Showing posts with label stalin. Show all posts
Showing posts with label stalin. Show all posts

Saturday, February 13, 2010

Gutemberg,Stalin,Gramsci


Η τελευταία απεργία της Τετάρτης ανέδειξε ενα περίεργο και αμφιλεγόμενο γεγονός.
Τελικά υπηρξε ή δεν υπήρξε απεργία στην «Τυποεκδοτική»;
Είναι προφανές οτι οι συντροφοι του ΚΚΕ βρήκαν ένα τρόπο,οπου τα πάντα είναι ιδεολογικά νομότυπα και επαγγελματικά αψογα.Πρόκειται κυριολεκτικά για γκρίζα ζώνη ,μια πραγματικότητα πολλαπλών όψεων,μια ίντριγκα της πραγματικής ζωής.Πιστεύω οτι το το τελευταίο που έπρεπε να γίνει ήταν να καταγγελθεί το ΚΚΕ για ασυνέπεια οπως λανθασμένα κατα την γνωμη μου έκανε η Αυγή.
Η διάσταση λόγων και λογικής στην συγκεκριμμένη περίπτωση,δεν είναι προβλημα του ΚΚΕ,είναι σε συμβολικό επίπεδο το ζήτημα της Αριστεράς σήμερα.Το ΚΚΕ δεν λεει ψέμματα ,διαχειρίζεται την παραδοξότητα της περίστασης,,με τον καλύτερο τρόπο,αλλά διαχειρίζεται μια πραγματικότητα που το ίδιο δημιουργεί,δηλαδή εμπλέκεται στα συνθετα στοιχεία της ζωής στην οποία εχει προτιμήσει να εμπλακεί ,και δεν εχει προτιμήσει την ασφάλεια της απόστασης.
Στο ιστολόγιο δεν τα πάμε καλά με τις γενικές ορολογίες,και την αντιμετώπιση των πραγματων μεσα από «μεγάλες αφηγήσεις»,και τους αφορισμούς.Σε πολλές αναρτήσεις εχουμε καταδείξει την πολυπλόκοτητα του φαινομένου ΚΚΕ,το οποίο και «σταλινικό» δεν είναι ,και «ανανεωτικές» πρωτοβουλίες παίρνει.Η μπαρούφα του «Σταλινισμού» υποκρύπτει μια πολυ πιο επικίνδυνη θεολογία αυτή του «Αντισταλινισμού» (πληρης ανάλυση εδω) ,ενω ο κρατισμός του ΚΚΕ είναι ιδεολογικός ,εσχατολογικός σε αντίθεση με τον κρατισμό άλλων μερίδων της Αριστεράς που είναι συγχρονικός λειτουργικός.(πληρης αναλυση εδώ).
Ετσι λοιπον σε ένα κλιμα μεγάλων αφηγήσεων ,το ΚΚΕ γίνεται αντικείμενο αστοχων γενικεύσεων ,για τις οποίες το ίδιο βεβαίως φέρνει τεράστια ευθύνη.Γιατί και το ίδιο κινείται μεσα στο μελόδραμα μιας απλοικής «αφηγησης» για την ιστορία,την εργατική τάξη,την επανάσταση κλπ.Το ότι το ΚΚΕ είναι ο κατεξοχήν απλοικός διαχειριστής της πολιτικής συνθετότητας ( ο αλλος λάτρης της πολιτικής «Θείας Λένας» είναι ο Λαος) δεν σημαίνει οτι το ίδιο δεν μπλέκεται στο κοινωνικό αίνιγμα του αναπάντεχου και του αστάθμητου.Και αυτό το αστάθμητο είναι ακριβώς που κινεί τα πράγματα.
Ε λοιπόν καλως ή κακως,εκούσια ή ακούσια ,κατα λάθος η επίτηδες,το κομμα αυτο ευρίσκεται με μια συγχρονη πολιτική πρωτοβουλία.Την κατοχή επιχειρήσεων.Το να εχει ενας κοινωνικός φορεάς της Αριστεράς επιχειρήσεις δεν είναι οικονομική πράξη ,είναι πολιτική.Γιατί έτσι η Αριστερά δοκιμάζεται σήμερα τώρα και οχι στην Δευτέρα παρουσία,για το πως φανταζεται τα πραγματα.Προφανώς τετοιες πρωτοβουλίες κινούνται σε αφυκτικά πλαίσια,αλλά παντα όλα είναι ημιτελή.Ωστόσο οι «αριστερές» επιχειρήσεις μπορούν να πειραματιστούν σε δομές οργάνωσης,πρωτοβουλίες αλλαγών,νεων σχηματων κλπ κλπ.Χωρίς τα πειράματα αυτά η Αριστερά περιπέφτει σε μια γενική πολιτική «αναδιανομής» η οποία ιστορικά ευνοεί την κρατική διόγκωση και την βελτίωση μονο των ανώτερων και ευνοημένων στρωμμάτων των εργαζομένων.
Δεν έχω την εντύπωση οτι το ΚΚΕ αντιλαμβανεται τις επιχειρήσεις του ως πολιτικό πείραμα.Μάλλον σε μια ενοχική προσπαθεια οικονομικής ενίσχυσης εχει επιδοθεί.Αυτό όμως δεν σημαίνει οτι αντικειμενικά η προσπαθεια του δεν είναι σωστή.
Επομένως τα προβλήματα της απεργίας σε μια «αριστερή» επιχείρηση,δεν είναι του ΚΚΕ,είναι προβλήματα οποιασδήποτε πρωτοβουλίας για την ψηλαφιση του μέλλοντος τώρα.Δηλαδή αν είχαμε καμμιά πενηνταρια αυτοδιαχειριζόμενες εταιρείες ,αυτές σε καιρό απεργίας θα άφηναν τους πελάτες τους σύξυλους;
Αρα το μυστήριο της απεργίας στην Τυποεκδοτική ,είναι το αίνιγμα των υπαρκτων πρωτοβουλιών του σήμερα.Είναι η αμφισημία της πολιτικής που πατάει στο παρόν και το μέλλον.Είναι η “no mans’ land” της Αρσιστεράς.Και ετσι χρειάζεται μια μεγάλη προσοχή.
Θα παραμείνω με την αίσθηση του μυστηρίου αυτού,και θα αντισταθώ σε οποιαδήποτε προσπάθεια λύσης του.Η λύση του αινίγματος θα ισοδυναμούσε με την ακύρωση του προτάγματος του.Και η αξία του προταγματος είναι ιστορικά πιο μεγάλη από μια κοινότοπη αποκάλυψη.

Monday, May 4, 2009

Πολιτική Θεολογία

Πολιτική θεολογίαΟ γερμανός συνταγματολόγος Καρλ Σμιτ δημοσίευσε το 1922 ένα μικρό δοκίμιο με τίτλο Πολιτική Θεολογία.Σε αυτό ο συντηρητικός αυτός καθηγητής διατυπώνει την θέση οτι όλες οι έννοιες της συγχρονης πολιτικής επιστήμης για το κράτος προέρχονται από την θεολογία.Προσοχή δεν αναφέρεται στην θρησκεία αλλα στην θεολογία ,στην διανοητική διερεύνιση των περι τον θεό.

Παραδείγματα η έννοια της κρατικής κυριαρχίας προέρχεται από την σύλληψη του παντοδύναμου θεού,η έννοια του κράτους εκτάτου ανάγκης από την έννοια του θαύματος κλπΟ Κ.Σμιτ μαζί με αλλους υπερσυντηριτικούς διανοούμενους έχει μια ειδική μεταχείριση.Η οξύνοια τους υπερτερεί του πολιτικού προσανατολισμού τους και πολλές θεωρίες τους γίνονται αντικείμενο επεξεργασίας από την αριστερά.Η ριζική κριτική του Σμιτ για την φιλελευθερη δημοκρατία (ό ίδιος υπηρξε μέλος των Ναζι) τον καθιστουν επίκαιρο (βλ.C.Mouffe On the political),η δε θεωρία του για την έννοια φίλου – εχθρου επεκτάθηκε από τον Π.Κονδύλη σε μια γενικευμένη ανθρωπολογία.

Η ανάλυση της πολιτικής θεολογίας ,γίνεται εξαιρετικά επίκαιρη.Δεν είναι αλλωστε τυχαία η θεμελιακή σχεδόν ιστορική διείσδυση του A.Negri στον Spinoza,ο οποίος θεμελιώνει μια θεολογία της παρουσίας ,της διαχυμένης θεότητας εντός της φύσης.Η θεολογία του Σπινόζα παραπέμπει απ’ευθείας στην κοινωνική αυτοδιαχείριση ,στην πολιτική αυτονόμηση ,στην ρευστή ελευθεριακότητα.

Περιδιαβάζοντας μερικές ρουτίνες της δημοσιότητας δεν μπορεί παρα να σκεφτεί κανείς πως η Ορθόδοξη θεολογία ,έχει εξ’ίσου διαμορφώσει τις πολιτικές έννοιες της δημοσιότητας στην νεοελληνική κοινωνία.

Η θεολογία της ανατολής

Εισαγωγικά ξεκαθαρίζουμε πως άλλο είναι η θρησκεία και άλλο η θεολογία.Το ότι η Νεοελληνική Εκκλησία λειτουργώντας εντός του κράτους αποτελεί θεσμό και μηχανισμό κοινωνικής οπισθοδρόμησης το θεωρούμε αυταπόδεικτο

Ωστόσο η θεολογία της ανατολής αποτελεί ένα εξαιρετικό πνευματικό επίτευγμα που συνεχίζει να εξελίσσεται.Η κρατική προσκόλληση ανάμεσα στα άλλα δεινά,λειτούργησε ως αναστολή μιας δημιουργικής κατανόησης της θεολογίας,που ταυτίζεται με τις θρησκευτικές διαστροφές τύπου Βατοπεδίου,μεταφοράς διαφόρων φλογών κλπ κλπ.Ακόμη η υστερική παρουσία διαφόρων Παπαθεμελήδων,Ζουράρηδων και η μανιακή δημοσιολογία του Γιανναρά,λειτουργούν προσδίδουν στην ορθοδοξία ,χαρακτηριστικά γραφικότητας.
Ωστόσο η διερεύνιση της θεολογίας,ως υπόστρωμμα μιας πολιτικής αναδιατύπωσης,είναι γόνιμη και γίνεται απο την αριστερά

Αναφέραμε την εργασία του Negri για τον Σπινόζα,το απόσπασμα απο το Multitude που μεταφράσαμε ,για την σχέση εικονολατρίας φαντασιακής οργάνωσης της εξέγερσης (η μετάφραση εδω).Ακόμη και η ενασχόληση του Ζιζεκ με τον χριστιανισμό και τον συμβολικό κόσμο του,του Deridda με τον Ιουδαισμό,ως διερεύνιση ενός πολικτικού στοχασμού,δείχνουν τον δρόμο μιας γόνιμης διείσδυσης στην θεολογία.

Η αποφατικότητα ως πολιτική μεθοδολογία

Μια από τις θεμελιώδεις διαφορές της ανατολικής απο την δυτική θεολογία ,είναι η αποφατικότητα.Πρόκειται για τον ορισμό του θεού ,μέσα από αρνητικές αποφάνσεις,καθως στην ορθόδοξη θεολογία ο θεός δεν ορίζεται ως οντότητα που συλλαμβάνεται ορθολογικά,αλλά ως υπερνοητικό «Είναι».Στην ανατολική παράδωση ορίζεται με μια γνωσιακή διαδικασία που δεν είναι ανορθολογική ,ουτε ατομικός μυστικισμός.Δεν είναι εντός των δυνατοτήτων μας να εκλαικέυσουμε την αποφατική θεολογία,που δημιουργεί ένα ολόκληρο πλέγμα ιδεών και εννοιών.

Βασικό κείμενο είναι η Μυστική Θεολογία του Διονυσίου του Αεροπαγίτη όπου σε ένα ακρως ποιητικό κείμενο ο θεός ορίζεται με την βοήθεια περίπου εκατό αρνήσεων.Προσπαθούμε να συλλάβουμε τι δεν είναι ο Θεός.

Στην ίδια νοηματική σειρά του αποφατισμού ανήκει η εννοια του ακτίστου φωτός,που είναι η φιλοσοφική βάση της ορθοδοξης εικονογραφίας που μας έχει δώσει αριστουργήματα που απολαμβάνουμε όλοι.

Οποιος νομίζει οτι αυτες οι ακροβασίες είναι για θεωρία κάνει λάθος.Οσο και αν δεν το καταλαβαίνουμε σκεφτόμαστε με βάση κώδικες που έχουν εχγαραχθεί από την συμβίωση μας με την ορθοδοξία.

Η αποφατική θεολογία,παρεισφρύει στην καθημερινότητα ,χωρίς να το καταλάβουμε.Μόνο που αυτό βεβαίως παίρνει τραγελαφικές διαστάσεις καθώς η αποφατικότητα είναι μέγιστη θεολογική άσκηση,αλλά είναι εξαιρετικά επικύνδυνη για την πολιτική.

Η αποφατικότητα για τον Σταλινισμό και τον Νεοφιλευθερισμό

Δύο κλασσικά παραδείγματα αποφατικής θεολογίας είναι ο Σταλινισμός και ο Νεοφιλελευθερισμός

Και οι δύο όροι είναι κατ’απονομή.Ουδείς ουδέποτε διατύπωσε υπερασπίστηκε και εφάρμοσε με ένα θετικό ,στοχευμένο τρόπο ένα σύνολο ιδεών αρχών που να τα ονόμασε κάπως έτσι.
Ορίζουμε κάτι με μια σειρά αρνήσεων έτσι ώστε αρνητικά να θεμελιώσουμε μια θέση.

Οποιος νομίζει ότι αυτό είναι ασήμαντο κάνει λάθος

Ολη η πολιτική συμβίωση στηρίζεται σε θετικά ενιαία προτάγματα.Μπορεί να μη μας αρέσουν αλλα έτσι ορίζονται από όσους τα προβάλλουν ,και έτσι αποκτουν ιδεολογική νομιμοποίηση.

Σοσιαλιστές,εθνικοσοσιαλιστές,φασίστες,παιδόφιλοι,αρνητές ολοκαυτόματος,σοσιαλδημοκράτες ,εθνικιστές,κομμουνιστές,ισλαμιστές,ακραίοι εβραίοι,οικολόγοι,βγαίνουν φόρα παρτίδα ,και οχι μόνο προωθουν την πλατφόρμα τους,αλλα και την διερευνούν αενάως.

Οποιος δεν γουστάρει τον εθνικισμό,οχι μόνο θα βρεί μια τεράστια ιδεολογική κατάσταση δημοσιοποιημένη που είναι υπηρήφανη για της ιδέες της,αλλα αν είναι περίεργος θα βρεί και φυσικά προσωπα που την διακινούν.Το τι θα κάνει με τις ιδέες ή και τα φυσικά πρόσωπα είναι της επιλογής του.Η φαντασία μας μπορεί να οργιάσει.

Με τον Σταλινισμό και τον Νεοφιλελευθερισμό συμβαίνει το εξής ενδιαφέρον

Οι όροι αποδίδονται κατ’απονομή.Ο Σταλινισμός αποδίδεται στο ΚΚΕ,ο δε Νεοφιλελευθερισμός σε όσους νομίζουμε ότι έχει ευθύνη για τις σημερινές βαρβαρότητες του πλανήτη.

Η ιδεολογική μας συνάφεια με το ΚΚΕ είναι όση της ρεγγας με την σφυρίδα.

Σε ανύποπτο χρόνο όμως έχουμε δημόσια διατυπώσει και τεκμηριώσει πως το ιδεολόγημα περί Σταλινισμού είναι έωλο,υποκριτικό και προσπαθεί να αφοπλίσει οχι το ΚΚΕ ,(το οποίο δεν είναι σταλινικό αφού δεν υπάρχει σταλινισμός) αλλά αυτους που διακινούν το ιδεολόγημα. (πλήρης ανάλυση στο LLS 17/11/08)

Αυτό γίνεται γιατί με την απλοική συμπίεση όλων των πολυπλοκοτήτων που προέκυψαν στην ΕΣΣΔ ,σε μια υποτιθέμενη θετική πρόθεση ενός διακυρηγμένου πολιτικού πλαισίου που αυτοπροσδιορίζεται ως τέτοιο.

Με μια διαφημιστικού τύπου επίκληση ενός μπάρμπα με μουστάκια στον οποίο ατομικά αποδίδονται τα πάντα,οι διακινητές της μπαρούφας του σταλινισμού,δραπετεύουν απο την πίσω πόρτα και μπορούν να συνεχίσουν τεμπέλικα στην διερεύνηση ενός σοσιαλισμού του κεντρικού προγραμματισμού χωρίς Στάλιν.Την νύφη τελικα πληρώνει το ΚΚΕ ,που μάλλον είναι πιο έντιμο προς τις αφετηρίες του.

Σταλινισμός που κανένας δεν διατύπωσε θετικά και υπερασπίστηκε εκ των προτέρων,δεν υπάρχει sorry.Φασισμός υπάρχει,εθνοφυλετισμός υπάρχει,δικαίωμα στην παιδοφιλία υπάρχει.Σταλινισμός είναι κατ’απονομή και αποτελεί το λιγώτερο αποτέλεσμα πνευματικής οκνηρίας.

Τα ίδια ισχύουν και για τον νεοφιλελευθερισμό

Ο όρος είναι ταυτολογικός και χαζός.Ονομάζεται νεοφιλελευθερισμός η βαρβαρότητα του σήμερα,την οποία μάλιστα θεωρούμε ότι εχει γενετική σχέση με τον φιλελευθερισμό.....

Δηλαδή οι διάφοροι υπερκαπιταλιστές,κλεπτοκράτες,ισχυροί,συντηρητικοί,που όρισαν τις τύχες του κόσμου την τελευταία εικοσαετία,δεν μπορούσαν να έχουν μια θετική συνεκτική θεωρία για το σήμερα,να τα σκάσουν σε δέκα ακαδημαικόυς ρε φίλε (σιγά τα ωά,εδω οι νομπελίστες τα παίρνουνε),και επέβαλλαν τον νεοφιλελευθερισμό ως δια μαγείας.Οι μόνοι που το πήραν είδηση είναι μερικοί διανοούμενοι.

Ψαχνω στο Amazon που διακινεί μερικά εκατομμύρια τίτλους τον χρόνο,να βρω κανένα Handbook for neoliberalism , In support of neoliberalism ,Neoliberal economics,Do it yourself neoliberalism αλλα τζίφος.Εχει χαλάσει το παγκόσμιο software.

Εκείνο που με τσαντίζει είναι οτι η παγκόσμια ορολογία έχει μερικούς θαυμάσιους και σαφείς όρους.Ρε φίλε είσαι κατά των εμπορευματικών σχεσεων βαλτα με τον καπιταλισμό.τι σου φταίει ο φιλελευθερισμός;Δεν σου αρέσει η παγκοσμιοποίηση ,το ανοιγμα συνόρων για ανθρωπους προιόντα κεφάλαια,βαλτα με την παγκοσμιοποίηση.Τι τα βάζεις με κάτι που κανένας δεν αυτοορίζεται έτσι.

Τι φοβάσαι το political correct;

Μήπως κατα βάθος δεν γουστάρουμε ουτε καν τον φιλελευθερισμό,ή καλυτερα βαριόμαστε να λύσουμε το puzzle οτι σοσιαλισμός είναι εξ’ορισμου φιλελευθερος,και από την βαρεμάρα μας πεταμε μια επτασύλλαβη λέξη για να γεμίσει το στόμα μας.

Ειδικά στον νεοφιλελευθερισμό ισχύει μάλλον η οκνηρία.

Γιατί αναζητάται για τις βαρβαρότητες του σήμερα μια κεντρική συνεκτική υλοποιημένη θεωρία,που αν κάποιοι είχαν θετικά προβάλει,τα προβλήματα μας θα λυθούν αυτομάτως.Τα βάζουμε μαζύ τους και ξεμπερδεύουμε

Αν τωρα για τις κραυγαλέες ανισότητες τις ανεργίες,τους άστεγους,τους outsiders ,φταίνει ενα πολύπλοκο πλέγμα δράσεων ,απόψεων,συμφερόντων ,αντιθέσεων το οποίο ίσως έχει ρίζα και σε αδικαιολόγητες απορρυθμίσεις,και αδικαιολόγητες υπερρυθμίσεις,τότε τα πράγματα είναι πολύ πιο επίπονα,πιο βασανιστικά και πιο χρονοβόρα.

Αλλά είπαμε στην Ελλάδα της Ορθοδοξίας η πολιτική θεολογία είναι αποφατική.Δεν μπορεί να ορίσει θετικά τίποτα απολύτως.

Α ρε Μαξιμε Ομολογητή που να ήξερες οτι χωρίς να σε διάβασε κανείς ,σε αφομοιώσαμε όλοι τόσο εύκολα.

Info

Για την αποφατική θεολογία
Χ.Γιανναρα :Χαιντεγγερ και Αεροπαγίτης.Δομός 1988
Σ.Ραμφος :Μαρτυρια και Γραμμα.Αρμός 2002
Νεα Αριστερά και θεολογία
A.Negri :The Savage Anomaly 1991
A.Kotsko :Zizek and Theology 2008
S.Zizek :The puppet and the Dwarf:The perverse Core of Christianity
Πολιτική Θεολογία
Carl Schmitt :Political theology 1985

Monday, November 17, 2008

Ο κρυμμένος Σταλινισμός του Αντισταλινισμού


Ο Σταλινικός τρόμος του 1930 ήταν ανθρωπιστικός.H προσκόλληση του σε ένα «ανθρωπιστικό» πυρήνα δεν ήταν αυτό που περιόρισε τον τρόμο ,αντιθέτως ήταν αυτό που τον διατήρησε.σ.214

Οι κοινότοπες κατηγορίες κατά του Στάλιν πρυοποθέτουν δυο προυποθέσεις:(1) ηταν ενας κυνικός που γνωριζε πολύ καλα που προχωρούσαν τα πραγματα (δηλαδή οτι οι κατηγορούμενοι στις δίκες παρωδίες ήταν πραγματικά αθώοι) και (2) ότι έκανε ήταν κάτω από τον απόλυτο έλεγχο του.Κι’όμως αρχεία τα οποία έγιναν διαθέσιμα προσφατα,δείχνουν την ακριβώς αντίθετη κατέυθυνση. σ.226

S.Zizek “Stalinism Revisited” στο “In defence of lost causes”

Τελικά η ανάλυση του ΚΚΕ για τις αλλαγές του 89 και την ιστορία του υπαρκτού δεν ήταν αποκαλυπτική για τις ιδεολογικές συντεταγμένες του κόμματος αυτού,αλλα για ένα τόξο πολιτικών δυνάμεων που ετερόκλητα σωρεύονται πίσω από την πλατφόρμα ενός «αντισταλινισμού».Δυστυχώς δεν λείπουν από το χώρο αυτό αυθεντικές αριστερές δυνάμεις.

Ποιο είναι ακριβώς το θέμα

1.-Το ΚΚΕ αναλύοντας όχι τον Στάλιν,αλλά τις αλλαγές του 89,καταλήγει σε μια πολιτική εκτίμηση,σύμφωνα με την οποία,η ρίζα των αλλαγών αυτών ευρίσκεται η αλλαγή πολιτικής που συμβολικα και ιστορικά συμπίπτει με την καθαίρεση του Σταλιν.Για όποιον καλόπιστο αναγνώστη το ΚΚΕ δεν κάνει καμιά βουτιά στο παρελθον,για να ανασύρει ένα ιστορικό ζήτημα,αλλά στην ανάλυση του ο Στάλιν παίζει κεντρικό ρόλο σε σχέση για τα μετά 30 έτη αποτελέσματα.Από ότι φαίνεται ενω δεν αναδικνύει σε βάθος τα πραγματικά γεγονότα των δικών ,εξοριών,βιαιοτήτων, δεν τα δικαιολογεί ,αλλα τα εντάσει σε μια πολιτική προβληματική.
Κατα την γνώμη μας το ΚΚΕ ,παρουσιάζει μια λογικοφανή εκδοχή η οποία όμως χάνει κύρος απο την ατελέστατη αυτοκριτική του κατα την περίοδο Γκορμπατσώφ.Το ΚΚΕ έχοντας «εργολαβικά» αναλάβει την υπερασπιση του ΚΚΣΕ,δεκάδες χρόνια, δεν παρουσιάζει καμία πειστική εξήγηση για την ύστερη απόσταση του,και επομένως δεν μπορεί ευκολα να μας πείσει για μια κριτική στάση σε όλη την περίοδο που αναλύει.Το ΚΚΕ δεν μπορεί ηθικά να κατηγορηθεί για συμπορευση με το ΚΚΣΕ από κανένα μέχρι το 89,αλλά η μανιχαική συμπεριφορά του προς τον Γκορμπατσωφ είναι απόλυτα αιωρούμενη.
2.-Η πολιτική όμως κρίση του ΚΚΕ για τον Στάλιν,δημιουργεί ένα ανακλαστικό «αντισταλινισμού» το οποίο παίρνει την εξής μοφή.

«Σε ένα μαρξιστικό επαναστατικό κόμμα,ένας αδίστακτος τύπος ονόματι Ιωσηφ,αναλαμβάνει την εξουσία ,και συνειδητά ως πολιτική πλατφόρμα δημιουργει ένα τερατώδες κράτος, το οποίο φυλακίζει σκοτώνει αντιπάλους,σε αντίθεση με τις προφανείς ιδεολογικές και καταστατικές συντεταγμένες».Στην πιο πολιτική του έκφραση το θεώρημα υιοθετεί απολύτως την εκδοχή Τρότσκι ,(δηλαδή την λανθασμένη επιλογή σοσιαλισμός σε μια χώρα) όπου εκεί βέβαια όμως δεν μπορεί να αποδεχθεί λογικά όλο το εύρος των αγριοτήτων.

Καταλογίζεται δηλαδή στο ΚΚΕ,η ανευ όρων υιθέτηση αυτής της πλατφόρμας,και αυτονόητα καταχωρείται ως σταλινικό.

Με απλά λογια το ΚΚΕ ,χρησιμοποιεί την έννοια «Στάλιν» ως κεντρικό εργαλείο για μια εξήγηση της ιστορίας του υπαρκτού και οι αντίπαλοι διαστέλουν τον Σταλιν ως «Σταλινισμό» ,αυτόματα δε χρεώνουν και το ΚΚΕ για όλα, έως και για τις δίκες της Μόσχας.Για να το πούμε απλά, αναλύουμε ένα αγώνα ποδοσφαίρου με διαιτησία για κλάματα,το ΚΚΕ έχει να πει διάφορα για τον διαιτητή με πολλές δικαιολογίες και οι αντίπαλοι του του χρεώνουν όλη την «παράγκα».Οι αντισταλινικοί είναι off side.

Ακόμη οι αντισταλινικοί,διαπράττουν και ένα άλλο σφάλμα.Αποδέχονται από την ανάποδη την βεντάλια επιχειρημάτων που αναφέρονται στον αυταρχισμό του προσώπου.Ως εάν με ένα άλλο πρόσωπο ,ηπιότερων ή διαλλακτικώτερων προδιαγραφων.κάτι θα είχε αλλάξει.Δηλαδή μια απόδοχή του στερεότυπου της κατασκευασμένης απόλυτης δικτατορίας,στην οποία τελικά δεν αντιπροσωπεύονται πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις και όλα ανάγονται σε προσωπικές διαμάχες.

Προφανώς ως ιστολόγοι δεν μπορούμε να προσφέρουμε μια πλήρη ανάλυση του τι και πως.

Θα βασιστούμε όμως σε δύο κείμενα που τροφοδοτούν ερωτήματα,και διερύνουν την συζήτηση.

Στο τελευταίο βιβλίο του ο Zizek αφιερώνει ένα ολόκληρο κεφάλαιο με τον τίτλο Stalin revisited όπου με τον δικό του παλινδρομικό τρόπο ,προσπαθεί να οριοθετήσει το θέμα γύρω από τα εξής ερωτήματα.

-Μήπως τελικα η περίοδος Στάλιν δεν είναι μια ακραία εκδοχή ενος ανθρωπιστικού ορθολογικού «κονστρουβιστικού» προγράμματος,η τραγωδία της δεν σηματοδοτεί παρά την ανεπάρκεια ολόκληρου του διαφωτιστικού οικοδόμηματος;
-Πως είναι δυνατόν να κατηγορηθεί ο Στάλιν,όταν όλα τα στοιχεία απόδεικνύουν ότι εντός του πλαίσιου αρχων,προυποθέσεων,πληροφοριών της ΕΣΣΔ, έχει δίκιο;Μήπως τελικά είναι και αυτός θυμα θύτης ενος ιδεολογικοκοινωνικού παραδείγματος,εντός του οποίου οι αποφάσεις του έχουν έρμα;
-Μήπως τελικά υπερτιμάται ο Στάλιν ως κεντρική φιγούρα (προσκομίζονται και στοιχεία) και πρόκειται για συστημικό λάθος με σωρεία φυσικών και ηθικών αυτουργών;Μήπως δηλαδή ο Στάλιν είναι καραμέλα;

Ενα αλλο κείμενο που τροφδοτεί σκέψεις είναι «Τα φαντασματα του Μαρξ» του Derridas.

Εκεί διατυπώνεται ανοικτά η υπόθεση εργασίας ότι τα πάντα οργανώνονται από ένα συγκεκριμμένο Μαρξισμό (ως γνωστόν ο Ντεριντα κινείται διανούμενος στην ύπαρξη Μαρξισμών) και άρα μπορούμε να αποτιμήσουμε αυτόν το σώμα σκέψης ως τερατογέννησης.Στον τόμο δε Ghostly Demarcations:a symposium on Derrida’s spectres on Marx,το θέμα αναλύεται διεξοδικά.

Το τι έγινε από το 17 ως το 89 στην ΕΣΣΔ δεν είναι απλό.

Το ΚΚΕ κάνει λάθος που το ξεπερνάει με 20 χρόνια καθυστέρηση,αλλα και οι ενδοαριστεροί αντίμαχοι του κάνουν ένα μεγαλύτερο.Τροφοδοτουν μια γενικευμένη αντισταλινολογία που δεν οδηγεί πουθενά.
Κλικ στον τίτλο η απόφαση του ΚΚΕ










Monday, October 27, 2008

Υπόθεση Σταλιν.Ο Μοντέρνος και μεταμοντέρνος πολιτικός λόγος του ΚΚΕ



Και ξαφνικά η Αριστερά γυρίζει καμιά πενήντα χρόνια πίσω και συζητά για τον Στάλιν.Αφορμή οι θέσεις του ΚΚΕ ,για την ανάλυση των συμβάντων του «υπαρκτού» που ορίζουν ως κομβικό σημείο των εξελίξεων την αποχώρηση του Στάλιν από το προσκήνιο.

Εχουμε από καιρό την πεποίθηση ότι το ΚΚΕ εμφανίζει μια εντυπωσιακή αντοχή,που σχετίζεται με την ικανότητα αυτού του κόμματος να εκπροσωπεί πολιτικά αλλά και αισθητικά με ένα αυθεντικό «εμπειρικό» αδιαμεσολάβητο τρόπο.Σε αντίθεση με τον πιο διανοητικό και εκλεπτισμένο λόγο του Συριζα,που αναφέρεται (από ότι δείχνουν οι μετρήσεις) σε άλλες μερίδες της μισθωτής εργασίας,το ΚΚΕ κυρίως λόγω της εκπληκτικής Παπαρήγα,έχει ένα λιτό σαφή αλλά όχι μονοκόματο λόγο.Οι ελιγμοί δεν λείπουν από το ΚΚΕ,τουναντίον έχει τρομερή ευελιξία ,που πιθανόν υποκρύπτεται από την λαικότροπη απλη ρητορία.

Η επαναφορά του ζητήματος Στάλιν και ο τρόπος με τον οποίο αυτό γίνεται είναι άλλη μια απόδειξη του πολιτικού ενστίκτου αυτού του κόμματος.

Είναι σαφές ότι η υπόθεση αυτή έχει μια διπλή λειτουργία

Κατ’αρχάς ως ζήτημα «ζωής» για την ιστορικότητα του κόσμου του ΚΚΕ,όπου αναζητείται μια λογική εξήγηση των φαινομένων του 89,σε συνάρτηση με όλη την ιστορία του κομμουνιστικού κινήματος.Πρόκειται για εσωτερικό ζήτημα ουσιαστικής αυτοσεινηδησίας και ενδοσκόπησης ,βιωματικού και όχι φιλολογικού χαρακτήρα ,καθώς για την υπεράσπιση του «σοσιαλισμού» η αριστερά έχει καταθέσει ζωές, και προσωπικές θυσίες.Ανθρωποι και όχι αριθμοί πήγαν φυλακή,εξορίστικαν απομονώθηκαν ,πόνεσαν.

Ερχεται το ΚΚΕ με είκοσι χρόνια καθυστέρηση και διατυπώνει μια συνεκτική θεωρία για τα γεγονότα.Θεωρώ ότι στην προσπάθεια του το ΚΚΕ να παρουσιάσει μια αδρή γραμμική ανάλυση, επιλέγει την κεντρικοποίηση του φαινομένου Στάλιν όχι σαν περιεχόμενο ,αλλά σαν σημείο κορύφωσης του δράματος .Το ΚΚΕ εντίμως και με συνέπεια αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα μέσα από μια αδρότητα μια καθαρότητα χρωμάτων και εικόνων,και στον πίνακα αυτό ζητάει μια κεντρική φιγούρα.Και την βρίσκει στον Στάλιν.

Μεταξύ μας η θεωρία αυτή έχει τα θεμέλια της.Το ισχυρότερο επχείρημα είναι η αδιαμφισβήτητη ανάπτυξη και ενδυνάμωση της ΕΣΣΔ μέχρι το 1950,σε ρυθμούς αδιανόητους για την εποχή.Η υπόθεση εργασίας ότι η αχανής αυτή χώρα μπορούσε να αναδιοργανωθεί περνώντας σε μια άλλη φάση ανάπτυξης όντας σε μια ζοφερή «σταλινική» καταπιεστική δομή δεν στέκει.Το εγχείρημα Σταλιν έχει εγγενή στοιχεία μοντερνισμού,πολιτικής συναίνεσης και γι’αυτό πετυχαίνει.

Μεχρι εδώ όμως.Η εγγενής αδυναμία του ΚΚΕ να απεμπλακεί από μια μαρξιστική οπτική τύπου «ακαδημίας της ΕΣΣΔ» και να αναζητήσει μια πολλαπλή και πολυπρισματική ανάλυση του φαινομένου,το εμποδίζει να ορίσει τις περιφειακές και ασύμπτωτες συντεταγμένες ,και το οδηγεί αναγκαστικά σχεδόν νομοτελειακά στην αναζήτηση του «κόμβου»

Με λίγα λόγια το ΚΚΕ έχει δίκιο ,διηγούμενο μια πολιτική ιστορία,αλλά έχει κάνει το λάθος πριν,προσπαθώντας την αφήγηση με το «μια φορά και ένα καιρό»

Η απόδοση στο ΚΚΕ ενός «ολοκληρωτικού Σταλινισμού» είναι άστοχη,υποβολιμαία και με πολιτικά κίνητρα συγκυρίας.Το ΚΚΕ δεν είναι σταλινικό ,σε καμία περίπτωση (έστω και να κάποιοι εντος το θέλουν) .Το ΚΚΕ είναι λαικό ελληνικό κόμμα και διαλέγεται με την κοινωνία μέσα από τους ρυθμούς και δρόμους του αδρού ρεμπέτικου,και του δημοτικού παραμυθιού.Η αδρότητα ορίζει τον Σταλιν.

Η ανάλυση του ΚΚΕ δεν είναι σε καμία περίπτωση εξ’ορισμού απορριπτέα,είναι μια από τις πολλές λογικοφανείς εκδοχές.

Στο σημείο αυτό αρχίζει και ο αναπάντεχος μεταμοντερνισμός του κόμματος αυτού.

Η επιλογή Στάλιν το 2008, οταν απευθύνεται οχι στο εσωτερικο του ,αλλα στην κοινωνία έχει ένα χαρακτήρα διαγώνιου χιούμορ,αφαιρετικής διαφήμησης λεπτεπίλεπτης ειρωνίας.

Τι είναι ο Στάλιν το 2008 σαν πρόσληψη στην δρώσσα πραγματικότητα;

Κατ’αρχάς είναι η ηρωίδα του τελευταίου Indiana Jones ,που με απ’ευθείας εντολή του κλέβει τα απόρρητα όπλα στην Νεβάδα.
Είναι ακόμη μια εκπληκτική βουκολική φιγούρα ,που παραπέμπει στον χωρικό που πάει στον Χαρδαβέλλα για να παραπονεθεί ότι έχασε τα λεφτά της επιχορήγησης στο καζίνο της Ξανθης.
Ο Στάλιν σαν φιγούρα παραπέμπει σε ένα αστερισμό γκροτέσκο,κυνικό,παράδοξο.
Περίπου ο Κρίστοφερ Λη της πολιτικής .
Μπορούμε να ορίσουμε το ίδιο για τον Χίτλερ.Ούτε μια στο τετράκις εκατομμύριο!

Αρα η επιλογή Στάλιν ,από πλευράς ΚΚΕ έχει και μια διάσταση επέμβασης στις πιο σύγχρονες πλευρές της δημοσιότητας.Είναι ο απόλυτος πολιτικός μεταμοντερνισμός.

Μωρέ δε παει να πληρώσουν οι άλλοι τους διαφημιστές ,έρχεται η Αλέκα και οι σύντροφοι και τα καταφέρνουν με ένα σμπαρο δυο τρυγώνια.
Κάθαρση και δημοσιότητα.