστολές και ισχυρές επιθυμίες, στον αντίποδα του απρόσωπου αυτοανανεώμενου πνεύματος της μαρξιστικής ανάλυσης. Όπως βέβαια αποδείχθηκε από ειδικούς (πηγή) ο Μαρξ δεν τα πήγαινε καλά με το υπερπέραν , τα πνεύματα και τα φαντάσματα. Στο έργο του συγχέονται η έννοια φάντασμα (Genspenst)  με την έννοια  πνεύμα (Geist). Είναι αυτό που δεν μπορούσε να ξέρει ο Στάλιν με αποτέλεσμα, μαζί με την κριτική προς το αστικά πνεύματα να αγνοήσει τα πανταχού παρόντα φαντάσματα. Ως γνωστόν ο κομμουνισμός χωρίς το φάντασμα του δεν υπάρχει και επομένως τα αποτελέσματα της άγνοιας του Σταλιν ήταν αναμενόμενα.
Είναι ενδιαφέρον πως στο εμβληματικό αριστερό σινεμά του Blade Runner (πηγή), τα τεχνικά ανθρωποειδή replica υπερβαίνουν την μηχανική τους φύση και αναγεννιούνται  υπαρξιακά μέσα από την εμπλοκή τους στα αφόρητα ηθικά διλήμματα των αυθεντικών ανθρώπων. Γενικώς η μεταμαρξιστική τεχνοαριστερά ( Negri ) τα πάει καλά με τα Cyborgs.Σε αυτά δεν βρίσκει τους κινδύνους του Frankenstein , αλλά την επιβεβαίωση της θέσης πως εκτός από το πνεύμα μπορούμε να αναπλάσουμε και το σώμα.

Διαμορφώνονται λοιπόν παράλληλες και πολλαπλές τερατολογικές αφηγήσεις.
Η εξοικείωση με το freak δεν είναι χωρίς σημασία.Αυτό που μια παλιμπαιδική  πολιτική αναζητά μέσω του σοκ ως υποτιθέμενη αφύπνιση ή τρόμο είναι πολύ πιο συμβατική από όση οι παλίμπαιδες θεωρούν. Η πολιτική ως όπερα επιστημονικής φαντασίας του τρόμου είναι ήδη καθεστωτικός κομφορμισμός.
Συνεχίζεται.
Εικόνα : http://www.superstock.com/stock-photos-images/1899-19110

Monday, June 1, 2009

Ψηφιζω Βαβελ καταψηφιζω Εδεμ


Ενα κοινοβουλιο 27 χωρων χωρις νομοθετικες εξουσιες παρα μονο ελεγκτικες και αυτες εκ των υστερων.
Ωστοσο ενα κοινοβουλιο απλης αναλογικης που επιτρεπει ολα τα λουλουδια να ανθισουν.
Η Γιαννακου και ο Παπακωνσταντινου εχουν το προνομιο να συναγελαζονται με μιζαδορους
Η Τζαβελα ασκειται στον light ρατσισμο που οπως τα ολα τα light,στις μεγαλες δοσεις ειναι πιο επικινδυνα απο τα κανονικα
Ο Παφιλης που φαντασιωνεται την Ελλαδα εκτος ΕΕ ως Νορβηγια χωρις πετρελαια και νοσταλγια DDR.
Ο Χουντης προσπαθει να μας πεισει για το ποσο συνεπες Ευρωπαικο ειναι το Κομμα Ευρωπαικης αριστερας που διαλεγεται ιδεολογικα χασκογελώντας με το ΚΚΚ εντος της πιο εκκωφαντικης και ενοχικης σιωπης.
Ο Τρεμοπουλος απολαμβανει την αισθητικη υπεροχη της σιωπης εναντι του θορυβου,μεχρι και αυτος να γινει βαρετη τηλεφιγουρα.
Ο αναμαρτητος ευτυχως απουσιαζει,και αρα η πιθανοτητα να φαμε την πετρα στο κεφαλι εχει μηδενιστει
Ειναι προφανες οτι οι εκλογες διεξαγονται σε ενα κλιμα συνυπαρξης πολλαπλων διλημματων
Κανεις δεν μπορει να ορισει ενα σαφες διακυβευμα.
Ανεργια,περιβαλλον, Siemens ,Ευρωπη,μεταναστες,κλπ ολα ανακατα ολα παιζουν.
Μεταξυ μας ευτυχως!
Η απουσια κεντρικου προταγματος,και η πανσπερμια προτασεων,ειναι υγεια,γιατι αντιστοιχει σε μια πολυδαιδαλη πολυμορφη κοινωνια.Μια ποικιλια κοινωνικων δομων, συμπεριφορων ,συμφεροντων ,προοπτικων δεν μπορει πλεον να εκφραστει μεσω ενος πολιτικου λογισμικου που δομειται σε ζευγη.
Ευτυχως η ψηφος περιορισμενης αναθεσης και υψηλης δυσπιστιας ,διογκωνεται προς ολα τα κομματα
Αυτο που τα κλισε αναφερουν ως κριση αποτελει την λυτρωτικη διεξοδο.
Ενω η κοινωνια αναπνει το 2009,η πολιτικη εχει καθηλωθει το 1930.
Νοσταλγει μεγαλειωδεις γενικευμενες αφηγησεις,με μοναδικο διακυβευμα το Κρατος.
Αμ πως θα σας την σκασουμε!!!
Το μεγαλο ενιαιο παραμυθι,ειναι αγχολυτικο,λυτρωτικο ,αλλα ειναι βαρετο για πολλους απο μας.
Η Ελληνικη κοινωνια απεχει πολυ απο το να χαρακτηριστει ανοικτη.Η δυνατοτητα να πλησιασει κανεις τα ονειρα του,ειναι περιορισμενη και τραυματικη.Οι περιορισμοι ,τα εμποδια ειναι τεραστια.
Ενα καρτελ κρατικοδιαιτων επιχειρηματιων,εχει επιβαλει την οικονομικη ηγεμονια του,μεσω διαφορων ρυθμισεων και την ιδεολογικη του μεσω της αναδειξης του κρατους ως μοναδικου διακυβευματος.Ασε που υποτιθεμενοι αριστεροι φαντασιωνονται και την διογκωση του,χωρις καν τον παραλληλ στοιχειωδη ορθολογισμο.
Και επειδη η κατασταση εχει φτασει στο απροχωρητο,οι πολιτες δυσανασχετουν και προς τους μεν και τους δε.
Δεν ειμαστε ανοικτη κοινωνια,αλλα η πανσπερμια συμπεριφορων ειναι δειγμα αναδυσης ενος προταγματος για την αναζητηση της.
Στις εκλογες αυτες αρνουμαι τα λεγομενα ιστορικα διλημματα
Αυτα τα εφευρισκει ο καθε τεχνοκρατης της πολιτικης για να μαντρωσει δικους του.
Οταν Χριστοδουλος δεν ηθελε τις ταυτοτητες μετετρεψε το ζητημα σε εθνικο. Η πιο συγχρονη τεχνικη πολιτικου marκeting στην υπηρεσια του σκοταδισμου.Η υπερδιογκωση του δευτερευοντος ως καρδιναλιο διλημμα.
Η πανσπερμια ψηφοδελτιων δεν ειναι διασπαση,ειναι πολιτικη δυναμικη του 21 αιωνα.Οι μεγαλες πολυσυλλεκτικες παραταξεις ειναι αναχρονισμος.Το πολιτικο μαγαζακι ,η σεκτα,η ιδιοτροπη πολιτικη εκφραση ειναι το μελλον της πολιτικης.
Μα αυτο ειναι Βαβελ!!Ακατανοητοι μονολογοι.
Μα η Βαβελ ειναι θαυμασια,γιατι ηταν ενα ανθρωπινο τεχνουργημα,ε νας πυργος φιαγμενος απο συλλογικοτητες ατομων,και οχι απο συλλογικοτητες δουλων.
Ενα προιον επινοησης,θετικης επεμβασης ,επεκτασης ,δημιουργιας.Ακομη στην Βαβελ σημειωνεται η θεμελιακη πρωτοφανης εννοια της συγκροτησης της γλωσσας.Η γλωσσα οχι ως φυσικη εμμενεια,αλλα ως προιον ανθρωπινης τεχνικης.
Μπορει οι συλλογικοτητες της Βαβελ να εχασαν την κοινη επικοινωνια,αλλα ξεχασαμε οτι κρατησαν την γλωσσικη κοινοτητα τους.
Αντι της επινοημενης Βαβελ η πολιτικη εξαντλειται στην νοσταλγια της Εδεμ.Του παραδεισιου κηπου της αρμονιας,που διαταρασσεται απο την αμαρτωλη βουλημια.
Το περιεργο ειναι προς την λυτρωτικη νοσταλγια της Εδεμ ρεπουν και ριζοσπαστικες δυναμεις.
Στις εκλογες χωρις ενοχη θα ψηφισουμε ιδιομορφες ιδιοτροπες φωνες ,που δεν νοσταλγουν παραδεισους,αλλα διασωζουν τις υπολειπομενες γλωσσες της Βαβελ και επινοουν νεες.Θα διασωσουμε την υπο δημιουργια γλωσσα του Αριστερου Φιλελευθερισμου.

Για την πολιτικη σημασια της Βαβελ J.Derrida Acts of Religion 2002

Monday, May 11, 2009

Απο τον φίλο στον πλησίον

Χρειάστηκε να ξαναπεράσω απο μια παλιά γειτονιά της Αθήνας ,δίπλα σε σταθμό του Ηλεκτρικού.Είχα να παω πολλά χρόνια,πανω από δεκαετία.Οποτε πήγαινα ,θαύμαζα ενα μικρό δρόμο με δέντρα στις δύο πλευρές,και μερικές μονοκατοικίες κατάλοιπα παλιών εξοχικών.Ο δρομος έχει ενα απόηχο «καλής γειτονιάς» του 60.

Σε μια διαδρομή 400 μέτρων παρατήρησα με έκπληξη οτι σχεδόν κάθε πενήντα μέτρα ,η γειτονιά φιλοξενεί «σπίτια».Αλλα χωρίς αίσθηση γκετο,σε μια ιδιόρρυθμη ισορροπία με την υπόλειπη γειτονιά

Ταυτόχρονα οι συνδιαβάτες δίπλα μου ήταν σε ποσοστό 70 % ξένοι.Η ακούσια λαθροακρόαση με τους διασταυρούμενους διαβάτες προσφέρει κάτι από Βαβέλ.Οι επιγραφές στα μαγαζάκια,τουλάχιστον σε πεντε απολύτως διαφορετικές γραμματοσειρές.Το κυριλλικό αλφαβητο,αντικρύζει το ινδικό,που αντιμάχεται σε καλιγραφική δύναμη το αραβικό,που κάνει παρέα με την λατινική λιτότητα.Μια πολυεθνικότητα χωρίς προηγούμενο για την πόλη.

Και πολυκοσμία ,δεκάδες άνθρωποι στους δρόμους ,περιφερόμενοι λες και είναι Κυριακή.
Νέες μικρές πολυκατοικίες,παραδίπλα σχολεία,μια μικρή παιδική χαράΜια καινοφανής κοινωνία δημιουργείται σε διάφορους πόλους στην Αθήνα.Μια ποικιλία ανθρωπων λειτουργιών,εργασιών διασταυρώσεων αναδύεται ,εκλύεται ως πλεόνασμα από την ηφαστειώδη πραγματικότητα.

Τετοια κοκταίηλ δεν τα έχει ξαναδοκιμάσει αυτή η πόλη.

Οι οπτικές πολλές

Αν μένεις πολλά χρόνια στην γειτονία μαλλον θα πεις
Η γειτονιά «υποβαθμίστηκε» έπεσε κατηγορία.Οι παλιοί κάτοικοι ,οταν μπορούν φεύγουν ,και οι καινούργιοι,έρχονται μαζί με την αγωνία τους.Και η αγωνία δεν είναι καλός φίλος.

Αν περνάς κάθε δέκα χρόνια μπορείς να σκεφτείς
Μια ιστορική μεταβολή συμβαίνει δίπλα μας.Η αναστάτωση εχει χαρακτήρα υπόσχεσης.Τα νέα ανθρωπινα μάγματα ανακατεύονται τώρα και θα σχηματίσουν πρωτοφανείς λάβες.
Οι πόλεις είναι ολοζώντανες.O Wittgestein είχε πει πως γλώσσες και πόλεις αναπτύσσονται όμοια.Νέα στοιχεία εισέρχονται βρίσκουν λειτουργική θέση,και δημιουργούν δυναμικές εκκίνησης νεων ρευμάτων.

Πριν το ερώτημα αν οι αλλαγές είναι αρεστές οι όχι,προυπάρχει το ερώτημα
Μπορουμε να αφομοιόσουμε τέτοιες γρήγορες αλλαγές;
Δεκαπέντε χρόνια για να μεταβληθεί μια συμπαθητική γειτονιά της Αθήνας,από τόπο ενδοαστικής βόλτας σε ακατανόητο υβρίδιο συγκατοίκισης μεταναστών ,είναι ιλλιγγιώδης μικροχρόνος.Είναι πολεοδομικό dt.

Απο ότι φαίνεται τα καταφέρνουμε με δυσκολία.
Αλλα η ανεξέλγκτη παρέκλιση από την συμβίωση δεν είναι απίθανη.
Τα γεγονότα στην Ομόνοια,και η έρπουσα δηλητηριώδης ξενοφοβία,δείχνουν ότι οι αντοχές στην αφομοίωση του καινούργιου περιορίζονται.

Αν κάτι έχει μείνει καλό στην Αθήνα είναι η σχετική διαταξικότητα της.Με λίγες εξαιρέσεις, οι συνοικίες της Αθήνας σωρεύουν μια σχετική αντιπροσωπεύση του γενικού πληθυσμού.
Μεχρι ποτε όμως;
Η δημογραφική πίεση στην Αθήνα είναι τρομερή.Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά .Μπορούμε να υποθέσουμε οτι και εκατό χιλιάδες προσφυγες συρρέουν στην Αθήνα καθε έτος.
Οπως πάντα το ζήτημα θα διαχυθεί,χωρις διαχείριση.Οτι ήθελε προκύψει.Ο σώσων εαυτό σωθήτω.

Οι μετανάστες αφου υπερχειλίσουν την Ομόνοια,που μεταβάλλεται σε αστικό στρατόπεδο τύπου Darfur,θα μετακομίσουν όπου βρουν.
Πολεοδομικά,διαχειριστικά και ιδεολογικά προβλήματα θα αναμειχθούν στο ίδιο μιξερ.Και τα αποτελέσματα τα βλέπουμε.

Ο χαοτικός τρόπος με τον οποίο η Ελληνική πολιτεία καταπιάνεται με τα προβλήματα,εφαρμόζεται στο κατ’εξοχήν πολύπλοκο.

Την εισροή προσφύγων.

Η ανθρωπιστική και ιδεολογική στάση υπεράσπισης όλων των δικαιωμάτων των προσφύγων ,θα περάσει ως ιδεολοψία αν δεν συνοδευτεί με μέτρα θετικής διαχείρισης.Αλλιώς η τραυματική πραγματικότητα θα τροφοδοτήσει δυο αντίρροπες δράσεις
-Την ανευ προηγουμένου πασης φύσεως εκμετάλευση των προσφύγων
-Την χονδροειδή απόρριψη τους ως φορέων πολεοδομικής υποβάθμισης,διασποράς ασθενειών.

Απο τον φίλο στον πλησίον

Η πολιτική θεολογία μας έχει κληρονομήσει δύο θεμελιώδεις έννοιες διαχείρισης του ξένου.
Τον φίλο και τον πλησίον
Ο φίλος προέρχεται από την διεύρυνση της φυλής,μια διάχειση της συγγένειας αίματος.Οι φιλίες της αρχαίας Ελλάδος εμπλέκονται σε μεγαλειώδεις ιστορίες αυτοθυσίας και αλτρουισμού.
Ωστόσο οι φιλία προυποθέτει την εναντίωση εναντίον του εχθρού .Ο φίλος κουβαλάει τον εχθρό.Ο Πάτροκλος βοηθά τον Αχιλλέα εναντίον του Εκτορα.
Ωστόσο ο πλησίον ,ο γείτονας δεν προυποθέτει κανένα τρίτο.Ο γείτονας έρχεται μόνος και απρουπόθετος ,εγκαθίσταται απρόσκλητος στον χώρο,δημιουργώντας από μόνος του τον «πλησίον».
Δεν υπάρχει εγγύτητα με το τίποτα,Η εγγύτητα δημιουργείται μόνο από τον άλλο τον ξένο τον γείτονα.
Η υπόθεση με τους μετανάστες δεν είναι υπόθεση φιλίας, προτίμησης ,επιλογής.Είναι υπόθεση αυτοαναφορικής εγγύτητας.Ο πλησίον είναι γείτονας γιατί απλώς υπάρχει.
Τους φίλους εκάστοτε τους χάνεις,η τους μετατρεπεις σε εχθρούς
Τους πλησίον δεν τους απομακρύνεις ποτέ,παραμένουν δίπλα σου.O πλησίον ο γείτονας με την παρουσία του δημιουργεί γετνείαση γειτονιά εγγύτητα.

Οι προσφυγες δεν είναι «φίλοι» είναι πλησίον

Οι ακροδεξιοί ,συντηρητικοί κύκλοι,λειτουργούν εντός του ρατσιστσικού σχήματος γιατί πριν από αυτό λειτουργουν εντός του απόλυτου εμείς-εσεις διαχωρισμού.
Ο ρατσισμός και η ξενοφοβεία προκύπτει απο την πολιτική θεολογία της «φιλίας».Απο την ανθρωπολογία του κρατικού διαχωρισμού.Ο προσφυγας είναι εκτός αφου δεν είναι εντός.
Η λύση των πραγματικων προβλημάτων όμως θα έρθει απο της διαπραγματευση της εγγύτητας.
Η προσφυγες ήρθαν και δημιουργούν χωρους,γειτονιές είτε το θέλουμε είτε οχι.
Η ροπή της πολης θα εξαρτηθεί από την δική μας οπτική

Info
Για την πολιτική ανάλυση της φιλίας
J.Derrida :The politics of friendship (2006)
Για την πολιτειολογία του πλησίον
S.Zizek :Neighbor (2006)

Friday, April 3, 2009

Big Brother


Το να σε παρακολουθεί κάποιος σήμερα δεν είναι και περίεργο.Λιγο psycho γείτονα-γειτόνισα να έχεις,και ενέπεσες στο χωρο σκόπευσης ενός περισκοπίου .Το πρόβλημα είναι ότι δυνητικά κάποιος μπορεί να αποθηκεύει κεντρικά ,και να διαχειρίζεται κατά βούληση ένα τεράστιο υλικό.Αυτό το υλικό συνδιαζόμενο με τα προσωπικά στοιχεία απο κάρτες,συναλλαγές,ιατρικά κέντρα, που πουλιώνται πλεον ανεδίαστα,μας καθιστά υπηκόους πολιτείας τύπου Blade Runner.

Για το ζήτημα διατυπωνονται διάφορες αντιρρήσεις

Οι πιο δημοφιλείς είναι λίγο πρωτόγονες.Σπάμε τις κάμερες και δεν μας παρακολουθούνε.Νομίζω ότι δεν αντέχουν σε κριτική

Ακολουθούν οι αποδράσεις μέσω της «μεγάλης» κοινωνιολογίας.Οι κάμερες είναι σύμφητες με το σύστημα,και έτσι αποδεικνύουμε την αυταπάτη της σύγχρονης δημοκρατίας.Είναι ωραία η προσέγγιση,αλλά καλή για ακαδημαικούς,και φοιτητές που θέλουν να κανουν διδακτορικό στον Φουκώ.Είναι τρομερό θέμα για καμάκι αν η υποψήφια είναι φοιτήτρια θεωρητικών σπουδών,αλλα έχει το μειονέκτημα (που ευρίσκεται σε όλες τις θεωρίες απόδρασης) ότι έχει μελλοντολογικό ορίζοντα όσο και ο «Θρασύβουλος» να πάρει το Champion League.

Τέλος οι θεσμικές απαντήσεις είναι πιο ρεαλιστικές.Προβλέπουν αρχές προστασίας που παρακολουθούν την μη διασυνδεση βάσεων δεδομένων,αλλα τα τελευταία χρόνια είναι μάλλον αδρανείς,παρα τις παχυλές αμοιβές των μελών της (δεν ξέρω τίποτα αλλα βάζω στοίχημα στα τυφλά)

Το πρόβλημα είναι μάλλον τεχνολογικής υφής.

Η τεχνολογία πληροφοριών προχωρεί πιο γρήγορα από την έννοια που έχουμε του ατόμου,του υποκειμένου ως πολίτη.

Ενω η πολιτική ζωή έχει οργανωθεί με βάση την έννοια του συμπαγούς ενιαίου προσώπου που έχει μια και μοναδική νομική και πολιτειακή υπόσταση που αντιστοιχούσε σε .ένα πολίτη μιας κωμόπολοης ,βαθμιαία αυτό το υποκείμενο μετασχηματίζεται σε ένα πολλαπλό νομικό πρόσωπο.

Πριν τριάντα χρονάκια,με μια ταυτότητα έκανες όλες τις δουλειές σου και με μια υπευθυνη δήλωση τις άλλες μισές

Σήμερα θέλεις ΑΦΜ,αριθμό διαβατηρίου,μητρώα ΙΚΑ,αριθμους Δημοτολογίου κλπ.
Χωρίς αυτά δεν υφίστασαι πουθενά.

Το φυσικό προσωπο υφίσταται ,αλλά αυτό που συναλλάσεται είναι ένα νομικό πρόσωπο που εντάσσεται στην πλοκή των συναλλαγών μέσω ενός κωδικού.Και το google blog να μπεις το γιουζερνειμακι σου το θέλεις,και σιγά που ο server του Google ,νοιάζεται για σένα ως τέτοιο.

Η πολλαπλότητα αυτή αποκτάται μέσα σε μια γεννιά.Αντε τώρα να την αφομοιώσεις.
Ετσι δεν είναι δύσκολο να καταλάβεις ιδεολογίες φυγής σε έρημα μέρη με καλοκάγαθους χωρικούς ,ενταγμένους σε μητέρα φύση.Τώρα αν η καλοκάγαθη κοινότητα είναι προιόν της αστικής φαντασώσης ,για να αποκρύψει την τερατωδία των κρουσμάτων αιμομιξίας,οικογενειακής βίας,και πάσης φύσεως καταπιέσεων αυτό είναι αλλου παππα ευαγγέλιο.

Βλέπεις καθως είσαι μπαιλντιζμενος από την ζωή της πόλης,μόλις βρεις λίγο καθαρό αέρα,καμιά χειροποίητη πίττα,και δεκαπέντε συναπαντήματα με ξένους και άδολη καλημέρα,τότε εύκολα παραμυθιάζεσαι.Η αυτονομία πολιτική ιδεολογική ηθική καλως ή κακώς είναι αποτέλεσμα συνύπαρξης εντός της πόλης,εντός μιας συμβίωσης με καταμερισμό εργασίας.Η ιδέα της αρμονικής κοινότητας σε προκαπιταλιστικές δομές είναι θεραπευτική ,εμπλουτίζεται από εξωτικές θεωρήσεις ανατολικών θρησκειών αλλα υποκρύπτει τραυματικές έως και αποκρουστικές καταστάσεις.

Η σύγχρονη ,λοιπόν,δομή της κοινωνίας με τον υπερκαταμερισμό εργασίας , δημιουργεί και πολλαπλές τυπικές εμπλοκές των ανθρώπων . Οι αντίστοιχοι μηχανισμοί ελέγχου όμως διαγκώνονται και αυτοί.

Τα ποινικά δικαστήρια σε διαβεβαιώνουν για το ποινικό μητρώο,ο Τειρεσίας για τις απλήρωτες επιταγές,το υπουργείο συγκοινωνιών για τους βαθμους ποινής στην οδήγηση κλπ κλπ.

Το δίλημμα παραμένει

Τι θα γίνει όταν όλες οι ελεγκτικοι μηχανισμοί διασταυρώνουν τα στοιχεία;
Ποιος θα ελέγξει την ανασύνθεση των ιδιοτήτων ,που μέχρι τώρα παραμένουν σε μια διασπορά;

Ο εφιάλτης του Μεγάλου Αδελφού δεν είναι μακρυά,αλλά δεν μπορούμε και να κάνουμε πίσω.Η νοσταλγία της μονοσήμαντης ταυτότητας είναι νοσταλγία της μικρής κοινότητας.

Και στην περίπτωση αυτή η λυση ευρίσκεται μόνο αν σκεφτούμε με όρους μιας πολιτείας με ελάχιστες καταναγκαστικές δομές,με πληθώρα ενδιάμεσων δομων κοινωνίας πολιτών και αντίρροπες αρχές.

Η πιο συνηθισμένη αντίδραση είναι να συνδεθεί η επιτήρηση και ο ολικός έλεγχος με την κοινωνικοοικονομική συνθήκη της εποχής.

Ωστόσο μόνο ένας «υγιής» αντικρατισμός των πολλαπλών μορφών μπορεί να αποτρέψει την εγγενή ροπή προς συγκεντρωποιητικές δομές διαχείρισης των διάσπαρτων πληροφοριών.

Διαχειριζόμενος ένα άλλο θέμα ο Ζ.Ντεριντά στο βιβλίο «Περαν του κοσμοπολιτισμού» προτείνει μια νέα πολιτειακή δομή έτσι ώστε κεντρικά ζητήματα διαχείρισης (κυρίως μεταναστευσης,ιθαγένειας,αποδημίας,προσφυγιάς κλπ) να περάσουν από την ευθύνη του κράτους,στην ευθύνη των μεγάλων μητροπόλεων που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως «πόλεις καταφύγια» ως μια παραλλαγή του αρχαιοελληνικού μοντέλου της «πόλης –κράτους».

Η αναδιάταξη της εναίας κυριαρχίας λοιπόν ,δυνητικά θα μείωνε τους κινδύνους κεντρικών εμπλοκών στην διαχείριση διάσπαρτων πληροφοριών,αλλά θα μπορούσε να διευκολύνει και την δημοκρατική ανάπλαση όλου του πλεγματος εξουσίας.

Το ζήτημα λοιπόν δεν είναι τα ηλεκτρονικά ίχνη που αφήνεις ,έτσι και αλλιώς,ή αν σε έχει καταγραψει μαι κάμερα,αλλά να εξασφαλίσουμε ότι τα δεδομένα αυτά είναι διαχειρίσιμα από τις πιο αποκεντρωμένες και αντίρροπες δομές.Μόνο η διασπασμένη κυριαρχία μπορεί να εγασφαλίσει την δυνατότητα κεντρικής διαχείρισης και διασύνδεσης τραπεζων πληροφοριών.Αλλιώς η αντίσταση κατα του Big Brother ,καταλήγει σε ένα νέο Λουδιτισμό,ή μια αέναη χρήση του ζητήματος για κοινωνιολογικές παρεμβάσεις της «μεγάλης απόδρασης»

Το αίτημα της πολλαπλής αποκεντρωμένης κοινωνίας πολιτών με τις πολυποίκιλες υβριδιακές μορφές μακρυά από την ασφυκτική κυριαρχία του πυραμιδωτού κράτους και του γιγαντισμού των υπερεθνικών κολοσσών ,μπορεί να εξασφαλίσει και την μειωμένη δυνατότητα του Big Brother.




Thursday, November 27, 2008

Δεκαπέντε χρόνια από την δημοσίευση ενός ριζοσπαστικού βιβλίου "Τα Φαντασματα του Μαρξ" του Ζ.Νεριντα


Πριν δεκαπέντε χρόνια δημοσιεύεται το βιβλίο του Ντεριντα «Spectres de Marx”.

O Ντεριντά είναι ένας φιλόσοφος που δεν προσφέρεται και εύκολα για μια εκλαικευτική προσέγγιση.Αυτό έχει να κάνει με την θεματολογία του ,αλλά και την οπτική και γραφή του.Ο τύπος γράφει σε πολυδαίδαλες προτάσεις με πολλές δευτερεύουσες,και αενάως «παίζει» με την αμφισημία,και την ετυμολογία των λέξεων και φιλοσοφικών όρων.Κατα την ταπεινή γνώμη μας δεν είναι και το καλύτερο καλοκαιρινό ανάγνωσμα,αλλα μάλλον για σταυρόλεξο εύρεσης του αριθμού των δευτερεουσών προτάσεων,σε δομές των 100 λέξεων με χρήση όλων των σημείων στίξεως.

Το 1993 είναι μια εποχή που ακόμα η ευρωπαική αριστερά προσπαθεί να αφομοιώσει την ρήξη του 89 (αν την αφομοίωσε ποτέ....) και ο Ντεριντα που είναι γενικώς ένας προοδευτικός διανοούμενος ,αλλά δεν είναι μαρξιστής και ούτε καταχωρημένος ως «αριστερός» ,ασχολείται με τον Μαρξ,σε μια ίσως αναπάντεχη κίνηση που ξαφνίαζει.

Το ενδιαφέρον είναι ότι ασχολείται μέσω της δικής του φιλοσοφικής διερεύνησης ,που διανοίγει τους ορίζοντες για την κριτική του νοήματος,και του αέναου «γλιστρήματος» που ο Ντερινά ορίζει ως «διαφωρά» (difference) .Δεν είναι του παρόντος και είναι πρακτικά αδύνατο (από τον αδέσποτο ιστολόγο) να ορισθεί το Ντερινταικό έργο έτσι πυκνά,η προσέγγιση του όμως για το Μαρξισμό είναι μοναδική,και μετά δεκαπέντε χρόνια είναι αφοπλιστικά επίκαιρη.

Η κρίση είναι σαφές επαναφέρει τον Μαρξ στην επιφάνεια.Μεταξύ μας δεν έλειψε ποτέ,και ουσιαστικά αναγενιώνται αναγνώσεις του απο τις διάφορες σχολές σκέψεις.
Οι «ιδιοκτήτες» ενός από τα μεγαλύτερα πνεύματα επανέρχονται με τα συμβόλαιο ιδιοκτησίας στα χέρια και τα κραδαίνουν.

Παρατηρώ ότι όλοι ασχολούνται με την μαρξιστική οικονομική ανάλυση,την έννοια του κεφαλαίου, της υπεργασίας, της κρίσης συσώρευσης, κλπ.Με μια έννοια επανερχόμαστε σε ένα στενο οικονομίστικο περιεχόμενο,που ίσως αδυνατίζει την σημασία του.

Τι επίκαιρο όμως μας προσφέρει ο Ντεριντα,αυτός ο δυσνόητος,ο συνώνυμος της συγχυσης του μεταμοντερνισμού;Κατα την γνωμη μας πολλά ,απολυτως πρακτικά ,απλά και ενδιαφέροντα.

Θα προσπαθήσουμε να τα κωδικοποιήσουμε

-Κατ’αρχάς μας αναδεικνύει ότι στον Μαρξ,ενυπάρχουν ως αλληλοεφαπτόμενες στοιβάδες τρεις διαφορετικές γραφές.Η πολιτική φιλοσοφία,η οικονομική ανάλυση, και το πολιτικό πρακτικό μανιφέστο.Είναι αδύνατο να τα διαχωρήσουμε,αλλά είναι αδύνατο να μην δούμε τις εσωτερικές εντάσεις εντός του έργου,αλλα και την συνύπαρξη διαφόρων μαρξισμών.

-Ο Ντεριντά μέσα από την δική του διερεύνηση,ανασύρει από όλο το Μαρξικό έργο μια απαρατήρητη μέχρι τώρα εννοιολογική διαφορά που ανευρίσκεται (Κεφάλαιο,18 Μπρυμαιρ,Αγία Οικογένεια,Μανιφέστο) και είναι ο πόλος Φαντασμα/Φασμα (Gespenst) από την μιά ,και Πνεύμα (Geist) από την άλλη.

-Το φάντασμα/φασμα είναι αυτό που στο κομμουνιστικό μανιφέστο κυκλοφορεί στην Ευρώπη,και προκαλεί φόβο,ελπίδα,πολιτικές αναταράξεις.

-Το πνέυμα είναι η ιδεολογική κυριαρχία ,η ιδεολοηψία των εποχών που μαγεύει την σκέψη των ανθρώπων και τους εμποδίζει να συνειδητοποιούσουν τις πραγματικές σχέσεις της ζωής τους.πχ Ο μισθωτός εργάτης αντιλαμβάνεται ως αυτονόητη την κατάσταση να «πουλα εργατική δύναμη» ακριβως λόγω του «Πνεύματος» της εποχής

- Ο Ντεριντά διερευνά συνεχώς με το δικό του τρόπο,όπου τα νοήματα φωτίζονται μέσα από την διολίσθηση τους,και το παρόν αμφισβητείται ως κατηγορία που θα όριζε ένα «εδαφος», τα φάσματα/φαντασματα και τα πνεύματα εντός του Μαρξ.

Τα ευρήματα του είναι ερεθιστικά.

-Το φάντασμα/φάσμα, αυτή η αδιανόητη οντότητα ,που υπάρχει και δεν υπάρχει,το υπερφυσικό πλάσμα του κόσμου και του απόκοσμου,είναι βασική για ένα «υλιστικό» απελευθερωτικό εγχείρημα.Και το εγχέιρημα αυτό δεν έιναι εσχατολογία ,δεν είναι θρησκευτική τελεολογία ,αλλά υπόσχεση (κατα Ντεριντα μεσσιανισμός χωρίς μεσία).

-Το φάντασμα ,ως φόβος ,πυροδοτεί την πολιτική ,αλλά και ως παράδοξη οντολογία είναι το εργαλείο για να καταλάβουμε την μαγική μεταμόρφωση των αξιών χρήσης σε αξίες ανταλλαγής,την μαγική κρυστάλωση του χρήματος ως φορέα δυνάμεως από την διαμεσολάβηση του «μαγου» κράτος.κλπ κλπ Δίχως το φάντασμα ,δίχως την παράδοξη οντολογία του ,δεν μπορεί να υπάρξει η αποδομητική κριτική του «πνεύματος»

-Ο Ντεριντα βυθίζεται στον Μαρξ,και ανακαλύπτει τις αντιφάσεις του ,καθώς άλλωτε είναι ο ίδιος (ο Μαρξ) εξοικειομένος με την εκρηκτικότητα του φαντάσματος,άλλωτε στην προσπάθεια να διαλύσει τα πνέυματα ,διαλύει (ως παραδρομή) και τα φαντάσματα (Αγία Οικογένεια).Μάλιστα εξηγεί τις τραγωδίες του «υπαρκτού» ως συνέπεια ενός μαρξισμού του «παρόντος» που γειώνει τα φαντάσματα ως αποδομημένα «πνεύματα»,και μετατρέπει το απελευθερωτικό εγχείρημα ως τεχνικό στάδιο μιας μηχανικής τελεολογίας.

-Σε μια αναπάντεχη πολιτική περιγραφή ο Ντεριντα ,αναλύει με ακρίβεια της δυσανεξίες,τις ανισότητες τις αδυναμίες της μετα 89 παγκοσμιοποίησης,και προωθεί μια ιδέα που ονομάζει Νεα Διεθνή .Αυτή δεν αφορά την παλιά των κομμουνιστικών κομμάτων,αλλά μια παγκόσμια συναντίληψη ,για τα δικαιώματα την μέριμνα για τους πολίτες της γης.

-Συγκρούεται με τον Φουκουγιάμα,αλλά στην βάση η κριτική του δεν στοχεύει μια τεχνική διαπίστωση ή αμφισβητηση ενός «τέλους της ιστορίας» ,αλλα την καθ’εαυτή αποδόμηση των θεωρειών της ιστορικής γραμμής που προσανατολίζονται προς διάφορα έσχατα.Ο Φουκουγιάμα θριαμβολογεί εναντίον ενός «φτωχού» ιστορικιστικού μαρξισμού,αλλά δεν μπορεί να διανοηθεί εντός μιας ιστορίας «φαντασμάτων».

Το έργο του Ντεριντα δεν πέρασε απαρατήρητο όταν γράφτηκε,αλλά έχει σημασία να μην περάσει απαρατήρητο τώρα που ένας χονδροειδής Μαρξισμός αναζωγονείται ως υποτιθέμενο αντίδοτο στην οικονομική κρίση.

Η πιθανη εκπτώχευση,του Μαρξ ,από μέγιστο κριτικο διανούμενο της νεωτερικότητας,σε ένα διακυρικτή ενός ψευδουλιστικού εξισωτισμού,μιας θρησκειοποιμένης συλλογικότητας εκτός των συντατεγμένων της εποχής,θα αποτελέσει μια νέα ιστορική παραδρομή.

Ο χυμώδης ,αιρετικός Μαρξ των υπαρκτών φαντασμάτων,που δεν πιάνουμε ποτέ, είναι πιο πολύτιμος από ποτέ.Και ο Ντεριντα είναι ένας καλός ξεναγός για να τον ξαναγνωρίσουμε.

Info
«Τα φαντάσματα του Μαρξ»Μετάφραση Κ.Παπαγιώρη 1995
«Ghostly Demarcations,a symposium on J.Derrida Spectres of Marx”1999