Showing posts with label arabs. Show all posts
Showing posts with label arabs. Show all posts

Friday, December 20, 2013

Από την Muscat στην Hague


 
 
 
Εκτός από την ΕΕ μια άλλη  χαλαρή οικονομική και πολιτική ένωση τρίζει.
Η συνεργασία Gcc (Gulf Corporation Council),στην οποία συμμετέχουν   όλα τα κράτη της αραβικής χερσονήσου εκτός της Υεμένης, έχει προβλήματα. Η αρχική κατεύθυνση για μια βαθύτερη πολιτική και οικονομική ένωση , αναστέλλεται εξαιτίας κυρίως του Ομάν. Ακριβώς την περίοδο , όπου οι Ιρανοαμερικανικές σχέσεις εξομαλύνονται και θα περίμενε κανείς , ότι οι πλούσιοι του "κόλπου" θα επιτάχυναν τη συνεργασία, η ομαλότητα λειτουργεί σχεδόν διαλυτικά.

Το GCC μοιάζει με την πρώιμη ΕΟΚ. Έχει συνθήκες και συμφωνίες, τελωνειακής ένωσης, συγχρονισμού τηλεπικοινωνιών, ενίσχυσης των πολιτιστικών συναλλαγών. Η πολιτική συμφωνία έχει ένα υπόβαθρο κοινής ιστορίας και ένα οραματισμό ειρηνικής συνύπαρξης.
Το βέτο του Ομάν για την εμβάθυνση στους
Gcc, έχει ένα  ιστορικό ενδιαφέρον. Το κράτος στο ανατολικό άκρο της χερσονήσου, είναι πολιτιστικά οι απόγονοι του Σεβάχ του Θαλασσινού. Αν η Σαουδική Αραβία παραπέμπει στις καμήλες, το Ομαν συμβολίζεται με τις μεγάλες σκούνες που έφτασαν ανατολικά στις Φιλιππίνες και στο Νότο στην Ζανζιβάρη. Το ιστορικό ταμπού του θαλασσινού  Ομάν είναι το δουλεμπόριο της Ανατολικής Αφρικής, καθώς οι πρόγονοι τους ήταν οι πιο κερδισμένοι. Ταυτόχρονα , όμως, η εγγύτητα με το Βελουχιστάν που μοιράζεται σήμερα ανάμεσα σε Πακιστάν και Ιράν έχει δημιουργήσει μια ορατή Βελουχική ομάδα στον πληθυσμό. Το Ομάν είναι δεν είναι πολιτιστικά και πληθυσμιακά πολύ πιο ομοιογενές από τις άλλες χώρες GCC και κυρίως την επικυρίαρχη Σαουδική Αραβία, στηρίζεται όμως περισσότερο στην εσωτερική πολυμορφία του.

Στις αρχές του μήνα, το Ομανικό βέτο ακούστηκε ισχυρότερο από ποτέ.
Το θέμα πέρασε απαρατήρητο καθώς επισκιάστηκε από την Ιρανοαμερικανική προσέγγιση, τα συνεχιζόμενα προβλήματα στην Αίγυπτο και το μίνι πραξικόπημα στο Ν.Σουδάν.
Το τελευταίο διάστημα στον χώρο GCC γίνονται και άλλες αλλαγές. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αρχίζουν να εξοπλίζονται. Παράλληλα με την οικονομική ανάπτυξη που απέφυγε το κραχ το 2009, και την ώθηση της Expo 2020 , στο Ντουμπάι και το Αμπου Ντάμπι υπογράφονται παραγγελίες όπλων.
Σε αντίθεση με την Ευρωπαϊκή περιπέτεια που σχετίζεται μια ανισσόροπη σχέση, εμπορικών πλεονασμάτων και ελλειμμάτων στους GCC η φυγοκέντρηση είναι  πιο πολύ-πολική.  Τυπικά την πυροδοτεί η πιο μεσαία δύναμη του χώρου, το Ομάν. Δεν είναι οι «ασθενείς» Μπαχρέιν, Κουβέιτ ούτε οι στρατιωτικά ισχυρή Σαουδική ή τα ισχυρά οικονομικά UAE.Μήπως αυτό σηματοδοτεί ένα άλλο μοντέλο δυνητικής διασποράς; Η επερχόμενη διάχυση του  GCC, δεν προκύπτει από τους δυνατούς ούτε από τους αδύναμους αλλά από τους οικονομικά μεσαίους και πολιτιστικά σταθερούς. Στην τρέχουσα ιδεοκίνηση προβάλλονται αδρά σενάρια δυνητικής αποδιάρθρωσης με κινητήριες δυνάμεις πολωμένες ανάμεσα σε «πλεονασματικούς» και «ελλειμματικούς». Γιατί όμως να αποκλείσουμε ένα ενδιάμεσο ,απρόβλεπτο πρωταγωνιστή;
Ποια είναι η μεσαία δύναμη της ΕΕ η οποία θα είχε το πιο λελογισμένο σενάριο παγώματος εμβάθυνσης   και την ισχυρότερη εθνικοπολιτιστική συγκρότηση; Ποιο είναι το πιθανό Ομάν της ΕΕ;
Μα η Ολλανδία
Έχει ισχυρή οικονομία, πολιτιστική συγκρότηση με αποικιακό παρελθόν, εξωστρέφεια και σχετικά ήπια εικόνα. Ότι πρέπει για να σηματοδοτήσει  ,ως outsider ,ένα αναπάντεχο κίτρινο Pause.Στις προσεχείς εκλογές ας προσέξουμε τα αποτελέσματα. Με τους γνωστούς νόμους του χάους μπορεί το πρώτο σημείο κρυστάλλωσης να είναι η Χάγη.
Εδώ μια ανάλυση για τη σημασία του Ομανικού Βέτο.Πηγή Al Monitor

Wednesday, May 4, 2011

N.Σεβαστάκης: Γιατί δεν συγκινούν οι δημοκρατικές επαναστάσεις;



Δημοσιεύω το άρθρο του Ν.Σεβαστάκη γιατί είναι από αυτά που εγείρουν ερωτήματα περισσότερα από όσα προσπαθούν να λύσουν. Ο αρχικός προβληματισμός είναι για την μειωμένη συγκίνηση που προκάλεσαν οι αραβικές εξεγέρσεις, ωστόσο οι απαντήσεις μέσω της πολύ εκλεπτισμένης γλώσσας δημιουργούν εύλογα ερωτήματα:Ποιές άραγε είναι οι υπαρκτές πολιτικές δυνάμεις που υιοθετούν αυτόν τον "μαρξισμό" , και την "κομμουνιστική υπόθεση" που τόσο εναργώς αναλύονται;Ορθά ο Ν.Σεβαστάκης είναι ρητός και ακριβής όταν κρίνει πλευρές ενός Σημιτικού εκσυγχρονισμού όταν αυτός μεταμορφώνεται σε "αριστερή" απολογία του μνημονίου, αλλά δεν θα ήταν εξ΄ίσου ορθό , τουλάχιστον υπαινυκτικά να σημειωθούν αυτές οι πλευρές που υπερτιμούν την οικονομική διάσταση έναντι της πολιτικής; Μήπως αν αναδειχθούν ρητά αυτές οι δυνάμεις , τότε θα αποκαλυφθει πως η αριστερά δεν ταξινομείται σε μεταρρυθμιστική και ριζοσπαστική ή σε άνευρη μη αριστερή "αριστεροφωνία" και διακριτή μαχητική αριστερά , αλλά ουσιαστικά το σχίσμα του 68 διατηρείται ανάμεσα σε μια ουμανιστική πολιτιστική αριστερά των αξιών και μια οικονομιστική αριστερά των στερεοτύπων; Μήπως το συγκροτημένο εγχείρημα του ΝΣ για μια αριστερά των αξιών απέναντι στην "αποπνευμάτωση" του κόσμου έχει περισσότερους φυσικούς συμμάχους εκεί όπου εκάστοτε , κάπως τεχνητά , επιτίθεται;
  
Via : Rednotebook

Γιατί δεν συγκινούν οι δημοκρατικές επαναστάσεις;

Γιατί ένας κόσμος που διαθέτει ριζοσπαστικές αναφορές, ένας κόσμος ο οποίος κρατά ακόμα την ιδέα της κοινωνικής χειραφέτησης και της εξόδου των μαζών από το ημίφως, γιατί μοιάζει κάπως αδιάφορος για τα δημοκρατικά κινήματα των αραβικών λαών;

Του Νικόλα Σεβαστάκη

Μήνες τώρα οι αραβικές επαναστάσεις κρατούν σταθερό πόστο στη δημοσιότητα. Αρχίσαμε πια να το συνηθίζουμε το θέμα, σαν να πρόκειται για κάποια έκτακτη επικαιρότητα που ανεπαισθήτως μεταβλήθηκε σε τακτική. Τελευταίο από τα επείγοντα: η Συρία του Μπασάρ Αλ Άσαντ και της «αγίας οικογένειας». Η κτηνώδης καταστολή, οι δολοφονίες στη μέση του δρόμου, οι τρεμάμενες λήψεις από το κινητό συνδυασμένες με την πτώση των κορμιών στην άσφαλτο, το κροτάλισμα των πολυβόλων από τις ταράτσες των κτιρίων.

Εικόνες πραγματικής δικτατορίας. Όχι ενός, όπως λέγεται, «αυταρχικού» καθεστώτος αλλά ωμής δικτατορίας. Θα έπρεπε να είναι πρώτος τίτλος. Κυριολεκτικά και συμβολικά. Αλλά δεν είναι.

Δεν έχω σκοπό να επαναλάβω εδώ απορίες που διατύπωσα ήδη με τη λιβυκή εξέγερση και τις περιπλοκές που δημιουργήθηκαν με τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς και τη σχετική συζήτηση περί ιμπεριαλιστικής επέμβασης. Για παράδειγμα μπορώ να καταλάβω –όχι φυσικά να συμμεριστώ– την επιφύλαξη και τη ψυχρότητα όσων κρίνουν και πολιτεύονται με όρους στυγνής real politik για τη μια ή την άλλη περιοχή του κόσμου. Η ανομολόγητη, τις περισσότερες φορές, πεποίθησή τους είναι ότι μια «λειτουργική» δικτατορία παρέχει ένα κάποιο ανάχωμα στις εθνοτικές και θρησκευτικές διαιρέσεις, στις δυνάμεις του φυλετικού χάους. Όταν τα πράγματα «πάνε καλά» –δηλαδή εκεί όπου, γι’ αυτούς, δεν υπάρχει αναβρασμός, εξεγέρσεις, ανακατωσούρα κλπ.– οι ίδιοι άνθρωποι υποστηρίζουν ότι η «πολιτική σταθερότητα» διευκολύνει την «οικονομική ανάπτυξη», τις νέες επενδυτικές ευκαιρίες, τις στρατηγικές συμμαχίες και τους αμοιβαία επωφελείς συνεταιρισμούς. Αυτή είναι βεβαίως η φιλοσοφία μιας Δύσης αλά Πούτιν ή αλά Xoυ Τζιντάο. Μιας Δύσης που το έσχατο όραμά της έχει πια γίνει ένας «ανώτερος κινεζισμός», όπως έγραφε ενάμιση αιώνα πριν ο διορατικός Νίτσε.

Γιατί όμως και ένας κόσμος που διαθέτει ριζοσπαστικές αναφορές, ένας κόσμος ο οποίος κρατά ακόμα την ιδέα της κοινωνικής χειραφέτησης και της εξόδου των μαζών από το ημίφως, γιατί μοιάζει κάπως αδιάφορος για τα δημοκρατικά κινήματα των αραβικών λαών;

Ίσως η λέξη αδιαφορία να είναι άδικη. Και υπερβολική. Ας πούμε καλύτερα ότι η διεθνιστική χορδή δεν δονείται όσο θα απαιτούσε η σοβαρότητα του γεγονότος.

Νομίζω ότι κάπου εδώ υπάρχει ένα βαθύτερο πρόβλημα. Και το πρόβλημα αυτό μπορεί να λέγεται… μαρξισμός. Εξηγούμαι: όταν μιλώ για «μαρξισμό» εννοώ την γοητευτικά παραπλανητική ιδέα μιας περιεκτικής εξήγησης των πάντων, ή σχεδόν των πάντων, με βάση ένα «υλιστικό/οικονομικό» λεξιλόγιο. Αυτή η ιδέα έχει επιστρέψει σε ορισμένους χώρους. Και είναι ευεξήγητο το ότι η κρίση και η πολιτική διαχείρισή της από τις κυρίαρχες δυνάμεις επαναφέρει το ενδιαφέρον για μια συνολική θεωρητική εποπτεία των μεγάλων μετασχηματισμών στο κράτος, στις κοινωνικές σχέσεις, στην εργασία, στους αναδιανεμητικούς μηχανισμούς. Η συγκυρία ευνοεί, και αυτό είναι καλό, την εκ νέου ανακάλυψη του γεγονότος ότι ο καπιταλισμός υπάρχει και γίνεται όλο και πιο επικίνδυνος, ότι το κοινωνικό ζήτημα έχει αποκτήσει και πάλι την ορατότητα που του πρέπει — και προφανώς δεν «λύθηκε» από τις τεχνολογικές επαναστάσεις, την άνοδο των μεσαίων τάξεων ή τον «θάνατο του κοινωνικού», όπως υποστήριζαν πολλοί τις τελευταίες δεκαετίες.

Υπάρχει όμως και μια προβληματική πλευρά σε αυτόν τον «γενικό» –κατά το γενική ιατρική—μαρξισμό, ο οποίος μετατρέπεται συχνά σε ένα είδος αφόρητου ακαδημαϊκού νεοσχολαστικισμού. Το κακό είναι ότι μεταφέρει ακόμα και σήμερα τη γνωστή και ακριβά πληρωμένη υποτίμηση της σημασίας των πολιτικών επαναστάσεων στον βωμό μιας ορισμένης ιδέας περί της πραγματικής, της μοναδικά αυθεντικής επανάστασης. Αυτή η υποτίμηση εμφανίζεται σε έναν βαθμό ακόμα και στον τρόπο με τον οποίο διαβάζονται οι τρέχουσες αναδιαρθρώσεις στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. Οι νέες κοινωνικές και οικονομικές πολιτικές θεωρούνται κατά κύριο λόγο ως επιθέσεις στον πολιτισμό της ισότητας και των κοινωνικών δικαιωμάτων, και μόνο δευτερευόντως ως προκλήσεις κατά του πολιτισμού των ελευθεριών και της ίδιας της δημοκρατικής εμπειρίας. Μια φιλόσοφος που δεν έχει καμιά σχέση με τη ριζοσπαστική Αριστερά,[1] το επισημαίνει στο τελευταίο της βιβλίο: η νεοφιλελεύθερη διακυβέρνηση και οι νόρμες τις οποίες επιδιώκει να εμπεδώσει σε όλα τα επίπεδα συνιστά μια διαστροφή της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Είναι μια διακυβέρνηση αντιδημοκρατική και κατά βάση αντι-φιλελεύθερη, καθώς επιδιώκει να «κατασκευάσει» την ενότητα κράτους, κοινωνίας και αγοράς στη βάση μιας καθορισμένης νόρμας και των μεταρρυθμίσεων οι οποίες την υπηρετούν: της ανταγωνιστικότητας και της μετρήσιμης «οικονομικής» αποτελεσματικότητας.

Επανέρχομαι όμως στο ζήτημα των δημοκρατικών κινημάτων. Αυτά λοιπόν τα απροσδιόριστα και ανοργάνωτα κινήματα, αυτές οι μεγαλειώδεις «συμμορίες» (κατά τους Καντάφι, Άσαντ και σία) επιβεβαιώνουν τα μεγάλα αποθέματα που διατηρεί ακόμα η ιδέα της δημοκρατίας. Διαψεύδουν τη ρηχή «δημοκρατική ρητορική» των ελίτ αλλά και την οξεία πολιτική απομάγευση που περνούν οι Ευρωπαίοι, η ίδια η οποία τους οδηγεί να ψηφίζουν τους… Αληθινούς Φιλανδούς και να επιδοκιμάζουν μια Μαρίν Λεπέν.

Για την ελληνική Αριστερά, η υπόθεση που κάνω είναι ότι η τσιγκούνικη, ψυχρή και κάποτε ασυγχώρητα καχύποπτη στάση απέναντι σε αυτές τις εξεγέρσεις συγκαλύπτει κυρίως ένα κενό πολιτικής παιδείας και μια μεγάλη ιστορική απώθηση. Αυτό το κενό καλύπτεται ενίοτε από μεγάλες δόσεις μαρξοφανούς παντογνωσίας, ενώ σε μια άλλη, και χειρότερη περίπτωση, από έναν περίεργο «στρατηγικό ρεαλισμό» αναδίπλωσης στο «δικό μας πρόβλημα».

Το κενό πάντως υπάρχει. Είναι η έλλειψη πρωτογενούς συγκίνησης γι’ αυτό καθαυτό το δημοκρατικό μυστήριο, έτσι όπως επανεμφανίζεται απροσδόκητα εκεί που δεν το περιμένεις. Γι’ αυτές τις αιφνίδιες αναδύσεις στην επιφάνεια, που πολλές φορές δείχνουν να παραβιάζουν τη φυσική τάξη των πραγμάτων, τους οδικούς χάρτες των αφεντικών του κόσμου αλλά και τις διανοητικούς μαιάνδρους των «κομμουνιστικών Υποθέσεων» επί χάρτου.

Επί του παρόντος η δημοκρατική μελαγχολία των μετριοπαθών δεν αφήνει περιθώρια ενθουσιασμού για το κουράγιο των άλλων, για το αξιοζήλευτο θάρρος που δείχνουν οι άνθρωποι μιας Μισράτα ή μιας Νταραά. Κατ’ αναλογία, η αντικαπιταλιστική αγανάκτηση ημών των ριζοσπαστικών δεν χωρά άλλες εμπειρίες θυμού και ηθικής εξέγερσης ενώπιον της σφαγής των άλλων, των κατοίκων μιας Μισράτα ή μιας Νταραά.

Μπορεί και να είναι έτσι. Το δικό μας επείγον, οι δικές μας εκκρεμότητες ίσως να μην αντέχουν πια το βάρος των άλλων, των πιο μακρινών. Είπαμε: καιρός της συντήρησης δυνάμεων, καιρός αποταμίευσης και οικονομίας αισθημάτων, καιρός μονοκαλλιέργειας της οργής. Φαίνεται όμως ότι κάπου αλλού η Ιστορία δεν έχει λήξει ακόμα…

Πηγή: Ενθέματα Κυριακάτικης Αυγής

Εικόνα:
Self-Portrait with Crystal Ball, 1936.Max Beckmann (1884-1950)

Wednesday, March 11, 2009

Ο πολυδαίδαλος Αραβικός κόσμος.Οι αόρατες διαφορές




Η τρέχουσα δημοσιότητα ,έχει ενσωματώσει την έννοια του ισλαμισμού.Με τον όρο υπονοείται ένας ενιαίος πολιτιστικος ιδεολογικός χώρος με σχετική ομοιογένεια.Η πιο χαρακτηριστική έκφραση του ισλαμισμού,εννοούμε την λεγόμενη ισλαμική τρομοκρατία,που παρουσίαζει μια σταθερή προτίμηση σε επιθέσεις καμικάζι,σεόλο τον ισλαμικό χώρο.

Η έννοια του ισλαμισμού είναι απατηλή όσο και η αντίστοιχη του χριστιανισμού,αν θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο ανάλυσης.

Μια στενώτερη έννοια που επίσης επικρατεί είναι η έννοια των «Αράβων» που παρότι αναφέρεται σε μια οικογένεια κρατών με σαφή χαρακτηριστικά κοινότητας με κύριο την γλώσσα και την θρησκεία,εν τούτοις και η έννοια υποκρύπτει μια σειρά από σοβαρές διαφορές εντός της «οκογένειας»

Θα παραθέσουμε μια σειρά απο παρατηρησεις,τα οποία θα τονίσουν τις ιδιαιτερότητες κάθε μιας απο τις πολλές αραβικές χώρες,και οι οποίες μπορουν να εξηγήσουν τα τεκταινόμενα της εποχής.

Θεωρούμε δεδομένο ότι υπάρχει η ιστορική μήτρα,της γλώσσας και η ιστορική αναφορά στην προοθωμανική αραβική αυτοκρατορία.Τούτων δοθέντων όμως υπάρχουν μια σειρά απο κινητήριες δυνάμεις,γεωγραφικοί προσδιορισμοί και ενδογεννείς αντιθέσεις που οριοθετούν τους σημερινούς διαχωρισμούς.Ταυτόχρονα είναι σαφές ότι με την εξαίρεση του Λιβάνου και της Παλαιστίνης ,οι εκλογές στις χώρες αυτές είναι επιπεδου εκπομπής Λεβέντη ,δηλαδή ουσία μηδέν και αμφίβολη τηλεθέαση.

Για λόγους συντομίας και τονισμού των αντιθέσεων θα δούμε τις κυριώτερες χώρες ανα ζεύγη.Και προφανως ο καταλογος ειναι ενδεικτικός

Ριαντ-Καζαμπλάνκα

Ενας μη μορφωμένος υπόκοος της Σ.Αραβίας είναι αδύνατον να καταλάβει τον αντίστοιχο του Μαρόκο.Η παραθφθορά της αραβικής και ο εμπλουτισμός της από τοπικές διαλέκτους των βερβερίνων του Ατλαντα ,είναι τόση που μόνο ένας καλά μορφωμένος Μαροκινέζος θα ανασύρει συνεχως την ετυμολογία,και θα σχηματίσει νοήματα.Εκτός όμως απο τα προφανή όμως έχουμε και τα πιο σύνθετα
Η Σ.Αραβία παραμένει μια κοινωνία των γεννών οικογενειών.Ενας κάτοικος με ηλικία 50-60 κατα πάσα πιθανότητα έχει 6-8 αδέλφια 30-50 ξαδέλφια και 3-6 παιδιά.Με πιθανότητα 40 % μπορεί να είναι τριτος ξάδελφος του μπατζανάκη ενός απο τους γαμπρούς του βασιλιά
Στο Μαρόκο όμως υπάρχει μια σοβαρή αστική κληρονομιά των μεγαλουπόλεων ,και ένας κοινωνικός σχηματισμός με σοβαρές νησίδες «ευρωπιακής» δομής και ιδεολογίας.
Ο κάτοικος του Ριάντ τα τελευταία πενήντα χρόνια βιώνει μια γραμμική σώρευση πλούτου που έχει μεταφυσικά χαρακτηριστικά (δώρο θεού) σε αντίθεση με τον κάτοικο της Καζαμπλάνκας που έχει δει την οικονομία της χώρας του σε σοβαρές διακυμάνσεις.
Για τον Μαροκίνο ο οριοθετημένος κόσμος έχει συντεταγμένες στο Παρίσι ,τις Βρυξέλλες, το Μοντρεαλ, όπου ευρίσκεται ήδη μια πολυάριθμη διασπορά με επιδόσεις σε όλους τους τομείς.
Για τον Σαουδάραβα ο οριοθετημένος κόσμος έχει ένα πνευματικό πόλο την Μέκκα,και μετά διάφορους οικονομικούς δορυφόρους.Ο οριοθέτηση στο μυαλό του δεν είναι γεωγραφική αλλά διπολική.Η Μέκκα και τα χρήματα διασπαρμένα στην Ν.Υόρκη, το Λονδίνο,την Φρακφούρτη.
Στην Καζαμπλάνκα θα γνωρίσεις πολλούς με πτυχία Γαλλικών πανεπιστημίων,ή επαγγελματική εκπαίδευση στην ευρώπη,αλλα΄στην Τζέντα περισεύουν τα διδακτορικά του Yale,Harward,Lse.ETH,etc etc.
Ο σαουδάραβας όσο και ο μαροκίνος δεν τρελλαίνονται αν βρεθουν στο ίδιο δωμάτιο.Ο πρωτος ακούει συνεχώς για επισόδια προσκυνητών στην Μέκκα,που δεν σεβονατι τίποτα,ο δε μαροκίνος πληρώνει ένα κάρο λεφτά για χρονοβόρες βίζες,για άβολα ταξίδια και βρωμικα δωμάτια σε μικρά ξενοδοχεία στην Τζέντα.
Το Μαροκο παίζει με τον τουρισμό,την γεωγραφική ιδιαιτερότητα,προσπαθεί για επενδύσεις από την Ευρώπη τις Ηπα,ενω οι Σαουδάραβες πασχίζουν φιλότιμα να δημιουργήσουν μια ενδογεννή τάξη επιχειρηματιών για μη πετρελαικές επενδύσεις.
Συμπερασμα η συνάφεια Ριάντ-Καζαμπλάνκα είναι όση η κίνηση της βασίλισας στο σκάκι με τον ήχο του πλακωτού σε καφενείο των Πετραλώνων.

Δαμασκός – Κάιρο

Εχεις δει Μεσολογγίτες Αγρινιώτες να μαλώνουν ,με υπονοούμενα πολιτιστικής ανωτερότητας ;
Αν το δεις μην το χάσεις,αλλα αυτό δεν είναι τίποτα αν δεν δεις τους θανατηφόρους υπαινιγμούς ανάμεσα σε Δαμασκηνούς και Καιριώτες.Το επίδικο είναι σοβαρό.
Ποιος έχει την σοβαρότερη δυτικού τύπου αστική παράδωση;
Ποιος έχει τα σκίπτρα της πολιτιστικής αναγέννησης του αραβικού κόσμου.
Μεταξύ μας και οι δύο,αλλα και άλλοι πολλοί.
Μια βόλτα στην Δαμασκό και Κάιρο,εκτός τουριστικών οδηγών,που σε περιορίζουν στο ψιλοκακομοίρικο κακέκτυπο (Αλ χαλίλ),σου αποκαλύπτουν οτι και οι δύο πόλεις έχουν ένα τεράστιο πλουτο αστικής αρχιτεκτονικής του 19 αιώνα
Με μία έννοια το παλαιό Κάιρο και η Δαμασκός είναι πόλεις «φυτεμένες» εντός ενός αγροτικού περίγυρου,που τις παραμορφώνει.
Η Αίγυπτος είναι ιανός.Είναι η απόλυτη διφασική χώρα.Ο αστικός αναπτυγμένος κόσμος της Αλεξάνδρειας,του Καίρου,της Ισπαηλίας,που συμβιώνει με ένα σχεδόν διαφορετικό λαό.Τον λαό του Νείλου.
Απο την άλλη η Συρία, της πολιτιστικής Δαμασκού ,του εμπορικού Χαλεπίου, παραμορφώνεται από ένα γηγενή αγροτικό πληθυσμό που σπρωχενται στις πόλεις
Αλλά και οι δύο διαφέρουν στις πολιτιστικές τους πολυμορφίες.
Οι Αιγύπτοι έχουν περίπου 10-15% Κόπτες ,οι Σύριοι 10-15% ορθοδοξους του πατριαρχείου της Αντιόχειας.
Κάποτε και οι δύο χώρες προσπαθησαν να ενωθούν.Μάλλον για να εξορκίσουν τον καυγά.
Και στις δύο χώρες τα καθεστώτα προσπαθουν να ισορροπήσουν πάνω σε μια αφανή κινούμενη άμμο.
Στην Αύγυπτο,η ασταθής ισορροπία «πόλις- λαός του Νείλου» επιβάλει την ύπαρξη ενός Βοναπάρτη Μουμπάρακ,που δεν εγγυάται μόνο τα αμερικανικά δολλάρια,αλλά την ελεγχόμενη αστοποίηση των εκατομμυρίων αγροτων του Νείλου,που ξεχειλιζουν από ενέργεια.Η Αίγυπτος όμως προσπαθεί να είναι μια εξωστρεφής χώρα.
Στην Συρία ο Ασσαντ, παίζει με μεγάλη δεξιοτεχνία το χαρτί της «λαμπρης εξαίρεσης» ,και με συνετή και αφανή προσέγγιση Γάλλων Τούρκων ,εξασφαλίζει ένα σχετικά ανεκτό βιωτικό επίπεδο.Η Συρία όμως είναι κυρίως μια εσωστρεφής χώρα.
Συμπέρασμα,Αιγύτιοι Σύριοι,μοιάζουν με νεόπλουτες συμπεθέρες που έχουν διαφορετικά όνειρα για το ζευγάρι.Λοξοκοιτάζουν προς τα βόρεια προάστια οι πρωτοι,κάλιο πρωτοι στο χωριό οι δεύτεροι.

Αλγερι-Βυρηττός

Το βραβείο στο Αλγέρι βρίσκει όποιος ανακαλύψει ρεστωραν ανοικτό μετα τις 9,30,αντιθέτως στην Βυρηττό όποιος βρει συγγενή του που δεν ξενύκτησε.
Οποιος στο Αλγερι δεν ξέρει τι εστί Καμπυλία (Kabylie) δεν μπορεί να καταλάβει τίποτα,όποιος στην Βυρηττό δεν ξέρει τι εστι ισορροπία δεν καταλάβει ομοίως.
Και οι δύο χώρες έχουν υπο αίρεση τον βαθμό «αραβοποίησης τους».
Η άγνωστη υπόθεση της Καμπυλίας ,είναι το κλειδί να καταλάβης τα γενόμενα.
Όλη η ορεινή ζώνη στο Αλγέρι (που κλιματικά γεωγραφικά προσειδιάζει με ορεινή Κορινθία καμία σχέση με έρημο) κατοικείται από ένα λαό με εξωτερική εξωστρέφεια ,τοπική γλώσσα,εργατικότητα που προσλαμβάνει την «αραβικότητα» με μεγάλη δυσθυμία.Υπολογίζονται σε 8-10 εκατομμύρια.Μόλις πριν είκοσι χρόνια σταθεροποίσησαν το λατινικό τους αλφαβητο (είναι οι μοναδικοί νομίζω που χρησιμοποιούν το γράμμα Θ),και συνεχώς προωθούν την τοπική κουλτόυρα με αίσθσηση υπεροχής και εξαίρεσης προς τους υπολοίπους.
Ο λαός αυτός πρωτοστατησε στους αγώνες κατα των Γάλλων,αλλα στο μεταποικιακό σκηνικό,θεωρεί ότι υποαντιπροσωπεύεται.
Η αντίθεση τους παίρνει μερικές φορές βίαιες μορφές,αλλά έχει μόνο παράλληλη εκφραση από τους Ισλαμιστές.
Η Αλγερία ως κράτος ευρίσκεται μονίμως υπο την άρρητη αμφισβήτηση της ενότητας της
Στον Λίβανο τα πράγματα μοιάζουν καθώς η «αραβοποίηση» είναι ενδογεννώς ισορρπιστική ,με την παρουσία τοσων χριστιανών,αλλα υποτίθεται κανένας δεν θέτει σε αμφιβολία το κράτος.Οι δημόσιες συζητήσεις καταγωγής στην Βυρηττό είναι ταμπού,γιατί πιθανότητα και όλοι οι παριστάμενοι να έχουν διαφορερτική κοινωνική ομάδα εκκίνησης. (Σουνίτες ,Σιήτες ,Δρουζοι ,Μαρωνίτες ,Ορθοδοξοι ,Καθολικοί,Μονοφυσίτες κλπ)
Στην Αλγερία η οικονονομία κινείται από την παραμορφωτική μονομανία του πετρεαλίου και του φυσικού αερίου,που τροφοδοτεί ότι κλεπτοκρατική ομάδα διανοείσαι,ενω στον Λίβανο η οικονομία είναι τα πάντα εκτός πετρελαίου.
Στο Αλγέρι όλα κινούνται στο ύφος ενός καθεστώτος εκτάτου ανάγκης,περιορμένης κυκλοφορίας,διαρκων ελέγχων ,ενω στην Βυρητό στο στυλ παραλιακής το Σαββατόβραδο,όλα επιτρέπονται αρκει να μην σε δουν.
Στην Βυρηττό οι μαντίλες συνυπάρχουν με τις πιτσιρίκες που οδηγούν SUV,στο Αλγέρι οι μαντίλες συνυπάρχουν με τους ένστολους.
Η Αλγερία και ο Λίβανος έχουν ομοιότητες όσο το λιβάνι με το δενδρολίβανο.

Σαναα-Τύνιδα

Το πιο σπανιο είδος στην Υεμένη είναι ο άοπλος πεζοπόρος,και ακόμα πιο σπάνιος όποιος δεν μασουλάει qats.
Στα πιο μεγάλα ξενοδοχεία οι πελάτες παρακαλούνται να μην οπλοφορούν εντός,το δε qats ένα προιόν θάμνου με ασταθείς συγκεντρώσεις αμφεταμινών πουλιέται όπως και το νερό,παντού.(Το qats είναι ομόλογο της κόκας ,νομοθετικά.Στην Υεμένη σε πληθώρα,αλλα με κανένα γραμμάριο στον Βενιζέλο,σε βλέπω για πρωτη είδηση στην Εσπρέσσο)
Στον αντίποδα η Τυνησία είναι μάλλον η χώρα που κάτι κέρδισε από την Γαλλική γραφειοκρατία,και διαθέτει ένα από τα πιο ευρωπαίζοντα συστήματα διοίκησης (είπαμε διοικησης όχι διακυβέρνησης,γιατί ο σ Μπεν Αλι ασκειται εδω και χρόνια στον Μαρκεζινισμό)
Ο Υεμένιοι είναι κάτι σαν τους βαλκάνιους βλάχους ,δηλαδή παρότι ορεσίβιοι εξαιρετικά εξωστρφείς και δαιμόνιοι.Κλειστοί στους τρόπους αλλα στις δουλειές σαίνια.Στην ουσία αποτελούν το 20-30 % των σαουδαράβων ,αλλά δεν το ομολογουν ουτε αυτοί ουτε οι σαουδαραβες.
Κατέχουν μοναδικους τουριστικούς προορισμούς ορεινου τουρισμου (συναγωνίζονται το Κάνυον των Αμερικάνων) αλλα και μυστηριώδεις μειονότητες που ευτυχώς δεν τις ξέρουν οι τουριστικοι πρακτορες,αλλιως θα γίνουν αξιοθέατο όπως οι ινδιάνοι του Αμαζόνιου,που φοράν μπλου τζην μόλις ο ευρωπαίος τουρίστας γυρίσει την πλάτη.Οι τελευταίοι ορεσίβιοι εβραίοι ,που μιλάνε μοναδικό υβριδιο σημιτικής γλώσσας,και οι μοναδικοί μουσουλμανοι αφρικανικής καταγωγης με τις συζύγους με τα θηριώδη ντκολτέ δίπλα στις ολόμαυρες μπουργκοφορούσες ,ευρίσκονται επιμελώς κρυμμενοι στην Υεμένη.
Αντιθέτως στην Τυνησία,τα πάντα είναι τουριστικοποιημένα.Οποιος βρει κανένα οικοδόμο από την Ανάφη στα Αναπιωτικα της Πλάκας,τότε δικαιουται να βρει και κανένα βεδουίνο στην Τυνησία.Και άμα βρει,ας κοιτάξει μήπως κάτω από την κελεμπία φοράει κανένα αρμάνι τζην.
Η Τυνησία συναγωνίζεται την Ελλαδα,την Τουρκία στον ομαδικό τουρισμό,ενω η Υεμένη είναι ο παράδεισος του εξερευνητή (οχι γιαλαντζι τύπου Τσόκλη)
Στην Τυνησία κάνει κουμάντο ο στρατός,και στην Υεμένη ο στρατός για λογαριασμό τριών οικογενειών που ελέγχει το 50% του ΑΕΠ.

Μασκατ-Χαρτουμ
Ο Σεβαχ ο θαλασινός και ο φελουκατζής του Νείλου.
Καλά και οι δύο παίζουν με το νερό,αλλα ο Ομανός ξέρει τον Ινδικό μέχρι την Ζανζιβάρη με ακρίβεια GPS ,ενω ο Σουδανός ανεβοκατεβαίνει τον Νείλο περίπου Ιπποκρατους Βοτανικό δηλαδή λίγο μονότονα.
Οι Ομανοί είναι θαλασσινοί αλλά με ισχυρά στοιχεία «λιμανίσιας» μαγγιάς, εμπορικού οππορτουνισμού,και γνωση της ιδιαιτερότητας τους.
Συνενοούνται σε φαρσί,ουρντου,σουαχίλι,και δεν κολώνουν πουθενά
Αντιθέτως οι Σουδανοί,εργάζονται παντου ως λογιστές,μηχανικοί,και είναι πασιγνωστοι για την παροιμειώδη εντιμότητα και οργανωτικότητα τους.Γι’αυτο και τους εμπιστευονται οι άραβες στις δουλειές τους.
Το Σουδαν εσχάτως ανακάλυψε πετρέλαια και αυτό τους έχει θολώσει το μάτι.Τα βάζουν με φουκαράδες αφρικάνους στο Νταρφουρ,πλακώνονται με τους Αιγύπτιους για τον Νείλο,και γενικώς δεν χαμπαριάζουν.
Ενω το Ομαν έχει πετρελαια εδω και χρόνια,με στανταρντ εισοδήματα,επενδύει πολύ στον τουρισμό,και τις τρομερές κλιματικές συνθήκες (το καλοκαίρι 1000 χιλιομετρα από την έρημο έχεις θαυμάσια ψιλοβροχα που πρασινίζουν τα πάντα)
Τωρα πως Σουδανοί και Ομανήδες είναι άραβες αδέλφια ,μονο η δυτική δημοσιογραφία μπορεί να καταπεί
Αντί επιλόγου
Προφανώς δέκα αράδες,δεν αρκουν να ασχοληθούν με ενα απο τους πιο ενδιαφέροντες κόσμους του πλανήτη.
Αλλα θέλαμε να δείξουμε αντιστικτικά πως οι λέξεις όταν αναφέρονται σε ανθρωπινα σύνολα μπορουν να είναι εξαιρετικά δεσμευτικές
Μικρές όψεις της «αραβικής» πραγματικότητας ,ίσως είναι αρκετές για να αποκαλύψουν ότι κρύβεται ένας εξαιρετικά πολύπλοκος , ετερόμορφος και ανομοιογενής κόσμος.
Τα αντικειμενικά στοιχεία και δεδομένα υπάρχουν διάσπαρτα στο διαδύκτιο.
Επίσης παραλείψαμε μερικές διαδρομές (Λυβύη,Μαυριτανία,Εμιράτα) .Σκοπιμως οι αντιθεσεις είναι όσες περιγραψαμε ενδεικτικά
Οπως πάντα όμως η ζωντανή «δοκιμή» είναι αλλιώς.
Για άλλες γευσεις από τις δοκιμές αυτές προσεχώς

Wednesday, December 17, 2008

Ο πολιτικός ακτιβισμός του 2008.Ιερό εναντίον Διεκπεραίωσης


Ο πολιτικός ακτιβισμός της χρονιάς ανήκει δικαιωματικά στον Μουταντάρ Αλ Ζαίντι τον Ιρακινό κάμεραμαν που πέταξε τα παπούτσια του στον κάτοικο του Λευκού Οίκου.

Ο κατοικος έσκυψε απέφυγε τα παπούτσια και μετά, «πούλησε» δημοκρατία,απαγορεύοντας το εμπάργκο στο βίντεο,και συνέχισε την συνεντευξη του.

Ο κάτοικος δεν κατάλαβε τίποτα από την προσβολή καθώς γι’αυτόν τα παπούτσια δεν ήταν παρα μόνο ένα αντικείμενο προς εκτοξευση,ενω για τον Μουτανταρ ήταν κάτι πολύ παρα πάνω.Μια ευθεία οξεία προσβολή που στο συμβολικό κόσμο του αραβικού ισλάμ,είναι κοντα στην απόλυτη απόρριψη.

Ετσι λοιπόν αυτό που παραμέλησαν οι Αμερικανοί στο τεχνικό πολιτικό επίπεδο,μια ανάλυση των παρενεργειών της εισβολής τους,συνεχίζεται στο πολιτιστικό ,καθώς δεν θα καταλάβουν ποτέ τι σημαίνει ένα παπούτσι που πετιέται.

Το ιστολόγιο αρέσκεται στο να μεγενθύνει με αμετροέπια ,το απλό καθημερινό,ίσως ευτελές,αλλά σε αυτά βρίσκουμε τον σκληρό πυρήνα της κυρίαρχης ταξης των πραγμάτων.Με αυτή την διάσταση θα σχοληθούμε με το παπουτσι του Μουταντάρ.

Ας ξεκινήσουμε με την απλή παραδοχή.Οι ιδιαίτεροι κώδικες ενός λαού φαίνονται αλλόκοτοι στους άλλους.Η νεοελληνική μούντζα είναι πέντε δάκτυλα για τον οποιοδήποτε κάτοικο του πλανήτη.

Αν βρεθείς σε αραβοισλαμική χώρα μην κάνεις το λάθος να αποκαλέσεις κάποιον crazy ουτε για αστείο.Εσύ νομίζεις ότι τον λές τρελλό με μια περιπεκτική έννοια,αλλά αυτός θα εννοήσει οτι τον λες τρελλό με την έννοια του δαιμονισμένου κατεχόμενου από το πνέυμα του διαβόλου.Μπορώ να καταθέσω αυθεντική μαρτυρία,που ο ταξιτζης κάνει λάθος,ο ευρωπαίος πελάτης τον παρατηρεί “are you crazy” και ο ταξιτζής περιπέφτει σε κατάσταση μανίας ,και με κλάματα αντεπιτείθεται λέγοντας «καλύτερα να με έλεγες κλέφτη».Πήρε μια ώρα διαλόγου για να λυθει η διαφορά,και να κατανοηθεί η εννοιολογική παρανόηση,και μάλιστα στο τέλος ο περήφανος ταξιτζης δεν δέχεται ουτε πληρωμή,καθώς για αυτόν το υπέρτατο αγαθό ήταν να αποσυρθεί ο χαρακτηρισμός που παρέπεμπε σε πιθανή δαιμονοπληξία του αθώου.

Ο αραβοισλαμικός χώρος (που διαφέρει παρα πανω από ότι είναι προφανες από την Περσική, την Ινδικοπακιστανική, και Ινδονησιακή εκδοχή) έχει μια συμβολική καθοριστική σχέση με την καθαριότητα,παραπάνω από τις άλλες μονοθειστικές θρησκείες.

Οι ανθρωπολογικές καταβολές,δεν αναφέρονται μόνο στην ψυχαναλυτικής φύσεως κάθαρση ενώπιον του ιερού,αλλά στην γενέθλια γη του Ισλαμ την «ευδαίμονα αραβία» που είναι ένα πλέγμα οάσεων σε μια αχανή έρημο.

Η έλλειψη νερού,επικαθορίζει μια σειρά από πρακτικές που ακολουθούνται άρρητα μέχρι σήμερα και είναι συνοπτικά.
Μια αυστηρή επιλογή των χεριών.Το δεξί για την τροφή,την χειραψία,την κοινωνική συναλλαγή το αριστερό για τις βρώμικες δουλειές.Στη τελετουργία απόλαυσης του αυθεντικού αραβικού καφέ της ερήμου,που σερβίρεται επιλεκτικά,ο καφές πίνεται αυστηρά μόνο με το δεξί χέρι ,η χρήση του αριστερού είναι προσβολή,και μάλιστα η ακινησία του δεξιού χεριού είναι απόλυτη ένδειξη ικανοποίησης,αλλιως η αιώρηση του φλυτζανιού σημαίνει αίτημα για άλλο καφέ που κοστίζει πολύτιμο νερό στον οικοδεσπότη.

Μια κωδική χρήση των υποδημάτων.Τα παπούτσια είναι εξόρισμού βρώμικα,μολυσμένα από την σκόνη της ερήμου,και η καθαριότητα απαιτεί να μένουν εκτός οικείας,και πολυ περισσότερο εκτός τεμένους.Τα εκατονταδες ζευγάρια που κοιμούνται στραβοχυμένα στις αυλές των τζαμιών,δεν είναι απλώς ακάθαρτα ,είναι φορείς μιάσματος,φορείς μιας βλάσφημίας που απολύτως τίθεται εκτός ιερού χώρου.Οποιος μπει με τα παπούτσια του στον ναό,δεν παραβιάζει κανόνες καθαριότητας,παραβιάζει κανόνες τελετουργίας,πανίσχυρους,απαράβατους.

Για να περιπλέξουμε τα πράγματα ,ας θυμηθούμε το περίφημο πίνακα του Βαν Γκονγκ,με τα παπουτσια της χωρικής,που αποτελούν ακόμα και σήμερα αντικείμενο ανάλυσης και ψυχανάλυσης.Ο Χαιντεγκερ είδε την αλήθεια που αποκαλύπτει η τέχνη ,ο Ντεριντα δυο ψυχαναλυτικούς φαλούς.

Αυτό το απόλυτο συμβολικό αντικείμενο,αυτό που τελικά σηματοδοτεί τον χώρο της μόλυνσης,αυτό εκτοξεύει ο Μουαντάρ.Απαξιώνει τον κάτοικο του White House ως απόρριμα,μίασμα,μόλυσμα,ιό,κλπ.Δεν του στέλνει δύο αντικείμενα βάρους 1200 γρ,μήκους 40 πόντων,χρωματος καφέ,σκονισμένα.Του στέλνει ένα σπαραγμό από τα έγκατα του αραβοισλαμικού κόσμου,με την σφραγίδα τον κώδικα της υπέρτατης απαξίας.

Η βιοπολιτική ασυνενοησία συνεχίζεται.

Ο άξεστος τεξανός,κινείται στον τεχνικό κόσμο της διεκπαιρέωσης ,και αναφέρεται στην φορμαλιστική πλευρά της «δημοκρατίας» του,ενω το αντικείμενο ήρθε από τον κόσμο των ιδεων και της ηθικής του Μουανταρ.
Το Ιερό εναντίον του Πολιτικού.

Ο Μουανταρ σήμερα είναι ο ήρωας του αραβικού κόσμου,και γιατί όχι ένας συμβολικός ανταρτης του πλανήτη.

Το ζήτημα για τον κόσμο που αντιπροσωπεύει ,συμβολικά όμως παίρνει μια άλλη διάσταση.Θα μπορέσει από τον χώρο της ηθικής να μεταφερθει στον χώρο της πολιτικής ,μετασχηματίζοντας και τους δύο;Πριν κάτι χιλίαδες χρόνια μια Αντιγόνη το προσπάθησε,και το πέτυχε,γιατί όχι και ο Μουνταρ.