Άλπεις-Προφορικός λόγος-Σήμερα

Μετά τις «Άλπεις» μπορούμε να πούμε πως ο Λάνθιμος έχει κατοχυρώσει copyright σε ένα δικό του κινηματογραφικό σύμπαν. Η επιτυχία του είναι ότι ουσιαστικά επαναλαμβάνεται απόλυτα, κάνει την ίδια ταινία όπως πχ οι Γούντυ Αλεν, Μπέλα Ταρ, Θ, Αγγελόπουλος μόνο που η επανάληψη είναι τόσο γοητευτική γιατί ουσιαστικά εμβαθύνει στο ίδιο θέμα. Οι «Άλπεις» μοιάζουν σαν «Κυνόδοντας 2» καθώς επαναλαμβάνουν το ίδιο μοτίβο:


Η ομάδα με τους ιδιαίτερους κανόνες (οικογένεια ή εταιρεία αντίστοιχα), τον μηχανισμό που εξελίσσει την απόσχιση - έξοδο , μια έξοδο που είναι βαθύτατα συναισθηματική, την περιρρέουσα ατμόσφαιρα αυταρχισμού βίας και σεξ.

Στο βασικό αυτό μοτίβο οικοδομείται ένα αισθητικό σύμπαν με μοναδικές εικόνες- σεκάνς, ενός sui generis σουρεαλισμού, αλλά κυρίως μια μοναδική πρωτότυπη αφοπλιστική εκφορά του λόγου.

Οι ήρωες του Λάνθιμου μιλάνε ως ανανήψαντες ασθενείς από λοβοτομή, ως επιζώντες ενός κοινωνικού ολέθρου, ως ήρωες μιας ταινίας επιστημονικής φαντασίας όπου τελικά αποκαλύπτεται ότι είναι ρομπότ.Αυτός ο προφορικός λόγος, αυτό το κενό ρομποτικό βλέμμα είναι η δεξιοτεχνία των ταινιών. Αυτός ο σκληρός μηχανικός λόγος δομεί όλη την ταινία και κτίζει πάνω στο επαναλαμβανόμενο μοτίβο το ιδιόμορφο κινηματογραφικό σύμπαν.

Προσπάθησα να καταλάβω από πού προκύπτει αυτός ο λόγος. Ποιες προσλαμβάνουσες πυροδότησαν την έμπνευση. Ποιοι μιλάνε σαν τους ήρωες του Λάνθιμου;

Ας προσέξουμε , προσεκτικά τον μόνο τον λόγο, την εκφορά του, τις παύσεις, το ύφος   στα βίντεο που ακολουθούν:





Και τώρα ας δούμε και αυτό:



Έτσι κάποτε καταλαβαίνω την μεγάλη τέχνη, από την δυνατότητα να δει διαγώνια τα πράγματα

ΥΣ
Ειδικά για τις "Άλπεις" υπάρχει και ένα ενδιαφέρον πραγματολογικό εύρημα της "αντικατάστασης"
Βρήκα μια ειδική συνάφεια με άλλα πολύ ιδιαίτερα ζητήματα και το ανέρτησα αρμοδίως ΕΔΩ

Που είναι η Χριστίνα;

Ειδοποίηση :περιέχονται στοιχεία της πλοκής του "Κυνόδοντα"


Δυστυχώς ο Κυνόδοντας δεν πήρε το Όσκαρ και χάσαμε μια μοναδική ευκαιρία. Θα βλέπαμε ένα ενδιαφέρον κοκταίηλ αντιδράσεων. Όλοι θα είχαν χαρεί για μια ελληνική επιτυχία , αλλά ελάχιστοι θα μπορούσαν να συμμεριστούν την καλλιτεχνική και αισθητική ποιότητα της. Χάσαμε την μοναδική ευκαιρία λοιπόν να δούμε τον κάθε πικραμένο υποκριτή να εκθειάζει ένα τελείως εγκεφαλικό έργο τέχνης .Να χαίρεται για μια ταινία όπου η σεξουαλικότητα αναδύεται στο βαθμό μηδέν, ως βιολογική λειτουργία επιπέδου συσσιτίου σε παιδική κατασκήνωση . Δυστυχώς ο Κυνόδοντας μας στέρησε το θέαμα, του τηλεοπτικού παράθυρου όπου θα πλακωνόταν ο Πρέκας με το Δανίκα.

Τι κρίμα!

Στα δικά μου μάτια ο Κυνόδοντας είναι μια πραγματεία για τον κοινωνικό αυτοεγκλεισμό, την ιδιόρρυθμη αυτοπεριχαράκωση της οικογένειας. Η επιτυχία της μάλλον σχετίζεται τόσο με τον οριακό τρόπο που παρουσιάζεται ο εγκλεισμός, ως σεξουαλική μηχανική, όσο και με την οικουμενική ματιά , καθώς οι κυριολεκτικά ανώνυμοι εγκλεισμένοι θα μπορούσαν να είναι σε οποιαδήποτε ανεπτυγμένη κοινωνία. Όσο όμως και αν ο εγκλεισμός είναι ασφυκτικός γιατί επιβάλλεται από την πατρική ισχύ και αυθεντία, τελικά οι ίδιοι οι αντιφατικοί κανόνες του δημιουργούν και τη δυνατότητα υπέρβασης του.

Η υπέρβαση στην ταινία πυροδοτείται από την «ανυπακοή» της υπαλλήλου , η οποία εκμεταλλευόμενη τον εγκλεισμό αντιστρέφει την συναλλαγή και για να απολαύσει τις υπηρεσίες της μεγάλης αδελφής την δωροδοκεί με εικόνες βίντεο. Η ένστολη Χριστίνα ,υπάλληλος ,πόρνη , δασκάλα, security του εργοστασίου και της λιβιδιακής ισορροπίας της οικογένειας του εργοστασιάρχη παρασπονδεί , για να τιμωρηθεί με απόλυση και ένα βίντεο στο κεφάλι. Η ιδεολογική αρχιτεκτονική των μεταμοντέρνων επαναστάσεων των μεσαίων βρίσκει την κινηματογραφική της απεικόνιση. Οι εργάτες πυροδοτούν για να αξιοποιήσουν οι τουητεράδες της Ταχριρ. Σε μια πιο ορθόδοξη πολιτικά εκδοχή κανονικά το φινάλε είναι ότι η Χριστίνα βάζει φωτιά στην έπαυλη και τους καίει, αλλά ο Λάνθιμος είναι διαφημιστής και δεν διαβάζει Ριζοσπάστη.

Η σημερινή συγκυρία δεν μοιάζει κάπως με την οικογένεια του Κυνόδοντα;

Δεν έρχεται η οικονομία- «πατέρας», να επιβάλει μια ζωή με φόβους για το αύριο –«έξω» , και την έκπτωση της κοινωνικής ζωής σε μια άρθρωση μετακυλιώμενων βασικών βιολογικών αναγκών; Δεν τείνει η κοινωνία να υιοθετήσει το μινιμαλιστικό λεξιλόγιο και το βλαμενέ ύφος των ενοίκων ; Ναι αλλά που είναι η ένστολη Χριστίνα να εκκινήσει το ξεχαρβάλωμα μέσω της εισαγωγής εικόνων;

Μην το ψάχνεις η Χριστίνα είναι πάντα εκτός έπαυλης, είναι συνομήλικη με τους έγκλειστους αλλά ξέρει πιο πολλά από αυτούς. Μένει μόνη της , εργάζεται και έχει ανάγκες. Για αυτό και είναι η σταρ της οικογενειακής φωτογραφίας. Όλοι θέλουν να καθίσουν δίπλα της. Η Χριστίνα του Κυνόδοντα, στην ταινία μιλάει λίγο, απλά εκτελεί, και κοιτάει μάλλον αδιάφορα.

Τώρα αν η αφελής μεταφορά ισχύει, καλό είναι να κοιτάμε τους εκτός έπαυλης τους επισκέπτες ,και ας ελπίσουμε κανένας από αυτούς να πυροδοτήσει τον μηχανισμό του Κυνόδοντα με την εισαγωγή μιας βιντεοκασέτας έστω.

ΥΣ Ξαναείδα προχθές τον Κυνόδοντα σε DVD. To γυμνό του μου φάνηκε κάπως «too much» , με μια μικρή πινελιά κουλτουροπορνό κάτι που δεν πρόσεξα στην προπέρσινη προβολή. Αλλά το υλικό του εξαιρετικό.
LLS:Κριτική για τον Κυνόδοντα -Οκτώβριος 2009

Γιατί μια Ελληνική ταινία με θέμα τον εγκλεισμό παίρνει βραβείο στις Κάννες;

Μια εκκεντρική ταινία παίζεται στους κινηματογράφους,ο Κυνόδοντας.
Αναπαριστάται μια οικογένεια που ζει σε συνθήκες ολικού εγκλεισμού,σε ένα κατασκευασμένο νοητικό ιδιοσυγκρασιακό σύμπαν.Ο πατέρας έχει επιβάλει μια ειδική γλώσσα ,ένα ιδιόμορφο κώδικα συμπεριφοράς τον οποίο ακολουθούν οι υπόλοιποι εκόντες άκοντες.
Ο «κόσμος» αυτός είναι τόσο εκκεντρικός,τόσο «δικός» τους αλλά ταυτόχρονα δεν είναι παρά μια διαστολή ,μια διόγκωση της κάθε κλειστής ομάδας,της κάθε περιοριστικής συλλογικότητας.
Ο Κυνόδοντας είναι μια κυνική ειρωνική ταινία που δημιουργεί το πιο ξυνόπικρο χαμόγελο για τον ανατροφοδοτούμενο εγκλεισμό ,για τον ναρκισευόμενο αυτοπεριορισμό .
Τα νοηματικά μικροσύμπαντα κατασκευάζονται αλλά στο τέλος προσκρούουν στην ίδια την φύση της ζωής που είναι πλεονασματική εκχειλιστική.Η ταινία είναι εκρηκτικά αισιόδοξη,γιατί η ανατροπή πυροδοτείται απο το ανεξέλεγκτο πλεόνασμα της ζωής.Βλέπεις κανείς δεν μπορει να οργανώσει την υπακοή στην εντέλεια.
Το ότι ένας Ελληνας σκηνοθέτης καταγράφει τόσο πετυχημένα τον ιδιόμορφο κόσμο των απομονωμένων ,δεν πρέπει να είναι τυχαίο.
Κάτι ξέρουμε ως ναρκισευόμενοι ιδιόμορφοι,ως «ανάδελφοι»
Εχουμε την δικιά μας ορολογία τις δικές μας συνήθειες που αναπαράγουν τον κόσμο μας,ως αυτοποιητική αμοιβάδα,και αυτό διασπείρεται ως κανόνας.Οι κοινωνικές ομάδες ζουν σε καθεστώς εγκλεισμού.

Εδω ο Γιανναράς ανακάλυψε την απόλυτη ομοιότητα Μεταξά ,Παπανδρέου και προβλέπει την «απόλυση» του Παπούλια.
Εδώ κάποιος ανακάλυψε συνομωσία κατά της Μακεδονίας και υπέρ των ναρκωτικών από το ίδιο κέντρο
Με κάποιο τρόπο ο Κυνόδοντας είναι μια δηκτική χιουμοριστική κριτική του συντεχνιασμού,της μικροομάδας ,που δεν είναι απαραίτητα μικρή.Το πλήθος των εγκλειομένων δεν παίζει ρόλο,αλλα η συνεκτική συμπεριφορά,η αυστηρή εσωτερική δέσμευση.


Κριτικές για την ταινία¨:Δανίκας , Κατσουνάκη , Κουτσογιαννόπουλος , Τερζής ,Μικελίδης