Ποιός μετέχει στο Ιερό και οι ψήφοι του Ζουράρη

 

 

Στη  διαπραγμάτευση των κοινών ζητημάτων αριστεράς και θεολογίας υπάρχουν πολλές οπτικές.

Επικρατούν οι κοινωνικές αναλύσεις όπου το επίδικο είναι να αναδειχθούν οι κοινές αξίες εκκλησίας και αριστεράς: κλασσικά θέματα η θεολογία της απελευθέρωσης, η ιεραποστολική αλληλεγγύη κλπ. Στο κλίμα αυτό έγινε και το συνέδριο στην Θεσσαλονίκη .

Μια άλλη σειρά αναλύσεων , προέρχεται από τον κλασσικό φιλελεύθερο χώρο όπου το επίδικο είναι ότι η κομμουνιστική ουτοπία έχει θρησκευτική προέλευση και επομένως οδηγεί σε ιδεοληψίες, τυρανίες κλπ.

Μετά όμως από τον Καρλ Σμιτ η διαπραγμάτευση είναι ευρύτερη. Εκκινώντας από τη βασική θέση πως όλες οι έννοιες της πολιτικής είναι προέκταση εννοιών της θεολογίας, γίνεται μια ανάλυση σε ένα βαθύτερο επίπεδο. Εδώ δεν αναδεικνύεται το ζήτημα των κοινωνικών αξιών, ούτε η έννοια της ουτοπίας, αλλά η ουσιαστική ισομορφία των εννοιολογικών αρχιτεκτονημάτων πολιτικής και θεολογίας. Συμβατικές σηματοδοτήσεις της πολιτικής φιλοσοφίας , πχ η κυριαρχία, η επανάσταση αντιστοιχίζονται με ισοδύναμες της θεολογίας. Σύμφωνα με τον Κ.Σμιτ δεν είναι η αριστερή ουτοπία που αναδύει μια θεολογία, αλλά ολόκληρο το φιλελεύθερο κοσμικό  πολιτικό οικοδόμημα , αυτοκατανοείται ως ορθολογικό , αλλά ουσιαστικά δεσμεύεται από θεολογικού τύπου όρια. Το απώτατο αυτό όριο είναι η κυριαρχία η οποία αντιστοιχεί στην Θεϊκή κυριαρχία. Το project του Σμιτ έχει την αντιδημοκρατική του ανάγνωση: αν το όριο είναι η κρατική κυριαρχία τότε η δημοκρατική ή μη νομιμοποίηση είναι δευτερεύουσα.

Αυτή την επιστημολογική  κατεύθυνση ακολουθεί ο G.Agamben ,ο οποίος πραγματοποιεί μια μοναδικού εύρους ιστορική έρευνα , με αυθεντικά πρωτόγεννη ευρήματα. Ο G.Agamben αποκαλύπτει ποιες άλλες θεμελιακές συντεταγμένες της μοντέρνας πολιτικής έχουν θρησκευτικό υπόβαθρο , και δεν επιβιώνουν απλώς, αλλά ουσιαστικά επικαθορίζουν τα όρια της πολιτικής και της εννοιολόγησης της.Homo Sacer, Iustitium είναι τα πολιτικοθεολογικά μοτίβα με τα οποία ο GA μπορεί "διαβάσει" την τρέχουσα συγκυρία. Ανεξάρτητα από τις ενστάσεις για το έργο αυτό, είναι σαφές ότι ανοίγει νέους δρόμους. Στο τελευταίο μεγάλο έργο του “The Kingdom and the Glory” (Πηγή) προχωρεί ένα ακόμη βήμα περαιτέρω: Δεν είναι μόνο η πολιτική θεολογία , αλλά και η οικονομία είναι μια θεολογία με μια ενδιαφέρουσα γενεαλογία. Το θεολογικό σχήμα της Τριαδικότητας "στερεώνεται"  δανειζόμενη την αριστοτελική έννοια  της οικονομίας, αλλά όταν η οικονομία γίνεται μοντέρνα επιστήμη δανείζεται από την Θεολογία την Οικονομία χωρίς την Αγία Τριάδα. Συμπτωματικά το πρώτο συνέδριο Οικονομικής Θεολογίας , βασισμένο κυρίως στο “The Kingdom and the Glory” γίνεται σε ένα μήνα στη Ρώμη. (πηγή)

Η μικρή εισαγωγή γίνεται για να σημειωθεί κατ' αρχάς η μοναδική επικαιρότητα της πολιτικής θεολογίας, η διεισδυτικότητα της. Ταυτόχρονα πρέπει να στοιχειοθετηθεί με ακρίβεια χωρίς συγχύσεις το επίπεδο, το επίδικο και η οπτική της κριτικής που ακολουθεί.

Δημοσιεύθηκε στη Αυγή της Κυριακής ένα επίκαιρο κείμενο Πολιτικής Θεολογίας. Το κείμενο υπογράφεται από το Α.Μπαλτά και είναι ευπρόσδεκτο τεκμήριο μιας τακτοποίησης των σχέσεων αριστεράς και ιερού, πέραν του γνωστού ζητήματος των κοινών αξιών και πρακτικών (αλληλεγγύη, πρωτείο του ανθρώπου κλπ). (πηγή). Η βασική θέση του κειμένου συμπεραίνεται ως εξής:

• H Αριστερά μετέχει πλήρως στο Iερό. Πρόχειρες αποδείξεις: Το δέος απέναντι στους μάρτυρές της. Η ιερουργία που συνιστά το Άξιον Εστί. Το τέμπλο που ζωγράφισε ο Κατζουράκης. Απόδειξη, ακόμη, η κατανυκτική συμμετοχή πολλών αριστερών στην περιφορά του Επιταφίου ή στη λειτουργία της Ανάστασης. Στα καθ΄ ημάς ανάσταση και επανάσταση συνδέονται. Η επανάσταση δεν είναι περιστροφή (revolution). Είναι εκ νέου στάση, εκ νέου έγερση. Όπου στάση είναι διακοπή του χρόνου, είναι όρθωση αναστήματος - αλλά και εξέγερση. Εξέγερση είναι έγερση που απευθύνεται. Που αναλαμβάνει την ευθύνη της. Για μας επανάσταση είναι επί και ανάσταση. Ανάσταση επί τούτω .Καλή Ανάσταση παντού. Αφού στο δικό μας Πάσχα δεν μετέχουν μόνον οι ορθόδοξοι. Ούτε μόνον οι αριστεροί.

Ο ΑΜ κάνει μια ατυχή εννοιολογική ταύτιση Αριστεράς και Αριστερών. Ενώ ορθότατα με ενάργεια περιγράφει το Ιερό, ως προσωπικό  βίωμα , ως απώτατο  όριο (1) κατόπιν  διατυπώνει «το αίσθημα του ιερού είναι καθολικό». Τότε η γνωμάτευση "Η Αριστερά μετέχει του Ιερού" γίνεται αυτονόητη γιατί όλα τα υποσύνολα του καθολικού μετέχουν του ιερού, πχ οι ποδοσφαιρικές ομάδες, οι σύλλογοι ιππασίας .κλπ Ωστόσο αυτό είναι μια προφανής ιδεολογική υπαναχώρηση προς την προνεωτερικότητα. Αν ακολουθήσουμε τη σκέψη του ΣΜ τότε και η κεντροαριστερά, η φιλελεύθερη δεξιά, η ναζιστική δεξιά κλπ ο μετέχουν του Ιερού και η κόλαση της πολιτικής αγιοσύνης είναι ανοικτή. Το γεγονός ότι η πλειοψηφία των ανθρώπων «έχει αίσθημα του ιερού» αυτό δεν σημαίνει ότι και οι συλλογικότητες τους, εκούσιες ή ακούσιες μετέχουν σε Ιερά. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ομοίως η Αριστερά μετέχει στο Ορεκτικό, το Υπνικό, το Ηδονικό κλπ.

Καμία πολιτική παράταξη της Αριστεράς δεν μετέχει  κανενός Ιερού. Στο Ιερό μετέχουν πρόσωπα, υποκείμενα. Νομίζουν ότι συμμετέχουν μόνο οι παγανιστικές κοινότητες της ακροδεξιάς οι Τζιχαντιστές κλπ κλπ .Όσο για τις αποδείξεις για την «μετοχή της Αριστεράς στο Ιερό» αυτές είναι πολύ περίεργες:

• Δέος προς τους μάρτυρες του (τον Λεωνίδα)  μπορεί να  έχει και ο Κασιδιάρης.
• Ιερουργία , όπως αναφέρεται , είναι και η συναυλίες του Καιάδα για τους μυημένους στο Satan Rock.
• Όσο για τους αριστερούς στον επιτάφιο , ας τους ρε αδελφέ μόνους τους να τα βρουν , θα τους δώσουμε και ιδεολογικό laisser faire ;

Η ευγενής πρόθεση του ΑΜ είναι διακριτή.

Προσπαθεί να οργανώσει ένα  πολιτικοθεολογικό στοχασμό για τη συγκυρία. Κάνοντας όμως ένα τέτοιο σφάλμα, δηλαδή να κοινωνικοποιεί το ατομικό βίωμα ως μηχανική αθροιστική διεργασία, κατασκευάζει μια ιερουργούσα αριστερά, την οποία μόνο ποιητική αδεία μπορούμε να σκεφτούμε. Κάτι ξέρουν και οι θρησκείες που αποδέχονται τις ιερές κοινότητες μόνο  με την διαμεσολάβηση, ιερέων, τελετών κλπ. Τέλος η Γιανναρικής τεχνοτροπίας υπόμνηση ότι η επανάσταση δεν είναι περιστροφή αποτελεί άλλη μια περίεργη διατύπωση. Και εδώ η προσωπική χριστιανική «ανάσταση» γίνεται κοινωνική συλλογική. Μάλιστα φαίνεται να έχει το αληθές περιεχόμενο της μόνο στα «καθ’ ημάς».

Είπαμε η πολιτική θεολογία είναι ερεθιστική, αλλά από αυτό μέχρι την «καθ’ ημάς» επανάσταση η απόσταση είναι μεγάλη. Εκτός και αν μας χρειάζονται και οι ψήφοι του Ζουράρη…..

(1)Η διατύπωση του ΑΜ για το Ιερό, είναι  πανομοιότυπη  με τις διατυπώσεις των ορθόδοξων θεολόγων που γοητεύτηκαν από τον πρώιμο Wittgenstein και τον διάβασαν ως θεολογία:To άρρητο του Tractatus είναι τελικά το ιερό επέκεινα. (Ζ.Λορεντζάτος Δευκαλίων 1972 για το Tractatus)

Foto:Pina Bausch -Πηγή

Πολιτική Θεολογία

Πολιτική θεολογίαΟ γερμανός συνταγματολόγος Καρλ Σμιτ δημοσίευσε το 1922 ένα μικρό δοκίμιο με τίτλο Πολιτική Θεολογία.Σε αυτό ο συντηρητικός αυτός καθηγητής διατυπώνει την θέση οτι όλες οι έννοιες της συγχρονης πολιτικής επιστήμης για το κράτος προέρχονται από την θεολογία.Προσοχή δεν αναφέρεται στην θρησκεία αλλα στην θεολογία ,στην διανοητική διερεύνιση των περι τον θεό.

Παραδείγματα η έννοια της κρατικής κυριαρχίας προέρχεται από την σύλληψη του παντοδύναμου θεού,η έννοια του κράτους εκτάτου ανάγκης από την έννοια του θαύματος κλπΟ Κ.Σμιτ μαζί με αλλους υπερσυντηριτικούς διανοούμενους έχει μια ειδική μεταχείριση.Η οξύνοια τους υπερτερεί του πολιτικού προσανατολισμού τους και πολλές θεωρίες τους γίνονται αντικείμενο επεξεργασίας από την αριστερά.Η ριζική κριτική του Σμιτ για την φιλελευθερη δημοκρατία (ό ίδιος υπηρξε μέλος των Ναζι) τον καθιστουν επίκαιρο (βλ.C.Mouffe On the political),η δε θεωρία του για την έννοια φίλου – εχθρου επεκτάθηκε από τον Π.Κονδύλη σε μια γενικευμένη ανθρωπολογία.

Η ανάλυση της πολιτικής θεολογίας ,γίνεται εξαιρετικά επίκαιρη.Δεν είναι αλλωστε τυχαία η θεμελιακή σχεδόν ιστορική διείσδυση του A.Negri στον Spinoza,ο οποίος θεμελιώνει μια θεολογία της παρουσίας ,της διαχυμένης θεότητας εντός της φύσης.Η θεολογία του Σπινόζα παραπέμπει απ’ευθείας στην κοινωνική αυτοδιαχείριση ,στην πολιτική αυτονόμηση ,στην ρευστή ελευθεριακότητα.

Περιδιαβάζοντας μερικές ρουτίνες της δημοσιότητας δεν μπορεί παρα να σκεφτεί κανείς πως η Ορθόδοξη θεολογία ,έχει εξ’ίσου διαμορφώσει τις πολιτικές έννοιες της δημοσιότητας στην νεοελληνική κοινωνία.

Η θεολογία της ανατολής

Εισαγωγικά ξεκαθαρίζουμε πως άλλο είναι η θρησκεία και άλλο η θεολογία.Το ότι η Νεοελληνική Εκκλησία λειτουργώντας εντός του κράτους αποτελεί θεσμό και μηχανισμό κοινωνικής οπισθοδρόμησης το θεωρούμε αυταπόδεικτο

Ωστόσο η θεολογία της ανατολής αποτελεί ένα εξαιρετικό πνευματικό επίτευγμα που συνεχίζει να εξελίσσεται.Η κρατική προσκόλληση ανάμεσα στα άλλα δεινά,λειτούργησε ως αναστολή μιας δημιουργικής κατανόησης της θεολογίας,που ταυτίζεται με τις θρησκευτικές διαστροφές τύπου Βατοπεδίου,μεταφοράς διαφόρων φλογών κλπ κλπ.Ακόμη η υστερική παρουσία διαφόρων Παπαθεμελήδων,Ζουράρηδων και η μανιακή δημοσιολογία του Γιανναρά,λειτουργούν προσδίδουν στην ορθοδοξία ,χαρακτηριστικά γραφικότητας.
Ωστόσο η διερεύνιση της θεολογίας,ως υπόστρωμμα μιας πολιτικής αναδιατύπωσης,είναι γόνιμη και γίνεται απο την αριστερά

Αναφέραμε την εργασία του Negri για τον Σπινόζα,το απόσπασμα απο το Multitude που μεταφράσαμε ,για την σχέση εικονολατρίας φαντασιακής οργάνωσης της εξέγερσης (η μετάφραση εδω).Ακόμη και η ενασχόληση του Ζιζεκ με τον χριστιανισμό και τον συμβολικό κόσμο του,του Deridda με τον Ιουδαισμό,ως διερεύνιση ενός πολικτικού στοχασμού,δείχνουν τον δρόμο μιας γόνιμης διείσδυσης στην θεολογία.

Η αποφατικότητα ως πολιτική μεθοδολογία

Μια από τις θεμελιώδεις διαφορές της ανατολικής απο την δυτική θεολογία ,είναι η αποφατικότητα.Πρόκειται για τον ορισμό του θεού ,μέσα από αρνητικές αποφάνσεις,καθως στην ορθόδοξη θεολογία ο θεός δεν ορίζεται ως οντότητα που συλλαμβάνεται ορθολογικά,αλλά ως υπερνοητικό «Είναι».Στην ανατολική παράδωση ορίζεται με μια γνωσιακή διαδικασία που δεν είναι ανορθολογική ,ουτε ατομικός μυστικισμός.Δεν είναι εντός των δυνατοτήτων μας να εκλαικέυσουμε την αποφατική θεολογία,που δημιουργεί ένα ολόκληρο πλέγμα ιδεών και εννοιών.

Βασικό κείμενο είναι η Μυστική Θεολογία του Διονυσίου του Αεροπαγίτη όπου σε ένα ακρως ποιητικό κείμενο ο θεός ορίζεται με την βοήθεια περίπου εκατό αρνήσεων.Προσπαθούμε να συλλάβουμε τι δεν είναι ο Θεός.

Στην ίδια νοηματική σειρά του αποφατισμού ανήκει η εννοια του ακτίστου φωτός,που είναι η φιλοσοφική βάση της ορθοδοξης εικονογραφίας που μας έχει δώσει αριστουργήματα που απολαμβάνουμε όλοι.

Οποιος νομίζει οτι αυτες οι ακροβασίες είναι για θεωρία κάνει λάθος.Οσο και αν δεν το καταλαβαίνουμε σκεφτόμαστε με βάση κώδικες που έχουν εχγαραχθεί από την συμβίωση μας με την ορθοδοξία.

Η αποφατική θεολογία,παρεισφρύει στην καθημερινότητα ,χωρίς να το καταλάβουμε.Μόνο που αυτό βεβαίως παίρνει τραγελαφικές διαστάσεις καθώς η αποφατικότητα είναι μέγιστη θεολογική άσκηση,αλλά είναι εξαιρετικά επικύνδυνη για την πολιτική.

Η αποφατικότητα για τον Σταλινισμό και τον Νεοφιλευθερισμό

Δύο κλασσικά παραδείγματα αποφατικής θεολογίας είναι ο Σταλινισμός και ο Νεοφιλελευθερισμός

Και οι δύο όροι είναι κατ’απονομή.Ουδείς ουδέποτε διατύπωσε υπερασπίστηκε και εφάρμοσε με ένα θετικό ,στοχευμένο τρόπο ένα σύνολο ιδεών αρχών που να τα ονόμασε κάπως έτσι.
Ορίζουμε κάτι με μια σειρά αρνήσεων έτσι ώστε αρνητικά να θεμελιώσουμε μια θέση.

Οποιος νομίζει ότι αυτό είναι ασήμαντο κάνει λάθος

Ολη η πολιτική συμβίωση στηρίζεται σε θετικά ενιαία προτάγματα.Μπορεί να μη μας αρέσουν αλλα έτσι ορίζονται από όσους τα προβάλλουν ,και έτσι αποκτουν ιδεολογική νομιμοποίηση.

Σοσιαλιστές,εθνικοσοσιαλιστές,φασίστες,παιδόφιλοι,αρνητές ολοκαυτόματος,σοσιαλδημοκράτες ,εθνικιστές,κομμουνιστές,ισλαμιστές,ακραίοι εβραίοι,οικολόγοι,βγαίνουν φόρα παρτίδα ,και οχι μόνο προωθουν την πλατφόρμα τους,αλλα και την διερευνούν αενάως.

Οποιος δεν γουστάρει τον εθνικισμό,οχι μόνο θα βρεί μια τεράστια ιδεολογική κατάσταση δημοσιοποιημένη που είναι υπηρήφανη για της ιδέες της,αλλα αν είναι περίεργος θα βρεί και φυσικά προσωπα που την διακινούν.Το τι θα κάνει με τις ιδέες ή και τα φυσικά πρόσωπα είναι της επιλογής του.Η φαντασία μας μπορεί να οργιάσει.

Με τον Σταλινισμό και τον Νεοφιλελευθερισμό συμβαίνει το εξής ενδιαφέρον

Οι όροι αποδίδονται κατ’απονομή.Ο Σταλινισμός αποδίδεται στο ΚΚΕ,ο δε Νεοφιλελευθερισμός σε όσους νομίζουμε ότι έχει ευθύνη για τις σημερινές βαρβαρότητες του πλανήτη.

Η ιδεολογική μας συνάφεια με το ΚΚΕ είναι όση της ρεγγας με την σφυρίδα.

Σε ανύποπτο χρόνο όμως έχουμε δημόσια διατυπώσει και τεκμηριώσει πως το ιδεολόγημα περί Σταλινισμού είναι έωλο,υποκριτικό και προσπαθεί να αφοπλίσει οχι το ΚΚΕ ,(το οποίο δεν είναι σταλινικό αφού δεν υπάρχει σταλινισμός) αλλά αυτους που διακινούν το ιδεολόγημα. (πλήρης ανάλυση στο LLS 17/11/08)

Αυτό γίνεται γιατί με την απλοική συμπίεση όλων των πολυπλοκοτήτων που προέκυψαν στην ΕΣΣΔ ,σε μια υποτιθέμενη θετική πρόθεση ενός διακυρηγμένου πολιτικού πλαισίου που αυτοπροσδιορίζεται ως τέτοιο.

Με μια διαφημιστικού τύπου επίκληση ενός μπάρμπα με μουστάκια στον οποίο ατομικά αποδίδονται τα πάντα,οι διακινητές της μπαρούφας του σταλινισμού,δραπετεύουν απο την πίσω πόρτα και μπορούν να συνεχίσουν τεμπέλικα στην διερεύνηση ενός σοσιαλισμού του κεντρικού προγραμματισμού χωρίς Στάλιν.Την νύφη τελικα πληρώνει το ΚΚΕ ,που μάλλον είναι πιο έντιμο προς τις αφετηρίες του.

Σταλινισμός που κανένας δεν διατύπωσε θετικά και υπερασπίστηκε εκ των προτέρων,δεν υπάρχει sorry.Φασισμός υπάρχει,εθνοφυλετισμός υπάρχει,δικαίωμα στην παιδοφιλία υπάρχει.Σταλινισμός είναι κατ’απονομή και αποτελεί το λιγώτερο αποτέλεσμα πνευματικής οκνηρίας.

Τα ίδια ισχύουν και για τον νεοφιλελευθερισμό

Ο όρος είναι ταυτολογικός και χαζός.Ονομάζεται νεοφιλελευθερισμός η βαρβαρότητα του σήμερα,την οποία μάλιστα θεωρούμε ότι εχει γενετική σχέση με τον φιλελευθερισμό.....

Δηλαδή οι διάφοροι υπερκαπιταλιστές,κλεπτοκράτες,ισχυροί,συντηρητικοί,που όρισαν τις τύχες του κόσμου την τελευταία εικοσαετία,δεν μπορούσαν να έχουν μια θετική συνεκτική θεωρία για το σήμερα,να τα σκάσουν σε δέκα ακαδημαικόυς ρε φίλε (σιγά τα ωά,εδω οι νομπελίστες τα παίρνουνε),και επέβαλλαν τον νεοφιλελευθερισμό ως δια μαγείας.Οι μόνοι που το πήραν είδηση είναι μερικοί διανοούμενοι.

Ψαχνω στο Amazon που διακινεί μερικά εκατομμύρια τίτλους τον χρόνο,να βρω κανένα Handbook for neoliberalism , In support of neoliberalism ,Neoliberal economics,Do it yourself neoliberalism αλλα τζίφος.Εχει χαλάσει το παγκόσμιο software.

Εκείνο που με τσαντίζει είναι οτι η παγκόσμια ορολογία έχει μερικούς θαυμάσιους και σαφείς όρους.Ρε φίλε είσαι κατά των εμπορευματικών σχεσεων βαλτα με τον καπιταλισμό.τι σου φταίει ο φιλελευθερισμός;Δεν σου αρέσει η παγκοσμιοποίηση ,το ανοιγμα συνόρων για ανθρωπους προιόντα κεφάλαια,βαλτα με την παγκοσμιοποίηση.Τι τα βάζεις με κάτι που κανένας δεν αυτοορίζεται έτσι.

Τι φοβάσαι το political correct;

Μήπως κατα βάθος δεν γουστάρουμε ουτε καν τον φιλελευθερισμό,ή καλυτερα βαριόμαστε να λύσουμε το puzzle οτι σοσιαλισμός είναι εξ’ορισμου φιλελευθερος,και από την βαρεμάρα μας πεταμε μια επτασύλλαβη λέξη για να γεμίσει το στόμα μας.

Ειδικά στον νεοφιλελευθερισμό ισχύει μάλλον η οκνηρία.

Γιατί αναζητάται για τις βαρβαρότητες του σήμερα μια κεντρική συνεκτική υλοποιημένη θεωρία,που αν κάποιοι είχαν θετικά προβάλει,τα προβλήματα μας θα λυθούν αυτομάτως.Τα βάζουμε μαζύ τους και ξεμπερδεύουμε

Αν τωρα για τις κραυγαλέες ανισότητες τις ανεργίες,τους άστεγους,τους outsiders ,φταίνει ενα πολύπλοκο πλέγμα δράσεων ,απόψεων,συμφερόντων ,αντιθέσεων το οποίο ίσως έχει ρίζα και σε αδικαιολόγητες απορρυθμίσεις,και αδικαιολόγητες υπερρυθμίσεις,τότε τα πράγματα είναι πολύ πιο επίπονα,πιο βασανιστικά και πιο χρονοβόρα.

Αλλά είπαμε στην Ελλάδα της Ορθοδοξίας η πολιτική θεολογία είναι αποφατική.Δεν μπορεί να ορίσει θετικά τίποτα απολύτως.

Α ρε Μαξιμε Ομολογητή που να ήξερες οτι χωρίς να σε διάβασε κανείς ,σε αφομοιώσαμε όλοι τόσο εύκολα.

Info

Για την αποφατική θεολογία
Χ.Γιανναρα :Χαιντεγγερ και Αεροπαγίτης.Δομός 1988
Σ.Ραμφος :Μαρτυρια και Γραμμα.Αρμός 2002
Νεα Αριστερά και θεολογία
A.Negri :The Savage Anomaly 1991
A.Kotsko :Zizek and Theology 2008
S.Zizek :The puppet and the Dwarf:The perverse Core of Christianity
Πολιτική Θεολογία
Carl Schmitt :Political theology 1985

Χαμας.Μια πολιτική μορφή οργάνωσης από το μέλλον

Την καλύτερη περιγραφή του υπόβαθρου της ισραηλινοπαλεστινιακής σύρραξης θα την βρουμε στα ιστολόγια Cynical και Homo Sapiens
Ωστόσο η μορφή που έχει η διάρθρωση της σύγκρουσης είναι πρωτοφανής.
Ενα δημοκρατικό κράτος ,μέλος όλων των διεθνών οργανισμών,επιτίθεται κατά της δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης ενός μη κράτους,το οποίο έχει δύο γεωγραφικές οντότητες και δύο διακριτές πολιτικές εκπροσωπήσεις.

Μια σύγκρουση που ανασύρει όλη την αρχαικότητα της βίας,εδράζεται σε μια ιστορική καινοφάνια ,που δεν έχει ιστορικό προηγούμενο.
Εχουμε δει όλους τους τύπους των συγκρούσεων (κράτος εναντίον κράτους,κράτος εναντίον μειονοτήτων,διαμάχη μειονοτήτων,απελευθερωτικούς πολέμους κλπ) και ποτέ κάτι παρόμοιο.

Ωστόσο ο ένας παράγοντας της σύγκρουσης δηλαδή το κράτος του Ισραήλ έχει μια λιγο ως πολύ ερμηνεύσιμη συμπεριφορά.Ακόμα και η οξεία επιθετική πολιτική του έχει προηγούμενα,και μας προσφέρονται κώδικες ανάλυσης.
Ο δεύτερος όρος της σύγκρουσης όμως έχει εκείνα τα χαρακτηριστικά που περιπλέκουν το πρόβλημα.

Πρόκειται για ένα πολιτικοθρησκευτικό υβρίδιο,με διακυρηγμένη την καταφυγή στην βία,που όμως απολαμβάνει μιας πλήρους εσωτερικής νομιμοποίησης μέσω των πιο αδιαβλήτων εκλογών (με ευρωπαικά πρότυπα) που έγιναν ποτέ σε αραβική χώρα,και σοβαρό φιλανθρωπικό έργο.

Αν το στερεότυπο λέει ότι η Χαμάς ανήκει στο αρχαικό μενού της πολιτικής ιστορίας,θέλουμε να αποδείξουμε ότι μάλλον το αντίθετο συμβαινει.Η Χαμάς είναι ο τύπος της πολιτικής οργάνωσης που θα δούμε τα προσεχή χρόνια ,σε όλο τον πλανήτη.Με μια έννοια πρόκειται για πολιτική καινοτομία επιπέδου Google.

To ιστολόγιο απορρίπτει το πρόγραμμα και την φυσιογνωνμία της Χαμας, αλλά δεν μπορεί να βολευτεί με την ταξινόμηση της ως πολιτικής υφής αρχαικής βίας, φουνταμενταλιστικού τύπου,ως μιας δομής των απελπισμένων που αναγκαστικά εκτρέπεται στον ακτβιστικό πρωτογονισμό.

Η Χαμάς αποτελεί μια εικόνα από το πολιτικό μέλλον του 21 αιώνα,όσο οι παγκόσμιες συντεταγμένες δεν αλλάζουν για να ενσωματώσουν στην μέγιστη δυνατή δημοκρατία,την μέγιστη οικονομική ανάπτυξη τους λαούς όλου του κόσμου.

Τα θρησκευτικοπολιτικά υβρίδια μουσουλμανικού ή άλλου δόγματος αποτελούν την πολιτική έκφραση των νέων βιοπολιτικών οντοτήτων που δημιουργούνται απανταχού στην γη,και είναι οι πυκνοκατοικημένες ζώνες φτωχών.

Για την ανάλυση μεταφερόμαστε μερικές χιλιάδες χιλιόμετρα μακρυά

Λάγος Νιγηρία.

Σε μια επίπεδη έκταση όση περίπου η Αττική ,στοιβάζονται 10 εκατομμύρια άνθρωποι σε ένα ριζωματικο πολυδαίδαλο σύστημα οικισμών,με ελάχιστες υποδομές.
Στον επισκέπτη της ενδοχώρας του Λάγος,κάνουν εντύπωση δύο πράγματα.Το πρώτο η θράυση του τουριστικού στερεοτύπου (που ενδημεί και στην αριστερά) για την υποτιθέμενη γενικευμένη εγκληματικότητα (μετα λογου γνώσεως καλύτερα στο Λάγος,παρά στο Λαγονήσι....) και το δεύτερο η απειράριθμη εγκατάσταση εκκλησιών της Πεντακοστής που προβάλουν σε κάθε τετράγωνο ,σε μια απίστευτη ποικιλία.

Ξαναγυρίζουμε στην Γάζα.

Εναμισι εκατομμύριο κόσμος,σε μία ζώνη 10 Χ 40 χιλιομέτρων στοιβαγμένοι σε 4,5 πόλεις,χωρίς φυσικούς πόρους και δραστηριότητες.Αντί εκκλησίες της Πεντηκοστής δεκάδες τζαμιά και ισλαμικά ιδρύματα φιλανθρωπικού έργου.

Η εκκλησία της Πεντηκοστής είναι παραλλαγή του Προτεσταντισμού ,με έντονα τα στοιχεία της ενεργού φιλανθρωπίας,επιστροφή στο ευαγγέλιο,και ισχυρή την θεολογική εκδοχή του προσωπικού επαναναλαμβανόμενου θαύματος.Εχει μια τρομερή διάδωση στα ασθενέστερα στρώματα ,λόγω του αποκεντρωτικού χαρακτήρα της ,που συναρτάται από την χαρισματικότητα του ιερέα πάστορα.

Το ενεργό σουνιτικό ισλάμ,έχει παρόμοια χαρακτηριστικά.Δραστήρια φιλανθρωπία,λιτή τελετουργεία με βάση την γραφή,φλερτ με το ατομικό μαρτύριο νοούμενο ως θαυματουργική θέωση.

Δεν χρειάζεται παρά να ανταλλάξουμε λέξεις (ουτέ καν νοήματα) και οι ισομορφίες Λάγος/Πεντηκοστή Γάζα/Χαμας είναι αυταπόδεικτες.

Σε ζωνές φτώχειας,και υπερπλυθησμού η θρησκευτικότητα ,δεν είναι απλή καταπράυνση του άλγους,δεν είναι ουτε κάν φιλανθρωπική ανακούφιση,είναι σύνθετη θεολογικοπολίτική συμπύκνωση ,που αναδεικνύει το Πολιτικό ,στην ανώτερη μορφή του,αυτή της καθολικής άρρητης ισχύος.Προφανώς στις σύνθετες σύγχρονες δημοκρατίες,η διακυβέρνηση οργανώνεται μέσα από την ενεργητική επινόηση των θεσμών αντιπροσώπευσης,αλλά στο τέλος και ο δημοκρατικός ηγέτης (έστω και συλλογικός) απολαμβάνει μιας ισχύος που δεν μετριάζεται.Είναι απόλυτη,αμεταβίβαστη,αδιαπραγμάτευτη.Ο Καρλ Σμιτ μας έχει αποδείξει την απόλυτη σχέση πολιτικής και θεολογίας.

Στην πολιτική και κοινωνική συνθήκη της Γάζας,η εναπόθεση μέσω δημοκρατίας του εγχειρήματος της κοινωνικής εξέλιξης στην Χαμάς ,ή την όποια θρησκευτικοπολιτική οργάνωση ,δεν είναι αναχρονισμός,είναι πολιτειακός εκσυγχρονισμός.Η Χαμάς είναι η θετική απάντηση ,το δημοκρατικό πλεόνασμα,σε μια αρνητική συνθήκη ζωής.

Σε συνθήκες στοιχειώδους οικονομίας,η πολιτική ζωή απλοποιείται και αυτή.Οτιδήποτε συλλογικό είναι οιονεί πολιτικό.Καθώς η δε η ένδεια καταρρακώνει τους ανθρώπους,η ψυχική καταλαγή της θρησκευτικής σύναξης δεν είναι μάγευση εντός ενος συντηρητικού παγανισμού,δεν είναι κατευναστική αυταπάτη μιας ιδεολογίας,αντιθέτως είναι τελετουργική πράξη συλλογικής και ατομικής πολιτικής ευθύνης.

Η κρίση γαι την πολιτικοθρησκευτική Χαμάς,με όρους δανεισμένους από το ρεπερτόριο της συζήτησης ενός φιλελευθερου προγράμματος χωρισμού κράτους –εκκλησίας ή αποθρησκειοποίησης του κράτους είναι άστοχη.Γιατί και στο πιο φιλελευθερο πολιτικό σύστημα,τα κόμματα (οι ομόλογοι της Χαμας) διακινούν τις ιδέες του ως θρησκειοποιημένες ιδεολογίες και τελετουργίες.Οποιος είδε τις εσωτερικές εκλογές των κομμάτων στις ΗΠΑ με τους πάστορες τις σημαίες και τις παρλάτες,κατάλαβε τι ακριβώς σημαίνει Χαμας αλά USA.

H γεωπολιτική ύφή της μήτρας,γης της Χαμάς η περίκλειστη Γάζα της ένδειας,έχει καθορίσει από πριν την υφή της πολιτικής αντιπροσώπευσης.Αν στην Γάζα υπήρχαν χριστιανοί, η Χαμάς θα ήταν χριστιανική ,αν στη Γαζα υπήρχαν ινδουσιστές η Χαμάς θα ήταν ινδουιστική.

Υπάρχει βέβαια η παράδοξη εκ πρώτης όψεως ,συνύπαρξη διακυρηγμένης βίας,και της δημοκρατικής της νομιμοποίησης.Η Χαμας δεν κάνει ανταρτοπόλεμο,έχει αναλάβει την εξουσία,μη αποκυρήσσοντας την βία,και σε πολλές περιπτώσεις την ασκεί ενεργητικά.

Η βία της Χαμάς δεν έχει να κάνει με την θρησκευτική της ταυτότητα.Δεν απορρέει από αυτήν.Δεν είναι βίαιη επειδή είναι ισλαμική.

Απλούστατα η Χαμάς είναι σύγχρονη,μοντέρνα και πολιτικά updated όσο και άλλες πολιτικές δυνάμεις που αναλαμβάνουν κυβερνήσεις χωρίς να υποστέλουν την δυνητική εντολή βίας,απέναντι και σε αμάχους.Ο Γεωργιανός Σαακασβίλι ορμάει καίει,βομβαρδίζει και το μόνο που καταλαβαίνει είναι Ρώσικα τανκ.Ο Μεντβεντεφ δημόσια πριν μια εβδομάδα,διακυρήσει ότι η Ρωσία θα χρησιμοποιήσει και βία για τα εθνικά της συμφέροντα.Κινέζοι στέλνουν τανκς στο Θιβέτ..Και μόνο το τί γινεται στο διπλανό Κόσοβο να σκεφτούμε,στις σχέσεις με την Σερβία θα καταλάβουμε ότι η Χαμας δεν πρωτοτυπεί.

Ξαναγυρίζουμε στην αρχική εκτίμηση

Η πολιτική ζωή στο παγκόσμιο χωριό θα στηριχτεί σε πολιτικά υποκείμενα πολυδιάστατα.Από τα κόμματα τάξεων,ή πλεγμάτων πολιτικών ιδεών ,πιθανόν να δούμε κόμματα τελετουργιών, ή θρησκειολογικών προσανατολισμών, ή ιδεοληψιών ή και εγκλεισμών.

Σε όποιες χώρες η απλή αναλογική απελευθερώνει τις συλλογικότητες ,τότε προβάλλουν μορφές απρόσμενες

Η νέα δεξιά στην Ευρώπη ήδη εμφανίζεται όχι μόνο με ρατσιστικές αρνητικές αμυντικές θέσεις,αλλά και με θετικά χριστιανικά προτάγματα.Αλλα και στην Ελλάδα,ήδη ο πολιτικός θόρυβος είναι αποκαλύπτικός.Αρχίζει να εμπεριέχει όλο και πιο σαφή θρησκευτικά χαρακτηριστικά.Μια νέα φιλολογία του «ιερού» εμπλουτίζει την καθημερινή πολιτική.

Μια ματιά στα ιστολόγια,ακόμα και τα πιο αριστερά,δεν αποκρύπτει μια καλπάζουσα επέλαση μιας θεολογίας της πολιτικής,με παράδεισους κολάσεις,σατανάδες με υγρό πύρ,με μοναδικά απολυπτικά γεγονότα,με μια σύλλληψη του χρόνου ως διεσταλμένου σήμερα.
Ο ταλμουδιστής Benjamin αρέσει όλο και πιο πολύ,το σε «Συμβάν» του Badiou (νοούμενο ως συμπυκωμένο γεγονός κοινωνικής αναδιάταξης) τσιτάρεται όλο και πιο πολύ.

Στην μεταμοντέρνα Ελληνική κοινωνία,ο ιδιοφυής Ιερώνυμος,αφήνει την αποφατική θεολογία της Ορθοδοξίας , να δράσει υπόγεια στην κοινωνία,σε αντίθεση με τον φαφλατά Χριστόδουλο που ενεπλάκη στην μηχανή του τηλεοπτικού life style.

Η σύλληψη της κοινωνίας γίνεται όλο και πιο μανιχαική.

Η πρωτοπορία της Χαμάς έγκειται στην δημόσια παραδοχή,την ενεργητική αφομοίωση της θεολογίας της.Μια μεταμοντέρνα πολιτική δύναμη που ασκεί την πολιτική προσαρμοσμένη στον «τοπο» της ,αλλά μέσα από μια πολύ προωθημένη μορφή.

Το τι θα γίνει αν τελικά νικήσει η Χαμάς θα έχει πολύ ενδιαφέρον..........






Για την εκκλησία της πεντηκοστής http://en.wikipedia.org/wiki/Pentecostalism
Για την Χαμας http://en.wikipedia.org/wiki/Hamas
Για το Παλεστινιακό από Cynical
http://e-cynical.blogspot.com/2008/12/blog-post_31.html
Για το Παλεστινιακό από Homo Sapiens http://e-homosapiens.blogspot.com/2008/12/vs.html
Για την πολιτική θεολογία της Πεντηκοστιανής εκκλησίας S.Zizek In defence of lost causes p.424
Πολιτική θεολογία Carl Shmit Περιοδικό Λεβιάθαν
Για την μεταμοντέρνα φύση των νέων πολέμων http://en.wikipedia.org/wiki/Fourth_generation_warfare (To link αυτο μας παραδώθηκε από ανώνυμο φίλο του ιστολόγιου,και στην ουσία επεκετείνει τον προβληματισμό σε μια πιο ενδιαφέρουσα οπτική)