Καινοτομία,αγορά,δημόσιος χώρος.

Στο χώρο της επιχειρησιακής έρευνας υπάρχει μια πολύ γόνιμη ακαδημαική έρευνα, η οποία λειτουργεί χωρίς στεγανά .Ιδέες προερχόμενες από την ιστορία της τέχνης, την φιλοσοφία, την πολιτική , ενσωματώνονται σε πολύ ερεθιστικές συναντήσεις. πχ Ο Deleuze εδώ και καιρό απασχολεί περισσότερο την επιχειρησιακή έρευνα παρά τους αναγνώστες του Αντι-Οιδίποδα.



Ο Homo Sapiens παρουσίασε ένα κείμενο που αν και μικρό ,προέρχεται από αυτήν την τρέχουσα ροή.


Τώρα να μεταφέρεις στην Ελληνική δημοσιότητα ,κείμενα για την καινοτομία και τις πολιτικές αντιστοιχίες και ισομορφισμούς που αναδύονται ,είναι μάλλον ανεδαφικό. Δεν έχουμε βιομηχανική παράδοση, δεν είμαστε κοινωνία θεσμισμένης καινοτομίας, και ο καθένας εκ του ασφαλούς λέει ότι θέλει κινούμενος σε εννοιολογικές πολώσεις του 19 αιώνα.


Ταυτόχρονα ένας αμερικάνος χρησιμοποιεί έννοιες πολύ διαφορετικά από ότι εμείς προσλαμβάνουμε. Έτσι περισσότερο παραφράσαμε το άρθρο που ο HS παρουσίασε, με την προσδοκία όχι να το πάρουμε «τοις μετρητοίς» αλλά ως ενδεικτικό των ανοικτών προβληματισμών που αναδεικνύονται. LLS



Οι συγγραφείς βρίσκουν γρήγορα κάποια προβλεψιμότητα σε πολλές από τις ερωτήσεις που συναντούν σε παρουσιάσεις των βιβλίων τους . Αλλά πριν από λίγες εβδομάδες, κατά τη δεύτερη στάση της περιοδείας για το νέο βιβλίο μου, βρήκα τον εαυτό μου σε συνέντευξη μπροστά σε ένα ακροατήριο Σιάτλ σε ένα εναρκτήριο ερώτημα το οποίο ποτέ δεν είχε τεθεί πριν : "Μήπως είσαι κομμουνιστής";


Η ερώτηση προοριζόταν ως αστείο, αλλά όπως και τα καλύτερα ανέκδοτα, τελικά πυροδότησε μια σημαντική και δυσάρεστη αλήθεια. Είχαν μόλις περάσει τέσσερα χρόνια από τότε δημοσίευσα ένα βιβλίο για την καινοτόμο δύναμη των ανοικτών συστημάτων που λειτουργούν εκτός της ή παράλληλα με τις παραδοσιακές περιβάλλον της αγοράς: το ερασιτεχνικές επιστήμονες μιας κλασσικής διαφωτιστικής παράδοσης , τα ερευνητικά εργαστήρια του πανεπιστημίου, τις πλατφόρμες ανοιχτού κώδικα λογισμικού.

Στην έρευνά μου, ανέλυσα 300 από τους πλέον σημαίνοντες καινοτομίες στον τομέα της επιστήμης, του εμπορίου και της τεχνολογίας - από την ανακάλυψη του βιομηχανικού κενού αέρα έως το σωλήνα κενού στην ηλεκτρική σκούπα - και ταξινόμησα τους πρωτοπόρους κάθε σημαντικής ανακάλυψης σε ένα από τέσσερα τεταρτημόρια της ανάλυσης μου

Πρώτον, υπάρχει ο κλασικός επιχειρηματίας, ο οποίος από την προστασία των καινοτομιών προσπαθεί να επωφεληθεί οικονομικά.

Δεύτερο ο ιδεαλιστής ερασιτέχνης , ο οποίος διερευνά και εφευρίσκει για την αγάπη του.

Τρίτο, υπάρχουν οι ιδιωτικές εταιρείες που συνεργάζονται σε ιδέες, ενώ ταυτόχρονα ανταγωνίζονται μεταξύ τους.

Και έπειτα υπάρχει αυτό που αποκαλώ «τέταρτο τεταρτημόριο": ο χώρος της συνεργασίας, της μη ατομικής της κοινόχρηστης καινοτομίας, η οποία αναδεικνύεται τα τελευταία χρόνια από το Διαδίκτυο και το Web, δηλαδή οι πρωτοποριακές καινοτομίες οι οποίες τελικά δεν ανήκουν σε κανέναν.

Η κοινή πεποίθηση, βέβαια, είναι ότι οι δυνάμεις της αγοράς τονώνουν τις καινοτομίες , καθώς επιχειρήσεις κινούνται προς νέες ιδέες από την προσδοκία του κέρδους. Και όμως ακόμη και στο αποκορύφωμα των βιομηχανικού και καταναλωτικού καπιταλισμού κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων αιώνων, το τέταρτο τεταρτημόριο αποδεικνύεται ότι έχουν δημιουργήσει περισσότερες δραστικές καινοτόμες ιδέες από όσες τελικά αναδύονται στο ανταγωνιστικό πεδίο της αγοράς. Μπαταρίες, διπλοεστιακά συστήματα, κοιτίδες νεογνών , τα χάπια ελέγχου των γεννήσεων - όλα προέρχονταν είτε από ερασιτεχνικά εργαστήρια ή από ακαδημαϊκό περιβάλλον.

Σήμερα πανταχού παρούσες τεχνολογίες όπως το GPS δημιουργήθηκαν από δημόσιους οργανισμούς για μια αρχική στρατιωτική χρήση . Και τα περισσότερα δομικά λειτουργικά στοιχεία που καθιστούν εφαρμόσιμη την τεχνολογία GPS –πχ δορυφόροι, ή τα ατομικά ρολόγια που επιτρέπουν τον συντονισμό τους με τόση ακρίβεια - διαμορφώθηκαν για πρώτη φορά σε περιβάλλοντα εκτός αγοράς.

Ο καινοτομικός χώρος του τετάρτου τεταρτημορίου, όμως, δεν είναι συναρθρωμένος σε ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος σε σύγκρουση με τις αγορές. Όπως και στην περίπτωση του GPS, αυτό το τέταρτο τεταρτημόριο δημιουργεί νέες πλατφόρμες, οι οποίες υποστηρίζουν στη συνέχεια εμπορικές επιχειρήσεις.

Στην επόμενη δεκαετία, θα είναι πολύ πιθανό να δούμε ένα κύμα των ιατρικών καινοτομιών για εμπορική χρήση με βάση τις έρευνες στο ανθρώπινο γονιδίωμα. Αλλά αυτό στηρίζεται σε μια επιστημονική πλατφόρμα – την χαρτογράφηση του DNA – η οποία σχεδόν εξ ολοκλήρου αναπτύχθηκε από μια αποκεντρωμένη ομάδα των ακαδημαϊκών επιστημόνων που εργάζονται εκτός του εμπορικού τομέα στη δεκαετία του 1960 και του '70.

Το Διαδίκτυο είναι το απόλυτο παράδειγμα για το πώς η καινοτομία του τέταρτου τεταρτημόριου στηρίζει ουσιαστικά τις εξελίξεις της αγοράς: μια πλατφόρμα που χτίστηκε από μια χαλαρά συνδεδεμένη ομάδα του δημόσιου τομέα και οραματιστές πανεπιστημιακούς και έχει καταστεί μία από τις πιο ισχυρές κινητήριες δυνάμεις της δημιουργίας πλούτου στη σύγχρονη εποχή.

Γιατί το τέταρτο τεταρτημόριο ήταν τόσο καινοτόμο, παρά την έλλειψη των παραδοσιακών οικονομικών απολαβών;

Η απάντηση, πιστεύω, έχει να κάνει με την αυξημένη συνδεσιμότητα που προέρχεται από αυτά τα ανοιχτά περιβάλλοντα. Οι ιδέες είναι ελεύθερες να ρέουν από το μυαλό στο μυαλό, και να βελτιώσουν και να τροποποιηθούν χωρίς περίπλοκες διαπραγματεύσεις ανάπτυξη των επιχειρήσεων ή δικαιώματα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Τα κίνητρα για την καινοτομία είναι χαμηλότερα, αλλά έτσι είναι τα εμπόδια.


Το πρόβλημα με το τέταρτο τεταρτημόριο είναι ότι δεν ταιριάζει τέλεια στην συμβατική ταξινόμηση ,πολιτικής προέλευσης, αριστερά / δεξιά . Γι 'αυτό και κάποιος στο Σιάτλ ζήτησε να πληροφορηθεί εάν είχα ποτέ Κομμουνιστικές τάσεις. Επειδή αυτά τα ανοιχτά συστήματα λειτουργούν εκτός των συμβατικών κινήτρων του καπιταλισμού, αυτομάτως ,αντανακλαστικά αναγνωρίζονται από την πλευρά της κεντρικά σχεδιασμένης οικονομίας. Κι όμως είναι τόσο μακριά από τις κεντρικά σχεδιασμένες οικονομίες τις οποίες οι Μαρξ Ένγκελς ενέπνευσαν ως αντίδοτο στο καπιταλιστικό "η απληστία είναι καλή»

Όταν προκρίνουμε το τέταρτο τεταρτημόριο της καινοτομίας, δεν είμαστε υπέρ μιας ιεραρχικής κεντρικής οικονομίας. Ο Στάλιν θα είχε περιφρονήσει την Wikipedia.

Οι ιδέες μου για το τέταρτο τεταρτημόριο είναι οι ίδιοι το προϊόν της ανοιχτής συνεργασίας, με βάση τις ιδέες που παράγονται από τους φιλοσόφους όπως ο Lawrence Lessig, Yochai Benkler, Jonathan Zittrain, Λίζα Gansky, Tim O'Reilly, Clay Shirky, Cory Doctorow και πολλοί άλλοι. Μπορώ να πω με κάποια βεβαιότητα ότι δεν είναι ένας από αυτούς τους ανθρώπους είναι ένας οπαδός μιας κομμουνιστικής δεσποτείας.

Αλλά, όταν προσπαθείτε να χρησιμοποιήσετε το πρότυπο τρόπο κατηγοριοποίησης αν είμαστε υπέρ των απρόσκοπτων αγορών, ή της κρατικής παρέμβασης τότε η απάντηση γίνεται ξαφνικά πολύ δύσκολη.

Όλοι ενδιαφερόμαστε για τα υλικές αξίες που προκύπτουν εκτός των παραδοσιακών οικονομιών της αγοράς και των δομών ιδιοκτησίας. Αλλά και πολλοί από εμάς έχουμε δημιουργήσει κερδοσκοπικές εταιρείες. Και βέβαια δεν προκρίνουμε την φιλάνθρωπος παντοδύναμη σοφία του Μεγάλου Κράτους.


Σκεφτείτε μια πρόσφατη καινοτομία το «Kickstarter», η οποία ενσωματώνει πολλές από αυτές τις σύνθετες αξίες. Το Kickstarter είναι ένα site που επιτρέπει στα άτομα να χρηματοδοτήσουν δημιουργικά έργα, όπως ταινίες, έργα τέχνης, λευκώματα και ούτω καθεξής. Οι δωρητές μπορούν να παίρνουν ειδικά δώρα σε αντάλλαγμα για τις συνεισφορές τους –πχ υπογεγραμμένα αντίγραφα του τελικού CD ή μια πρόσκληση για το άνοιγμα μιας έκθεσης - αλλά εκείνες που δεν διαθέτουν τις δημιουργίες τους βοηθήσει να υποστηρίξει. Σε μόλις δύο χρόνια ύπαρξης, Kickstarter έχει συγκεντρώσει περισσότερα από 20 εκατομμύρια δολάρια!! για τις χιλιάδες των έργων, λαμβάνοντας ένα μικρή αντιπαροχή σε κάθε συναλλαγή.

Η οικονομική ισοτιμία που η πλατφόρμα « Kickstarter» επιτρέπει μεταξύ των χορηγών και των δημιουργών έργων είναι εκτός των παραδοσιακών λογικών των αγορών. Οι άνθρωποι «επενδύουν» σε άλλους όχι για την υπόσχεση της οικονομικής επιβράβευσης, αλλά για τις κοινωνικές ανταμοιβές της υποστήριξης ενός σημαντικού έργου. Οι καλλιτέχνες, από την άλλη πλευρά, βασίζονται σε ένα αποκεντρωμένο δίκτυο υποστήριξης, σε μη κυβερνητικές επιχορηγήσεις. Και κατά κάποιο τρόπο, ως πρότυπο μοντέλο συνεργασίας, βρίσκεται το Kickstarter η, μια μη κερδοσκοπική εταιρεία που μπορεί να δίνει μια απόδοση για τους δικούς τους επενδυτές και τους ιδρυτές της.

Έτσι, δεν, δεν είμαι υπέρ μιας κομμουνιστικής δεσποτείας.

Αλλά το πρόβλημα είναι ότι δεν έχουμε μια λέξη που δικαιώνει όσους από εμάς πιστεύουν στην παραγωγική δύναμη της του τέταρτου τεταρτημόριου. Η ελπίδα μου είναι ότι η θολότητα είναι μόνο προσωρινή, ότι απλώς βιώνουμε το παράξενο αποπροσανατολισμό που βρίσκει κανείς όταν οι νέες κοινωνικές και οικονομικές αξίες διαμορφώνονται.

Η επιλογή δεν πρέπει να είναι μεταξύ αποκεντρωμένων αγορών και κρατικού ελέγχου . Κατά τη διάρκεια αυτών των τελευταίων αιώνων, μεγάλο μέρος της ιστορίας της καινοτομίας έχει ζήσει σε ένα λιγότερο επίσημο χώρο μεταξύ των δύο καθεστώτων: στο σεμινάριο και στο καφενείο και στο εργαστήριο στο σπίτι του χομπίστα και του ψηφιακό ανοικτό πεδίο. Τα θαύματα της σύγχρονης ζωής δεν εμφανίστηκαν αποκλειστικά από τον ανταγωνισμό μεταξύ ιδιωτικών επιχειρήσεων. Επίσης προέκυψαν από τα ανοιχτά δίκτυα.

Άρθρο του Steven Johnson συγγραφέα του βιβλίου "Η φυσική ιστορία της Καινοτομίας».
Συνδέσεις
Homo Sapiens Blog
H πλατφόρμα KickStarter

Περί κινδύνου (περί προ-πολιτικής)

Με την οικονομική κρίση να θεριεύει, με την ιδεολογική σύγχυση να διαχέεται, υπάρχει μια ενστικτώδης αντίδραση με εμφανή προ-πολιτικά χαρακτηριστικά.

Προ-πολιτική σημαίνει υποβιβασμός της διανοητικής επεξεργασίας, προσκόλληση στα φαινόμενα έστω και αν αυτά είναι προσωρινά βολικά. Προ-πολιτική σημαίνει επικράτηση του μανιχαισμού στην ανάλυση, βεβιασμένη προσχώρηση στην βεβαιότητα, αβασάνιστη ταξινόμηση. Προ-πολιτική σημαίνει κανένας ορατός κίνδυνος στην θεωρία . Άραγε υπάρχει αναζήτηση χωρίς κίνδυνο;


Μάλλον όχι LLS

Όταν ο Μαρξ λέει ότι το κεφάλαιο διαλύει όλους τους παλαιούς δεσμούς , όλους τους αρχαίους ιερούς σχηματισμούς, ότι διαλύει τα πάντα στα παγωμένα νερά του εγωιστικού υπολογισμού, το λέει με κάποιον θαυμασμό. Ο Μαρξ είχε ήδη πάρει αποστάσεις από όλους όσοι είχαν ονειρευτεί νοσταλγικά μια αντίσταση του κεφαλαίου ριζωμένη σε αρχαίες παραδώσεις και αρχαίους τόπους. Αποκαλούσε αυτό το αντιδραστικό φαινόμενο «φεουδαρχικό σοσιαλισμό». Ο Μαρξ ήταν ριζικά κριτικός σε αυτήν την ιδέα, και αυτό γιατί είχε δεχθεί ότι υπάρχουν τυπικές ομοιότητες μεταξύ των φιλοδοξιών μιας χειραφετικής πολιτικής και τις δράσεις του κεφαλαίου. Γιατί δεν μπορούμε να επιστρέφουμε στην οικουμενικότητα. Δεν υφίσταται ένα κάλεσμα για μια τοπική προστασία ή τοπική ανάκτηση. Το κρίσιμο σημείο ότι οι διαφορές είτε μετατοπίζονται είτε συντηρούνται είτε ακυρώνονται ταυτόχρονα ,ευρίσκονται εκτός των παγωμένων υδάτων του εγωιστικού υπολογισμού.

Προφανώς αυτό είναι ένα εξαιρετικά περίπλοκο πρόβλημα το οποίο μερικές φορές μας εκθέτει ,το παραδέχομαι, στον κίνδυνο να γίνουμε ασυνείδητοι φορείς του κεφαλαίου.

Θυμάμαι τις ημέρες όταν το προοδευτικό κίνημα – με την συμπαράσταση του Deleuze- υπερασπίστηκε την δημιουργία των ελεύθερων (των ιδιωτικών συμπεριλαμβανομένων ) ραδιοφωνικών σταθμών. Εκείνη την εποχή το Γαλλικό ραδιόφωνο ήταν κρατικό. Η δημιουργία του ελεύθερου ραδιοφώνου ήταν η κατάκτηση μιας πολύμορφης κατακερματισμένης τοπικότητας. Ο Deleuze είχε δίκιο. Αλλά τελικά αυτό που έγινε ήταν η κατάκτηση του ραδιόφωνου από το κεφάλαιο. Αυτός είναι ο κίνδυνος. Δεν μπορούμε να τον αποφύγουμε. Γιατί σε αυτό το σημείο γινόμαστε αντίπαλοι του κεφαλαίου και όχι απλώς αντιδρούμε σε αυτό. Είναι η διαμάχη δυο οικουμενισμών και όχι η διαμάχη του μερικού απέναντι στο οικουμενικό

Alain Babiou “Ethics” Appendix p 113-4 (μτφ LLS)



Η κοινωνία είναι έτοιμη να δεχτεί και την lgbt ατζέντα, η Πολιτική αντέχει;

Πηγή :"Εποχή 31/110"
Η Ειρήνη Πετροπούλου είναι ακτιβίστρια για τα ίσα δικαιώματα των λεσβιών, γκέι, αμφί, τρανς και υποψήφια δημοτική σύμβουλος με το συνδυασμό της Ανοιχτής Πόλης. Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 6/02/1959 και σπούδασε αγγλική φιλολογία και γλωσσολογία στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, όπου συνέχισε και σε μεταπτυχιακές σπουδές. Εργάζεται ως επιστημονική μεταφράστρια. Είναι ενεργό μέλος του lgbt κινήματος από τις αρχές της δεκαετίας του ’80 με συμμετοχή σε διάφορες ομάδες και οργανώσεις του χώρου σε Αγγλία και Ελλάδα. Μεταξύ άλλων ήταν υπεύθυνη έκδοσης του περιοδικού ΑΜΦΙ του Αυτόνομου Κινήματος Ομοφυλόφιλων Ελλάδας (ΑΚΟΕ) από το 1987 μέχρι το 1991, αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ομοφυλοφιλικής Κοινότητας (ΕΟΚ) και σήμερα μέλος του ΔΣ της Ομοφυλοφιλικής, Λεσβιακής Κοινότητας Ελλάδας (ΟΛΚΕ).


Τη συνέντευξη πήρε ο Κωστής Σπηλιώτης

Αν και είσαι εδώ και δεκαετείες μέλος του λεσβιακού, γκέι, αμφί, τρανς κινήματος, είναι η πρώτη φορά που κατεβαίνεις σε εκλογές ως υποψήφια. Τι σε έκανε να το αποφασίσεις;

Είναι η πρώτη φορά που κατεβαίνω σε εκλογές, αν και πρόταση μου είχε γίνει και στις Βουλευτικές το 1993 από τον Συνασπισμό. Τότε είχα αρνηθεί γιατί ήταν πρόσφατη η αθώωση του περιοδικού ΑΜΦΙ και εμού για προσβολή της δημοσίας αιδούς και δεν ήθελα να ερμηνευτεί ως τυχοδιωκτισμός από πλευράς μου. Απ’ όλα τα γιατί που πέρασαν απ’ το μυαλό μου ένα μέτρησε περισσότερο: η ορατότητα. Η δυνατότητα να βγεις ανοικτά ως lgbt και να δείξεις ότι έχεις άποψη, αιτήματα, επιχειρήματα και διεκδικήσεις. Ότι υπάρχεις, δεν κρύβεσαι και δεν έχεις καμία σχέση με το «φαντεζί» θέαμα της τηλεόρασης.


Αρκεί πιστεύεις η συμπερίληψη μιας ανοιχτά λεσβίας σε ένα ψηφοδέλτιο, για να ανοίξει η συζήτηση σχετικά με την ισότητα των λεσβιών, γκέι, αμφί και τρανς;

Δεν περιμένεις μια υποψηφιότητα σε κάποιο ψηφοδέλτιο για ν’ ανοιχτεί μια συζήτηση για κάτι που είναι ζωτικής σημασίας όπως είναι η ισότητα των lgbt ή η θεσμοθέτηση των δικαιωμάτων τους ή οι διακρίσεις που βιώνουν καθημερινά. Η συζήτηση αυτή έχει ανοίξει εδώ και καιρό. Ένα μέρος της Αριστεράς έδειξε τη δέουσα ευαισθησία και φρόντισε να περιλάβει αιτήματα που αφορούσαν τον σεξουαλικό προσανατολισμό και τη ταυτότητα φύλου στην ατζέντα του τη στιγμή που οι υπόλοιπες πολιτικές παρατάξεις απλά κωφεύουν ή κάνουν ότι δεν καταλαβαίνουν. Σήμερα είμαστε σε μια κρίσιμη καμπή όπου ή θα πάμε τη συζήτηση παραπέρα ή θα αφήσουμε να εκτονωθεί η όποια καλή πρόθεση υπάρχει ένθεν και ένθεν.

Πώς νομίζεις ότι θα μπορούσε να βελτιωθεί η καθημερινότητα και να ενδυναμωθεί η αξιοπρέπεια των λεσβιών, γκέι, αμφί και τρανς στο Δήμο της Αθήνας; Ποια αιτήματα προτάσσεις;

Πίστεψε με, δεν έχουμε χάσει την αξιοπρέπεια μας παρόλο που η δημοτική αρχή της Αθήνας έχει μια κλειστοφοβική αντίληψη σε ότι αφορά τη τίληψη. Η Αθήνα δεν είναι μόνο για τα στρέιτ ζευγάρια ή μόνο για τις ελληνίδες και τους έλληνες. Υπάρχει χώρος για όλες και όλους άσχετα από σεξουαλικό προσανατολισμό, ταυτότητα φύλου, φυλή, εθνικότητα, θρησκεία...

Αν δεν τα σεβαστούμε όλα αυτά τότε τί κάνουμε; Αν δεν αντιδράσουμε στα αυξανόμενα κρούσματα ομοφοβικών επιθέσεων στο Γκάζι για ποια ασφάλεια μπορούμε να μιλάμε; Στο Athens Pride πριν δύο χρόνια φάγαμε αυγά και γιαούρτια κατά τη διάρκεια της πορείας. Μόνο στείρα μπορεί να είναι μια τέτοια συμπεριφορά. Θα υπήρχε χώρος για τέτοια φαινόμενα αν ο δήμαρχος είχε πάρει το θεσμό υπό την αιγίδα του; Θα ζητούσα πολλά αν ήθελα το Δήμαρχο να κατεβαίνει στη πορεία αγκαζέ με τη γυναίκα του Πρωθυπουργού όπως έκανε πέρυσι η σύζυγος του Γκόρντον Μπράουν και ο Δήμαρχος του Λονδίνου στο London Pride Parade;


Κάποιες/οι στην Αριστερά κάνουν κριτική στα κινήματα δικαιωμάτων (και συγκεκριμένα στο λεσβιακό, γκέι, αμφί, τρανς) ότι είναι απολίτικα και δε συμβάλλουν με σοβαρό τρόπο στην κοινωνική αλλαγή. Πιο συγκεκριμένα, στον καιρό του Μνημονίου και του ΔΝΤ άλλα είναι τα φλέγοντα ζητήματα, λένε. Ποια είναι η γνώμη σου γι’ αυτό, τι θα τους απαντούσες;

Θεωρώ έωλο το επιχείρημα ότι τα lgbt κινήματα είναι τελείως απολιτίκ. Ειδικά όταν έχουν να προβάλουν θεσμικά αιτήματα. Έχουμε και άποψη, μπορούμε να ασκήσουμε κριτική ανά πάσα ώρα και στιγμή και αποδείξαμε ότι δεν μασάμε τα λόγια μας. Αντί, λοιπόν, να μιλάμε έτσι γενικά και αόριστα για την όποια κοινωνική αλλαγή ή να εξαπολύουμε κατηγορίες περί μη σοβαρότητας, μήπως θα ήταν πιο συνετό να μιλήσουμε για πρακτικές που θα συμβάλουν θετικά στην άρση του θεσμικού ρατσισμού, της ομοφοβίας, του ετεροσεξισμού και του κοινωνικού ρατσισμού; Μήπως όλα αυτά είναι η κοινωνική αλλαγή;

Σειρά μου να θέσω κι εγώ ένα ερώτημα που πραγματικά πιστεύω ότι θα πονέσει: πού είναι η πολιτική βούληση όταν σε καιρούς χαλεπούς η lgbt ατζέντα μιας παράταξης «εξαφανίζεται» ως δια μαγείας είτε γιατί έχουμε να σκεφτούμε το μνημόνιο ή γιατί μας έρχεται η επιτροπή ελέγχου του ΔΝΤ ή γιατί κάτι άλλο μας προέκυψε; Τα προβλήματα ενός τόπου, ειδικά όταν βρίσκεται σε οικονομική ύφεση, ποτέ δεν τελειώνουν. Αυτό, όμως, δεν μπορεί να χρησιμοποιείται εσαεί ως δικαιολογία για να μετατίθενται οι λύσεις στα δικά μας αιτήματα...

Μια τελευταία, κάπως δύσκολη ερώτηση. Κάποιες/οι στο λεσβιακό, γκέι, αμφί, τρανς κίνημα θεωρούν πως η Αριστερά έχει υπάρξει είτε εχθρική, είτε τυχοδιωκτική μαζί μας και αναφέρουν ως χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την περίπτωση των γάμων της Τήλου, όπου ο Συνασπισμός υποσχέθηκε να προσφέρει μία/ένα δήμαρχό του, αλλά δεν το έπραξε τελικά. Συμμερίζεσαι αυτές τις επιφυλάξεις; Σε αποθάρρυναν καθόλου από το να συμμετάσχεις σε ένα ψηφοδέλτιο της Αριστεράς, όπως αυτό της Ανοιχτής Πόλης;

Σχεδόν όλα τα κόμματα έχουν φερθεί το ίδιο ή χειρότερα. Λογικό να εκφράζονται επιφυλάξεις, αλλά μην τα βάζουμε μόνο με τον Συνασπισμό ή μόνο με την Αριστερά. Θα έκανα κατάχρηση χώρου αν άρχιζα ν’ απαριθμώ περιπτώσεις όπου εισπράξαμε έπεα πτερόεντα και χωρίς συνέπεια λόγου και έργου. Δυστυχώς, η πολιτική έχει μια τάση να φλερτάρει με την lgbtq κοινότητα, αλλά όταν το φλερτ πάει να εξελιχθεί σε σχέση δεν ξέρει πώς να το χειριστεί και τί να κάνει. Αυτό εμένα μου λέει πολλά. Η κοινωνία είναι έτοιμη να δεχτεί και την lgbt ατζέντα, η Πολιτική αντέχει;

Η ιδεολογία μιας χρεοκοπίας ή η χρεοκοπία μιας ταξινόμησης.Η ντρίπλα του δόκτορος Καλύβα

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή της Κυριακής 31/10  ένα άρθρο του Σ.Καλύβα  που αναφέρεται στην ιδεολογία η οποία αποτέλεσε το υπόστρωμα της κοινωνικής δομής που κωδικά ταξινομούμε ως κοινωνία του μνημονίου. Προφανώς η διερεύνηση των ιδεολογικών αξιακών συντεταγμένων της κοινωνίας ως αιτίων μιας κατάρρευσης είναι γόνιμη και θεμιτή, και μάλιστα μπορεί να αποτελέσει μια κρίσιμη διαδικασία υπέρβασης, σε αντιδιαστολή προς μια μονομερή οικονομική διερεύνηση του φαινομένου της χρεοκοπίας. Με την έννοια αυτή η προβληματική του ΣΚ είναι καλοδεχούμενη και γόνιμη.


Ωστόσο γίνεται με τον γνωστό συντηρητικό τρόπο ο οποίος δεν συνίσταται στην παράθεση άστοχων ή σκοταδιστικών σοφιστιών (όπως νομίζει μια πληθώρα αριστερών πολιτών) αλλά με την παράθεση ορθών και εύστοχων τοποθετήσεων δίπλα σε επινοημένες αποσιωπήσεις και πολύ αμφισβητήσιμες ταξινομήσεις. Ο συντηρητικός λόγος είναι λειτουργικός γιατί εδράζεται σε μια μερική αποσπασματική διαχείριση των γεγονότων , με λογικό τρόπο, και έτσι αγκυρώνεται στην κοινή λογική και το συναίσθημα.

Στο άρθρο του Καλύβα γίνεται το ακόλουθο ταξινομητικό τέχνασμα.

Ορίζονται τρία στοιχεία της ιδεολογίας της χρεοκοπίας τα (λαϊκισμός, ναρκισσισμός, αριστερισμός) για τα οποία δεν υπάρχει κανένα ταξινομητικό κριτήριο. Ενώ ο λαϊκισμός και ο ναρκισσισμός περιγράφονται ορθά ισότιμα ως στοιχεία μιας τρέχουσας κοινής πρακτικής και αυτοκατανόησης , προστίθεται «αριστερισμός» ο οποίος όμως δεν είναι της ίδια τάξης φαινόμενο.

Ο αριστερός λόγος με τις υπερβολές που αναδεικνύεται στο απόσπασμα , στην ουσία δεν είναι παρά οι παραφθορές του αριστερού λόγου , κάτω από την επίδραση του λαικισμού ναρκισσισμού. Το τέχνασμα του ΣΚ είναι απλό, παγαπόντικό αλλά αποτελεσματικό Παραθέτει δύο γενικά ζητήματα , με ένα μερικό που είναι απλή έκφραση τους σε ένα άλλο επίπεδο αναφοράς.

Αν δεχθούμε ως έγκυρη την αρχική ταξινόμηση του ΣΚ τότε υπάρχει λαικισμός και ναρκισσισμός που αφορά την ισότιμα την δεξιά το κέντρο και την αριστερά. Τότε μπορούμε να δούμε πχ τον δεξιόφωνο λαϊκισμό με έμφαση στην ανομία, τα αυθαίρετα που προέρχονται ιστορικά από την δεξιά συντηρητική παράδοση του ρουσφετιού, σε αντίστιξη με ένα αριστερόφωνο λαϊκισμό μιας ανοχής σε πολιτική βία. Ο δεξιός ναρκισσισμός γίνεται υπόστρωμα των ρατσιστικών αντιλήψεων για τους πρόσφυγες και μπορεί να «ισοτιμηθεί» σε ένα ακραίο αριστερόφωνο ναρκισσισμό που οδήγησε στα εκτρώματα της Μαρφίν.

Το «κόλπο» του ΣΚ είναι προφανές.

Μετά την εύλογη περιγραφή των λαϊκιστικών συμπεριφορών ,αποφεύγεται μια ταξινόμηση σε δεξιόστροφες και αριστερόστροφες εφαρμογές , εκφράσεις , πρακτικές που προφανώς υπάρχουν έτσι ώστε ο αναγνώστης της έγκυρης Καθημερινής , εισπράττει απομονωμένο τον αριστερό λαϊκισμό ως ισότιμο ενός γενικού ,καθολικού, φαινομένου.

Τώρα όσον αφορά την ουσία του άρθρου του ΣΚ, προφανώς υπάρχει ένα φαινόμενο «λατρείας της ευκολίας» «προσκόλλησης στο αυτονόητο» μια προ-πολιτική αρχαϊκή συμπεριφορά, η οποία προφανώς αναφέρεται σε εκείνα τα στρώματα της κοινωνίας με το μικρότερο πνευματικό και μορφωτικό κεφάλαιο, αλλά αυτή είναι ίδιον της κοινωνίας συνολικά και όχι προνόμιο της αριστεράς.

Στο κάτω - κάτω ,το επίπεδο διαλόγου και αντιμαχιών εντός αριστεράς είναι απείρως πιο πλούσιο θεματικά και πιο κόσμιο διαδικαστικά από τα αντίστοιχα εντός δεξιάς. Ουσιαστικά η συντηρητική παράταξη στην Ελλάδα στερείται οποιασδήποτε διανοητικότητας και ιδεολογικής διερεύνησης. Η εκκωφαντική απουσία αυθεντικού συντηρητικού προβληματισμού, δημιουργεί ένα παράδοξο φαινόμενο ανισορροπίας , γιατί υπεισέρχονται εντός αριστεράς μια σειρά από συντηρητικά ιδεολογήματα και πρακτικές, αλλά αυτό είναι άλλης τάξεως θέμα.

Η ανάλυση του δόκτορος Καλύβα λοιπόν βασίζεται σε μια μεθοδολογική , ντρίπλα επιπέδου κατηγορίας γ ερασιτεχνικού , ενώ μας προσκομίζεται ως ανάλυση επιπέδου Champion League.

Σύνδεση με το άρθρο του ΣΚ εδώ

Μια δυναμική εξωστρεφής κοινωνία σε κρίση.Κι' όμως είναι τόσο κοντά μας.

Είμαι σε γνώση των ιδεολογικών συντεταγμένων ενός άρθρου του διεθυντή του ΙΟΒΕ.Ακόμη είναι γνωστό ότι με τους αριθμούς και τις στατιστικές μπορείς να "παίξεις".Ωστόσο όταν οι αριθμοί και οι συκρίσεις είναι τόσο ερεθιστικοί, τότε καλό είναι να τους προσέξουμε.
Η κρίση του 2010, είναι η κρίση μιας δυναμικής, εξωστρεφούς, κοινωνίας με υψηλής ποιότητας ανθρώπινο δυναμικό,και σοβαρές επιτυχίες.Αυτό δεν υποσημειώνεται ως τεκμήριο χαζοχαρούμενης αστοχης αισιοδοξίας, αλλά ως παράγοντας δυσκολίας. Είναι άλλη η κρίση μιας φτωχής απομονωμένης κοινωνίας, άλλη η κρίση μιας ανεπτυγμένης οικονομίας με σοβαρό δυναμικό. Δυστυχώς λόγω μιας ιδιότυπης ραθυμίας, και εφησυχασμού στις ευκολίες, η κρίση αντιμετωπίζεται με διδάγματα Λατινικής Αμερικής. Μια κοινωνία που παράγει ένα αφαιρετικό , συγχρονο,οικουμενικό "Κυνόδοντα" έχει τις διανοτητικές δυνάμεις να αντιμετωπίσει την συνθετότητα, να υπερασπιστεί τις κατακτήσεις,και να στραφεί αριστερά με τα εργαλεία του 2011.Ας αφήσουμε τον 19 αιώνα στον Καρατζαφέρη τον Σαμαρά και τους ομοίους του. 

Διδάγματα από τη σύγχρονη οικονομική ιστορία


Tου Γιαννη Στουρναρα*

Οι σημερινές δύσκολες συνθήκες για την ελληνική οικονομία έχουν προκαλέσει το ενδιαφέρον όλου του κόσμου για το ελληνικό οικονομικό πρόβλημα. Εκατοντάδες αναλύσεις έχουν δει το φως της διεθνούς και εγχώριας δημοσιότητας, άλλες αισιόδοξες, άλλες απαισιόδοξες, άλλες καλοπροαίρετες, άλλες κακοπροαίρετες. Στο σημερινό άρθρο δεν παρουσιάζονται τεχνοκρατικά επιχειρήματα για τις δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας να ξεπεράσει την κρίση της, αλλά επιχειρήματα που αντλούνται από τη σύγχρονη ιστορία, οικονομική και πολιτική, αυτού του τόπου.

Η απόκτηση εθνικής ανεξαρτησίας το 1830 βρήκε την Ελλάδα μια εξαιρετικά φτωχή αγροτική χώρα, που αγωνιζόταν να βρει τη θέση της στο ευρωπαϊκό πολιτικό, στρατιωτικό και οικονομικό γίγνεσθαι. Την εποχή εκείνη, οι περισσότεροι από τους σημερινούς εταίρους της στην Ευρωζώνη ήταν ανεπτυγμένες οικονομίες.

Οι οικονομικές εξελίξεις στην Ελλάδα από τα μέσα του 19ου έως τα μέσα του 20ού αιώνα συνδέθηκαν, όπως σε όλη την Ευρώπη άλλωστε, με συνεχείς πολέμους, τοπικούς ή παγκόσμιους, εθνικούς διχασμούς που οδήγησαν σε εθνικές καταστροφές, εμφύλιους σπαραγμούς, στρατιωτικά πραξικοπήματα και δικτατορίες, που επέφεραν πολλά οικονομικά δεινά στον τόπο.

Στο πλαίσιο αυτών των ιστορικών συνθηκών, η Ελλάδα, από την ανεξαρτησία της (1830) μέχρι σήμερα, χρεοκόπησε πέντε φορές, ενώ το χρονικό διάστημα που βρισκόταν επισήμως σε χρεοκοπία ήταν το μισό (50%), περίπου, αυτής της περιόδου. Η ευρωπαϊκή χώρα με τη δεύτερη μεγαλύτερη περίοδο σε κατάσταση χρεοκοπίας το ίδιο χρονικό διάστημα είναι η Ισπανία, με ποσοστό ετών σε χρεοκοπία 24%, αν και ο αριθμός των στάσεων πληρωμών της Ισπανίας ήταν μεγαλύτερος από αυτόν της Ελλάδας, δεκατρείς. Η Αυστρία χρεοκόπησε την ίδια περίοδο επτά φορές, αλλά με ποσοστό ετών σε χρεοκοπία 17,5% στο σύνολο της υπό εξέταση περιόδου. Η Γερμανία χρεοκόπησε οκτώ φορές, με ποσοστό ετών σε χρεοκοπία 13% του συνόλου. Στη γενικευμένη χρεοκοπία του 1932 για παράδειγμα, η στάση πληρωμών της Ελλάδας έλαβε τη μορφή της μείωσης των οφειλόμενων τόκων του εσωτερικού χρέους κατά 75%. (Το εσωτερικό χρέος τότε ήταν το 25% του συνολικού χρέους). Η Αγγλία, αντιθέτως, ενοποίησε όλο το χρέος της και το μετέτρεψε σε χρέος χωρίς λήξη (perpetuity), με επιτόκιο 3,5%.


Ενδιαφέρον στοιχείο επίσης είναι ότι από την ανεξαρτησία της μέχρι σήμερα, η Ελλάδα γνώρισε σχετικά πολύ λίγες τραπεζικές κρίσεις, δύο, όταν το Βέλγιο και η Δανία γνώρισαν δέκα, η Γαλλία δεκαπέντε, η Γερμανία οκτώ η Ιταλία έντεκα, η Αγγλία δώδεκα, η Ισπανία οκτώ.

Αυτό που εντυπωσιάζει όμως είναι το γεγονός ότι η Ελλάδα σχεδόν διπλασίασε, από το 1913 μέχρι σήμερα, το μερίδιο της παραγωγής της (εθνικό προϊόν) στην παγκόσμια παραγωγή: Από 0,32% το 1913 σε περίπου 0,37% το 1990 και σε περίπου 0,6% σήμερα, με τη μεγαλύτερη βελτίωση να έχει σημειωθεί μεταξύ 2000 και 2004 (από 0,4% το 2000 σε 0,55% το 2004). Δηλαδή, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα γνώρισε συγκριτικά περισσότερους πολέμους, εθνικούς διχασμούς, εμφύλιους σπαραγμούς και καταστροφές σε σύγκριση με τους περισσότερους από τους εταίρους της στην Ευρωζώνη, κατόρθωσε να βελτιώσει το μερίδιό της στο παγκόσμιο προϊόν. Οι μόνες άλλες χώρες της Ευρωζώνης που βελτίωσαν το μερίδιό τους ήταν η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Φινλανδία και η Ολλανδία. Τις μεγαλύτερες απώλειες είχαν η Γερμανία, το Βέλγιο και η Γαλλία. (Τα εξαιρετικά χρήσιμα αυτά συγκριτικά στοιχεία βρίσκονται στο βιβλίο των Reinhart and Roggoff (2009): «This time is different» (Princeton).

Αν κάτι προκύπτει από τα παραπάνω, είναι ότι η Ελλάδα, παρά τις μεγάλες περιόδους πολέμων, καταστροφών, εθνικών διχασμών και εμφυλίων σπαραγμών, είχε και χρονικά διαστήματα έντονης δημιουργίας, όπως αυτά των βενιζελικών περιόδων, της περιόδου 1953 - 1967, καθώς και της μεταπολιτευτικής περιόδου. Κατά τη διάρκεια αυτών των περιόδων μπόρεσε, από μια μικρή επαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που εκτεινόταν από την Στερεά μέχρι την Πελοπόννησο (το «Ελλαδικόν» όπως ονομαζόταν) το 1830, να είναι σήμερα μέσα στις 25 πλουσιότερες χώρες του πλανήτη με βάση το κατά κεφαλήν εισόδημα σε μονάδες ισοδύναμης αγοραστικής δύναμης.

Αυτή η ιστορική διαπίστωση είθε να λειτουργήσει ως αχτίδα φωτός στις δύσκολες συνθήκες που περνάμε σήμερα. Κυρίως όμως να μας υπενθυμίσει πόσο απελπιστικά μικρό ήταν τελικά το διάστημα που επικράτησαν συνθήκες ομοψυχίας και συναίνεσης, οι οποίες δημιούργησαν τις κατάλληλες συνθήκες για την έξοδο της Ελλάδας από τις τόσες κρίσεις που γνώρισε.

* Ο κ. Γιάννης Στουρνάρας είναι καθηγητής στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών και Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ.

Με αφορμή....:Κι΄αν φύγουν;

Αναδημοσίευση χωρίς σχόλια από το ιστολόγιο "Με αφορμή....."

Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ είχε ένα όνειρο έγινε γνωστός γι’ αυτό και πέθανε γι’ αυτό. Αλλοι πολιτικοί ηγέτες, λιγότερο επιφανείς (και όχι περισσότερο ειλικρινείς), έχουν κι αυτοί τα όνειρά τους. Αλλά δεν τα λένε δημοσίως, τα υπονοούν, τα αφήνουν να αιωρούνται, τα ψιθυρίζουν στους ψηφοφόρους τους, κλείνοντας το ματάκι, βγάζοντας έτσι τα προς το ζην. Αλλά τι θα γίνει εάν, κάποτε, τα όνειρά τους ζωντανέψουν; Αφού η μόδα θέλει τη «what if» λογοτεχνία να ανθεί, γράψαμε κι εμείς ένα ρεπορτάζ πολιτικής φαντασίας – βασισμένο, ωστόσο, σε πραγματικά νούμερα.


Κάποιος ρώτησε τον κύριο Κόινερ αν υπάρχει θεός. Ο κ. Κόινερ του είπε: Σε συμβουλεύω να σκεφτείς αν η συμπεριφορά σου θ’ αλλάξει ανάλογα με την απάντηση που θα δώσεις στο ερώτημα. Αν δεν αλλάξει, τότε η ερώτηση είναι περιττή. Αν αλλάξει, τότε μπορώ τουλάχιστον να σε βοηθήσω, λέγοντας πως εσύ αποφάσισες κιόλας: «χρειάζεσαι έναν θεό».


Μπέρτολντ Μπρεχτ

«Εγώ πάντως 
 εξακολουθώ να βλέπω τον επερχόμενο μεσαίωνα
με φάλαγγες πιστών
με αργυρά δισκοπότηρα αφρίζοντα αίμα
με σημαιοστολισμούς και παρελάσεις 
με ραβδούχους καλοθρεμμένους καλόγερους
εικόνες από παλιές εκστρατείες
και τυφεκισμούς
ήρωες με αυστηρά βλέμματα
Αμες δε γ’ εσόμεθα
πληρωμένη εκπαίδευση
θεός αγέρας τα στοιχεία της φύσεως
κλειδωμένα στην εποχή σε χάλκινα θησαυροφυλάκια».


Μιχάλης Κατσαρός

Ο πρόεδρος χασμουρήθηκε. Τα βλέφαρά του βάραιναν καθώς έκανε έναν γρήγορο απολογισμό της μακράς του μέρας. Πρόσφερε πάλι στήριξη στον πρωθυπουργό – τα έχωσε όμως κι έξυπνα, μη φανεί πως δεν κάνουμε κι αντιπολίτευση. Τα σχολιαρόπαιδα του κόμματος πήραν τα πάνω τους και πάλι, αλλά ποιο θα τα βάλει στα σοβαρά με τον αρχηγό; Το κανάλι πάει καλά, ας όψεται που ο πρόεδρος είναι νοικοκύρης και το κρατάει κι αυτό σε τάξη. Η Αριστερά αυτοκα-ταστρέφεται, η τηλεόραση έχει πια υιοθετήσει πλήρως την ατζέντα του κόμματός του. Α, μα είναι πολύ ευχαριστημένος ο αρχηγός. «Παναγία μου, φύλαγε την πατρίδα και τους ψηφοφόρους μου, το στράτευμα και τους ευζώνους και διώξε, επιτέλους, όλους αυτούς τους μαυριδερούς που μπήκαν λαθραία και καπηλεύονται την πατρίδα. Τους άπλυτους αριστερούς μην τους πειράξεις, αυτοκτονούν από μόνοι τους. Αμήν». Ο πρόεδρος χασμουρήθηκε και βυθίστηκε σ’ έναν ελαφρύ ύπνο.

Ξύπνησε το πρωί, εξαιρετικά ευδιάθετος. Φτου να μη σε βασκάνω, παλικάρι μου, εξαιρετικά θα τα πας και σήμερα. «Ταμάρα, το πρωινό μου και τον “Ελεύθερο Κόσμο” γρήγορα!» Ούτε φωνή ούτε ακρόαση. «Ξένες, τι περιμένεις…» μονολόγησε ο αρχηγός. Την είχε χρόνια, ασφαλισμένη, με τα όλα της, γιατί του έρχεται φτηνά. Στις ομιλίες του τόνιζε πάντα πως έρχονται οι ξένοι και μας παίρνουν τις δουλειές, αλλά σάμπως κι είχε εμφανιστεί καμιά Ελληνίδα για να του κρατάει το νοικοκυριό; Αλλά αυτός είναι κύριος: μόνο 20.000 από τις 100.000 οικιακές βοηθούς είναι ασφαλισμένες και μία από αυτές είναι η δική του. Και, εν πάση περιπτώσει, ξένη αλλά ομόθρησκη- όλα κι όλα.

«Ταμάρα!» φώναξε ο αρχηγός ματαίως για πολλοστή φορά. Αποφάσισε να πιει τον καφέ του έξω. Ούτε η αγαπημένη του εφημερίδα είχε φτάσει, «δεν πειράζει, θα την αγοράσω έξω» μονολόγησε. Σε τέσσερα διαδοχικά περίπτερα η εφημερίδα άφαντη. «Καμία δεν έφτασε σήμερα, κυρ Γιώργο» του είπε ο περιπτεράς. Μια παράξενη ησυχία απλωνόταν παντού. Τα γιαπιά έρημα. Η βιοτεχνία του κουμπάρου τού Διομήδη (που δούλευε φουλ από την ώρα που έδιωξε όλες τις εργάτριες και προσέλαβε Πακιστανούς για τα μισά), βουβή. Ολα, τα μπακάλικα, τα μανάβικα, τα ψιλικατζίδικα… κλειστά. «Λες να έγινε κανένα κίνημα και να μην το πήρα χαμπάρι;» αναρωτήθηκε με αγωνία ο αρχηγός. Αρχισε να τρέχει πια προς τα γραφεία του κόμματος.

Το εμπορικό τρίγωνο της Αθήνας, η Σοφοκλέους και το Μεταξουργείο ήταν σαν εγκαταλειμμένη πόλη. Τα περισσότερα διαμερίσματα του κέντρου έμοιαζαν έρημα. «Ρε, λες να έγινε πόλεμος; Α, μα δεν μπορεί. Πού είναι το στράτευμα; Πού είναι ο εθνικός ύμνος; Μα πού στο διάολο πήγαν όλοι;» Ο αρχηγός, φουριόζος, εισέβαλε στα γραφεία του κόμματος. «Πρόεδρε! Το όνειρό μας έγινε πραγματικότητα! ΕΦΥΓΑΝ! Ολοι οι ξένοι εξαφανίστηκαν από την Ελλάδα!» Του πήρε μερικά δευτερόλεπτα να συνειδητοποιήσει τι του έλεγε το πρωτοπαλίκαρό του. Εφυγαν; Μόνοι τους; Και πού πήγαν; «Δεν έχουμε ιδέα, πρόεδρε! Αλλά μείναμε μόνοι, επιτέλους! Εξω οι ξένοι από την πατρίδα!» Το πρωτοπαλίκαρο έπιασε από τη μέση τη σύζυγό του κι άρχισαν να χορεύουν τσα-τσα. Εκείνη, με δάκρυα στα μάτια, ακκιζόταν με τη γαλανόλευκη. «Πρόεδρε», νιαούρισε, «τώρα τι μας έμεινε για να καθαρίσει ο τόπος; Οι αδερφές και οι κομμουνισταί! Λέτε να φύγουν κι αυτοί από μόνοι τους;»

Ο πρόεδρος μπήκε στο γραφείο του. Ανοιξε την τηλεόραση. «Χάος επικρατεί σε ολόκληρη τη χώρα!» έσκουζαν τα κανάλια. Τα μαντάτα άρχισαν να φτάνουν από παντού. Τα κανάλια έβγαζαν έκτακτα δελτία: «Ασύμμετρη απειλή. Εξαφανίστηκε το 10% του πληθυσμού της χώρας». Εως και το πρωτοπαλίκαρό του, που μέχρι προχτές τσίριζε στα κανάλια «Δουλειές για τους Ελληνες, όχι για τους ξένους!», είναι κάπως προβληματισμένο. Λείπει και η σύζυγος που, χορεύοντας τσα-τσα, θα τον παρηγορούσε. «Ku douleia?», όμως, που θα έλεγε κι η Αλβανίδα καθαρίστρια των γραφείων του κόμματος. Οταν οι μετανάστες θα έχουν εγκαταλείψει 450.000 θέσεις εργασίας, οι Ελληνες δεν θα μπορούν να καλύψουν ούτε τις μισές. Πάνω από 150.000 θέσεις εργασίας μένουν κενές, είτε επειδή ορισμένες δουλειές δεν θεωρούνται ελκυστικές για τους Ελληνες είτε γιατί οι προσφερόμενες αμοιβές είναι αισθητά χαμηλότερες, προσεγγίζοντας κατά μέσον όρο το 50-60% του κανονικού ημερομισθίου.

Οι δρόμοι πλημυρίζουν με γέρους που πάσχουν από Alzheimer και ρωτούν τους περαστικούς αν έφυγαν οι Γερμανοί. «Εφυγαν, αλλά επέστρεψαν με παρέα το ΔΝΤ» απαντά ένας φοιτητής. Απ’ τα διαμερίσματα των πολυκατοικιών ακούγονται κλάματα μωρών, έξω απ’ τα νηπιαγωγεία ξεροσταλιάζουν πεντάχρονα παιδιά που περιμένουν την Ταμίλα να τα πάρει. Και η ελληνίδα εργαζόμενη φεύγει άρον άρον απ’ το γραφείο. Επιστρέφει σπίτι και δεν ξέρει τι να πρωτοκάνει, να δώσει τα χάπια στη γιαγιά, να αλλάξει το μωρό, να διώξει τις κατσαρίδες απ’ το σαλόνι ή να μαγειρέψει για τον καλό της; Ή μήπως, καλύτερα, να εξαφανιστεί κι αυτή σαν την Ταμίλα; Αυτές είναι οι συνέπειες όταν το 75% των γυναικών που απασχολούνται στην οικιακή εργασία, την καθαριότητα, τη φροντίδα ηλικιωμένων είναι μετανάστριες. Μ’ αυτόν τον τρόπο, εξάλλου, το ελληνικό κράτος μετακύλισε στα ίδια τα νοικοκυριά ένα κόστος της τάξης των 20 εκατ. ευρώ το χρόνο.

Δεν φεύγουν όμως μόνο εργατικά χέρια από τη χώρα, φεύγουν και καταναλωτές. Η ήδη παραπαίουσα αγορά χάνει μια υπολογίσιμη ομάδα καταναλωτών. Τα νοικοκυριά των οικονομικών μεταναστών καταναλώνουν το 3,1% της συνολικής αξίας των αγαθών και υπηρεσιών που καταναλώνονται στη χώρα, δαπανώντας κατά μέσον όρο 1.444 ευρώ το μήνα, όταν η μέση δαπάνη του συνόλου των νοικοκυριών της χώρας ανέρχεται σε 2.317 ευρώ.


Τα λουκέτα αυξάνουν και, εφόσον δεν κινείται φύλλο, 100.000-124.00 εργαζόμενοι σε εμπορικά καταστήματα, μπαρ, καφέ, πιτσαρίες χάνουν τη δουλειά τους. Και να ήταν μόνο οι ξένοι; Οι 100.000 από αυτούς είναι… εντελώς Ελληνες.


Απαρηγόρητη και η επιχειρηματική ηγεσία. Πάνω που ξεμπέρδεψε με τους φορτηγατζήδες, καινούργιοι μπελάδες τη βρήκανε. Κλειστές κι άλλες 4.617 επιχειρήσεις που ανήκουν σε αλλοδαπούς εξ ολοκλήρου ή σε καθεστώς συνιδιοκτησίας, δηλαδή το 5,8% του συνόλου των επιχειρήσεων. Πάνε τα φτηνά κινέζικα συνολάκια και η Prada δεν ενδείκνυται αυτήν την εποχή. Πάει κι ο ναργιλές στο ανατολίτικο καφενείο της γειτονιάς. Αδειοι κι οι πάγκοι στις λαϊκές αγορές. Πορτοκάλια μόνο από Ιταλία και φράουλες από Δανία. Πού να βρεις άνθρωπο να τα μαζεύει για 15 ευρώ τη μέρα και να μένει στην καλύβα της αυλής;

Υπάρχουν και κερδισμένοι, βέβαια. Οι δισκογραφικές εταιρείες, για παράδειγμα. Αφού έφυγαν οι 40.000 πλανόδιοι μικροπωλητές από τη χώρα, μπορούν να πωλούν τα cd τους 20 ευρώ στα μεγάλα δισκοπωλεία. Μόνο οι πειρατές στο ίντερνετ αποτελούν το τελευταίο εμπόδιο στα σχέδιά τους, αλλά έχει ήδη επιληφθεί η Δικαιοσύνη. Χαμένη και η πραμάτεια με τις φτηνές τσάντες στην Πανεπιστημίου και την Ερμού. Οσο για το παρμπρίζ του αυτοκινήτου, με τη σκόνη θα μείνει. Ο Πακιστανός δεν περιμένει στο φανάρι.

Στεγνώνουν και οι τράπεζες. Δεν έφταναν τα περίπου 25 δισ. καταθέσεων που βγήκαν σε τράπεζες του εξωτερικού, αδειάζουν και οι 250.000 τραπεζικοί λογαριασμοί που διαθέτουν οι μετανάστες και άλλα 3 ή 4 δισ. κάνουν φτερά. Ενώ μόνο τα εμβάσματα προς Αλβανία εκτιμώνται σε 500 εκατ. ετησίως. Μένουν μόνο τα φέσια από τα δάνεια. Το 4,9% των νοικοκυριών με αρχηγό μετανάστη έχει λάβει δάνειο για αγορά ή ανέγερση κατοικίας και ένα 0,5% έχει λάβει δάνειο για επισκευή της κατοικίας του ή αγορά κάποιου… οικοπέδου.


Ζημιά, όμως, παθαίνουν και αρκετοί ιδιοκτήτες ακινήτων, αφού το 90% των μεταναστών μένει στο ενοίκιο. Μια χαρά είχαν βολευτεί τόσα χρόνια που νοίκιαζαν τις τρύπες τους σε 20 μετανάστες μαζί και πληρώνονταν με το κεφάλι. Τώρα πού να βρεις Ελληνα να μείνει σε σπίτι χωρίς θέρμανση, με τους σοβάδες να πέφτουν. Ασε που δεν είναι και πολύ φιλόζωοι και θα δυσαρεστηθούν με τα ποντίκια.

Πάνω που καταφέραμε και μας δανείσανε οι αγορές, νέο έμφραγμα στην οικονομία. Τα έσοδα του κράτους από τις εισπράξεις φόρων και ΦΠΑ περιορίζονται, το έλλειμμα αυξάνεται, η ύφεση βαθαίνει και οι επενδύσεις καταντούν ανέκδοτο. Το ΑΕΠ συρρικνώνεται ακόμα παραπάνω, αφού η συμβολή των νόμιμων μεταναστών στο ΑΕΠ της χώρας κυμαίνεται από 1,9% ώς 2,2%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τους παράνομους μετανάστες κυμαίνεται μεταξύ 0,5% ώς 0,7%. Ο πρόεδρος είναι συγκλονισμένος. Δεν τον παρηγορεί καν η ιδέα πως η μείωση της ζήτησης θα ρίξει τις τιμές κατά 5%-6%, πράγμα που θα κάνει πιο ανταγωνιστικά τα προϊόντα μας, περιορίζοντας τις εισαγωγές. Πτώση τιμών σημαίνει πάγωμα ή και πτώση ενοικίων – κι εκείνος από τέτοια εισοδήματα κυρίως ψωμίζεται.

Στο υπουργείο Εργασίας τα ηρεμιστικά τα κουβαλάνε με το καροτσάκι. «Τόση προπαγάνδα, τόση τρομοκρατία για να περάσει το νέο ασφαλιστικό. Και τώρα… φτου κι απ’ την αρχή! Πάλι καταρρέουν τα ταμεία. Κι άντε να τους πείσεις ότι τα 80 είναι παραγωγική ηλικία» μονολογεί επιφανές κυβερνητικό στέλεχος. Βλέπεις, το 11% των ασφαλι- στικών εισφορών προέρχεται από μετανάστες. Οι περίπου 500.000 ασφαλισμένοι μετανάστες στο ΙΚΑ και οι άλλοι 100.000 στον ΟΑΕΕ και τον ΟΓΑ στηρίζουν οικονομικά το ασφαλιστικό σύστημα χωρίς ακόμα να λαμβάνουν συντάξεις και με πρόβλεψη για λήψη συνταξιοδοτικών παροχών μετά το 2025. Επί πλέον, αν υπολογίσουμε ότι η σχέση των ασφαλισμένων προς τους συνταξιούχους μειώθηκε από 2,46% το 1990 σε 1,79% το 2005, χωρίς τη μετανάστευση η αναλογία αυτή θα γίνει ακόμη χαμηλότερη.


Η Ελλάδα γερνάει και οι μετανάστες φέρνουν νιάτα. Το 80% των μεταναστών βρίσκεται σε παραγωγική ηλικία (15-64), σε αντίθεση με το 68% των Ελλήνων, ενώ το πο- σοστό εκείνων που εργάζονται φτάνει το 94%. Η ένταξη των μεταναστών στην αγορά εργασίας σήμαινε όχι μόνο περισσότερες ασφαλιστικές εισφορές, αλλά και περισσότερα φορολογικά έσοδα. Για παράδειγμα, το συνολικό ποσό των ασφαλιστικών εισφορών και του φόρου εισοδήματος που πλήρωσαν τα νοικοκυριά των μεταναστών το 2004 ήταν 488.000.000 ευρώ.

Μια άλλη διαπίστωση κάνει τον πρόεδρο να χάσει το χρώμα του: «Οι προαιώνιοι εχθροί μας, οι Τούρκοι, θα τρίβουν τα δάχτυλά τους!» Στο δημογραφικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, οι μετανάστες προσέφεραν μια ανακούφιση. Την περίοδο 2004-2007 οι γεννήσεις από αλλοδαπές αποτελούσαν το 17% του συνόλου των 435.700 γεννήσεων, δηλαδή ήταν περίπου 74.000, όταν το ίδιο διάστημα η διαφορά των γεννήσεων από τους θανάτους στη χώρα είχε το οριακό θετικό ισοζύγιο των 12.000 χιλιάδων ανθρώπων.

Στα σχολεία της Κυψέλης και του Βοτανικού επικρατεί πανικός. Οι δάσκαλοι στέκονται μπροστά σε άδεια θρανία και αναρωτιούνται αν θα τους μετατάξουν σε κάποιον φορέα άσχετο με τις σπουδές και την εμπειρία τους ή αν θα αξιοποιήσουν την ευκαιρία για να απολύσουν δημόσιους υπαλλήλους. Ενώ οι μαθητές ρωτούν πού πήγαν οι φίλοι τους. «Εφυγαν» απαντάει ο διευθυντής. «Αφού δεν τους ήθελαν, ήταν διαφορετικοί». «Διαφορετικοί; Τι διαφορετικό είχαν; Αφού μαζί παίζαμε στο διάλειμμα, μαζί διαβάζαμε το απόγευμα, μαζί κάναμε φασαρία στο μάθημα!»

Τα παιδιά των αλλοδαπών τη χρονιά 2007-2008, για την οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, ανέρχονταν σε 112.211 σε σύνολο 1.208.056 μαθητών, δηλαδή το 9,29% του μαθητικού πληθυσμού. Σε ορισμένα σχολεία μάλιστα, όπως είναι στα Ιόνια νησιά, την Αττική, το νότιο Αιγαίο, την Κρήτη και την Πελοπόννησο, ο αριθμός των αλλοδαπών μαθητών την περσινή σχολική χρονιά ξεπέρασε το 10%. Στην πλειονότητά τους, όμως, τα παιδιά των μεταναστών δεν συνεχίζουν τη φοίτησή τους στο λύκειο (66%) και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (85%). Τώρα 3.600 σχολικές τάξεις των 30 ατόμων μένουν κενές και αντιστοίχως 3.600 έλληνες εκπαιδευτικοί άνεργοι.

Δεν είναι, όμως, μόνο οι μαθητές και οι φοιτητές στεναχωρημένοι που χάνουν τους φίλους τους, τα φλερτ και τους έρωτές τους. Αρκετοί έχασαν τους συζύγους τους και αναρωτιούνται αν έφταιγε το καβγαδάκι της χθεσινής νύχτας ή η μάνα τους που δεν έπαψε στιγμή να γκρινιάζει για τα σπαστά ελληνικά της νύφης της. Σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία, από το 2004, οπότε άρχισε να συλλέγει στοιχεία σχετικά με την υπηκοότητα των νεονύμφων και μέσα σε μια πενταετία, μέχρι το 2008, οπότε υπήρχαν τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, έχουν πραγματοποιηθεί περίπου 20.000 μεικτοί γάμοι -θρησκευτικοί και πολιτικοί- στη χώρα, οι οποίοι τώρα διαλύονται.

Τουλάχιστον αποσυμφορούνται οι φυλακές, αφού φεύγει σχεδόν το 45% του πληθυσμού τους που είναι μετανάστες, κρατούμενοι ως επί το πλείστον για ζητήματα χαμηλής παραβατικότητας ή για παράνομη είσοδο στη χώρα. Αντιστρόφως ανάλογα αυξάνεται ο εκνευρισμός και ο αλκοολισμός στους αστυνομικούς, αφού πλέον μόνο σε φοιτητές με ράστα ή σε αμέριμνους περαστικούς τα βράδια των διαδηλώσεων θα μπορούν να εκτονώνουν τα νεύρα τους. Το μεγάλο αδιέξοδο, όμως, το αντιμετωπίζει η ΕΥΠ: Ποιους θα απάγει τώρα; Λες να συνηθίζουν και οι αναρχικοί να απάγονται μεταξύ τους;

Στις δημοσιογραφικές συσκέψεις υπάρχει τεράστια αμηχανία. «Κι εμείς ποιους θα κατηγορούμε για την εγκληματικότητα και την υποβάθμιση του ιστορικού κέντρου;», «Τι, δηλαδή, τώρα πρέπει να μιλήσουμε για τις κοινωνικές ανισότητες και τη λιτότητα;» παραληρούν τα στελέχη. «Επ’ ουδενί, υπάρχουν ακόμα πρεζάκια, πρώην κρατούμενοι, ψυχικά ασθενείς, κουκουλοφόροι, αριστεριστές, φορτηγατζήδες, δημόσιοι υπάλληλοι… Μ’ αυτούς θα καλύψουμε το κενό» απαντά ο αρχισυντάκτης.

Κρύος ιδρώτας λούζει τον πρόεδρο. «Εντάξει όλα τα υπόλοιπα, αλλά εγώ πλέον πού θα βασίζω την πολιτική μου; Μένουν χωρίς περιεχόμενο οι εκλογικές μου καμπάνιες. Αφού αυτοί έφταιγαν για όλα τα δεινά του τόπου. Ετσι μπήκα στη Βουλή. Τώρα τι θα λέω; Οι αριστεροί λένε ότι φταίει το μνημόνιο, αλλά εγώ το ψήφισα το μνημόνιο. Και το πρωτοπαλίκαρο που ούρλιαζε στα κανάλια για τους βρομιάρηδες που έχουν κατακλύσει την Αθήνα, στα αζήτητα θα βρεθεί τώρα. Ούτε στα μεσημεριανάδικα δεν θα βρίσκει στασίδι». Ο πρόεδρος πετάγεται από το κρεβάτι του φρικαρισμένος. Με τις γαλάζιες πιτζαμούλες και το φιλέ στα μαλλιά βγαίνει στους δρόμους αλαφιασμένος: «Συνωμοσία, συνωμοσία! Σιωνιστικός δάκτυλος! Φέρτε τους πίσω!»

Στα σοβαρά τώρα: Η πρώτη απεργία των μεταναστών πραγματοποιήθηκε το 2006 στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τότε οι Λατινοαμερικάνοι αποφάσισαν να απεργήσουν ονομάζοντας αυτήν την ημέρα «Φανταστείτε μια μέρα χωρίς τους Λατινοαμερικάνους». Το αποτέλεσμα ήταν να παραλύσουν ολόκληρες πόλεις, αφού η βιομηχανική παραγωγή σταμάτησε, τα παιδιά των μεταναστών δεν πήγαν στο σχολείο και η εμπορική κίνηση μειώθηκε αρκετά. Σε ολόκληρη την Ευρώπη -στη Γαλλία, την Ισπανία και την Ιταλία- με απόφαση των μεταναστευτικών οργανώσεων, αλλά και με την κάλυψη των συνδικάτων, οι μετανάστες απήργησαν την 1η Μαρτίου του 2010.

ΝΤΙΝΑ ΔΑΣΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ – ΜΑΡΙΑ ΛΟΥΚΑ

Διαβάστε

Βλαντιμίρο Πόλτσι, «Εξω οι ξένοι»,

εκδ. Οδυσσέας

Τι θα συμβεί αν όλοι οι μετανάστες απεργήσουν και πόσο θα επηρεαστεί η καθημερινότητα των υπολοίπων; Και η οικονομία της χώρας; Αντέχει; Ο συνάδελφός μας επιχειρεί σ’ αυτό το βίβλιο ό,τι ακριβώς κάναμε κι εμείς σ’ αυτήν τη μίνι έρευνα. Το βιβλίο του πρόερχεται από σειρά άρθρων που έγραψε για το θέμα, εξ ου και οι ιστορίες μεταναστών, συνεντεύξεις, έρευνες, στατιστικές, γνώμες ξενοφοβικών και μη. Ολα μαζί συνθέτουν ένα κείμενο-ημερολόγιο με γρήγορο ρυθμό, μεταξύ χρονογραφήματος, μυθιστορήματος και ρεπορτάζ.

…………..2……………

«Περιπέτειες της ετερότητας, η παραγωγή της πολιτισμικής διαφοράς στη σημερινή Ελλάδα», συλλογικό έργο, εκδ. Αλεξάνδρεια

Τι σημαίνει να είναι κανείς Πομάκος, Αλβανός ή «ομογενής» από την πρώην Σοβιετική Ενωση στην Ελλάδα σήμερα; Ποιες είναι οι σχέσεις ανάμεσα στις μεσοαστές εργοδότριες και τις φιλιππινέζες οικιακές βοηθούς;

Πώς αντιμετωπίζουν οι εθελοντές τους πρόσφυγες; Τι περιθώρια κινήσεων έχουν μειονοτικές κατηγορίες που διεκδικούν το μέχρι χθες αδιανόητο, όπως είναι η μητρότητα για τις γυναίκες με ομοερωτικές επιλογές;

Οι συγγραφείς του τόμου μιλούν από ανθρωπολογική σκοπιά για τις περιπέτειες της ετερότητας στη σημερινή Ελλάδα.

…………..3……………

Emmanuel Vaillant, «Μάθε να αντιμετωπίζεις το ρατσισμό», εκδ. Ερευνητές

Κι ένα βιβλίο για τα παιδιά και τις δύσκολες ερωτήσεις τους. Τι ήταν οι δουλοκτητικές κοινωνίες, τι σημαίνει αποικιοκρατία και δουλεμπόριο στην Αφρική, ποιος είναι αντισημίτης, γιατί όλοι αυτοί οι ξένοι άνθρωποι έρχονται στη γειτονιά μας.

ΟΙ ΠΗΓΕΣ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΑΜΕ
* Μελέτη του τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών υπό τον αναπληρωτή καθηγητή Αντώνη Κόντη
* ΙΝΕ/ΓΣΕΕ
* Εθνική Στατιστική Υπηρεσία
* Μεσογειακό Παρατηρητήριο Μετανάστευσηςτου Παντείου
* Μελέτες του καθηγητή Σάββα Ρομπόλη
* Ινστιτούτο Παιδείας Ομογενών και Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης (ΙΠΟΔΕ)
* Ερευνες του Ινστιτούτου Μεταναστευτικής Πολιτικής
* Στοιχεία από την Τράπεζα της Ελλάδος
* Αρχείο της «Ελευθεροτυπίας», των «Νέων», του «Βήματος», της «Καθημερινής»

Συνδέσεις Aformi Blog