ΕΠΟΧΗ:Ο Ερνέστο Λακλάου για τον Λαικισμό

Η συνέντευξη που ακολουθεί δόθηκε τον Ιούνιο του 2008 στον Νίκο Χρυσολωρά, αλλά η σημερινή ευρωπαϊκή συγκυρία της χρηματοπιστωτικής κρίσης την καθιστά και πάλι επίκαιρη. Τι είναι και τι δεν είναι «λαϊκισμός»; Πόση αξία έχει ο κυρίαρχος απαξιωτικός για κάθε διεκδίκηση λόγος της εξουσίας; Τη συνέντευξη αναδημοσιεύουμε από το τελευταίο τεύχος (τ. 110) των «Σύγχρονων Θεμάτων», που περιλαμβάνει σχετικό αφιέρωμα στο λαϊκισμό με ιδιαίτερα ενδιαφέροντα κείμενα.


Πότε ασχοληθήκατε για πρώτη φορά με το θέμα του λαϊκισμού και τι σας έκανε να επιστρέψετε σ’ αυτό στην πρόσφατη δουλειά σας;

Το πρώτο μου κείμενο για το λαϊκισμό δημοσιεύθηκε το 1977. Πρόκειται για τη μονογραφία Πολιτική και ιδεολογία στη μαρξιστική θεωρία.1 Από τότε, βέβαια, ποτέ δεν εγκατέλειψα τη θεματική αυτή, η οποία θίγεται συχνά στα γραπτά μου. Στην ουσία, το βασικό ερευνητικό μου ενδιαφέρον υπήρξε πάντοτε η κατασκευή του λαού ως συλλογικού δρώντος. Τα κεντρικά παραδείγματα που χρησιμοποίησα προέρχονται από τη Λατινική Αμερική, αν και έχω αναφερθεί και σε μερικές περιπτώσεις από τη Δυτική Ευρώπη.

Πώς εξηγείται η δυναμική των λαϊκιστικών κομμάτων στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια;

Μέχρι και τα μέσα του 20ού αιώνα, το επίκεντρο των κινητοποιήσεων εναντίον τού συστήματος εντοπιζόταν σε οργανώσεις της εργατικής τάξης. Στη συνέχεια, όμως, αυτός ο «κόσμος» άρχισε να αποσυντίθεται εξαιτίας της τάσης προς «τριτογενοποίηση» της ευρωπαϊκής οικονομίας (καθώς ο πλούτος παράγεται πλέον κυρίως από τον τομέα των υπηρεσιών). Οι «θύλακες» της εργατικής τάξης στις πόλεις έπαψαν να είναι αποτελεσματικοί στην αναπαραγωγή μιας «προλεταριακής» κουλτούρας. Έτσι, οι κοινωνικές συμμαχίες των μη προνομιούχων έλαβαν νέα μορφή, πολύ πιο ρευστή, αφού το ιδεολογικό της περιεχόμενο κινείται ενίοτε προς τα αριστερά και άλλοτε προς τα δεξιά. Οι επικλήσεις προς το «προλεταριάτο» δεν βρίσκουν πλέον ανταπόκριση, γιατί οι βιομηχανικοί εργάτες αποτελούν πολύ μικρό μέρος του εργατικού δυναμικού. Εν ολίγοις, η πολυδιάστατη έννοια του λαού αντικατέστησε εκείνη του προλεταριάτου στο επίκεντρο του αντισυστημικού/αντιπολιτευτικού πολιτικού λόγου.

Δηλαδή, η άνθηση του λαϊκισμού οφείλεται στην κρίση που διήλθαν παραδοσιακές μορφές κινητοποίησης της εργατικής τάξης;

Ναι. Για παράδειγμα, στη Γαλλία, μέχρι τη δεκαετία του 1960, υπήρχε κάτι που ονομαζόταν «ο κόσμος της αριστεράς». Ο όρος αναφέρεται σε εκείνο το πλέγμα των συνδικάτων, των θεσμών και των πολιτιστικών μορφών που προσέδιδε μια συγκεκριμένη ταυτότητα στην εργατική τάξη. Αυτό δεν υπάρχει πλέον.

Ο λαϊκισμός εντοπίζεται, όμως, σε αμφότερες τις πλευρές του ιδεολογικού φάσματος. Υπάρχουν ειδοποιοί διαφορές ανάμεσα στον «αριστερό» και τον «δεξιό» λαϊκισμό;

Υπάρχουν διαφορές ως προς το περιεχόμενο. Ωστόσο, η δομή του λαϊκιστικού λόγου και οι συνθήκες που γεννούν τον λαϊκισμό είναι κοινές. Για παράδειγμα, όταν το Κομμουνιστικό Κόμμα της Γαλλίας αποφάσισε να συμμετάσχει στον κυβερνητικό συνασπισμό, η ψήφος διαμαρτυρίας μετακινήθηκε στα δεξιά. Πολλοί από τους σημερινούς ψηφοφόρους του Λε Πεν υπήρξαν στο παρελθόν υποστηρικτές του Κομμουνιστικού Κόμματος. Στη γαλλική πολιτική αργκό, το φαινόμενο αυτό ονομάζεται «αριστερός Λεπενισμός» (gauche lepenism).

Με δύο λόγια, τι ακριβώς σημαίνει λαϊκισμός;

Η λαϊκιστική λογική, είτε προέρχεται από τα αριστερά, είτε από τα δεξιά, έχει ένα και μόνο βασικό χαρακτηριστικό: τη διχοτόμηση του κοινωνικού πεδίου ανάμεσα στους «προνομιούχους» και τους «μη προνομιούχους». Ο λαϊκιστής απευθύνεται στους τελευταίους –παρακάμπτοντας το θεσμικό πλαίσιο της κοινωνίας– και ζητά την υποστήριξή τους, ώστε να ανατραπεί το υπάρχον «κατεστημένο». Αυτή είναι κλασική μορφή του λαϊκισμού.


Για παράδειγμα, στην Αργεντινή, πριν από την εμφάνιση του περονισμού, το παραδοσιακό πολιτικό σύστημα βασιζόταν στις πελατειακές σχέσεις. Υπήρχαν τρία επίπεδα μεσαζόντων: στη βάση, υπήρχαν οι «puteros» [«νταβαντζήδες»], οι άνθρωποι του υποκόσμου που ήλεγχαν συγκεκριμένα σημεία της πόλης και δωροδοκούσαν τις αρχές όποτε ήθελαν κάποια εξυπηρέτηση. Αν ήθελες να προσληφθείς στο δημόσιο, να βρεις κρεβάτι στο νοσοκομείο, ή να ξεμπλέξεις με την αστυνομία, έπρεπε να απευθυνθείς σε αυτούς. Εσείς στην Ελλάδα, ξέρετε τι εννοώ. Στο δεύτερο επίπεδο υπήρχαν οι «caudillos» [«αξιωματικοί»], τα αφεντικά των puteros. Και στο τρίτο, οι «doctores» [«γιατροί»], η αστική τάξη των γιατρών, των δικηγόρων και των εμπόρων, οι οποίοι συνήθως εκλέγονταν σε θέσεις εξουσίας (π.χ. στη Γερουσία), με τη βοήθεια των caudillos. Σε αντάλλαγμα, μετά την εκλογή τους όφειλαν να ικανοποιούν τα αιτήματα των caudillos και των puteros. Έτσι, η πυραμίδα αναπαραγόταν επ’ αόριστον.


Με την οικονομική κρίση του 1930, όμως, τα αιτήματα της βάσης δεν μπορούσαν πλέον να ικανοποιηθούν από την κορυφή της πυραμίδας. Όπως συμβαίνει συνήθως σε αυτές τις περιπτώσεις, ο λαϊκισμός αναπτύσσεται όταν συσσωρεύεται ένας μεγάλος όγκος κοινωνικών και οικονομικών αιτημάτων, τα οποία δεν μπορούν να ικανοποιηθούν στο πλαίσιο του υφιστάμενου πελατειακού θεσμικού συστήματος. Εντέλει, εμφανίζεται κάποιος στην κορυφή της κοινωνικής πυραμίδας, ο οποίος απορρίπτει τους μεσάζοντες, που παρεμβάλλονται ανάμεσα στον ηγέτη και τους πολίτες, και αυτοπαρουσιάζεται ως άμεσος εκπρόσωπος του «λαού».


Αυτό συνέβη και με τον Περόν. Ανέβηκε στην εξουσία με την υπόσχεση ότι οι μεσάζοντες δεν θα είναι πλέον αναγκαίοι. Στην ουσία, αμφισβητήθηκε έτσι συνολικά η λογική του πελατειακού συστήματος εξουσίας.

Αντιδραστικός και προοδευτικός λαϊκισμός

Είπατε ότι ο λαϊκισμός απευθύνεται πάντα στους μη προνομιούχους. Αυτό σημαίνει και ότι κάθε πολιτικό πρόγραμμα που στοχεύει στη χειραφέτηση περιθωριοποιημένων κοινωνικών ομάδων είναι απαραιτήτως και λαϊκιστικό;

Σε ένα βαθμό, ναι. Υπάρχουν δύο ειδών πολιτικές διαδικασίες: στην πρώτη, παρατηρείται ευρεία κινητοποίηση των μαζών στη βάση εκείνου που έχουμε (μαζί με την Chantal Mouffe) ονομάσει «λογική της ισοδυναμίας», στο πλαίσιο της οποίας εμφανίζεται και ο λαϊκισμός. Στη δεύτερη, κυριαρχούν επιμέρους αιτήματα συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων, τα οποία ικανοποιούνται από διαχειριστές πολιτικούς, στη βάση αυτού που αποκαλούμε «λογική της διαφοράς». Σε κάθε πολιτικό σύστημα οι δύο αυτές διαδικασίες συνυπάρχουν, σε διαφορετικές όμως αναλογίες. Για να σας δώσω ένα παράδειγμα από την Ελλάδα, άλλες φορές επικρατούν ηγέτες όπως ο Αντρέας, άλλες φορές πολιτικοί όπως ο Σημίτης. Ο πρώτος αποτελεί ένα λαϊκιστικό πόλο και ο δεύτερος ένα θεσμικό πόλο. Η επικράτηση του ενός προσανατολισμού όμως δεν εξαφανίζει τον άλλον.

Επομένως, για εσάς ο λαϊκισμός δεν είναι έννοια με αρνητική σημασία.

Όχι, είναι ένας ουδέτερος όρος. Το κατά πόσον ο λαϊκισμός είναι αντιδραστικός ή προοδευτικός, εξαρτάται από το περιεχόμενο των αιτημάτων του και όχι από τη δομή του.

Πάντως, πολλοί φιλελεύθεροι και νεοφιλελεύθεροι πολιτικοί στην Ελλάδα συχνά απορρίπτουν αιτήματα της αριστεράς με το επιχείρημα ότι είναι λαϊκιστικά.

Αυτό δεν συμβαίνει μόνο στην Ελλάδα. Το ίδιο γίνεται και στη Λατινική Αμερική. Η Δεξιά δεν καταδικάζει ποτέ τα αυταρχικά λαϊκιστικά καθεστώτα, όταν αυτά εξυπηρετούν τους σκοπούς της. Από την άλλη πλευρά, σπεύδει να κατακεραυνώσει τον λαϊκισμό των προοδευτικών διακυβερνήσεων. Ωστόσο, η ιστορία της Λατινικής Αμερικής έχει αποδείξει ότι η δημοκρατία δεν κινδυνεύει από τους λαϊκιστές, αλλά από τους νεοφιλελεύθερους, οι οποίοι επέβαλαν δικτατορίες, προκειμένου να διασφαλίσουν την εφαρμογή ακραίων μονεταριστικών πολιτικών. Η Χιλή αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Το αντεπιχείρημα είναι ότι ο δεσμός που δημιουργείται ανάμεσα στον χαρισματικό λαϊκιστή ηγέτη και το λαό του είναι εγγενώς επικίνδυνος για τη δημοκρατία και τους θεσμούς της.

Όχι απαραίτητα. Ο πιο χαρισματικός ηγέτης του 20ού αιώνα ήταν ο Ντε Γκολ και δεν θυμάμαι κανέναν να τον χαρακτήρισε απειλή για τη δημοκρατία. Ο λαός αποκτά πάντα συναισθηματικό δέσιμο με τους ηγέτες του, εκτός από τις περιπτώσεις εκείνες όπου το κράτος και οι θεσμοί λειτουργούν τόσο παντοδύναμα που κάτι τέτοιο δεν είναι απαραίτητο. Αυτό όμως συμβαίνει σπάνια και συνήθως προϋποθέτει ότι η εξουσία βρίσκεται στα χέρια μιας απρόσωπης ολιγαρχίας γραφειοκρατών. Όταν κυβερνούν αυτοί οι τεχνοκράτες, τότε η πολιτική και η δημοκρατία καταργούνται. Εξίσου επικίνδυνη, από την άλλη πλευρά, είναι και η πλήρης απαξίωση των θεσμών, κάτι που συνέβη στη Δημοκρατία της Βαϊμάρης. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ταύτιση με τον ηγέτη είναι τόσο απόλυτη, που οδηγεί στη θηριωδία, όπως στην περίπτωση του Χίτλερ. Ο Φρόιντ περιγράφει με πολύ έξυπνο τρόπο τη διαφορά ανάμεσα στα δύο άκρα, στην Ψυχολογία των μαζών.2

Η αναποτελεσματικότητα του κράτους στην Ελλάδα είναι παροιμιώδης, σε σημείο που κάποιοι θα εύχονταν να περάσει μέρος της καθημερινής διακυβέρνησης σε τεχνοκράτες…

Είμαι ιδιαίτερα καχύποπτος απέναντι σε αυτήν τη θέση. Η εν λόγω άποψη έχει υιοθετηθεί από αρκετούς Αμερικανούς πολιτικούς επιστήμονες, όπως ο Σάμιουελ Χάντιγκτον, ο οποίος υποστηρίζει ότι μόνον οι κεντρικές πολιτικές επιλογές πρέπει να επαφίενται στην κρίση των πολιτών, ενώ οι υποθέσεις της καθημερινότητας θα διεκπεραιώνονται από τους τεχνοκράτες. Πρόκειται για μια βαθιά αντιδημοκρατική αντίληψη των πραγμάτων, που έχει τις ρίζες της στην Πολιτεία του Πλάτωνα και πρεσβεύει ότι μόνο οι επαΐοντες μπορούν να έχουν πολιτική άποψη. Αυτό ήταν και το όραμα του Μαρξ για την κομμουνιστική ουτοπία, όπου τη διακυβέρνηση των ανθρώπων θα αντικαθιστούσε η διαχείριση των πραγμάτων. Καλό θα είναι όμως να είμαστε καχύποπτοι απέναντι σε τέτοιες απόψεις, αφού καταργούν τον πολιτικό ανταγωνισμό, την ουσία της ίδιας της πολιτικής. Από την άλλη πλευρά βέβαια, ο απόλυτος λαϊκισμός, μια κοινωνία δηλαδή σε συνεχή κινητοποίηση, χωρίς καμία θεσμική σταθερότητα, δεν αποτελεί τίποτε λιγότερο από μία συνταγή χάους.

Λατινική Αμερική, ΗΠΑ και Ευρώπη

Εντούτοις, ακόμη και κάποιοι στην ευρωπαϊκή αριστερά κατηγορούν τις σοσιαλιστικές κυβερνήσεις που πρόσφατα εξελέγησαν στην Λατινική Αμερική ως «λαϊκιστικές».

Αυτά είναι ανοησίες. Η Λατινική Αμερική πέρασε δύο μεγάλες κρίσεις. Οι στρατιωτικές δικτατορίες της ψυχροπολεμικής περιόδου κατέστρεψαν τον κοινωνικό ιστό, ενώ τα νεοφιλελεύθερα καθεστώτα της δεκαετίας του 1990 ολοκλήρωσαν το έργο των στρατηγών. Για να αναταχθεί λοιπόν το πολιτικό σύστημα, χρειαζόταν ευρεία κινητοποίηση των μαζών. Όπως εξήγησα και προηγουμένως, η κινητοποίηση αυτή επιτυγχάνεται μόνο μέσω του λαϊκισμού. Οι κυβερνήσεις της Λατινικής Αμερικής συγκροτούν έναν κεντροαριστερό, κατ’ ουσίαν, λαϊκισμό.

Ένας άλλος πολιτικός που κατηγορείται για λαϊκισμό, είναι ο υποψήφιος Αμερικανός πρόεδρος, Μπαράκ Ομπάμα…

Αναμφισβήτητα, το λαϊκιστικό στοιχείο είναι εμφανές στη ρητορική του. Ήταν όμως αναγκαίο, προκειμένου να κινητοποιήσει ομάδες του πληθυσμού που δεν είχαν μέχρι σήμερα συμμετοχή στα πολιτικά δρώμενα.

Ταυτόχρονα, όμως, κατηγορήθηκε κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας και για «ελιτισμό».

Δεν είναι περίεργο για τα αμερικανικά δεδομένα. Το κομβικό στοιχείο άλλωστε του δεξιού λαϊκισμού στις ΗΠΑ είναι ο «αντι-ελιτισμός». Αρχικά, βέβαια, στο τέλος του 19ου αιώνα, ο αμερικανικός λαϊκισμός αναπτύχθηκε στους κόλπους της αριστεράς. Επρόκειτο για έναν πολιτικό λόγο που υπογράμμιζε την αντίθεση ανάμεσα στον «ανθρωπάκο» και το «κεφάλαιο». Εντέλει ο λαϊκισμός της αριστεράς ηττήθηκε από την «Αμερική των Επιχειρήσεων» στις εκλογές του 1896, κάτι που καθόρισε την πορεία της χώρας για τις επόμενες δεκαετίες και μέχρι το New Deal. Ωστόσο, η θεματολογία του λαϊκισμού επιβίωσε στο συλλογικό φαντασιακό των ΗΠΑ. Από τη δεκαετία του 1950, παρατηρούμε μια σημαντική αλλαγή. Ο Μακάρθι, ο Γουάλας και αργότερα ο Νίξον και ο Ρέιγκαν απευθύνονται εκ νέου στον «ανθρωπάκο», αλλά δεν παρουσιάζουν ως εχθρό του το «κεφάλαιο», αλλά την προοδευτική φιλελεύθερη ελίτ της Ανατολικής Ακτής. Επί της ουσίας, όμως, το διακύβευμα των εκλογών του 2008 για την Αμερική είναι παρόμοιο με εκείνο των εκλογών του 1896.

Η Ευρωπαϊκή Αριστερά χρειάζεται να βρει τον δικό της Ομπάμα, προκειμένου να ανακτήσει την πολιτική ηγεμονία;

Κάποια στιγμή, θα αναγκαστούν να το κάνουν. Με τα σημερινά δεδομένα, τα κόμματα του λεγόμενου Τρίτου Δρόμου και του «ριζοσπαστικού κέντρου», τα οποία αποτελούνται από τεχνοκράτες, ελάχιστα διαφέρουν από τα νεοφιλελεύθερα κόμματα που κυβερνούν. Με αυτό το στελεχιακό δυναμικό, δεν νομίζω ότι μπορούν να πείσουν κανέναν για τις προθέσεις τους ως προς την καταπολέμηση της ανισότητας. Προς το παρόν όμως, δεν βλέπω κάποιον που να μπορεί να αναλάβει τον ρόλο της ανάταξης της αριστεράς, ούτε παρουσιάζονται συμπτώματα που θα μας έκαναν να αναμένουμε την ανάδειξη ενός επιτυχημένου προοδευτικού λαϊκισμού. Ο Πρόντι αποκλείεται, η Σεγκολέν προσπαθεί ανεπιτυχώς. Χρειάζεται μια πιο ριζοσπαστική λύση.

Θεωρείτε ότι η εν εξέλιξη πιστωτική κρίση αποτελεί σύμπτωμα μιας ριζοσπαστικοποίησης του καπιταλισμού, ο οποίος γίνεται όλο και πιο «βάρβαρος», ακόμη και στην Ευρώπη;

Αυτό που σίγουρα παρατηρούμε, είναι μια διάβρωση της θεσμικής τάξης των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Σε κάποιο σημείο, η διάβρωση αυτή θα φτάσει σε σημείο τήξης, όπου θα χρειαστεί η ριζοσπαστική ανασύνθεση της κοινωνίας. Ποιος θα επωμιστεί αυτήν την ανασύνθεση δεν είναι ακόμη σαφές.

Τελικώς, μήπως η Ευρωπαϊκή Αριστερά θα πρέπει να επανεξετάσει τις μαρξιστικές της ρίζες;

Αυτό που θα πρέπει να κρατήσουμε από τον Μαρξ είναι η κριτική απέναντι στην ανισότητα. Εντούτοις, οι κοινωνικές ανισότητες δεν περιορίζονται στις ταξικές διαφορές. Υπάρχουν και σε άλλα πεδία. Ο Μαρξ είναι λοιπόν ένας από τους προγόνους μας, δεν είναι ο πατέρας μας.

Σημειώσεις:

1. Ernesto Laclau, «Πολιτική και ιδεολογία στη μαρξιστική θεωρία», μτφ. Γρηγόρης Ανανιάδης, εκδ. Σύγχρονα Θέματα, Θεσσαλονίκη 1983.

2. Σ. Φρόιντ, «Ψυχολογία των μαζών», μτφ. Κλαίρη Τρικεριώτη, εκδ. Επίκουρος, Αθήνα 1994.

Σύνδεση με ΕΠΟΧΗ εδώ

Οκτώ και ένας λόγοι για μια θεατρική συζήτηση περί Δημοσίου

1.-Δημόσιος Υπάλληλος με οικογενειακή παράδοση στο Δημόσιο


Το δημόσιο δεν είναι μεγαλύτερο από όσο πρέπει. Η αιτία των δεινών είναι η υποχρηματοδότηση, και οι πολιτικές παρεμβάσεις. Οι ΔΥ είναι κακοπληρωμένοι σε σχέση με τους αντίστοιχους άλλων χωρών. Είμαστε όπως όλοι οι εργαζόμενοι, κοινός εχθρός μας το κεφάλαιο. Η επιλογή διορισμού ήταν αποτέλεσμα οραματισμού όχι για την μονιμότητα αλλά για το περιεχόμενο της εργασίας.

2.-Δημόσιος Υπάλληλος χωρίς οικογενειακή παράδοση στο Δημόσιο και Δημόσιος Υπάλληλος με προϋπηρεσία στον Ιδιωτικό Τομέα

Τα τρία τέταρτα των δημοσίων υπαλλήλων πληρώνονται για να κάθονται. Στον ιδιωτικό τομέα δεν θα έπαιρναν ούτε τα μισά λεφτά. Οι συνδικαλιστές είναι «νούμερα» που ζουν στον κόσμο τους. Η επιλογή διορισμού είναι ξεκάθαρη στρατηγική οικονομικής σταθερότητας που εξασφαλίζει ισορροπία. Συμμετέχουμε σε όλες τις κινητοποιήσεις και αναρωτιέμαι τι δουλειά έχω εδώ με αυτούς τους τύπους. Κατά βάθος και αυτοί που φωνάζουν είναι βολεμένοι.

3.-Εργαζόμενος σε εργασία που έχει σχέση με το Δημόσιο


Η δυσλειτουργία του Δημοσίου είναι Μύθος. Είναι απλώς περίπλοκο αν ξέρεις πότε , που ,σε ποιον πας κάνεις την δουλεία σου στο πι και φι. Αν καταργηθεί η πολυπλοκότητα θα χάσω και την δουλεία μου. Δεν έχω πρόβλημα με κανένα ΔΥ.

4.-Σποραδικός Χρήστης Υπηρεσιών του Δημοσίου

Τραβολογιέμαι επί μέρες χωρίς αποτέλεσμα. Δεν υπάρχει σύστημα, αλλά διάφοροι τύπου που με βασανίζουν. Δε λέω δεν φταίνε οι ΔΥ αλλά σε ποιον να ξεσπάσω;

5.-Επιχειρηματίας με κατεστημένες δουλειές


Ποιο μεγάλο δυσλειτουργικό Δημόσιο και παραμύθια; Πληρώνω τους (3) και κάνω την δουλειά μου μια χαρά. Ρε άμα φτιάξει το σύστημα θα χάσω και τα conne. Να το λύσουν το πρόβλημα οι πολιτικοί

6.-Νέος Επιχειρηματίας , μικροεπιχειρηματίας , αυτοπασχολούμενος


Επειδή δεν θέλω να σκάω στους (3) τραβολογιέμαι. Το Δημόσιο είναι μεγάλο, οι ΔΥ δεν δουλεύουν, να αρθεί η μονιμότητα, να ιδιωτικοποιηθούν. Οι μεγάλοι επιχειρηματίες βολεύονται.

7.-Υστερικός Συντηρητικός

Το Δημόσιο είναι αποτέλεσμα πελατειακού συστήματος. Απορροφά πόρους διαφθείρει τους πάντες, και καταστρέφει την οικονομία. Άρση Μονιμότητας , Ιδιωτικοποιήσεις τώρα.

8.-Συντηρητικός Αριστερός

Το κεφάλαιο υπονομεύει συστηματικά το Δημόσιο. Οι εργαζόμενοι ΔΥ δεν αμείβονται γιατί υπάρχουν φορολογικές απαλλαγές. Αν δοθούν αυξήσεις και χρήματα όλες οι Δημόσιες Υπηρεσίες θα δουλεύουν. Όλα είναι προπαγάνδα.

9.-Anonymous

Δεν υπάρχουν απομονωμένα συστήματα.

Το Δημόσιο λειτουργεί ως υποσύστημα ενός κοινωνικού και κρατικού σχηματισμού και εκ του αποτελέσματος συμπεραίνουμε ότι λειτουργεί αρκετά καλά.

Μια οικονομία που είναι στις 30 πιο αναπτυγμένες , με οικονομική ζώνη επιρροής όλα τα Βαλκάνια , υπερδύναμη στις διεθνείς μεταφορές, και προνομιακός δανειολήπτης ποσού όσο το εισόδημα των 60 πιο φτωχών χωρών ,δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει αν δεν είχε το αντίστοιχο αρκετά ισχυρό και τελικά πολύ λειτουργικό Δημόσιο.

Απλούστατα ο κλεπτοκρατικός καπιταλισμός των ραντιέρηδων έχει ανάγκες κρατικής πολυπλοκότητας για να μεγαλώνουν τα «έξοδα» εισόδου στις αγορές.


Η συζήτηση είναι θεατρική.


Οι ραντιέρηδες παριστάνουν τους entrepreneurs,οι ΔΥ ξέρουν ακριβώς τι κάνουν και παριστάνουν τους προλετάριους εργάτες γης , οι Συντηρητικοί δεν θέλουν να αλλάξει τίποτα, και οι ανήσυχοι αντέχουν μέχρι να προσαρμοστούν, οι ιδεαλιστές αριστεροί φαντασιώνονται πως η κλεπτοκρατία είναι φιλελευθερισμός ,η αριστερή διανόηση από νωχέλεια συνηγορεί στην φαντασίωση, οι δεξιοί νομιζουν πως είναι φιλελεύθεροι, οι σποραδικοί χρήστες έχουν συγγενείς ΔΥ και φοροφυγάδες και κάνουν το κορόιδο.

Greek Rider: H τελική κατάρρευση του ελληνικού δεξιού σοσιαλισμού

Επειδή εμένα με "γράφατε" στα παλιά σας τα παπούτσια τόσα χρόνια που σας τα έλεγα και αντίθετα πιστεύατε στην αρχή τον Καραμανλή που σας έλεγε ότι όλα πάνε καλά και στη συνέχεια τον ΓΑΠ και τους άλλους με όλες τις βλακείες που σας έλεγαν, ακούστε τι είπε χτες ο Αλέκος Παπαδόπουλος σε μια ομιλία του στο ΕΛΙΑΜΕΠ (και ενώ δίπλα του καθόταν ο καταπληκτικός Πέτρος Μάρκαρης, των αστυνομικών μυθιστορημάτων):


"Ένα ψεύδος που επίσης καλλιεργείται στο λαό είναι αν η χώρα μας θα χρεοκοπήσει ή όχι. Αρνείται ο παραπλανητικός λαϊκισμός ν’ αποδεχθεί ότι τέτοιο δίλημμα ουσιαστικά δεν υπάρχει, γιατί η χώρα ήδη τελεί “υπό χρεοστάσιο” από τον περασμένο Μάιο, όταν οι διεθνείς κεφαλαιαγορές αρνήθηκαν να μας χρηματοδοτήσουν με συνέπεια να επέμβει ένας πολυμερής διεθνής οικονομικός έλεγχος και να μας χορηγήσει ένα διακρατικό δάνειο προκειμένου να εξοφλήσουμε τους δανειστές μας. Το δίλημμα αντίθετα είναι αν θα καταρρεύσουμε πλήρως ή όχι, και αυτό εξαρτάται αποκλειστικά από τις εθνικών διαστάσεων αποφάσεις που θα λάβουμε."

Και παρακάτω συνέχισε:"Το 2011 προβλέπω ότι θα είναι μια εφιαλτική χρονιά. Θα καταπέσουν μύθοι και λεοντές. Οι επικοινωνιακές τεχνικές δεν θα φτάνουν πια να συγκαλύψουν δισταγμούς, φοβίες και αμηχανίες. Θα φανεί με τον πλέον αποκαλυπτικό τρόπο ότι η χώρα βιώνει, πέρα απ’ όλα τ’ άλλα, τον θανατηφόρο συνδυασμό υψηλού κόστους δανεισμού και ύφεσης. " (Πηγή: Βήμα).

Σήμερα στην Σταδίου και την Ερμού στις 10.00 το πρωί δεν κυκλοφορούσε ψυχή, λες και ήταν Κυριακή.

Ενώ στην Ελλάδα συζητάμε αν μας συμφέρει ή δεν μας συμφέρει το ευρώ οι αγορές αποφάσισαν ήδη ότι δεν μας συμφέρει το ευρώ το οποίο κινδυνεύει άμεσα με κατάρρευση.

Οι Βρετανοί που έχουν τρομερά προβλήματα παρόλα αυτά μας παρακολουθούν από την γωνία τους έχοντας πεθάνει στο γέλιο με την βλακεία ορισμένων που νόμιζαν ότι μπορούν να φτιάξουν οικονομική ένωση με νομισματικά κριτήρια, ενώ και ο πιο βλάκας οικονομολόγος θα έπρεπε να γνωρίζει ότι η οικονομία ανήκει στην σφαίρα της πολιτικής και όχι των λογιστικών.

Το 2011 θα είναι όντως ασύγκριτα πιο δύσκολο από το 2010.

Ήδη αυτή την στιγμή συζητάνε πώς θα γίνει η αναδιάρθρωση χρεών και σε τι ορίζοντα. Αν διαλυθεί το ευρώ ή πετάξουν εμάς με τις κλωτσιές εκτός ευρώ θα μας σώσουν μια ώρα νωρίτερα, αν όχι δεν μπορείτε να διανοηθείτε ούτε στην πιο τρελή σας φαντασία τι πρόκειται να συμβεί γύρω σας τα επόμενα χρόνια.

Οι μεγάλες αλλαγές προς το καλό (π.χ. διευκόλυνση της επιχειρηματικότητας, εξορθολογισμός δημόσιας σπατάλης και οργανισμών, άνοιγμα κλειστών επαγγελμάτων) ή προς το κακό (βάζοντας αδίκως τα δύο πόδια σε ένα παπούτσι των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα) θα γίνουν και εντός και εκτός ευρώ.

Η ιστορία κάποτε θα γράψει για τον "δεξιό σοσιαλισμό" που βίωσε η Ελλάδα, με την αντεστραμμένη ταξική συνείδηση όπου οι "ευγενείς" που προστάτευε το κράτος είχαν δικαίωμα ζωής και θανάτου πάνω στους υποτελείς υπαλλήλους τους. Έδινε ο "αυτοκράτορας" στον φαρμακοποιό 30% περιθώριο κέρδους και αποκλειστικότητα ζωής (όπως και σε όλα τα άλλα κλειστά επαγγέλματα) πάνω στους πελάτες του. Αυτά όμως τα προνόμια χρειαζόταν υποτελείς προς εκμετάλλευση όπως το κεφάλαιο χρειάζεται τους δούλους για να βγάλει υπεραξία.

Η ιστορία θα γράψει όχι ότι ο δημόσιος τομέας μας ήταν τεράστιος με άχρηστους υπαλλήλους όπως λένε οι ανόητοι, αλλά ότι απλά δεν δούλευε σωστά με αποτέλεσμα να χάσει την κοινωνική του νομιμοποίηση αλλά και χρησιμότητα.

Η ιστορία θα γράψει ότι η επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα ήταν ανέκδοτο, και ότι οι επιχειρηματίες ήταν οι τζάμπα μάγκες που είχαν καλές σχέσεις με τους κομισάριους (εε, συγνώμη με τους κομματάρχες ήθελα να πω). Σαν δημόσιοι υπάλληλοι πολυτελείας.

Στην Ελλάδα αυτό που καταρρέει είναι ο δεξιός σοσιαλισμός των πλουσίων που εκμεταλλεύτηκαν άγρια τουλάχιστον για 30 χρόνια όλους τους υπόλοιπους μαζί με το κράτος που δεν άντεξαν άλλο και λύγισαν.

Σας μπέρδεψα το ξέρω. Εσείς τα ξέρατε αλλιώς τα πράγματα. Αλλά έτσι όπως σας τα έμαθαν δεν αντιστοιχούν στην πραγματικότητα. Κάποιοι απλά σας πούλησαν μια βολική ιστορία που τους συνέφερε.

Όπως στις μέρες μας και οι πλούσιοι στις ΗΠΑ απαιτούν από το κράτος να τους χρηματοδοτεί για να μην χρεοκοπήσουν (δεξιός σοσιαλισμός).

Αυτά εμείς τα κάναμε ανέκαθεν ήδη με το κράτος της δεξιάς του '50, την χούντα στη συνέχεια που μοίραζε περιουσίες σε λίγους και εκλεκτούς της, τον Καραμανλή και τον Παπανδρέου που κρατικοποιούσαν ζημιογόνες ιδιωτικές επιχειρήσεις μέχρι την γενικευμένη ρεμούλα των τελευταίων ετών παντού.

Το καταλάβατε; Γι' αυτό μην σας φοβίζει η κατάρρευση, αρκεί να δουλεύουν σχολεία, νοσοκομεία, πυροσβεστική και να πληρώνονται τρέχουσες συντάξεις (γιατί μελλοντικές ξεχάστε τις) και κάποιοι μισθοί.

Εδω Σύνδεση με Greek Rider

Koblopoulos: Το κόστος της ορθολογικότητας

(Ή, αλλιώς, πώς τα Οικονομικά εξηγούν τον κόσμο. Τα ίδια και τα ίδια, σας προειδοποιώ. Στους συναδέλφους και τους συντρόφους μου- σε όλους ανεξαιρέτως...)



"Μην αφήσεις αυτό που σε τρώει να χορτάσει"


Λεωνίδας

Τα Οικονομικά, εδώ στον κομπλόπουλο, άλλαξαν τον τρόπο που βλέπουμε τα πράγματα. Άλλαξαν τον τρόπο που βλέπουμε τους άλλους, τις πράξεις τους, τις κουβέντες τους- άλλαξαν τον τρόπο που βλέπουμε τη ζωή. Μην αγχώνεστε αυτή δεν είναι μια οικονομική ανάρτηση σαν αυτές που κάναμε τον πρώτο ένδοξο χρόνο αυτού του blog. Αυτή είναι άλλη μια προσωπική ανάρτηση, που απλά χρησιμοποιεί τα Οικονομικά για να εξηγήσει κάποιες πτυχές του περιβάλλοντος του συντάκτη. Ή μάλλον για να βοηθήσει τον συντάκτη να εξηγήσει τον εαυτό του...


Τα Οικονομικά μας έμαθαν να βλέπουμε τους ανθρώπους σαν ορθολογικά μαύρα κουτιά:η ζωή των ανθρώπων είναι μια ακολουθία επιλογών, όπου σε κάθε μία ο καθένας επιλέγει να κάνει αυτό που νομίζει πως είναι το καλύτερο. Άλλη μία: σε κάθε απόφαση που καλούνται να πάρουν (και τι άλλο είναι η ζωή αγαπητοί, παρά μια ακολουθία από διλλήματα και αποφάσεις για τα διλλήματα αυτά;) οι άνθρωποι διαλέγουν αυτό που νομίζουν πως αποτελεί την καλύτερη επιλογή.

Προσοχή: δεν διαλέγουν αυτήν την επιλογή που πιστεύουν ότι θα μεγιστοποιήσει το προσωπικό τους συμφέρον ή όφελος! Διαλέγουν αυτό που νομίζουν πως είναι το καλύτερο- και αυτό μπορεί να το πιστεύουν για μια ποικιλία λόγων. Αυτό που λέμε είναι ότι ο κάθε άνθρωπος χαρακτηρίζεται από μια συγκεκριμένη κατάταξη των διαθέσιμων επιλογών σε κάθε χρονική στιγμή και ζει τη ζωή του ακολουθώντας αυτήν που είναι πιο ψηλά στην κατάταξη αυτή.

Πιστεύουμε πως οι άνθρωποι είναι κατασκευασμένοι κατ' αυτόν τον τρόπο. Δεν το διάλεξαν, ούτε μπορούν να το αλλάξουν. Υπάρχει μια εξελικτική δυναμική που έφτιαξε τον εγκέφαλό τους έτσι. Είναι απλή: όσοι δεν σκέφτονταν, για κάποιο λόγο, με αυτό το "βελτιστοποιητικό" τρόπο εξαφανίστηκαν. Αν το προσέξετε, η φύση στο σύνολό της χαρακτηρίζεται από μια τέτοια "αριστοποιητική" λογική. Τίποτα δεν είναι μεγαλύτερο απ' όσο χρειάζεται και τίποτα δεν μπορεί να επιβιώσει αν είναι μικρότερο από το πραγματικό του μέγεθος.

Κάθε δευτερολεπτο οι άνθρωποι κάνουμε μια ανάλυση κόστους- οφέλους: αν το όφελος είναι μεγαλύτερο από το κόστος συνεχίζουμε, αλλιώς σταματάμε και αλλάζουμε. Και προσαρμοζόμαστε: υπάρχει αλληλεπίδραση μεταξύ της προσωπικής κατάταξης και της ζωής. Μας κουράζει να αποτυγχάνουμε συνέχεια. Μετά από τις πρώτες απιτυχίες, αλλάζουμε την κατάταξη, ώστε να μπορούμε να διαλέγουμε τις ψηλότερες επιλογές ευκολότερα.

Όλα τα παραπάνω αποτελούν μια αξιωματική ταυτολογία: είτε τη δέχεστε είτε όχι. Ουσιαστικά δεν σας δίνω επιχειρήματα για να την πιστέψετε, αλλά λόγους ώστε αν την πιστεύετε, να μπορείτε να τη δικαιολογείτε- κυρίως στα μάτια του αυστηρότερου κριτή, του εαυτού σας. Αν δεν την πιστεύετε, κανένα πρόβλημα, απλά θα ήθελα να μου γράψετε έστω μια επιλογή που κάνατε στη ζωή σας και πιστεύατε ότι δεν ήταν η καλύτερη δυνατή στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Άλλο αν μετά το μετανιώσατε: η ζωή είναι σκληρή και τα πράγματα ποτέ δεν έρχονται όπως τα περιμέναμε. Αλλά τότε πιστεύατε ότι διαλέξατε το σωστό- και όντως το κάνατε. Και καλά κάνατε.

Οι κατατάξεις είναι αυστηρά προσωπικές και επηρεάζονται από άπειρους παράγοντες με χαοτικό τρόπο. Ήδη από πολύ μικρή ηλικία διαμορφώνεται μια ηθική βάση που δύσκολα αλλάζει στο μέλλον.

Και τώρα αυτά γιατί έχουν νόημα; Γιατί εξηγούν ωραία κάποια πραγματάκια που μας κάνουν εντύπωση. Υποθέστε πως ζείτε στην κατεχόμενη Ελλάδα το 1940. Δεν είστε και κανένας ιδεολόγος κομμουνιστής- μάλιστα τους φοβάστε και πολύ δικαιολογημένα, γιατί είναι κάποιοι τύποι που θέλουν να σας πάρουν το σπίτι με τα όπλα και να σας βάλουν να δουλεύετε χωρίς να πληρώνεστε. Έρχονται οι Γερμανοί και τρέμετε από φόβο. Αλλά η ζωή πρέπει να συνεχιστεί. Και θα συνεχιστεί ανεξάρτητα από εσάς- γι' αυτό προσαρμόζεστε.

Για να μην εκτελέσουν το παιδί σας καταδίδετε αντάρτες. Πεινάτε. Πολύ. Πάρα πολύ. Τα παιδιά σας από την πείνα τρώνε ποντίκια. Γίνεστε μαυραγορίτης. Δεν είστε ήρωας και το ξέρετε. Και φοβάστε. Η ζωή πρέπει να συνεχιστεί. Ένα ζευγάρι θέλει να παντρευτεί- πρέπει κάποιος να είναι δήμαρχος ή παπάς. Κάποιοι παίζουν μουσικοί. Κάποιοι παίζουν ποδόσφαιρο. Κάποιες ερωτεύονται Γερμανούς φαντάρους.

Εντάξει κάποιοι είναι στα βουνά και κάνουν αντίσταση. Πώς καιγιατί; Είναι απλό: στην δικιά τους εικόνα του κόσμου, στη δικιά τους κοσμοθεωρία, στη δικιά τους κατάταξη η αντίσταση είναι πιο πάνω και η ζωή τους πιο κάτω. Δεν ξέρω γιατί και ούτε αυτοί ξέρουν. Αλλά να είστε σίγουροι ότι ο φόβος που νιώθουν τους κόβει τα πόδια λίγο, έστψ και ελάχιστα λιγότερο, από εσάς. Απλά βλέπουν αλλιώς τον κόσμο. Και γι' αυτό δρουν και διαφορετικά. Πολύ διαφορετικά.

Δεν πρέπει να μειώνουμε τους ήρωες. Ομοίως δεν πρέπει να ξεσκίζουμε τους απλούς ανθρώπους. Ας συνεχίσουμε: μεταφερθήκατε στην Ελλάδα του 1967. Ο πατέρας σας είναι αγρότης- σκληρός και βάναυσος. Γίνεστε αστυνομικός- τι άλλο να γίνετε, οικονομολόγος; Δεν μπορείτε να διανοηθείτε τον εαυτό σας ως κάτι άλλο. Στα μάτια σας είστε ήρωας. Οι κομμουνιστές πιστεύετε πως είναι δολοφόνοι. Έχετε ευθύνη που το πιστεύετε, αλλά όχι τόσο μεγάλη όσο σας καταλογίζουν σήμερα. Είπαμε ο καθένας βλέπει μέχρι εκεί που τα βιώματα και τα κύτταρα του τού επιτρέπουν. Όχι παραπέρα- θυμηθείτε τον Καντ...

Αλλά ας επιστρέψουμε σε εσάς. Σας μετάθετουν στη Γυάρο, βλέπετε την πρώτη σας φάλαγγα. Όσο ψυχοπονιάρης και να είστε- που δεν είστε, είστε σκληρός σαν πέτρα- θα κάνετε. Προσοχή: έχετε την απόλυτη ευθύνη των πράξεων σας. Είστε βασανιστής. Πρέπει να τιμωρηθείτε. Εξετάζουμε απλά το πόσο εύκολο είναι να γίνετε βασανιστής αν τηρούνται κάποιες προυποθέσεις, οι οποίες τηρούνται συχνά. Και η ευθύνη σας είναι όση είναι- όχι μεγαλύτερη.

Σκεφτείτε: στη πιστέυετε ότι στη Γερμανία δεν ήξεραν για το Άουσβιτς; Κάνετε λάθος αν λέτε όχι. Αλλά η ζωή έπρεπε να συνεχιστεί. Γιατί οι άνθρωποι είναι ετσι φτιαγμένοι: αριστοποιητικά ζώα που προσαρμόζονται σε κάθε κατάσταση, όσο δυσκολη κι αν είναι, μεταβάλλοντας την προσωπική τους κατάταξη. Μην αηδιάζετε. Έτσι είμαστε όλοι. Δεν μπορούμε να μην είμαστε έτσι. Μπορούμε να προσπαθήσουμε. Προς ποια κατεύθυνση όμως;

Η αβεβαιότητα για το μέλλον κάνει τους ανθρώπους αθεράπευτα συντηρητικούς- τον καθένα με το δικό του τρόπο και με τη δικιά του προσωπική έννοια. Εκ φύσεως είμαστε δεσμευμένοι σε αυτό- ο ορθός λόγος είναι σκλάβος της ζωώδους φύσης. Απομένει μόνο η προσπάθεια.

Έχω καταλήξει ότι η μόνη ηθικά αξιέπαινη πράξη είναι η προσπάθεια. Όπως λέει και ο μεγάλος Γερμανός, η πραγματική ηθική είναι και πραγματικά επίπονη. Είμαστε σκλάβοι αυτής της εξελικτικής δυναμικής: δεν μπορούμε παρά να βλέπουμε τον κόσμο ως μια κατάταξη όλων των διαθέσιμων επιλογών που μπορούμε να συλλάβουμε- και η πορεία μας να καθορίζεται από την πιο ψηλή από αυτές. Αλλά αξίζει να παλέψουμε, όσο πιο πολύ μπορούμε, για τις δύο αρχές για τις οποίες έχουμε φωνάξει πολλές φορές.

Οι δυνάμεις αυτές είναι η ανεκτικότητα και η συμπάθεια. Να είστε ανεκτικοί γιατί όλοι είναι ζώα που βελτιστοποιούν, όπως και εσείς, απλά με διαφορετική εικόνα του κόσμου μέσα στο κεφάλι του. Να συμπάσχετε όσο πιο πολύ μπορείτε μαζί του(γιατί ποτέ δεν μπορείτε πλήρως, ποτέ, όσο κι αν το θέλετε), και να προσπαθείτε να τον καταλάβετε και να τον εξηγήσετε. Όχι, να τον δικαιολογήσετε, απλά να τον καταλάβετε.

Τα όρια μας υπάρχουν εκεί, σαν συρματοπλέγματα: έχουμε ριζωμένες μέσα μας κόκκινες γραμμές, από τις οποίες δεν μπορούμε να ξεφύγουμε όσο θέλουμε(αν και αυτό αλλάζει ανάλογα με την κατάσταση...). Είμαστε αναγκασμένοι και πρέπει να κρίνουμε: αλλά να κρίνουμε όπως θα θέλαμε να μας κρίνουν. Όχι πιο σκληρά από αυτό. Και να προσπαθούμε να καταλάβουμε- όσο πιο πολύ μπορούμε.

Είμαστε δέσμιοι και το ξέρουμε. Αλλά η γνώση αυτή είναι που μας σώζει. Η γνώση της θνητότητας και της μικρότητας. Αυτή μας οδηγεί στις δυνάμεις της ανεκτικότητας και της συμπάθειας. Και στην ηθική επικράτηση της προσπάθειας. Πιστεύω σε αυτά σύντροφοι. Πιστεύω ότι μπορούν να μας κάνουν όντως καλύτερους. Μακάρι να σας μεταδίδω λίγη από την πίστη και τη συγκίνηση τούτη...

Σύνδεση με Koblopoulo

Ντοκυμαντέρ:Ο Κώστας ψηφίζει Χρυσή Αυγή και ο Kader θα ξαναγυρίσει

Ρεπορτάζ: LLS, Παραγωγή Σκηνοθεσία Χρηματοδότηση : Η παρέα του Συντάγματος


Κώστας

Γεννήθηκε στην Β Πειραιά το 1958.

Παιδί τριμελούς οικογένειας

Ο Πατέρας του ήταν οδοκαθαριστής

Τελείωσε δύο τάξεις του Γυμνασίου και ταλαιπωρήθηκε δέκα χρόνια παίζοντας μπάλα σε ερασιτεχνικά σωματεία πιστεύοντας ότι είχε ταλέντο. Είχε σωματότυπο αρσηβαρίστα και δεν ήθελε να το δεχθεί.

Δούλευε υδραυλικός περιστασιακά ,μέχρι που οργανώθηκε στο Πασόκ . Το 1989 μέσω «κλαδικής» μπήκε στην Ευδαπ, όπου και εργάζεται μέχρι σήμερα.

Το 1996 παντρεύτηκε την Ελένη που είχε ένα μικρό δυάρι στον Άγιο Παντελεήμονα και δεν εργάζεται. Έχει ένα γιό στην β γυμνασίου.

Στην πολυκατοικία που μένει μένουν σήμερα μόνο τρεις οικογένειες Ελλήνων , ενώ όλα τα υπόλοιπα διαμερίσματα είναι νοικιασμένα σε αλλοδαπούς. Θεωρεί όλους τους αλλοδαπούς της πολυκατοικίας του καλούς ανθρώπους και έντιμους. Δεν έχει καμία εμπιστοσύνη σε ξένους που δεν ξέρει.

Στο υπόγειο της πολυκατοικίας μένουν 10-15 Νιγηριανοί που πληρώνουν 2 ευρώ την ημέρα στον ιδιοκτήτη , οποίος τα συλλέγει κάθε τρεις ημέρες. Ένα υπόγειο που μετά βίας έδινε ενοίκιο 150 ευρώ αποφέρει 1000. Ο ιδιοκτήτης πρωτοστατεί στα επεισόδια κατά των ξένων.

Στο ισόγειο της πολυκατοικίας κάθε βράδυ γίνεται «πεζοδρόμιο» με τιμές 5-20 Ευρώ, για υπηρεσίες που γίνονται στην διπλανή άδεια είσοδο μαγαζιού «στα όρθια»

Το πρωί η γειτονιά δεν έχει κανένα πρόβλημα ο γιος πάει κανονικά σχολείο και η Ελένη ψωνίζει άφοβα. Στο γυμνάσιο ο γιός κάνει παρέα με Αλβανάκια γιατί είναι οι πιο καλοί μαθητές, οι πιο καθαροί.

Μόλις σκοτεινιάζει βγαίνουν από το σπίτι με προφυλάξεις και έχουν επινοήσει μεθόδους αυτοπροστασίας. Αναγκαστικά χρησιμοποιούν ένα γκαράζ που βρίσκεται σε απόσταση 300 μέτρων από το σπίτι το οποίο προσφέρει την ακόλουθη υπηρεσία. Αν ο πελάτης θέλει συνοδεύεται από ένα λυκόσκυλο που ξέρει όλες τις διαδρομές και γυρίζει μόνο του στο γκαράζ.

Ο Κώστας ψηφίζει Πασοκ σε όλες τις εκλογές, αλλά στις δημοτικές Χρυσή Αυγή.

Ο Κώστας έχει γράψει εδώ και δέκα μήνες ένα γράμμα με όλες τις οδηγίες προς την Ελένη για την περίπτωση που του συμβεί κάτι «κακό»

Kader

Γεννήθηκε στο Αλγέρι το 1989

Είναι δευτεροετής της Νομικής και ξέρει σχεδόν Άριστα Γαλλικά Αγγλικά.

Παιδί τετραμελούς οικογένειας χωρίς πατέρα.

Ο ξάδελφος του με διδακτορικό της Νομικής δουλεύει φορτηγατζής στην γραμμή Αλγέρι- Bejaia.

Έμαθε από γνωστούς πώς είναι σχετικά απλό να έρθει στην Ελλάδα.

Με 50 ευρώ πάει στην Τύνιδα όπου με αναμονή μιας εβδομάδας μπορεί να πάρει τουριστική βίζα για Τουρκία. Μέτα με 250 Ευρώ πάει αεροπορικώς στην Κωνσταντινούπολη.

Στην Πόλη βρίσκει αμέσως γνωστούς που με 500 Ευρώ του εξασφάλισαν είσοδο από τον Έβρο.

Τον Μάιο συνελήφθη στην Ορεστιάδα όπου δήλωσε Παλαιστίνιος και άλλα στοιχεία . Με ένα πιστοποιητικό προσωρινής παραμονής αφέθηκε ελεύθερος .Έφτασε στην Αθήνα με οτοστόπ. Έφτασε στην Ομόνοια όπου βρήκε αμέσως δυο άλλους από το Αλγέρι. Έμενε στον χώρο του εφετείου. Σε δέκα ημέρες έκανε δύο κλοπές αλυσίδας. Με τα λεφτά εξασφάλισε ένα κινητό για να μιλάει με την μάνα του.

Είχε μάθει για ένα γραφείο που βγάζει πλαστά διαβατήρια αλλά δεν είχε τα λεφτά. Με πλαστό διαβατήριο ελπίζει να πάει στον ξάδελφο του στην Γερμανία.

Συνελήφθη τον Ιούνιο σε μπλόκο και παρέμεινε στα κρατητήρια Ομονοίας και Κυψέλης για δύο μήνες μαζί με άλλους πενήντα στον ίδιο θάλαμο. Έτρωγε μια φορά την ημέρα ένα κρουασάν και ένα χυμό πορτοκάλι. Είχε δικαίωμα τουαλέτας μια φορά την ημέρα με ουρά, και μπάνιο μια φορά την εβδομάδα με κρύο νερό. Είναι γεμάτος εξανθήματα λόγω κακής διατροφής. Οι μώλωπες από το ξύλο της σύλληψης είχαν φύγει σε δυο εβδομάδες.

Τον Σεπτέμβριο καταγράφηκε από την πρεσβεία της Αλγερίας , και με αεροπλάνο της γραμμής απελάθηκε.

Στην επιστροφή του ήταν χαρούμενος και δυνατός. Είχε δοκιμάσει μια εμπειρία και είχε αποκτήσει γνώσεις. Ξέρει τώρα πώς να προφυλαχθεί , ξέρει στοιχειώδη ελληνικά, και πιστεύει πως θα αποκτήσει τα λεφτά για το διαβατήριο πολύ πιο εύκολα.

Σήμερα δουλεύει σε μια οικοδομή μέχρι να μαζέψει 1500 ευρώ και τον Μάρτιο θα ξαναγυρίσει.

Τι ψηφίζει ο «Μαχαιροβγάλτης». Τρίτο και τέταρτο τεταρτημόριο στις Δημοτικές εκλογές.

Δημοσιεύθηκε εδώ μια ανάλυση των εκλογικών αποτελεσμάτων. Η αξία της ανάλυσης είναι ότι εξετάζει τα αποτελέσματα σε μια συσχέτιση με τα κοινωνικά ταξικά χαρακτηριστικά των δήμων οι οποίοι ταξινομούνται σε τέσσερεις κατηγορίες: «Υψηλοί» «Υψηλοί Μεσαίοι» «Μεσαίοι» και « Μισθωτοί Εργατικοί» Όποιος όμως την εξετάσει προσεκτικά, θα δει ένα ενδιαφέρον εύρημα:


Με βάση το κριτήριο εκλογής δημάρχων η αριστερά είναι δυο φορές πιο ισχυρή στους «Μεσαίους» από ότι στους «Μισθωτούς Εργατικούς». Ακόμη βλέπουμε το σύμπλεγμα ΝΔ ΠΑΣΟΚ να είναι πιο ισχυρό στους «Μισθωτούς Εργατικούς» κατά δύο φορές από ότι στους «Μεσαίους» υπερισχύοντας της Αριστεράς.

Με κάποιο διαγώνιο τρόπο, η δημοτική εκπροσώπευση επανατοποθετεί τα ζητήματα πολιτικής και κοινωνικής συσχέτισης ,τα οποία μια τρέχουσα χύδην διαπραγμάτευση θεωρεί δεδομένα.

Στο ιστολόγιο έχουμε αναδείξει πως ενώ η αριστερά εκκινεί από μια καταστατική θέση εκπροσώπευσης των πληβειακών ασθενών κοινωνικών στρωμάτων, παραμένοντας θεωρητικά σε μια καθυστέρηση, επιτυγχάνει το εξής παράδοξο : Αντιπροσωπεύει μικροαστικά μικροιδιοκτησιακά ρεύματα, μέσω ενός θεωρητικού και ιδεολογικού εξοπλισμού το ιστορικά αναφέρεται σε μια διαφορετική κοινωνιολογική συνθήκη. Η αριστερή ρητορική δομείται «ως εάν» να εκπροσωπεί αμεσολάβητα οργανικά αυτόματα τις πιο ασθενείς τάξεις, ενώ η ίδια στελεχώνεται από μικρομεσαία στρώματα τα οποία τοποθετούνται σε μια άλλη καταστατική θέση.

Ο ενεργός «λαός» της αριστεράς είναι οι μικροιδιοκτήτες, οι δημόσιοι υπάλληλοι, οι έχοντες υψηλό μορφωτικό επίπεδο, οι οποίοι ως αδυνατώντας να ορίσουν συνεκτικά, το μεσοπρόθεσμο μέλλον τους, καταφεύγουν σε μια τροχιά μιας πραγματικής απόδρασης από το τραυματικό «πραγματικό» στην υιοθέτηση ενός πολιτικού ιδεολογικού ρεπερτορίου το οποίο είναι συνεκτικό σε μια άλλη συνθήκη αντιπροσώπευσης. Το χάσμα αυτό, δημιουργεί όλα τα παράδοξα φαινόμενα, τα οποία μια πρώιμη ανάγνωση αποδίδει σε πολιτικές ή αγωνιστικές ανεπάρκειες.

-Γιατί το ΚΚΕ είναι τόσο «νοικοκυρεμένο» στις διαδηλώσεις;

-Γιατί ο Συριζα /Συν δεν μπορεί να σταθεροποιηθεί ιδεολογικά;

-Γιατί έχουμε τόσο ασύμμετρες κινητοποιήσεις, άλλοτε υπερβολικές άλλοτε υποτονικές;

Η εύκολη απάντηση δίδεται μέσω μια ηθικής ή τεχνικής ταξινόμησης, του επιπέδου «το ΚΚΕ δεν είναι πολύ επαναστατικό» , ο «Συν/Συριζα είναι οππορτουνιστές» , «καλό είναι η Ανταρσύα να τρέχει πιο πολύ» κλπ κλπ. Όλα τα ερωτήματα αδυνατούν να συλλάβουν την θεατρική σχεδόν μπαρόκ πολιτική σύμβαση , στην οποία οι «μικρομεσαίοι» αδυνατώντας να επεξεργαστούν μια αυθεντική αριστερή πολιτική των συμφερόντων τους, υποδύονται τους «μισθωτούς-εργατικούς» και εφορμούν. Και όταν τα αποτελέσματα είναι περίεργα επιστρατεύονται γνωστές τεχνικές από τα πανάρχαια χρόνια: η ηθικολογία και η εργασιοθεραπεία .

Τα «χυδαία» μαθηματικά της οικονομίας μας προσγειώνουν : Οι μικροιδιοκτήτες αυτοπασχολούμενοι έχουν μεσοπρόθεσμο μέλλον μέσω μιας ανάπτυξης της κατανάλωσης, οι δημόσιοι υπάλληλοι μπορούν να εξασφαλίσουν αμοιβές όσο ένας ιδιωτικός τομέας αναπτύσσεται και φορολογείται, οι δε μορφωμένοι έχουν πιθανότητες απασχόλησης μόνο αν υπάρχουν εξωστρεφείς δυναμικές δομές. Όλο αυτό το μεσοπρόθεσμο δυναμικό ελπίδων , δεν μπορεί να σχηματοποιηθεί σε ένα αυθεντικό αριστερό ρεύμα, και είτε στρέφεται αναγκαστικά σε διαχειριστικές λογικές, είτε αναζητώντας τον ριζοσπαστισμό σε μια συνθήκη συμπεριφοράς «ως εάν».

Όσοι έχουν πραγματική και όχι εικονική σχέση με την Αριστερά και τα κινήματα ξέρουν πολύ καλά τι ακριβώς διαμείβεται ,και με τον τρόπο που τα πάντα τελικά μορφοποιούνται στην θεατρική σύμβαση της αναπαράστασης .Υπάρχει ένας μεγάλος βαθμός «θεατρικότητας» σε πολλές μορφές του πολιτικού γίγνεσθαι.

Φαίνεται ότι η Ελληνική πολιτική αριστερά στις αρχές του 21 αιώνα δομείται στην ύπαρξη ενός μορφωτικού και πολιτικού κεφαλαίου το οποίο είναι κατακτημένο προνόμιο ορισμένων μόνο μερίδων της εργασίας και της βιοπάλης .Χωρίς αυτό το ελάχιστο πνευματικό κεφάλαιο, υπάρχει ένα κοινωνικό αρχιπέλαγος οικονομικής και πολιτιστικής ανέχειας το οποίο παρουσιάζει χαρακτηριστικά ενός φαινομένου το οποίο οι βιολόγοι ονομάζουν «αυτοποίηση». Δηλαδή η ανέχεια μπορεί να αναπαράγεται ,χωρίς προοπτικές εξόδου, καθώς η ίδια αναπαράγει και το περιβάλλον αναπαραγωγής της.

Όσο η αριστερά αρνείται να δει κατάματα τις κοινωνικές δυνάμεις της εργασίας, εντός της πραγματικής συνθήκης, δεν έχουμε απ’ ευθείας κάποια αρνητική εξέλιξη για αυτές. Γιατί οι δυνάμεις της εργασίας θα βρουν άλλους παράδρομους για να διεκδικήσουν τις ανάγκες τους εκτός αριστεράς. Ακόμη και η αριστερά θα αναπαράγεται εντός της «θεατρικής» δομής, παριστάνοντας τις πληβειακές μάζες. Το θέμα είναι ότι έτσι το σύστημα στην πιο ευρύτερη του ανάγνωση ως τελικό σύνολο λειτουργιών ,θα διαιωνίζεται με όλους τελικά ευχαριστημένους όπως περίπου έγινε στις δημοτικές εκλογές.

Τα πράγματα βέβαια δεν είναι και τόσο άσχημα

Η «νοήμων Αριστερά» που ευρίσκεται παντού, παρά την πολύ περιορισμένη πολιτική της εκπροσώπηση ,προσπαθεί. Ως «νοήμων Αριστερά» δεν εννοώ την μόνο την μεταρρυθμιστική αριστερά, αλλά όλες εκείνες τις πλευρές που αντιλαμβάνονται το κυκλικό αδιέξοδο της θεατρικής σύμβασης και αναζητούν εναγωνίως . Θα ήθελα να παραθέσω μερικά σπαράγματα αυτής της «νοημοσύνης» όπως έχουν καταγραφεί στο LLS .πχ

1.-Το πρόγραμμα του ΣΥΝ , το οποίο έχει περάσει απαρατήρητο από τον ίδιο τον Συν είναι ένα κείμενο που μακριά από ρουτινιάρικους κρατισμούς προσπαθούσε να αναδείξει μια προγραμματική συνθήκη των πραγματικών και όχι των φαντασιακών κοινωνικών δυνάμεων. Είχε ατυχείς δυσπιστίες προς την Ευρώπη , αλλά γενικά είχε πολλά θετικά στοιχεία αυτά που εμείς αποκαλούμε Αρ Φιλ, δηλαδή την οικειοποίηση από τα αριστερά και τελικά μεταμόρφωση μηχανισμών και θεσμών όπως η αγορά , το επιχειρείν κλπ.

Η τύχη του στα αζήτητα εκφράζει ακριβώς την ισχυρή ρουτίνα που έχει επιβάλει η θεατρική σύμβαση και δεν έχει καμία όρεξη για νεωτερισμούς.

2.-Η πλατφόρμα της Δημαρ, η οποία ευθαρσώς χωρίς υποκρισίες και πλέγματα διεκδίκησε πολιτικό χώρο όχι για αυτό που ένα αριστερό μάρκετινγκ επιβάλει να φανεί ως αριστερά (πχ Αλαβάνος ,Μητρόπουλος, Λαφαζάνης, ΚΚΕ) αλλά για αυτό που πραγματικά σκέπτεται, δρα και φαντάζεται ένα υπαρκτό κομμάτι των αυτό οριζομένων ως αριστερών. Το εθελοντικό τεστ αληθείας που υπέβαλε στον εαυτό της η Ανανεωτική Πτέρυγα είναι πετυχημένο και έντιμο. Η Δημαρ δεν παριστάνει την «Αριστερά» είναι μια συγκεκριμένη , απτή εκδοχή της Αριστεράς που δεν αντέχει άλλο τις παραστάσεις .Ο ρεφορμισμός της είναι ευθύς και διαυγής σε αντίθεση με άλλα ρεύματα της αριστεράς που πίσω από ρητορικές εξαλοσύνες υποκρύπτουν ένα αυθεντικό κονφορμισμό της στασιμότητας.

3.- Ο τρόπος που έλλογες πλευρές της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς προσπαθούν να θεμελιώσουν το εγχείρημα, είναι επίσης ενθαρρυντικός. Οι παρεμβάσεις του Παπακωνσταντίνου για την διατύπωση ενός «ηγεμονικού αντικαπιταλισμού» σε γείωση με την πραγματικότητα, μακριά από ανώφελες ασκήσεις γυμναστικής προσφέρουν ελπίδες ότι και αυτός ο χώρος στα πλαίσια ενός de facto καταμερισμού εργασίας εντός αριστεράς, αναζητά μια πολιτική σύμβαση εκτός ενός θεάματος του «αντικαπιταλισμού».

Η ανάλυση του Βερναρδάκη είναι αφοπλιστική, και κοντά που σε αυτό όλοι αντιλαμβανόμαστε. Ο γαλαξίας των λαϊκών μορφών και δομών σχηματίζει ένα σύμπαν νοημάτων, αντιλήψεων, αυτοκατανοήσεων, αισθητικών και ηθικών στάσεων που δεν είναι ευδιάκριτο στα αριστερά τηλεσκόπια .Γιατί γίνεται εξ’ αποστάσεως μελέτη και όχι εκ του σύνεγγυς συμβίωση.

Ο Γ.Οικονομίδης μας προσφέρει μια πολύ διεισδυτική ματιά του περιφερειακού, δυνητικά περιθωριακού, λαϊκού σύμπαντος μέσω των τριών ταινιών του (Σπιρτόκουτο, Με την ψυχή στο στόμα, ο Μαχαιροβγάλτης).

Η κοινωνιολογία του ΓΟ είναι χειρουργική. Οριακοί επιχειρηματίες της ταβέρνας, της βιοτεχνίας πολύφωτων, του βουλκανιζατέρ, της κάβας, ταλαιπωρούν τους εργαζόμενους που είναι φίλοι και συγγενείς, ταλαιπωρούνται και οι ίδιοι, σε ένα ασφυκτικό περιβάλλον πολιτιστικής και οικονομικής στέρησης. Ο λόγος είναι βίαιος , κοφτός, ελλειπτικός. Ισχυρότερα είναι τα νεύματα, τα βλέμματα οι χειρονομίες ,και βέβαια η ένταση ενίοτε εκφορτίζεται με την απόλυτη στάση της δολοφονίας.

Στο σινεμά αυτό, λόγω της παρατηρητικότητας του Οικονομίδη, αναδεικνύεται και η πολιτική οικονομία της βιοπάλης, του καθημερινού αγώνα. Μέσα στο αποπνικτικό κόσμο φαίνεται εκ πρώτης όψεως να μην υπάρχει καν ο κόσμος της πολιτικής. Οι δε τόποι των ηρώων παραπέμπουν σε δήμους του τελευταίου τεταρτημορίου.

Βλέποντας τον «Μαχαιροβγάλτη», που στην ειρωνεία της ζωής βγήκε τρεις μέρες πριν τις πρώτες εκλογές, είδαμε τον ήρωα με το πρωτότυπο επάγγελμα του «φύλακα σκύλων» έναντι 700 ευρώ «μαύρα». Μια επιλογή σχεδόν αναγκαστική όταν η εναλλακτική λύση είναι η ανία στην Πτολεμαΐδα. Μήπως τελικά όμως αυτός δεν είναι ο δυνητικός ψηφοφόρος της Αριστεράς, αυτός δεν έχει το τυπικό προφίλ της γενιάς της κρίσης;

Άραγε πως ψηφίζουν αν ψηφίζουν όλοι αυτοί οι ήρωες;

Στον «Μαχαιροβγάλτη» υπάρχει μια νότα κοινωνικού προβληματισμού στην μορφή ενός διαλόγου που ακούγεται ως λαθρακρόαση. Το θέμα πόσο λαϊκός είναι ο Καζαντζίδης και πόσο ο Bob Marley. Ενδιαφέρουσα παρεμβολή.

Τα στοιχεία του Βερναρδάκη όμως επιμένουν. Οι ψηφοφόροι του τρίτου τεταρτημορίου ,είναι πιο εξοικειωμένοι με την αριστερά, ενώ το τέταρτο τεταρτημόριο ανακυκλώνεται σε μια συνθήκη πολιτιστικής επανάληψης. Μιας επανάληψης ισότιμης με την επανάληψη στις ταινίες του Οικονομίδη. Όσο τις βλέπεις αντιλαμβάνεσαι ένα κόσμο με δυνητικούς μαχαιροβγάλτες, που ασφυκτιά στα σπιρτόκουτα της περιφέρειας ζώντας τελικά με την ψυχή στο στόμα.

Συνδέσεις
Κριτική για το "αφαντο" προγραμμα του Συν
Υπεύθυνος Αντικαπιταλισμός
Διαγράμματα δημοτικών εκλογών
Μικρομεσαίοι και πολιτική΄"Με την ψυχή στο στόμα"