Leo:Η πολιτιστική κρίση της Ευρώπης

Την Τετάρτη που μας πέρασε έγινε μια απόπειρα πανευρωπαϊκής κινητοποίησης ενάντια στην πολιτική της λιτότητας χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία. Υποτονικές διαδηλώσεις, απεργίες με μικρά ποσοστά, έλλειψη συντονισμού, χλιαρά πράγματα. Οι αισιόδοξοι βλέπουν μια δύσκολη αρχή και ελπίζουν σ’ ένα καλύτερο μέλλον. Οι απαισιόδοξοι πάλι βλέπουν δομικά στοιχεία στην απαξίωση του συνδικαλιστικού κινήματος και αναζητούν τις αιτίες. Το σίγουρο είναι ότι το κλίμα στην Ευρώπη δεν είναι αντίστοιχο με τα περιοριστικά μέτρα που επιβάλλουν οι ποικιλόχρωμες κυβερνήσεις, δεξιές, κεντρώες και σοσιαλιστικές. Αν στη Ιρλανδία η πηγή του κακού είναι οι τράπεζες, στην Ισπανία η φούσκα των κατασκευών και στην Ελλάδα το πελατειακό κράτος, το αποτέλεσμα για τον εργαζόμενο λαό είναι το ίδιο. Περιοριστικά μέτρα, ανεργία, μείωση μισθών, υποχώρηση του κοινωνικού κράτους, μια συνολική οικονομική ύφεση, η οποία κλιμακώνεται και θα γίνεται ολοένα και περισσότερο αισθητή. Το καθολικό αίσθημα της αδικίας δεν φαίνεται ικανό, προς το παρόν τουλάχιστον, να ανατρέψει την ιδιώτευση και να σημάνει την αρχή ενός ρωμαλέου διεκδικητικού κινήματος.


Τι συμβαίνει; Η αριστερά έπαψε να είναι ελκυστική; Οι μεγάλες αφηγήσεις τις είναι παλιές και ξεπερασμένες; Οι συνδικαλιστικές ηγεσίες έχουν ενταχθεί πλήρως στο σύστημα διαπλοκής με την εξουσία και έχουν απαξιωθεί; Η ιδεολογία του προσωπικού βολέματος και της ατομικής λύσης έχει επικρατήσει; Οι εσωτερικές έριδες, η παθολογία της μικροεξουσίας έχει κάνει την αριστερά αναξιόπιστη; Προφανώς όλα αυτά ισχύουν, όλα σίγουρα παίζουν το ρόλο τους σε μικρό ή μεγάλο βαθμό. Θα ήθελα όμως να σταθώ σε κάτι διαφορετικό που το θεωρώ καθοριστικό.

Νομίζω ότι ένας ιδεολογικός ξεπεσμός έχει κατακλύσει την Ευρώπη και αυτό είναι «επιτυχία» του καπιταλιστικού συστήματος. Σε ολόκληρη της Ευρώπη κυριαρχεί ένας φιλελευθερισμός φτωχός από πραγματικές ιδέες, με ασήμαντους ηγέτες, σχεδόν υπηρέτες του χρηματιστηριακού κεφάλαιου. Ένα πολιτικό προσωπικό χωρίς οράματα, χωρίς διάθεση πολιτικής ενοποίησης, χωρίς δύναμη επιβολής στους μηχανισμούς της αγοράς. Μια διαρκής υποχώρηση της πολιτικής, μια υποταγή στο χρήμα. Όλα τα ευρωπαϊκά νεοφιλελέυθερα ή σοσιαλδημοκρατικά κόμματα βρίσκονται σε μια διαρκή κρίση, οι διανοούμενοι του αστισμού έχουν σιγήσει, οι πάντες προσπαθούν να διαχειριστούν αυτό που βρήκαν, φοβούνται να διατυπώσουν οποιαδήποτε μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα. Το κοινωνικό κράτος υποχωρεί και οι κοινωνίες γίνονται έρμαια των οικονομικών ελίτ.

Η σημερινή οικονομική κρίση είναι μια κρίση του μεταπολεμικού δημοκρατικού μοντέλου. Κόμματα και ηγεσίες ανίκανες να χαράξουν νέες πορείες αφέθηκαν να παρακολουθούν τα παιχνίδια των ραντιέρηδων και των τραπεζιτών, μέχρι αυτά να οδηγήσουν τις χώρες τους στο χείλος του γκρεμού. Αν δείτε την Ελλάδα, ακόμα και σήμερα οι πολιτικές ηγεσίες φαίνονται να μην αισθάνονται την κατάρρευση, να σκέφτονται ακόμα το πρόσκαιρο πολιτικό κόστος και να πασχίζουν να γαντζωθούν στην εξουσία.

Θα περίμενε κανείς η κρίση του φιλελευθερισμού να γεννήσει νέες αντίπαλες θεωρίες. Συμβαίνει το αντίθετο. Στην Ευρώπη είναι εγκατεστημένη μια ιδεολογία κατανάλωσης του ασήμαντου, μια ιδεολογική πανούκλα αγοράς που έχει απονεκρώσει πρώτα και κύρια τη μεσαία τάξη. Στο μέτρο που η παραγωγή μεταφέρεται στην Ανατολή η αυθεντική εργατική τάξη συρρικνώνεται ή καταστρέφεται, η μεσαία γίνεται η τάξη της μεγάλης μάζας. Οι αγωνίες της όμως γίνονται ολοένα και πιο φτηνές και αυτό την κάνει ιδεολογικά αδύναμη. Είναι φυσικό. Τα κυρίαρχα ΜΜΕ και το διαδίκτυο μεταφέρουν καθημερινά την ιδεολογία της αγοράς σε κάθε σπίτι, τα κυρίαρχα πρότυπα διαμορφώνουν μαζικά τη νεολαία, ακόμα και η τέχνη χάνει καθημερινά τον φύσει επαναστατικό της χαρακτήρα. Ποτέ η rock ή η pop μουσική δεν ήταν τόσο ρηχή σε νοήματα και τόσο προβλέψιμη σε μουσικούς συνδυασμούς. Ποτέ το ευρωπαϊκό σινεμά δεν αναμασούσε τα ίδια και τα ίδια, επιμένοντας στα αστικά στερεότυπα και τις χολιγουντιανές εκδοχές των κοινωνικών συγκρούσεων, ποτέ η απουσία μιας έξτραβαγκάντσιας δεν ήταν τόσο ηχηρή. Ακόμα και ο ερωτισμός περνάει κρίση. Μια ηθικολογία, μια υποκριτική πολιτική ορθότητα χωρίς έρμα σέρνεται παντού, την ίδια στιγμή που η παιδεραστία γίνεται και επισήμως μέσω της δημοσιοποίησης και της δήθεν καταδίκης, βασική ιδεολογική αποσκευή της παπικής εκκλησίας. Η εναλλακτική έκρηξη της δεκαετίας του 60 και οι σοσιαλιστικές ελπίδες αυτής του 70, έδωσαν τη θέση τους στον κομφορμισμό, στην ιδιώτευση.

Στην σημερινή Ευρώπη οι άνθρωποι δουλεύουν πολύ για να αγοράσουν πολλά κινέζικα προϊόντα μιας χρήσης, για να καταναλώσουν φτηνό θέαμα και να πάνε διακοπές σε ξενοδοχεία all inclusive.

Η κατώτερη μεσαία τάξη μπορεί να μην είδε τα προηγούμενα χρόνια τους μισθούς της να αυξάνονται, είδε όμως την καταναλωτικής της δύναμη να φουσκώνει με τα δανεικά και το πλαστικό χρήμα και νόμισε ότι άλλαξε κατηγορία. Απέκτησε κουτιά - οικίες με γκαζόν και θέση πάρκινγκ και νόμισε ότι βρήκε μια θέση στον παράδεισο. Τώρα τρώει τη σφαλιάρα, αλλά δεν έχει χέρια να προστατευτεί, πόσο μάλλον να αντεπιτεθεί.

Η ανώτερη μεσαία τάξη είδε τις φούσκες των κατασκευών, της διαφήμισης, των τραπεζών και των νέων τεχνολογιών να αυξάνουν παράλογα τα έσοδά της και πίστεψε και αυτή στην ταξική της μετάλλαξη. Τώρα που η ύφεση παγώνει τα project και «τα έξυπνα προϊόντα», αισθάνεται ότι για να συνεχίσει τον τρόπο ζωής της πρέπει να βγάλει από το σεντούκι και αυτό δεν της αρέσει καθόλου. Η διάθεση των πολιτικών ελίτ να τη σώσουν μέσα από την στήριξη των τραπεζών, δεν σημαίνει ότι και θα το επιτύχουν.

Οι μάζες των μεταναστών που έχουν κατακλύσει την Ευρώπη επωμίζονται όλες τις χειρονακτικές και «βρώμικες» δουλειές, αφαιρώντας από τους «ευγενείς» πολίτες την ικανοποίηση που νιώθει κάποιος όταν λερώνει τα χέρια του, κάνοντας κάτι. Τα παιδιά παίζουν βίρτσουαλ, και αθλούνται σε οργανωμένα κέντρα. Το απολυμαντικό έγινε αξεσουάρ. Η παχυσαρκία, η κατανάλωση φαγητών - σκουπιδιών και η υστερία του καρκίνου που μας απειλεί, αφαιρούν χαρά και προσθέτουν προβλήματα. Η πρόοδος της τεχνολογίας κάνει πιο «εύκολη» τη ζωή αλλά και το θάνατο. Αδύνατο να ελέγξεις τα όρια, η αγορά σου επιβάλλεται και σε εγκλωβίζει.

Δίπλα στους γρήγορους δρόμους και τις όλο υποσχέσεις διαφημίσεις, σέρνονται οι "εκτός", τα κοινωνικά «σκουπίδια» που μόνο με την όψη τους τρομάζουν τους νοικοκυραίους. Ψήγματα ή ρεύματα ρατσισμού γεννιούνται και σβήνουν, ή ζουν στο περιθώριο και περιμένουν. Ακόμα και η ακροδεξιά, ενώ μπόρεσε να αναπτυχθεί ως πολιτικό ρεύμα δεν έχει καταφέρει να επιβάλλει την ιδεολογία της σε μια αποϊδεολογικοποιημένη κοινωνία. Πέρασε και αυτή στο λαϊκισμό. Η Ευρώπη δείχνει ανίκανη να αφομοιώσει τις στρατιές από την Ασία και τη Αφρική πράγμα που έκανε άλλοτε με επιτυχία. Η βόμβα του υπερπληθυσμού την απειλεί. Αν ο Σαρκοζί μπορεί να διώχνει τους Ρομά σχετικά άνετα, δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα μπορέσει να ελέγξει το «μίσος», όταν αυτό θα ξαναβγεί στους δρόμους.

Όλα αυτά είναι οι συνέπειες ενός φιλελεύθερου κυρίαρχου μοντέλου που πεθαίνει, αλλά ταυτόχρονα παρασέρνει και οποιαδήποτε εστία αμφισβήτησής του. H θεωρία του διπολισμού ή αν θέλετε ο νόμος της επαγωγής, νομίζω ότι εδώ επιβεβαιώνονται. Απέναντι σε μια φτωχή κυρίαρχη ιδεολογία, είναι εξίσου φτωχή και κάθε εναλλακτική πρόταση.


Η κρίση βρίσκει την Αριστερά αποκαμωμένη από το θανατερό κλίμα που έχει επιβάλλει ο αντίπαλος. Η κατάρρευση του λεγόμενου υπαρκτού σοσιαλισμού δεν μπορεί να είναι εσαεί η αιτία. Σίγουρα οι ανανεωτικές αριστερές ιδέες που στηρίχτηκαν στην καταγγελία του σοβιετικού μοντέλου, βρέθηκαν χωρίς αντίπαλο μετά την κατάρρευση. Ταυτόχρονα όμως η Ευρωπαϊκή Αριστερά καταναλώθηκε στην καθημερινή πολιτική μάχη και εγκατέλειψε την θεωρητική αναζήτηση. Πίστεψε πως προβάλλοντας τις αντιθέσεις της με το σοβιετισμό και λύνοντας τις εσωτερικές θεωρητικές διαφορές της, έχει καθαρίσει. Νόμισε πως η κοινωνία αυτό περίμενε. Τραγικό παράδειγμα η κατακερματισμένη εικόνα της, στην Ελλάδα.

Άλλες ομάδες πίστεψαν ότι αν πλησιάσουν τη σοσιαλδημοκρατία και δεχτούν οφίτσια και εξουσίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν λύση στα χρόνια προβλήματα του καπιταλισμού. Δυστυχώς έγιναν μέρος του προβλήματος και εξαφανίστηκαν, όπως στη Ιταλία. Στη Γαλλία η Αριστερά κατέρρευσε από μόνη της, ίσως γιατί δεν πέρασε ποτέ από το στάδιο του ευρωκομμουνισμού.

Όλα αυτά στοιχίζουν. Η Αριστερά αρκέστηκε στην εύκολη καταγγελία, δεν όρισε ποτέ αυτή την ατζέντα. Αρνήθηκε να σχεδιάσει αυτή την πορεία των πολιτικών εξελίξεων, βρισκότανε πάντοτε σε θέση άμυνας να αντιπαλεύει πολιτικές που ήδη είχαν γίνει νόμοι των χωρών και της ΕΕ. Ήταν συνεχώς πίσω στο σκορ, αναζητούσε την ανατροπή που ποτέ δεν ερχότανε, έκανε επίκληση στο ηρωικό παρελθόν της, μπόλιαζε τη νέα γενιά με την κακομοιριά του συνεχώς ηττημένου. Κατάφερε και έδιωξε τους νέους από κοντά της. Σήμερα κλείνει το μάτι στους αναρχοαυτόνομους και τους χούλιγκαν, σε παθολογικές περιπτώσεις, για να πυκνώσει τις γραμμές της. Ο οπορτουνισμός, τελευταίο στάδιο της πολιτικής καχεξίας.

Η αριστερά σήμερα δεν έχει μοντέλα να παρουσιάσει, δεν έχει οράματα για να θρέψει με αυτά την «καλοζωισμένη» μεσαία τάξη, που τώρα βλέπει το τραπέζι της να αδειάζει. Η λογική της διαχείρισης των πολιτικών κρίσεων με μικροπολιτικές εφάμιλλες των φιλελεύθερων κομμάτων, αφήρεσε από τις προοδευτικές δυνάμεις την ιδεολογική ανωτερότητα. Η λέξη «ιδεολόγος» κάποτε παρέπεμπε σε Αριστερό, σήμερα δεν υπάρχει καθόλου. Μετά την αποκάλυψη της φρίκης του υπαρκτού σοσιαλισμού, και την ταυτόχρονη ανάπτυξη του κινήματος των Πρασίνων, η αριστερά προσπάθησε να εντάξει στα όπλα της την οικολογία χωρίς όμως να την πιστεύει. Και πώς να την πιστεύει, όταν η ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων, ήθελε βιομηχανική και τεχνολογική ανάπτυξη, άρα περισσότερη παραγωγή, άρα περισσότερη υποβάθμιση του περιβάλλοντος. Οι λογικές της ανάπτυξης με σεβασμό στο περιβάλλον είναι πολύ τέλειες για νάναι εφαρμόσιμες σε μαζική κλίμακα. Η μέθεξη αριστεράς και οικολογίας δεν περπάτησε. Οι ιδεολογικές αγκυλώσεις στα δόγματα και τις αρχές του Μαρξισμού και Λενινισμού, δεν επέτρεψαν πραγματικές πολιτικές αναζητήσεις.

Η σημερινή κρίση βρήκε την Αριστερά παγκοσμίως χωρίς καινούργια όπλα, χωρίς νέες θεωρίες. Διαβάζω σημαντικούς νέους θεωρητικούς, αλλά δεν βρίσκω μια στέρεα δομημένη σκέψη, απόρροια της ρευστότητας που επικρατεί. Ιδέες, προτάσεις, ουτοπίες, ιδεολογικά σπαράγματα, γενναίες αντιφάσεις, που δεν μπορούν να συγκροτήσουν παγκόσμια κινήματα, να ξεσηκώσουν κόσμο, να επιβάλλουν μεταρρυθμίσεις ή ανατροπές. Σίγουρα είναι θετικά και συχνά ενδιαφέροντα, αλλά δεν μορφώνουν έναν άξονα δράσης. Και εδώ ο κατακερματισμός σημαίνει αδυναμία. Η απεγνωσμένη προσπάθεια των ελίτ να σώσουν το σύστημα φαίνεται να μην βρίσκει αντίπαλο, άσχετα με την έκβαση των πολιτικών τους. Συνεπώς σε ότι τελικά διαμορφωθεί αύριο, η αριστερά δεν θα έχει συνεισφορά, θα συνεχίσει να είναι από πίσω. Ίσως να μην έχει πια να αφηγηθεί μια νέα μεγάλη πορεία, ίσως αυτή η άλλη πορεία να μην υπάρχει, ίσως η κοινωνική ζωή να είναι οι κύκλοι του καπιταλισμού. Ωστόσο, αυτό δεν θα το μάθει ποτέ αν δεν αναζητήσει ένα νέο δημοκρατικό κοινωνικό μοντέλο, προσαρμοσμένο στη νέα εποχή, αν δεν μπορέσει να πείσει τη μεσαία τάξη ότι ένας άλλος κόσμος με λιγότερα πλαστικά και περισσότερη πραγματική ζωή είναι εφικτός.

Συνδέσεις
Μη μαδάς την μαργαρίτα

Ν.Σεβαστάκης: Στο πεδίο των αξιών αναγκαία η παρέμβαση της Αριστεράς.

Δημοσιεύουμε ολοκληρωμένη την εισήγηση του Ν.Σεβαστάκη ποθ δημοσιεύθηκε στην Εποχή  σε δύο συνέχειες.Η εισήγηση θέτει μια σειρά από σοβαρά ζητήματα για τα οποία ελπίζουμε να αναφερθούμε προσεχώς.Επιγραμματικά πάντως ο ΝΣ συνεχίζει την γόνιμη διερεύνιση για την αναθεμελίωση μιας αριστεράς των αξιών, των ιδεών, της συνολικής κριτικής των θεμάτων της εργασίας, της ελευθερίας.

Υπάρχουν δυο «σχολές» ερμηνείας της κρίσης – προσέγγισης στα φαινόμενα – οι οποίες συνδέονται με αντίστοιχα πολιτικά και αξιακά διλήμματα του σήμερα. Η πρώτη «σχολή» επενδύει στην ιδέα πως οι ρίζες της σημερινής κρίσης είναι κυρίως ηθικές και πολιτισμικές. Σ’ αυτή τη «σχολή» συναντώνται πολύ λίγες σοβαρές και περισσότερες επιδερμικές και προσχηματικές αναλύσεις, σχετικά με φαινόμενα γνωστά απ’ το παρελθόν, που επανέρχονται στην αρθρογραφία και τις συζητήσεις, όπως: Η κοινωνία που καταναλώνει περισσότερα απ’ όσα παράγει, τα αστικά κοινωνικά πρότυπα, το ζήτημα της ατροφίας του ορθολογισμού στις ατομικές συμπεριφορές, αλλά και στη λειτουργία των θεσμών. Οι προσεγγίσεις αυτές καταλήγουν στο γενικό συμπέρασμα ότι σήμερα πληρώνουμε ότι παραλείψαμε να πράξουμε στο παρελθόν και ότι οι ευθύνες για τη σημερινή κατάσταση πρέπει ν’ αποδοθούν σ’ ένα πλήθος παραγόντων, που κανένας τους δεν μπορεί να χαρακτηριστεί κυρίαρχος και καθοριστικός. Σύμφωνα μ’ αυτές τις προσεγγίσεις ο πυρήνας του κακού δεν βρίσκεται τόσο στις παθογένειες ενός συστήματος αξιών και πρακτικών, όσο σε διάχυτες μικροπαθολογίες, που κάποια στιγμή γίνονται επικίνδυνες, όταν συνδυάζονται με την ανεπάρκεια των ηγεσιών ή τον λαϊκισμό αντιπολιτεύσεων κ.ο.κ.


Η κρίση ως αρχαϊκά κατάλοιπα ή ως έλλειμμα εξορθολογισμού

Ιδιαίτερη υποκατηγορία της ίδιας αντίληψης συνιστά η θέση ότι για τις συνέπειες της κρίσης ευθύνεται ένα πολιτικό σύστημα ή μια κοινωνία των πολιτών που δεν έχουν εξορθολογιστεί όσο πρέπει και δεν έχουν αποκαθαρθεί από αρχαϊκά στοιχεία και παραδοσιακές κακές πρακτικές. Η έμφαση αποδίδεται σε νοοτροπιακές και ψυχολογικές δυνάμεις που αντιστέκονται στα προτάγματα του ορθολογισμού. Δεν θεωρώ τυχαίο ότι, το τελευταίο διάστημα, ο γνωστός φιλόσοφος της αγοράς, Στέλιος Ράμφος, έβγαλε ένα βιβλίο για τις ρίζες αυτού που αποκαλεί «νεοελληνικός μηδενισμός», το οποίο πήγε πολύ καλά εμπορικά και είχε μια εκτεταμένη μιντιακή κάλυψη. Σ’ αυτό το βιβλίο εκφράζεται πιο επεξεργασμένη φιλοσοφικά η παραπάνω αντίληψη, ότι οι ρίζες της κρίσης βρίσκονται στον νεοελληνικό χαρακτήρα κ.λπ.

Κρυμμένο «μίσος για τη δημοκρατία»

Αυτή τη στιγμή, ένας τέτοιος λόγος για την κρίση εμπνέει ένα ετερόκλιτο μπλοκ καθοδηγητών γνώμης. Στεγάζει τις δημώδεις τοποθετήσεις ανθρώπων που προέρχονται από την μετριοπαθή μεταρρυθμιστική αριστερά, μέχρι τη νεοφιλελεύθερη κεντροδεξιά και τους λίγους εκφραστές ενός συντηρητικού ελιτισμού, που τους βρίσκει κανείς συχνά στην «Καθημερινή» ή σε άλλα έντυπα αναλόγου στυλ. Στο επίπεδο της κοινής γνώμης, της «εθνικής ιδεολογίας», αυτό το μπλοκ δεν εκφράζεται κατά ενιαίο τρόπο, ούτε και δίχως αξιοσημείωτες εσωτερικές εντάσεις. Κι εδώ δεν επιτρέπονται απλουστεύσεις, διότι υπάρχουν σοβαρές διαφορές και αποχρώσεις. Yπενθυμίζοντας μια σκέψη του πολιτικού φιλοσόφου Ζακ Ρανσιέρ, σε πολλές από τις ηθικού τύπου αποφάνσεις για τα δεινά, της Ελλάδας εν προκειμένω, ανιχνεύεται ένα μίσος για τη δημοκρατία, κρυμμένο κάτω από μια ρηχή αντιλαϊκιστική και αντισυντεχνιακή ρητορική. Αντιλήψεις ότι τα κοινωνικά κεκτημένα είναι κάτι επονείδιστο, αν όχι παράλογο και εξωφρενικό, ότι όλα πρέπει να είναι υπό διαπραγμάτευση, συνοδεύουν αυτή τη ρητορική που συμβάλλει σημαντικά στις δύο κύριες τάσεις του παρόντος: την αυτοενοχοποίηση και την έκρηξη της ανασφάλειας.

Η «καπιταλιστική κρίση» ή η αφήγηση του κοινωνικού ζητήματος

Η άλλη σχολή, πιο οικεία για τη ριζοσπαστική αριστερά, προσγειώνεται στο έδαφος της κοινωνικοοικονομικής πραγματικότητας και των αντιθέσεών της. Εδώ βρίσκουμε τις ακτινογραφήσεις της «καπιταλιστικής κρίσης», την ανάδειξη νέων μορφών κοινωνικής ανισότητας και εργασιακής υποβάθμισης και τις συζητήσεις για την εναλλακτική πρόταση ως προς την οικονομικής διάσταση της κρίσης, τι κάνουμε με το χρέος κ.ο.κ. Όσες ασυμφωνίες και ρήγματα κι αν υπάρχουν σ’ αυτή τη σχολή, για τις λύσεις, τους πολιτικούς όρους των λύσεων κ.λπ., διακρίνει κανείς μια σχεδόν κοινή συνισταμένη: Την αντίληψη ότι οι ηθικές – πολιτισμικές «α-πορίες» πρέπει να περάσουν σε δεύτερο πλάνο, εκτός των άλλων και γιατί τις ιδιοποιείται ο κατεστημένος λόγος για τους δικούς του σκοπούς. Όταν π.χ. μειώνεται η αγοραστική δύναμη των μισθωτών ή ακόμη και των μεσαίων στρωμάτων, όταν επιχειρείται ακραία συρρίκνωση κοινωνικών δαπανών και ιδιωτικοποιήσεις, όλα τα άλλα φαντάζουν ως άκαιρες πολυτέλειες ή, ακόμη χειρότερα, ως πλάγια στήριξη στη λογική της νεοφιλελεύθερης λιτότητας. Υπάρχει, λοιπόν, μια οικεία, για την αριστερά, αφήγηση των πραγμάτων, που στέκεται κυρίως στο κοινωνικό τίμημα ή στους όρους ανάδειξης του νέου κοινωνικού ζητήματος. Αυτή η οπτική είναι εμφανώς κοινωνιοκεντρική και ταξικά ευαίσθητη, ανεξάρτητα του αν εμπλέκεται στις έριδες των αριστερών ή στις «κόσμιες» συζητήσεις των οικονομολόγων σχετικά με τη δέουσα απάντηση στην οικονομική κρίση.

Η υπόθεση που παρουσιάζω εδώ είναι ότι, ενώ η κοινωνιοκεντρική, η υλιστική «ατζέντα» γύρω από ζητήματα δικαιοσύνης και κατανομής οφέλους και κόστους κυριαρχεί στο δημόσιο χώρο, στα δημόσια βήματα, στις πολιτικές εκδηλώσεις και συζητήσεις, παρά ταύτα, δεν γονιμοποιεί την πράξη. Ενώ υποτίθεται ότι όλα παίζονται στην οικονομία ή στις κοινωνικές πολιτικές, ενώ όλα οδηγούν σε κατηγορίες ή αναλυτικά σχήματα οικεία στην αριστερά, οι κινητοποιήσεις, οι πολιτικές δράσεις, οι μορφές αντίστασης που παράγονται παραμένουν καθηλωμένες και πάντως καθόλου στο ύψος των περιστάσεων.

Η εύλογη και εν μέρει σωστή, αλλά μη επαρκής απάντηση, που συνήθως δίνεται, είναι ότι φταίει η άσχημη κατάσταση στην πολιτική αριστερά και η εξασθένηση των «παραδοσιακών» μορφών συλλογικής δράσης όπως συνδικάτα, σωματεία, κόμματα κ.ο.κ., που δεν επιτρέπει τη μετατροπή των θυμών σε στρατεύσεις, των συναισθημάτων σε έλλογη πολιτική βούληση. Κατά την άποψη αυτή η αδράνεια, η κατήφεια, οι κυνικές και νεομηδενιστικές τάσεις που αναπτύσσονται σε ευρύτατα τμήματα της κοινωνίας, οφείλεται στην αρνητική εικόνα της πολιτικής αριστεράς ή στην έλλειψη μιας εναλλακτικής πρότασης που να πείθει και για τις άμεσες προτεραιότητες και όχι μόνον για μακρινούς στρατηγικούς στόχους.


Δεν πρέπει να υποτιμήσουμε ούτε στιγμή τη διαμάχη των αξιών

Χωρίς να υποτιμώ αυτή τη διάσταση, θεωρώ ότι δεν είναι η κύρια. Διότι, ενώ η υλιστική – κοινωνιοκεντρική προσέγγιση εμφανίζεται πιο γειωμένη ως προς τις τρέχουσες εθνικές αγωνίες, με τα σημεία αιχμής της κρίσης, δεν καταφέρνει να δημιουργήσει ρήγματα στις συνειδήσεις και στους τρόπους κατανόησης της πραγματικότητας. Η κοινωνικοοικονομική προβληματική φαίνεται να χρωματίζει το συνολικό πεδίο των ενδιαφερόντων και των λαϊκών αγωνιών, αλλά το παιχνίδι μέχρι στιγμής μοιάζει να κερδίζεται από την άλλη πλευρά. Η ηθικοπολιτισμική ερμηνεία, ως ένας λόγος περί νεοελληνικών ηθών και τρόπων, περί νοοτροπιακών στρεβλώσεων, φαίνεται να καθορίζει περισσότερο και δραστικότερα τη δημόσια ατμόσφαιρα. Τα αριστερότροπα λεξιλόγια, του τύπου «να πληρώσουν οι πλούσιοι» κ.α. συναφή, ενώ διατηρούν μια επιφανειακή αντήχηση και εμβέλεια πολύ πέραν της αριστεράς, αυτό που άλλοι ονομάζουν «λαϊκισμό», χάνουν από τις εξηγήσεις που προσφέρει μια εκλαϊκευμένη ψυχολογία και ηθική: «Φταίξαμε όλοι», «το πρόβλημα είναι η νοοτροπία του Έλληνα, η ανυπαρξία κράτους, η ανευθυνότητα της κρατικής πολιτικής» κ.ο.κ.

Από τα παραπάνω πιστεύω πως πρέπει να συμπεράνουμε το εξής: Το πιο σημαντικό ίσως μάθημα αυτής της περιόδου είναι ότι δεν πρέπει να υποτιμήσουμε ούτε στιγμή το ζήτημα της διαμάχης των αξιών, το ζήτημα του τι εντέλει επαγγέλλεται η αριστερά για το αξιοβίωτο του βίου, για το νόημα της δημοκρατίας και των συλλογικών αγαθών, για το είδος και τα όρια αυτού που ονομάζουμε δημόσια ευημερία.

Το πρόβλημα δεν τίθεται κατά τη γνώμη μου με όρους δοσολογίας αρνητικότητας και θετικότητας, δηλαδή κριτικής αντιστάσεων και προτάσεων / συγκεκριμένων λύσεων. Δεν είναι εκεί το ζήτημα. Παράλληλα με την προβληματική της ισότητας, που είναι η συνισταμένη κάθε αριστερής κοινωνικής κριτικής, επείγει μια ηθικοπολιτική και αξιακή αντιπρόταση για το μοντέλο του νέου πολίτη, το οποίο κατασκευάζεται μέσα απ’ την κρίση και ίσως δεν το έχουμε συνειδητοποιήσει όσο θά ‘πρεπε.

Ο νέος εκσυγχρονισμός: Η αφομοίωση του μνημονίου από τις ψυχές

Η παρούσα κρίση αποσυνθέτει και ανασυνθέτει το ιδεώδες του πολίτη και κυρίως τις συλλογικές αναπαραστάσεις και τα βιώματα των μεσαίων στρωμάτων. Μέχρι στιγμής, παρακολουθούμε τον κλονισμό και το σάστισμα, τη διαδικασία επώδυνης αποκόλλησης του κόσμου αυτού από τα δεδομένα και τις σταθερές μιας ολόκληρης περιόδου. Αλλά νομίζω ότι βρίσκεται «εν τω γίγνεσθαι», σε διαδικασία διαμόρφωσης, η προετοιμασία μιας νέας κοινωνικοπολιτικής διάταξης, ενός «εκσυγχρονισμού νούμερο 2», ο οποίος θα αναζητήσει αργά ή γρήγορα –και ήδη γίνεται λόγος γι’ αυτό– ένα εθνικό μνημόνιο, τη μετατροπή δηλαδή της εξωτερικής νόρμας –το μνημόνιο της τρόικας– σε εσωτερική νόρμα. Της εξωτερικής επιταγής σε εσωτερική νόρμα και για τα άτομα και για τις συλλογικότητες. Η εσωτερίκευση του μνημονίου, στην οποία καλούν ήδη κάποιοι, είναι η αφομοίωση του μνημονίου απ’ τις ψυχές κι όχι μόνον απ’ τα σώματα, που μπορεί να είναι κι απρόθυμα ή ανεπίδεκτα μαθήσεως.

Πιστεύω ότι ο «εκσυγχρονισμός νούμερο 2» δεν θα είναι μόνον ή δεν θα είναι κυρίως ένας ψυχρός οικονομισμός, όπως αυτός του 1996, αλλά θα παρουσιάζεται ως μάχη με τις ανθυγιεινές συνήθειες του εαυτού μας, κατά πως είπε ο πρωθυπουργός πρόσφατα. Θα μεταμφιέζεται σε ηθική αυτοκριτική του έθνους, σ’ ένα είδος εθνικής θεραπευτικής. Μ’ άλλα λόγια, το ζήτημα των ηθικών και αξιακών προτύπων θάχει στο εξής ένα ηθικό βάρος, άγνωστο στις παλιότερες φάσεις του εκσυγχρονισμού. Η κρίση γίνεται μέχρι στιγμής πράγματι ευκαιρία για την προώθηση ηθικών αξιών που αντιστοιχούν σε δυο κατευθύνσεις, βλαπτικές και εχθρικές προς τη ριζοσπαστική αριστερά:

Η μεταπολιτική δημοκρατία του κέντρου

Η πρώτη κατεύθυνση είναι αυτό που ο Ζίζεκ αποκαλεί «μεταπολιτικό φιλελεύθερο κέντρο». Η δεύτερη κατεύθυνση είναι οι συντηρητικές παλινδρομήσεις, μια κοινωνική, βουβή ακροδεξιά, που δεν είναι σίγουρο ότι θα μπορέσει να συγκροτηθεί πολιτικά.

Οι ιδέες και αξίες του μεταπολιτικού κέντρου αποτελούν την απάντηση των ελίτ στην απαξίωση των παλιότερων μορφών κομματικής και κρατικής καθοδήγησης της κοινωνίας και των αστικών εκσυγχρονισμών. Οι συντηρητικές παλινδρομήσεις από την άλλη, ενδέχεται να προσεγγίσουν τα αποταγμένα τμήματα των μεσαίων και λαϊκών τάξεων. Αν δεν παρεμβληθεί μια άλλη δυναμική ιδεών και αξιών, κι όχι απλώς η αναθέρμανση των κοινωνικών διεκδικητικών αγώνων ή η αυτοσυντήρηση της πολιτικής αριστεράς, οδεύουμε σε μια κατανομή κοινωνικής εξουσίας που θα θυμίζει πολύ αντίστοιχες τάσεις στην Ευρώπη: Τη διαμόρφωση ενός ολιγαρχικού πολιτικού κέντρου, ένα «τόξο της ευθύνης και της σύνεσης» με φιλελεύθερους της δεξιάς και της αριστεράς, και μια αδιαμόρφωτη ακόμη συντηρητική λαϊκιστική ή εθνικιστική περιφέρεια, η οποία θα προορίζεται για τα πληβειακά στρώματα. Μια σοσιαλφιλελεύθερη δημοκρατία των από πάνω και μια μνησίκακη αντικατεστημένη δημοκρατία των από κάτω. Μια δημοκρατία του κέντρου, στην οποία η κακή κατάσταση της ριζοσπαστικής αριστεράς θα συνοδεύεται από την άνοδο μιας κοινωνικής κι όχι αναγκαστικά κομματικής ακροδεξιάς.

Eχω επίσης την εντύπωση πως μας διαφεύγει κάτι κρίσιμο: Παραγνωρίζουμε τον τρόπο παραγωγής της κόπωσης των ανθρώπων. Πολύ συχνά συμμεριζόμαστε την κλασική αυταπάτη του ορθολογισμού, ότι η γνώση μετατρέπεται αυτονόητα σε δράση. Υποθέτουμε ότι η όξυνση των κοινωνικοοικονομικών επιβαρύνσεων στη ζωή των λαϊκών τάξεων, η αύξηση της συστημικής πίεσης δεν μπορεί παρά να γεννήσει αντίδραση, αντίσταση, μορφής ατομικής ή συλλογικής αφύπνισης. Ότι η ένταση των πιέσεων εκβάλλει σ’ ένα ριζοσπαστισμό, αριστερό ή δεξιό, αρνητικό ή θετικό, αλλά πάντως ριζοσπαστισμό. Αυτού του τύπου ο τρόπος σκέψης δεν με πείθει, είμαι πολύ σκεπτικός απέναντι σ’ αυτό το μοντέλο «δράσης – αντίδρασης», που στηρίζει πολλές ελπίδες σ’ έναν αυτοματισμό των αγώνων, στη βάση της πίεσης κ.ο.κ.


Συνοψίζοντας, η κρίση έχει τρία «στρώματα» σημασιών: Το πρώτο αφορά πράγματι το πλέγμα των οικονομικών μέτρων και των δεδομένων από την παρουσία του μνημονίου. Το δεύτερο έχει να κάνει με την κοινωνική και πολιτική σφαίρα, αφορά δηλαδή τους μετασχηματισμους στο πλαίσιο ζωής, στις λειτουργίες και στην πολιτική ισχύ των μικρομεσαίων στρωμάτων και του κόσμου της εργασίας, καθώς και τις κινήσεις για τη συγκρότηση του μπλοκ «μιας δημοκρατίας του κέντρου». Το τρίτο σχετίζεται με τις ιδέες τις αξίες και την παρέμβαση σ’ αυτό το επίπεδο.

Πολύ εύλογα, η προσοχή, λόγω του επείγοντος, δίνεται στο πρώτο στρώμα. Αλλά θα ήταν πολύ μεγάλο λάθος να υποτιμηθεί το δεύτερο και το τρίτο. Τι μοντέλο εργαζόμενου ή πολίτη μας προτείνει η σοσιαλφιλελεύθερη ελίτ; Γιατί λ.χ. η εναλλακτική εκδοχή στο πελατειακό προσοδοθηρικό σύστημα του χθες να είναι ένα πολίτης όμηρος των μεγάλων πολυεθνικών ομίλων, ο πελάτης των δικτύων επιρροής που προκύπτουν από τη γενικευμένη ιδιωτικοποίηση, αυτό το νέο πελατειακό μοντέλο με όχημα την ιδιωτική αγορά αντί για το κράτος; Γιατί η εναλλακτική στις παλαιότερες κρατικοκομματικές κηδεμονίες να είναι τα «δίκτυα της καινοτομικής επιχειρηματικότητας», που προορίζονται να κυβερνήσουν τώρα τα πανεπιστήμια ή την καλλικράτειο αυτοδιοίκηση;

Στη θέση αυτών και άλλων ψευδοπροβληματικών πρέπει να σκεφτούμε και να προτάξουμε άλλα διλήμματα και κλίμακες ιδεών και αξιών. Συλλογική δημόσια ελευθερία, ατομική αυτονομία, κρίση του χρόνου, της εργασίας και των μοντέλων της εργασίας είναι θεμελιώδη απέναντι στην νεοφιλελεύθερη εκπτώχευση της ζωής. Αυτό που δοκιμάζεται σήμερα στην Ελλάδα και την Ευρώπη είναι το διαζύγιο του φιλελευθερισμού από τη δημοκρατία, και η θεσμοποίηση των ανταγωνιστικών κατακερματισμών στην κοινωνία μέσα από ένα υποθετικό εξορθολογισμό των κοινωνικών σχέσεων. Γιατί να αποδεχτούμε το δόγμα ότι δεν υπάρχει άλλη ορθολογικότητα απ’ αυτήν που επιτάσσει την αποδοχή των ανισοτήτων και της υποβαθμισμένης εργασίας; Ας δώσουμε τη μάχη ενάντια στον νέο «θρησκευτικό» δογματισμό της δήθεν ουδέτερης και αποχρωματισμένης κοινής λογικής. Ας μην επιτρέψουμε στους φορείς του τροϊκανού ή του εθνικού μνημονίου την μονοπώληση του ηθικού πεδίου και την κατασπατάληση των αξιακών και ηθικών πόρων που μας έχουν απομείνει.

Haiku.H τελετουργία μιας καθολικής συναίνεσης είναι η σιωπή

Θα μπορούσαν να υπάρξουν εκατοντάδες λόγοι για να αποδoκιμαστεί ο Κινέζος Πρωθυπουργός.
Δεν έγινε τίποτα
Γιατί σιωπηλά όλοι συναινούν να διασωθεί ο καπιταλισμός ΓΑΠ ΔΝΤ, για να μπορούμε εκ του ασφαλούς να τα βάλουμε μαζί του
Να διακινδυνεύσω ότι η 2/10/10 τελετουργικά δημιούργησε μια νέα καθολική "συναίνεση" μπροστά στην οποία η συναίνεση στους  Ολυμπιακούς  μοίαζει ανταρσία.
Χρειαζόμαστε αμέσως νέα νοητικά εργαλεία ανάλυσης, σύνθεσης,διαλόγου,αλλιώς όλοι κοροιδευόμαστε.
Αδρανείς, ράθυμοι, βολεμένοι στα εργαλεία του 1870 η σημερινή σιωπή μπορεί και να σας ξυπνήσει από τον λήθαργο.

H είδηση για τον PL ,και η μη είδηση για τον ΚΧ

Η είδηση για τον PL

Είναι διεθνώς, ο πρώτος πανεπιστημιακός που αναγορεύεται επίτιμος διδάκτορας αν και υπήρξε τρόφιμος ψυχιατρικού ιδρύματος.Ο λόγος για τον Γερμανό Πίτερ Λίμαν που όταν ήταν 27 ετών του διαγνώσθηκε ηβηφρένια και παρανοϊκή σχιζοφρένεια.Εγλείστηκε σε δημόσιο ψυχιατρείο χωρίς την θέλησή του και χωρίς δικαστική εντολή ...Ήταν επί 1 χρόνο σε θεραπεία με κοκτέιλ ψυχοφαρμάκων που τον είχαν μετατρέψει σε φυτό....Κατά την διάρκεια του εγκλεισμού του βίωσε πολλές παραβιάσεις της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της σωματικής του ακεραιότητας και των ατομικών του δικαιωμάτων.

Στο βιβλίο του'' Βγαίνοντας από τα ψυχοφάρμακα'' περιγράφει τον αγώνα του και τη νίκη του εναντίον της ασθένειας..

Σπούδασε στο Παιδαγωγικό Πανεπιστήμιο Βερολίνου και μετά την θεραπεία του συνέχισε τις σπουδές του .Έκτοτε αφιέρωσε τη ζωή του σε επιστημονικές και ανθρωπιστικές δράσεις εναντίον της αυθαιρεσίας και της καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των ψυχασθενών.

Το ΑΠΘ είναι το πρώτο πανεπιστήμιο που βραβεύει για τη δράση του πρώην ψυχασθενή ..

Στην ομιλία του ο Πίτερ Λίμαν είπε ''Ελπίζω αυτό το Πανεπιστήμιο που τίμησε με αυτόν τον τρόπο την εμπειρία χρηστών και επιζώντων της ψυχιατρικής , θα αποτελέσει παράδειγμα για άλλα πανεπιστήμια ,έτσι ώστε η φωνή των επιζώντων να ακουστεί και να υποστηριχθούν στον αγώνα τους για ανθρώπινα δικαιώματα''!

H μη είδηση γαι τον KX


Ο KΧ γεννήθηκε σε μια περιφερειακή γειτονιά της Β.Πειραιά.
 
Στα 16  "έπεσε" στον κόσμο των σκληρών ουσιών.Στα 18 ξεκίνησε την επίπονη έξοδο από τις ουσίες.ενώ ταυτόχρονα φοίτησε στο νυχτερινο γυμνάσιο. Κατά το διάστημα της προσπάθειας έδωσε πανελλήνιες και πέτυχε στην Νομική Αθηνών βασιζόμενος μόνο στον ευατό του, χωρίς οικογενειακή στήριξη.Καθαρός τελείωσε την Νομική ,εργαζόμενος ταυτόχρονα ,ενώ έχει παρακολουθήσει  μια ατελείωτη σειρά μαθημάτων αυτομόρφωσης και ξένων γλώσσων.Σήμερα δικηγορεί με επιτυχία.
Τελικά το μοναδικό του προσόν είναι να είναι πιστός φίλος  και ανώνυμος.Αν θελήσει η Νομική ,το ΑΠΘ να τον βραβεύσει ας απευθυνθεί αρμοδίως. Ο ίδιος είναι τόσο σεμνός που αποκλείεται να το προκαλέσει.

Συνδέσεις
Η είδηση για τον PL
Αντί είδησης ένα δώρο στον KX

Hell Angels και Bandidos στα Λιόσια

Η είδηση νομίζω πέρασε «ντούκου». Και χθες το πρωί σε ραδιόφωνο, άκουσα ότι τα πράγματα σχεδόν δέκα μέρες μετά δεν έχουν ηρεμήσει. Συνοπτικά:


Σε μια περιφερειακή γωνιά της μητρόπολης ,συγκρούονται δύο ομάδες με τυπικά χαρακτηριστικά νομικής και πολιτειακής οριακότητας. Οι μεν μια κλειστή πολιτιστική νομαδική κοινότητα (Ρομά) οι δε μια πιο ανοικτή κοινότητα με «εθνική πατριωτική» σήμανση (Ρωσόφωνοι Πόντιοι)

Οι λεπτομέρειες δεν έχουν αξία.

Εκείνο που έχει αξία, είναι ότι η σύγκρουση είναι σκληρή, και δεν είναι η δεδομένη κάθετη πόλωση πάνω – κάτω αλλά μια οριζόντια εντός των «κάτω». Όπως γράψαμε και στην προηγούμενη ανάρτηση, όλοι μα όλοι είναι συνηθισμένοι στο πλαίσιο των κάθετων συγκρούσεων, έτσι που όταν λείπει το πλαίσιο λείπει και η σύγκρουση. Πόσο όμως ανοίκειο είναι να διαχειριστεί κάποιος την οριζόντια πόλωση των «κάτω».

Αμηχανία, σιγή , αποστροφή από το πρόβλημα, και ευχολόγια είναι η κλασσική συνταγή.

Βέβαια πάντα είναι σαφής η πρώτη εξήγηση. Αναιμικό κράτος πρόνοιας, ανύπαρκτοι θεσμοί ομαλοποίησης, αφήνουν τα πράγματα σε μια πρωτόγονη πολιτιστική φυσικότητα, και η σύγκρουση δεν είναι παρά επόμενη. Η εξήγηση αυτή υπονοεί ότι πως με καλύτερη και μεγαλύτερη κρατική παρέμβαση τα πράγματα θα ήταν καλύτερα.

Θα υποστηρίξω ότι αυτή η εξήγηση είναι μάλλον ρηχή. Γιατί προϋποθέτει την πεποίθηση ότι το κράτος είναι εδώ για να προλαβαίνει, να ενσωματώνει να εξισορροπεί. Τι γίνεται όμως αν υποθέσουμε ότι μόλις το κράτος ρυθμίσει, πάντα θα παραμείνει κάτι που θα παραμείνει αρρύθμιστο; Ποιος εγγυάται ότι η κοινωνία δεν θα παράγει αντιθέσεις που θα αναδύονται ακριβώς στις παρυφές του εκάστοτε ρυθμιζόμενου;

Ας υποθέσουμε ότι στα Λιόσια λειτουργούν όλα στην εντέλεια. Υπάρχουν σχολεία , ιατρεία , υπηρεσίες όπου οι Ρομά και οι Πόντιοι δεν έχουν πρόβλημα, τότε ποιος εγγυάται ότι δεν θα αναδυθεί μια νέα σύγκρουση αυτών που είναι στην περιφέρεια των Λιοσίων μεταξύ άλλων ομάδων.

Στις σκανδιναβικές χώρες με το ισχυρό κοινωνικό κράτος πριν χρόνια υπήρξε διαρκής σύγκρουση μεταξύ ομάδων μοτοσικλετιστών ,που κράτησε χρόνια, και σταμάτησε για λίγο μόνο με την φυλάκιση των αρχηγών τους. Το ενδιαφέρον είναι ότι η σύγκρουση είχε την μορφή μιας αντίθεσης μοτοσικλετιστών. Και όλα αυτά σε στο καλύτερο δυνατό πλαίσιο προστασίας από το κοινωνικό κράτος. Δηλαδή υπήρξε μια παρεκτροπή ακριβώς στο όριο της κρατικής μέριμνας, στο εκάστοτε όριο, στο μετακινούμενο όριο. Ακόμη και στον υπαρκτό εκ των υστέρων μαθαίνουμε για τεράστιες ζώνες ανομίας , υπόγειων άτυπων ομάδων του εγκλήματος, και πολιτιστικής ιδιαιτερότητας. Με κάποιον τρόπο φαίνεται να επιβεβαιώνεται ο Αγκάμπεν με την θεωρία του ότι το σύγχρονο κράτος παράγει συστηματικά αναπόφευκτα φυσιολογικά ένα όριο ,εκτός του οποίου πάντα αναδύεται ένα εκτός, ένα κοινωνικό πλεόνασμα, μια ζώνη του εκείθεν εντός της οποίας δεν υπάρχει δίκαιο και νόμος με την τυπική έννοια. Το όριο της ομαλότητας είναι αενάως μετακινούμενο

Προφανώς δεν ισχυρίζομαι ότι δεν υπάρχει η τρομακτική έλλειψη ενός στοιχειώδους μηχανισμού εξισορρόπησης στα Λιόσια. Τα επεισόδια είναι συναγερμός. Αλλά παραμένει το ενδιαφέρον ζήτημα.

Οι «εκτός» τα βάζουν ευκολότερα μεταξύ τους παρά με τους «εντός». Και όσο περνάει ο καιρός το σύμπτωμα μεγαλώνει. Πολιτιστικές ,ποδοσφαιρικές , στυλιστικές ιδιαιτερότητες και ομαδοποιήσεις , οχυρώνονται στο όριο τους το οποίο δεν είναι το όριο του κράτους, αλλά το δικό τους συμβατικό πεδίο, και από αυτό διαμορφώνουν την ταυτότητα τους ,ως απέναντι στους «άλλους». Το «εμείς» «εσείς» διαμορφώνεται ,παράγεται με μεγάλη ευκολία , στο περιβάλλον της γκρίζας ζώνης, στον όχι στον τόπο της θεσμισμένης εξορίας, αλλά στον χώρο μιας de facto εξορίας.

Και από εκεί αρχίζουν οι μεγάλες περιπλοκές της αριστεράς.

Ενώ εκφράζει ουσιαστικά την φιλοδοξία, μιας αναδιανομής των εντός, χρησιμοποιεί ιδεολογήματα και σχήματα που παραπέμπουν στην κοινωνιολογία της Κομμούνας , ενώ οι αντίστοιχοι κομμούναροι είναι οι Ρομά και οι Πόντιοι των Λιοσίων. Τα κυρίαρχα στρώματα της αριστεράς παραμένουν τα μικρομεσαία τμήματα , της υψηλής μόρφωσης, των εύλογων απαιτήσεων, της αναδιανομής, αλλά η σύνταξη του λόγου της , ο μεγάλος «Αλλος» της είναι το φανταστικό προλεταριάτο του 30, την στιγμή οι σημερινοί outsiders δεν καταλαβαίνουν γρι. Είναι σαν τους Ελληνοαεμερικάνους που έρχονται στην Ελλάδα. Μιλάνε ελληνικά που καταλαβαίνουμε αλλά άλλα εννοούνε άλλα καταλαβαίνουμε αλλά δεν τρέχει και τίποτα ,γιατί δεν τους χαλάμε το κέφι από ευγένεια.

Αποκλεισμένοι λοιπόν οι «εξω» χωρίς μια γλώσσα της «αληθείας» , χωρίς μια διαδικασία ανακάλυψης της δικιάς τους τροχιάς , επαναλαμβάνουν την γλώσσα της «γνώσης» που τους παρέχεται από το περιβάλλον ως αυτονόητη. Πόλωση, σύγκρουση, ναρκισσισμός και απέχθεια προς τον δίπλα.

Από την άλλη μικρομεσαία στρώματα και συμπεριφορές αδυνατούν να συγκροτήσουν την δική τους «αλήθεια» την δική τους τροχιά ,εξέλιξης και οραματισμού, δανείζονται από την αριστερά του 30, ένα ρεπερτόριο οικείο, ασφαλές ,και πορεύονται με σχετική αυτοπεποίθηση. Η περιπλοκή επιτείνεται καθώς η πολιτιστική και νοηματική καθίζηση των «εκτός» επιτείνεται. Η οικονομική απόσταση μεγαλώνει μεταξύ ελίτ και μικρών αλλά η πολιτιστική απόσταση και μεταξύ μικρών και «απ’ έξω» είναι ακόμα μεγαλύτερη. Οι μικροί και μεσαίοι ανήμποροι να διαμορφώσουν την δική τους γλώσσα, κατακρατούν την ορολογία της αριστεράς προς ιδίαν χρήση, και στους «απ’ έξω» δεν υπάρχει καν «γλώσσα».

Χωρίς γλώσσα της «αληθείας» οι «εκτός» πορεύονται στον εγκλεισμό τους, οι μικρομεσαίοι πορεύονται αυτάρκεις με δανεικά από το 30, και προφανώς κανείς δεν θέλει να δει το κενό. Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που τα τεκταινόμενα στα Λιόσια παραμένουν άγνωστα.

Συνδέσεις
Τα γεγονότα στα Λιόσια.
Hells Angels και Bandidos στην Δανία

Το τραινάκι των Παμπούκη-Γιου Μι Χιάο

H προσοχή του Leo ανέδειξε ένα κείμενο του Γ.Βαρουφάκη σχετικά με τον ΟΣΕ.Η ιδέα του κειμένου είναι απλή. Γιατί να μην δει η Ελληνική κυβέρνηση μια αναγέννηση του ΟΣΕ μέσω μιας στρατηγικής συμφωνίας με τους Κινέζους;


Ο ΓΒ παραθέτει μια σειρά από τεχνικά δεδομένα και επιχειρήματα τα οποία κάνουν την πρόταση του εύλογη.Το ενδιαφέρον προφανώς έγκειται στο ότι ο Βαρουφάκης δεν είναι ο Στουρνάρας του ΙΟΒΕ, και ούτε στους αφανείς υποστηρικτές της πολιτικής ΓΑΠ. Οι ενστάσεις του για το μνημόνιο είναι σαφείς και αποδίδουν ευθύνες σε όλη την τετράδα που αποτελεί ο ΓΑΠ και η Τρόικα. Άρα έχουμε μία κατά τεκμήριο αποστασιοποιημένη φωνή, με αρκετά εχέγγυα ανεξαρτησίας.

Ωστόσο προσπάθησα να δω ως φανταστική μια ανακοίνωση Παμπούκη που θα αναφέρει την επίτευξη συμφωνίας με τους Κινέζους όπου με αντάλλαγμα σαράντα χρόνια εκμετάλλευσης θα κατασκεύαζαν ας πούμε μια γραμμή υπερταχείας Αθήνα Θεσσαλονίκη σε δύο ώρες. Τότε στην φανταστική αυτή ανακοίνωση τι θα γινόταν; Ποιοι και πώς θα αντιδρούσαν; Και τελικά ποια θα είναι η συμφέρουσα λύση.

Υποστηρίξω πως στην περίπτωση που γινόταν η ανακοίνωση και ο Παμπούκης και οι αντιρρησίες θα είχαν δίκιο, γιατί οι αντιρρήσεις δεν είναι αυτές που σταματάνε τις επενδύσεις. Γιατί οι σύγχρονες κοινωνίες δεν είναι κοινωνίες μη σύγκρουσης, αλλά κοινωνίες διαχείρισης συγκρούσεων. Υποστηρίξω πως η Αριστερά δεν είναι συγκρουσιακός παράγων απλά, αλλά συγκρουσιακός παράγων που γνωρίζει πως είναι ενταγμένη σε ένα περιβάλλον διαχείρισης , ταξινόμησης, διεκπεραίωσης , υπολογισμού και χειρισμού των συγκρούσεων.

Για να δούμε λοιπόν τις αντιρρήσεις στο μνημόνιο Παμπούκη - Γιου Μι Χιάο

Κατ’ αρχάς θα είχαμε τεχνικοοικονομικές αντιρρήσεις του τύπου καλή η ιδέα της συμφωνίας αλλά οι όροι είναι επαχθείς. Θα την επαναδιαπραγματευθούμε.Μετά θα είχαμε πολιτικές αντιρρήσεις του τύπου, η χώρα δένεται στα δεσμά του κινέζικου καπιταλισμού ,και η κατασκευή θα γίνει με κινέζικα μεροκάματα και όρους.

Αυτές είναι χοντρικά οι αντιρρήσεις και εντός αυτού του πλαισίου θα κινηθούν όλοι με διάφορες αναλογίες στο μίγμα αντίρρησης.

Δεν είναι δύσκολο να φανταστείς τον Σαμαρά ή και τον Αλαβάνο ή τον Ψαριανό ίσως που να καταθέτουν νούμερα και όρους που να αμφισβητούν το business plan ως τεχνικά ασύμφορο, αλλά και την ΓΣΕΕ ,το ΠΑΜΕ ή την Ανταρσύα να καταθέτουν λεπτομέρειες που να αποδεικνύουν τις υποχωρήσεις σε θέματα εργασιακών συνθηκών για το έργο.

Θα είναι η πρώτη φορά που θα έχουμε τέτοιο σκηνικό;

Ε όχι βέβαια.Μετρό, αεροδρόμιο ,ΟΛΠ, δρόμοι, Ολυμπιακά έργα είναι συνώνυμα με αυτό το σκηνικό. Ωστόσο έγιναν παρά τις αντιρρήσεις.Οι αντιρρήσεις υπήρξαν πλήρως ανεπτυγμένες και εκτέθηκαν δημοσίως .Αλλά τα έργα έγιναν.

Άρα το τραίνο των Παμπούκη –Γιου δεν είναι θεσμικά, λειτουργικά και τεχνικά αδύνατο να γίνει εξ’ αιτίας των αντιρρήσεων. Οι αντιδράσεις υπάρχουν για να γίνονται διαπραγματεύσεις και να ρυθμίζονται τα θέματα.

Το τραίνο δεν θα γίνει γιατί η κοινωνία σε αντίθεση με την προηγούμενη φάση, δεν μπορεί να αφομοιώσει θετικά μια νέα δημιουργική σύγκρουση για μια νέα φάση. Δεν είναι οι αντιδράσεις για το έργο που το μπλοκάρουν, αλλά η αδυναμία δημιουργίας ενός καινούργιου πλαισίου για την διαχείριση των αντιδράσεων. Αυτό που υπάρχει σήμερα δεν είναι οι αντιδράσεις, είναι η απουσία ενός άρρητου πλαισίου διακανονισμού των αντιδράσεων, η έλλειψη ενός κεντρικού κανόνα διαχείρισης , ταξινόμησης ,διαπραγμάτευσης των αντιδράσεων και αυτό το πληρώνει η Αριστερά.

Διαβάζω συνέχεια ένα γιατί η κοινωνία, η αριστερά , οι εργαζόμενοι δεν αντιδρούν ενώ η κρίση θερίζει τα πάντα;Και οι απαντήσεις πάσχουν από ένα αφόρητο ηθικό καταμερισμό κατηγοριών. Η κεντρική ιδέα είναι ότι κάποιοι δεν είναι τόσο αγωνιστές όσο απαιτούν οι καιροί. Πρόκειται για ηθικολογία βγαλμένη από κατηχητικό του Καντιώτη.

Η σκέψη μου είναι ότι όταν έχουμε αντιδράσεις πχ Ασφαλιστικό Γιαννίτση, αυτές δεν γίνονται «νικηφόρες» επειδή υπερισχύουν σε ένα συσχετισμό διελκυστίνδας ,μόνο ως υδραυλικό αποτέλεσμα διαφοράς πιέσεων. Αυτές υπερισχύουν γιατί υπάρχει ένα πλαίσιο διαχείρισης της σύγκρουσης που έχει προϋπολογίσει , την μια ή άλλη λύση της σύγκρουσης. Χωρίς αυτό δεν υπάρχει σύγκρουση. Το 2001 το πλαίσιο υπήρχε: Ολυμπιακοί Αγώνες , ανάπτυξη, παγκόσμιο φθηνό χρήμα κλπ κλπ. Ε το σταθερό πλαίσιο με τον γνωστό ειρωνικό τρόπο της ιστορίας βοηθούσε την αριστερά, περισσότερο από την δεξιά .Η σταθερότητα είναι σταθερότητα συγκρούσεων, δεν είναι αφασία.

Στην αντιστροφή του 2001 (τι πλάκα το 1 άλλαξε μια θέση!) το 2010 η σημερινή συνθήκη είναι συνθήκη αστάθειας, απώλειας στήριξης, αδιαμφισβήτητης αιώρησης, ασάφειας και αγωνίας. Ε περιέργως πως η απώλεια στήριξης, γίνεται απώλεια στήριξης της όποιας σύγκρουσης. Οι συγκρούσεις δεν γίνονται γιατί πριν από την σύγκρουση υπάρχει το βάθρο της σύγκρουσης, το πεδίο, ο στίβος, η αρένα. Ε οι πολιτικές  δυνάμεις αυτής της σύγκρουσης δεν μπορούν να ορίσουν το σταθερό επίπεδο της σύγκρουσης, και άρα απέχουν.

Η επίσημη αριστερά και σε αυτήν βάζω όλο το φάσμα από το ΚΚΕ μέχρι την τελευταία επώνυμη οργάνωση, είναι οργανωμένη, δομημένη, εκπαιδευμένη σε συγκρούσεις εντός σταθερού πλαισίου. Η τελευταία φορά που έγινε σύγκρουση σε μια συνθήκη αιώρησης είναι ο εμφύλιος, και τα αποτελέσματα γνωστά. Σε αντίθεση με το συντηρητικό στερεότυπο, η οργανωμένη αριστερά, κινείται σε ένα υπόβαθρο «νοικοκυροσύνης» ,καταμερισμού ,και ταξινόμησης. Η οξύτητα της διαμαρτυρίας είναι γογγυσμός, γκρίνια δεν είναι ριζική αμφισβήτηση. Η ρητορική έξαρση είναι αντιστρόφως ανάλογη, της συνειδησιακής κατάστασης. Η ίδια είναι πιο φοβική στην αληθινή εξέγερση, γιατί αυτή θα στραφεί και κάθε ταξινόμησης, διαχείρισης, διαπραγμάτευσης, δηλαδή του σταθερού πλαισίου ύπαρξης της αριστεράς.

Αν λοιπόν ανακοινωθεί το τρενάκι του Βαρουφάκη, ότι και να ειπωθεί ως αντίδραση δεν θα είναι ο λόγος που δεν θα πραγματοποιηθεί η επένδυση. Ο λόγος θα είναι ότι δεν θέλουμε τραίνα, ή οι τεχνικοί σύμβουλοι του ΓΑΠ δεν άκουσαν την ιδέα, ή ότι οι Κινέζοι έχουν και άλλες δουλειές στην Κινσάνσα ή το Χαρτούμ, ή οτιδήποτε άλλο.

Και από ότι βλέπω φίλε Λεό, θα μείνουμε χωρίς τραίνα και χωρίς διαμαρτυρίες για τα τραίνα.

Μη μαδάς την Μαργαρίτα.Η πρόταση Βαρουφάκη