Showing posts with label Καραμπελιας. Show all posts
Showing posts with label Καραμπελιας. Show all posts

Saturday, May 18, 2013

Η εθνική ιστορική αφήγηση και η Ομίχλη


 
 
Η κρίση έχει πυροδοτήσει ένα ορμητικό ρεύμα αναστοχασμού. Δημοσιεύονται   αναλύσεις οι οποίες διαυγάζουν τα αίτια και το μηχανισμό της κρίσης με τη χρήση  διαφορετικών εργαλείων   και εννοιολογικών μεθόδων. Ήταν φυσικό  , επομένως, να εισαχθεί στη σχετική  συζήτηση  η ιστορική διάσταση η οποία αναζητά τα αίτια της κρίσης σε ένα προγενέστερο  χρονολογικό όριο και  στους  παράγοντες παλαιοτέρων  εποχών  οι οποίοι δόμησαν τους θεσμούς και τις πρακτικές. Ας χαρτογραφήσουμε μερικά τέτοια εξηγητικά σχήματα.
Ο Π.Γεννηματάς, στο πρόσφατο βιβλίο του "Ελλάς: Δύση ή Ανατολή"  εντοπίζει με σαφήνεια και τεκμηρίωση τις αιτίες της καχεκτικής  σημερινής πολιτικής κοινωνίας στην περίοδο του Βυζαντίου, στις ιδεολογικές συντεταγμένες  που δημιούργησε το ημιθεοκρατικό καθεστώς υπό την επιρροή της κρατούσας ορθοδοξίας.

Στον Σ.Ράμφο  ( Το αδιανόητο Τίποτα) η αιτία  της ιστορικής  ανεπάρκειας αναζητείται σε ένα βαθύτερο επίπεδο: αυτό της θεολογίας του μοναχισμού όπως αυτή αναπτύσσεται στην Φιλοκαλία. Ο Ράμφος εντοπίζει στη Φιλοκαλία την πηγή ενός αυτοναφορικού συναισθηματικού ναρκισσισμού ο οποίος εδράζεται στη θεολογία του Παλαμα.Ο συναισθηματισμός αυτός ταλανίζει την συλλογική έκφραση των ελλήνων και διαμορφώνει ανορθολογικές συμπεριφορές.

Ο  Γ.Καραμπελιάς  διερευνά ένα  πρωτογενές υλικό  και διατυπώνει την ιδέα ότι ο τεχνολογικός και πολιτικός εξορθολογισμός είχε ήδη αρχίσει στο Βυζάντιο πριν την Δ. Ευρώπη  αλλά η επιβολή  του 1204 σταμάτησε τη διαδικασία. Σύμφωνα με τον Καραμπελιά η γεωπολιτική ήττα του 1204 καθόρισε την μετέπειτα πορεία και όχι οι εγγενείς δομές τής Βυζαντινής κοινωνίας οι οποίες ίσως ήταν πιο προωθημένες από τις αντίστοιχες δυτικές.( 1204, η διαμόρφωση του νεώτερου Ελληνισμού)

Ο Χ.Γιανναράς βρίσκει στην δυτική θεολογία το σπέρμα μιας γενικευμένης παρακμής και εντοπίζει το νεοελληνικό πρόβλημα στην υιοθέτηση αυτής της θεολογίας σε μια κρίσιμη στιγμή όπου στο βυζάντιο ήταν δυνατή μια άλλου τύπου εκκοσμίκευση του "προσώπου" και όχι του ατόμου. Αν για τον Ραμφο το πρόβλημα είναι η υιοθέτηση του Παλαμά έναντι του Ακίνατη , στον Γιανναρά είναι ακριβώς το αντίστροφο. (Ορθοδοξία και Δύση στη Νεώτερη Ελλάδα)

Τέλος ο Θ.Ζιακας στο " Έθνος και Παράδοση" εμφανίζει μια ενδιαφέρουσα μετά-αφήγηση με συνθετική οπτική .Σύμφωνα με το ΘΖ χωρίς την  δυτικότροπη διανόηση δεν συγκροτείται νεοελληνικό κράτος αλλά ταυτόχρονα χωρίς τον Παλαμικό μοναχισμό οι αγροτικοί πληθυσμοί των Βαλκανίων θα είχαν ήδη εξισλαμισθεί.
Όλες αυτές οι αφηγήσεις έχουν ως κομβικό σημείο το  ύστερο βυζάντιο και την αναγέννηση στη Δύση. Φαίνεται πως όλοι συμφωνούν στο χρονικό σημείο της κρίσιμης καμπής.

Είναι όμως ενδιαφέρον ότι το ίδιο ακριβώς χρονικό σημείο εντοπίζουν ως κρίσιμο,  δύο σύγχρονες αφηγήσεις που αναπτύσσονται στη "Δύση" .Αναφέρομαι  στο αγγλικανικής προέλευσης θεολογικό ρεύμα Radical Orthodoxy , και την  πρόσφατη εργασία του G.Agamben.Ο προβληματισμός τους είναι παράλληλος και συνοψίζεται ως εξής: Η  "δυτική"  κοινωνική δομή,  όπου υποτίθεται ότι λειτουργεί ως ένα   δίπολο  με ένα πόλο το  εκκοσμικευμένο- ορθολογικό και άλλο πόλο το προσωπικό-  ιερό    , βασίζεται, σε τελευταία ανάλυση , σε μια  πολιτική φιλοσοφία η οποία ουσιαστικά  είναι μια  λανθάνουσα θεολογία. Το εννοιολογικό αυτό σχήμα εκφράζεται  με το απόφθεγμα του Carl Schmitt "όλες οι σύγχρονες έννοιες της πολιτικής φιλοσοφίας προέρχονται από τη θεολογία".

Το θεολογικό   ρεύμα Radical Orthodoxy (εδώ) είναι σχετικά πρόσφατο και διαμορφώθηκε από την πρωτοποριακή εργασία του Αγγλικανού θεολόγου John Millbank. Ο Milbank δημοσίευσε το 1990 το βιβλίο του «Theology and Social Theory: Beyond Secular Reason»   στο οποίο διερευνά όλες τις  άρρητες ή λανθάνουσές  θεολογικές βάσεις του διαφωτισμού.  Ταυτόχρονα ο ίδιος και συνεργάτες του εξοπλισμένοι με ένα πλήρες θεωρητικό οπλοστάσιο διατυπώνουν μια δευτερη βασική θέση: όλη σύγχρονη κριτική θεωρία με τις πιο αμφισβητούμενες εκφράσεις της (Ντερινταική αποδόμηση, Λακανική ψυχανάλυση, Μπαντιουικός μαθηματικός λογισμός, αυτοκρατορικές αναζητήσεις του Negri, κλπ) αποτελούν πεδία θεολογικής διερεύνησης τα οποία ενισχύουν την περιοχή  του ιερού. Σήμερα οι εκπρόσωποι του Radical Orthodoxy ευρίσκονται πολλά φόρουμ συζήτησης όπου συνδιαλέγονται ισότιμα , με δεδομένο ότι κατέχουν και έχουν οικειοποιηθεί πλήρως έννοιες, σχήματα και συμπεράσματα της κριτικής θεωρίας. Με μια έννοια στο Radical Orthodoxy αντιστοιχεί η μετά-αφήγηση του Θ.Ζιάκα.

Τα τελευταία χρονιά ο
G. Agamben κάνει μια συστηματική έρευνα σε πρωτογενές υλικό, με το οποίο καταλήγει σε παρόμοια συμπεράσματα: Ο εννοιολογικός εξοπλισμός της νεωτερικότητας βασίζεται σε έννοιες της θεολογίας: η πολιτική οικονομία εδράζεται σε προκείμενες της θείας πρόνοιας, η εκκλησιαστική δοξολογία είναι το σχήμα για κατανοήσουμε σύγχρονα φαινόμενα πολιτικής ταύτισης και δημοσκοπήσεων, η σύγχρονη γραφειοκρατία αναλύεται μέσω της θεολογίας των αγγέλων κλπ κλπ. Στο έργο του The Kingdom and the Glory παρέχεται ένα τεράστιο πραγματολογικό υλικό, ενώ έχουν τεράστιο ενδιαφέρον τα ζωντανά  μαθήματα του (εδώ)

Παρατηρούμε λοιπόν ότι η ενθάδε ιστορική αναζήτηση των αιτίων της κρίσης συμπίπτει , ως προς το ιστορικό σημείο καμπής με την εν  εσπερία ιδεοκίνηση. Η ενδιαφέρουσα αντίφαση είναι πως ενώ ο εντόπιος "εκσυγχρονισμός" αναζητά τη λύση "δυτικά" ο δυτικός αναστοχασμός ανακαλύπτει με ενδιαφέρον την "ανατολή".

Όμως εδώ προκύπτει ένα άλλο ζήτημα.

Αν η ιδεοκίνηση αυτή εμπλέκεται σε μια τέτοια μέγα- αφήγηση, είναι φυσικό να παρεισφρέουν και άλλες  αφηγήσεις της κρίσης. Με την έννοια αυτή η ανάγνωση του φαινομένου ΧΑ μπορεί να πάρει μια άλλη διάσταση.

Έχω υποστηρίξει ,πριν την εκλογική της επιτυχία (εδώ), ότι η μορφή  του ιδεολογικού της λόγου, εμφανίζει μια συνεκτικότητα. Η  ΧΑ παρουσιάζει ένα ιδεολόγημα με αρχή μέση τέλος. Το ιδεολόγημα αυτόν μπορεί να συγκροτήσει μια ταυτότητα ενός ιδεολόγου μαχητή. Ταυτόχρονα μπορεί να παρουσιάσει ένα εξηγητικό σχήμα με μεγάλο χρονολογικό εύρος, ακριβώς όσο και οι πιο main stream αναλύσεις. Η γραμμική ανάλυση :κρίση- φτώχεια- απελπισία- εύκολη λύση- επίθεση στον αδύνατο  μπορεί εξηγήσει την απαρχή αλλά όχι την ανθεκτικότητα του φαινομένου. Θα μπορούσαμε να ορίσουμε μια άλλη σειρά: κρίση - εθνικός ιστορικός αναστοχασμός-χαμηλό επίπεδο ιδεοκίνησης και σύγκρουσης- παρείσφρηση μιας βαρβαρικής μέγα- αφήγησης. Με μια έννοια πίσω από την πρακτική συμμορίας και τους κιτσάτους νεοναζισμούς, υπολανθάνει ως έλλειμμα η συγκροτημένη σύγκρουση για τις μέγα αφηγήσεις του εθνικού ιστορικού.

Υποπτεύομαι ότι το έλλειμμα αυτό, έχει να κάνει με πολλαπλά αίτια: κατ'αρχάς την υπεροχή του"ακαδημαϊκού-κρατικού " έναντι του "αδέσποτου -ατομικού". Η αντικειμενική εμπλοκή των ακαδημαϊκών στους εξαναγκασμούς " σχολών" ,"
micro lobbies" κλπ και η λιποθυμική ασφυξία της θεολογίας στα έγκατα της νεοελληνικής συντήρησης , αποστερούν από το δημόσιο διάλογο τη γονιμότητα μιας βαθύτερης συζήτησης των ειδικών .Δεν είναι τυχαίο ότι στα παραδείγματα οριοθέτησης του ελληνικού διαλόγου, που παρέθεσα  πρωταγωνιστούν διανοούμενοι εκτός ακαδημίας.Θα ήταν μεγάλη αδικία να υποτιμηθούν οι σοβαρές ακαδημαϊκές πρωτοβουλίες που αναπτύσσονται με πραγματική υπέρβαση πόρων και δυνάμεων .Ωστόσο αν αυτή η συζήτηση δεν γίνει πιο έντονη και δημόσια, τόσο το έλλειμμα της θα τροφοδοτεί τη βαρβαρική νεαντερτάλια  εξήγηση

Ταυτόχρονα υποτιμάται η αξία της τηλεοπτικής και ιντερνετικής συζήτησης .Με τα δημόσια ΜΜΕ σε κώμα και τις ιντερνετικές συζητήσεις ανύπαρκτες ο δημόσιος διάλογος ουσιαστικά δεν υπάρχει. Στο έλλειμμα αυτό η παραιστορία που παρήχθη στα διάφορα telecity παραμένει ως κυρία λαϊκή αυτοκατανόηση.

Στην εκκίνηση του δημόσιου διαλόγου δεν λείπει ούτε η διάθεση ούτε ο εξοπλισμός ούτε οι ικανότητες. Εκείνο που λείπει είναι η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και πιθανόν ένα θαύμα για την νεκρανάσταση της ΕΡΤ. Χωρίς ένα δομημένο στοιχειωδώς διάλογο για το εθνικό ιστορικό η  ομίχλη της ακροδεξιάς αφήγησης  θα συνεχίζει να σκοτώνει όπως ακριβώς στο βιβλίο του Stephen King (εδώ)

 

 

Tuesday, January 5, 2010

H λατρεία της σταθερής ταυτότητας και της επανάληψης.Οι αντιρρήσεις προς την πατριωτική αριστερά.


Η πιθανότητα να δωθεί ιθαγένεια στα παιδιά μεταναστών που γενιούνται στην Ελλάδα από γονείς χωρίς «χαρτιά» δημιούργησε αντιρρήσεις στους χώρους του Λαος,των συντηρητικών και στον χώρο της Πατριωτικής Αριστεράς
Χρησιμοποιώ τον όρο ΠΑ αναφερόμενος σε ιστολόγια απόψεις που είναι αναγνωρίσιμα και αυτοαναφέρονται ως τέτοια .Προφανώς είναι η ναυαρχίδα του χώρου Αρδην-Ρηξη , ο φίλος μου ΚΟΚΚΙΝΗ ΠΙΠΕΡΙΑ ο Σ.Λυγερος που διατυπώνουν αντιρρήσεις .Στο χώρο προφανως ανήκουν και πολλοί άλλοι που δεν θα ληθελα να αδικήσω (ο Σταθης-Ναυτίλος της Ελευθεροτυπίας ,το φιλόξενο Ελληνικό ανθρωποκεντρικό κοσμοσύστημα τους ευξαπτους νέους φίλους μου του Ποντος και Αριστερά κλπ)
Εισαγωγικά δηλώνω πως είμαι αξιωματικά υπέρ των μεταμοντέρνων συνθετικών ιδεολογικών ρευμάτων οτι και να πρεσβεύουν, και δεν ασπάζομαι την θεωρία των «αντικειμενικών» συνεπειών η ταξινομήσεων.Η Πατριωτική Αριστερά κρίνεται ως τέτοια με βάση τις δικές της αναφορές .Η θεωρία των φαιοκόκιννων μετώπων είναι φαιά όσο και το πρώτο συνθετικό του χρώματος της.Αλλωστε είμαστε κραυγαλέα περίπτωση ώσμωσης ρευμάτων και ιδεών.

Το ρεύμα λοιπόν αυτό διατυπώνει ,χοντρικά,το ακόλουθο πλαίσιο
Ο σύγχρονος καπιταλισμός,μέσω παγκοσμιοποίησης,δημιουργεί καταναλωτές που για να αναπαραχθούν ως τέτοιοι «ανακατασκεύαζονται» αενάως μέσω των ιδεολογικών μηχανισμών του συστήματος ως ρευστά άνευρα υπερεθνικά υποκείμενα.Το κεφάλαιο για να αναπαραχθεί στην μακροκλίμακα ,ομογενοποιεί τους ανθρώπους ,και τους αποσπά από τις συλλογικές δομές που τους συγκρότησαν μέχρι τώρα.Αρα η υπεράσπιση της πατρίδας,της πολιτιστικής ιδιαιτερότητας δεν είναι ιδεαλιστική εθνικιστική παλινδρόμηση αρά αντικαταναλωτική στάση.Το πλαίσιο εμπλουτίζεται με γεωπολιτικές αναλύσεις της συγκυρίας που αναδεικνύουν την Τουρκία ως κρυπτομιλιταριστική και επεκτατική υπρδύναμη που εποφθαλμιά τον ελληνικό χώρο και βαλκανικό χώρο.Στο ίδιο πλαίσιο οι κυρίαρχες Ελληνικές Ελιτ θεωρούνται παρασιτικές ηθικά και πολιτικά αδύναμες και για να διασωθούν οι ίδιες προβαίνουν σε υποχωρήσεις. Τέλος το ίδιο ρεύμα διατυπώνει την ευλογη παρατήρηση ότι στα θέματα «πατρίδας» η Αριστερά ολιγωρεία έχοντας αφήσει ένα προνομιακό πεδίο στην Ακρα ή συντηρητική δεξιά.
Μεταξύ μας το πλαίσιο αυτό εχει ένα λογικο ειρμό και μια σταθερότητα.Αλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι πέριξ αυτού του ιδεολογικοπολιτικού κορμού η βιβλιογραφία συνεχώς αυξάνεται σε όγκο και ποιότητα.
Θα ήθελα να διατυπώσω τις αντιρρήσεις μου για το πλέγμα των ιδεών αυτών σεβόμενος απόλυτα τις δικές του συντεταγμένες ,γιατί δεν έχει σημασία αν πλευρές του έχουν φαινόμενες ή πραγματικές παραλληλίες με άλλους χώρους.
Αντίρρηση 1.Πόση σημασία έχει το ερώτημα για την ιστορική συνέχεια του Ελληνισμού;
Μια από τις συντεταγμένες του ρεύματος είναι η έννοια της εθνικής συνέχεια ,ως συγκροτητική της κοινωνίας.Στο πολύ ενδιαφέρον έργο του « το 1204 και η διαμόρφωση του νεου Ελληνισμού» ο Καραμπελιάς,βασιζόμενος κυρίως στον Σβορωνο διατυπώνει και επεκτείνει την έννοια της συνέχειας του Ελληνικου Εθνους,ως ιδεολογικής πνευματικής κοινωνικής οντότητας,και μάλιστα αποκαθιστά το Βυζάντιο από σκοταδιστικό θρησκόληπτικό πολίτευμα ως επικράτεια όπου νεωτερικά εκσυγχρονιστικά εγχειρήματα διακόπησαν βιαίως από τους Δυτικούς.
Αν υποθεσουμε οτι ο Καραμπελιάς έχει δίκιο (η υπόθεση έχει την έννοια ότι δεν μπορώ να έχω τεκμηριωμένη αντίρρηση ή συμφωνία) τότε αυτό μειώνει το γεγονός ότι το ελληνικο έθνος «ανακατασκευάζεται» συνεχώς μετά την ίδρυση του Ελληνικού Κράτους μέσω της δημόσιας εκπαίδευσης;
Δηλαδή το «όντως συνεχές Ελληνικό εθνος» δεν χρησιμοποιεί την παιδεία,τους κρατικούς μηχανισμούς για να διασφαλίσει περαιτέρω την «συνέχεια» και να αυξήσει «καθαρότητα» του;
Γιατί η αποκάλυψη των «κατασκευαστικών» ιδεοληψιών (κρυφό σχολιό,ενιαία γεωγραφική κάλυψη του ελλαδικού χώρου,υποβάθμιση υβριδιακών εθνογλωσσικών κοινοτήτων) συνιστά απόρριψη της πραγματικής συνέχειας;
Και τότε προκύπτει το ερώτημα.
Σε μια κοινωνία που η ιστορική έρευνα εντίμως αποκαλύπτει συνέχεια,αυτό που βιώνουμε σε τι ποσοστό είναι αυθεντικά «συνεχές» και σε τι ποσοστό είναι «κατασκευή»;
Μήπως τελικά η γόνιμη ιστορική αντιμαχία έχει νόημα μονο ως τέτοια ,ως επιστημονική διαμάχη;

Αντίρρηση 2 Η εθνογλωσσική υβδριδιακότητα γιατί είναι ταμπού;
Δεν υπάρχει έντιμος λαογράφος εθνολόγος που να μην διαπιστώνει σε όλες τις σύγχρονες κοινωνίες ,σε όλες τις χώρες ,κοινότητες με εθνολογικά,γλωσσικά,πολιτιστικά χαρακτηρηστικά που να μη διαταράσσουν την κυρίαρχη εθνική αφήγηση σε κάθε χώρα.Δηλαδή η εκ των υστέρων ταξινόμηση τους είναι αντικειμενικά αμφιλεγόμενη.
Δεν παραθέτω παρα κωδικά παραδείγματα ,γιατί είναι μιλάμε για κοινό τόπο
(Ελλάδα, αρβανίτες ,βλάχοι ,τσαμηδες ,γκαγκαούζοι, καραμανλήδες ,τουρκοκρητικο ί,πομάκοι ,σλαβομακεδόνες ,βουλγαρομακεδόνες .Ιταλία σλοβενοι , αυστριακοί , ελληνόφωνοι , αλβανόφωνοι .Γαλία κορσικανοί, νορμανδοί, βρετανοί. Ισπανία ,Βάσκοι,Καταλανοί,Γαλικιανοι Βλαχόφωνοι σε Ελβετία ,Αυστρία ,Βελγιο κλπ)
Δηλαδή παντού προκύπτουν κοινωνικές ομάδες που στο παρελθόν διατηρούν καινοφανή (για την εκ των υστέρων ανάλυση) χαρακτηρηστικά τα οποία δεν σημειώνουν σαφή εθνική κληση ή προτίμηση ,στα υφιστάμενα έθνη κράτη.

Γιατί πρέπει σώνει και καλά να ταξινομήσουμε όλες αυτές τις ομάδες στους κορσέδες των σημερινών αφηγήσεων,και να μην δεχθούμε ότι τα εθνικά κράτη συγκροτούνται από τις πιο ισχυρές ομάδες που τελικά προσπαθούν να αφομοιώσουν τους πληθυσμιακά ή συγκυριακά αδύναμους;

Αρα μήπως η εθνική συγκρότηση φέρει αφ’εαυτής χαρακτηριστικά «σύμβασης»;
Πόσο αντιπατριωτικό είναι να γνωρίσουμε την «συμβαση» μας αντί να την εξωβελίσουμε ως ανύπαρκτη;
Αντίρρηση 3 .Τα συμφραζόμενα .Αριστερή Γεωπολιτική ή Αριστερός Καπιταλισμός;
Η γεωπολιτική θεώρηση έχει δικές της έννοιες και μεθοδολογία.Αναλύει πάντα σταθερές περίκλειστες οντότητες ειδωμένες εξωτερικά ως παίκτες που κινούνται στο γεωγραφικό πεδίο.
Στην γεωπολιτική η Κίνα σχετίζεται με την Ιαπωνία,το Θιβέτ,τον Ειρηνικό ,τις ΗΠΑ,τους θαλάσσιους δρόμους προς τον ΟΛΠ κλπ κλπ
Το ρητορικό,εννοιακό αυτό πλαίσιο είναι αυστηρό γιατί αναφέρεται στην ταύτηση γης,εδάφους και ομάδας.Η Τουρκία η Συρία πχ γεωπολιτικά είναι οντότητες έννοιες πακτωμένες στα εδάφη τους και υπόκεινται σε νόμους σταθερούς από τον καιρό του Θουκιδίδη.
Από την άλλη πλευρά η γεωπολιτική διερεύνηση προυποθέτει ρητα ή άρρητα την πολεμική σύγκρουση.Είναι η θεωρία του δυνητικού πολέμου,σε καιρό ειρήνης.
Απο την άλλη η οικονομική ανάλυση στην εποχή του σημερινού καπιταλισμού,λειτουργεί σε ένα αλλο ρητορικό πλαίσιο.Συνεργασίες,συνέργειες,αμοιβαία κέρδη αλλά και απώλειες,αντιπαλότητες ,ανταγωνισμοί
Κοιτώντας τον περίγυρο της λοιπον η Αριστερά ,μπορεί να δει τον κόσμο μέσα από το Πεντάγωνο ή το μέσα Εμπορικό Επιμελητήριο.
Και στις δύο περιπτώσεις κάθεται άβολα.
Είτε φορώντας το στρατιωτικό πιλήκιο ή το κουστουμάκι του Βγενόπουλου ,μιλάει μια ξένη γλώσσα.
Οι αναλύσεις της ΠΑ ,καθώς επιμετρούν τα πάντα μέσα από την ισχύ ,γεωπολιτική οικονομική,εγκλωβίζεται σε ένα λεξιλόγιο ,μια ρητορία που δεν επιτρέπει την κριτική, την αμφισβήτηση.Χαρακτηριστικό το τελευταίο βιβλίο του Καραμπελιά εδω.
Αν οπως πιστεύει η ΠΑ θέλει να ανακτήσει τον «πατριωτισμό» από την Ακρα Δεξιά,μπορεί να το κάνει με το λεξιλόγιο της κινούμενη μεσα στα συμφραζόμενα της;
Αντίρρηση 4 Για την συγκυρία.Πόσο επικύνδυνη είναι η ρύθμιση για τους Μετανάστες;

Οι πιο ισχυρές αντίρρησεις για την ρύθμιση του Πασοκ είναι οι ακόλουθες:
1.-Μια σχετικά αυτόματη χορήγηση ιθαγένειας στα παιδιά των «παρανόμων» δημιουργήσει μια καινοφανή γενιά «παρανόμων» με παιδιά ‘Ελληνες ,και άρα το μεταναστατευτικό ρεύμα θα διογκωθεί,καθώς μια στοιχειώδης αναλυση κοστους οφέλους θα δικαιολογήσει το ρίσκο της παρανομης εισόδου.Οσο ο βαθμός δυσκολίας απόκτησης ιθαγένειας μεγαλώνει τότε το ρεύμα αναγκαστικά θα μειώνεται.
2.-Τα μεταναστευτικά ρεύματα προέρχονται από πληθυσμούς με διαπιστωμένη χαμηλή προσαρμοστικότητα,και άρα ο ιστορικός κίνδυνος μιας ανισορροπίας στο απώτερο μέλλον αυξάνει.Το ρίσκο είναι μεγάλο.
Το πρωτο επιχείρημα είναι δεν θεμιτό ιδεολογικά .Είναι αμφιλεγόμενο αν η Αριστερά εχει δικαίωμα ή λόγο στην διατύπωση τεχνικών λύσεων που μεγαλώνουν τον κίνδυνο για την ζωή του απελπισμένου.Αλλα ας υποθέσουμε οτι αυτό λύνεται και προτείνουμε την τεχνολογικά άριστη λύση που εμπεριέχει μηδενικό κίνδυνο,τότε προκύπτει το ακόλουθο ζήτημα.
Τι ποσοστό μείωσης σε ένα υπαρκτό μεταναστευτικό ρεύμα ,επιφέρει η διαπίστωση μιας «δύσκολης» εισόδου;Μήπως τελικά αυτό είναι αμελητέο.Πχ αν γίνει πόλεμος στο Κουρδιστάν το μεταναστευτικό ρεύμα δεν θα αυξηθεί επειδή δεν δίνουμε ιθαγένεια;Μήπως τελικα αυτό είναι ψευδοπρόβλημα
Το δεύτερο επιχείρημα παραπέμπει στην ιστορική αδράνεια,και ακαμψία,και αφοπλίζει την κοινωνία από την έννοια του στοιχήματος
Αν η μεταναστευτική ροή,ειδωθεί στο πλαίσιο μιας σταθερής κοινωνίας που τελεολογικά σκληραίνει τότε αυτό σημαίνει ότι η ίδια η Αριστερά παραιτείται από τον ρόλο της να αναδείξει την πλαστικότητα και ευρυχωρία της κοινωνικής ζωής.
Τα μεταναστευτικά ρεύματα δεν είναι επαναλαμβανόμενα,ειναι ιστορικά προσδιορισμένα.Κανένας δεν δικαούται να μην διανοηθεί οτι ακριβως η μεταναστευτική ροή του 21 αιώνα ,μπορεί να αναδείξει τις θετικές πλευρές ,τις αφομοιωτικές δυνάμεις μιας κοινωνίας που αλλάζει και η ίδια.
Τα επιχειρηματα της ΠΑ για το μεταναστευτικό,αρρητα στηρίζονται στην πεσιμιστική αποδοχή των επαναλαμβανόμενων ιστορικών ρουτινών,και ευνουχίζουν την Αριστερά από το καθήκον να επινοήσει,να διανοηθεί θετικά για τις ρυθμίσεις που θα επιτρέψουν την θετική συνύπαρξη με τους μετανάστες.