Left Liberal Synthesis

Αλέξανδρου Τσουρινάκη: Για τον Μανώλη

2012-02-01T22:26:00.000+02:00

Με τον Μανώλη τον Χονδρόπουλο γνωριστήκαμε στον Ρήγα του Πειραιά το 1975. Εγώ είχα έλθει για διακοπές από την Αγγλία. Ήταν από τους πιο παθιασμένους της γενιάς μας. Αργότερα έμαθα ότι είχε κι αυτός το μερίδιο του στον αντιδικτατορικό αγώνα. Μερίδιο στο ξύλο βέβαια και όχι στην κομματική νομενκλατούρα. Δεν τον απασχόλησε ποτέ. Σπάνια μιλούσε γι΄αυτό. Γίναμε φίλοι. Δύσκολα χρόνια. Πρωτοστατούσε πάντα στις αντιπαραθέσεις με τους χουντικούς αλλά και με τούς υπόλοιπους της Αριστεράς. Με πάθος και πάλι.

Κάποια στιγμή αποφασίσαμε στα τέλη του ΄76 να πάμε φαντάροι. Χαθήκαμε. Ξαφνικά τον συναντώ στο Διδυμότειχο. Αυτόν μαζί με τον Σαράντο τον Μουτσάτσο και τον Γιώργη τον Σαμπατακάκη δίπλα στο Σουφλί… Μεγάλη χαρά. Τα είχε καταφέρει και πάλι. Σιτιστής στο Τάγμα του στο Μηχανικό. Όλη μέρα στους δρόμους. Κάναμε μαζί τις εκλογές της Συμμαχίας και λέγαμε τον πόνο μας στα ταβερνάκια του Διδυμότειχου. Πίκρα με το αποτέλεσμα. Η καζούρα που φάγαμε από τους Κνίτες ήταν ανείπωτη. Δεν του άρεσε καθόλου.

Επιστρέφουμε στον Πειραιά και ξανασυναντιόμαστε στην Κινηματογραφική Λέσχη. Έχει αρχίσει ήδη τις πρώτες του επαγγελματικές περιπέτειες. Τα λέμε τακτικά. Εμφανίζεται και εξαφανίζεται σαν σίφουνας. Κάποια στιγμή φτιάχνει την κάβα. Τον βλέπω αρκετά. Ανακαλύπτω και το πάθος του με τον Ολυμπιακό. Το σκάμε και πηγαίνουμε στο γήπεδο. Περιστέρι - Ολυμπιακός στο μπάσκετ. Μες στο Περιστέρι. Την γλυτώνουμε από θαύμα να αφήσουμε τα κοκαλάκια μας εκεί, δεν καταλαβαίνει τίποτα. Είναι ίδιος όπως και σ΄ όλα τα άλλα.

Με την κάβα έχει την ιδέα να μαζέψει όλους τους Έλληνες μικρούς παραγωγούς κρασιού σε ενιαία διανομή. Τους ψήνει όλους. Είναι ασταμάτητος. Τον γνωρίζουν όλοι από την μια άκρη της Ελλάδας ως την άλλη. Ακόμα και μένα με κολλάει με το πάθος του με αποτέλεσμα να φτιάξω και γω μετά από καιρό μαγαζί με κρασιά μικρών παραγωγών.

Κάποια στιγμή μπαίνει σε περιπέτειες. Τον παρακολουθώ να αγωνίζεται παθιασμένα να περισώσει ότι μπορεί. Δεν το βάζει κάτω με τίποτα. Σιγά σιγά χανόμαστε. Εμφανίζεται που και που σαν φαντομάς. Κάποιες στιγμές νόμιζες ότι ήταν σκιά. Μαθαίνω σποραδικά τα νέα του. Ο Γιώργος με ενημερώνει για τις περιπέτειες της υγείας του.

Τις γιορτές μου στέλνει μήνυμα αισιοδοξίας και μάχης. Σαν να μου λέει μη φοβάσαι, βλέπε καθαρά. Πριν πέντε έξι ημέρες περνά από το μαγαζί κρατώντας ένα σακουλάκι στα χέρια του. Μου εξηγεί ότι είναι ένα βοτάνι για την καρδιά και μου λέει «να σου βάλω λίγο να πίνεις και συ». Πίνουμε καφέ και τα λέμε μετά από καιρό για πολύ ώρα. Ακόμα και τι να ψηφίσουμε. Είναι το ίδιο μαχητής, εφευρετικός και βέβαια αισιόδοξος. Κάνουμε πάλι σχέδια. Μου ρίχνει και πάλι ένα τσούρμο ιδέες. Με τον Γιώργο μετά λέγαμε ότι το μυαλό του δεν σταματούσε με τίποτα. Αυτή τη φορά όμως ο φαντομάς δραπετεύει οριστικά. Δεν νομίζω ότι ήθελε να φύγει. Μάλλον παγίδα ήτανε.

Καλή αντάμωση στα γουναράδικα φίλε

Πρώτη Δημοσίευση Portnet.gr

Τον Μανώλη θα χαιρετίσουμε προσωρινά την Πέμπτη 2/2 στις 1,00 στο Τρίτο Νεκροταφείο

Μανώλης (Λάκης) Χονδρόπουλος (1953-2012)

2012-01-30T21:32:00.001+02:00

Μια μορφή του αντιδικτατορικού κινήματος ο Μανώλης Χονδρόπουλος έφυγε.

Ήταν συνιδρυτικό μέλος της ομάδας των 12 της ΑΣΟΕΕ , όταν τον Γενάρη του 1973 διένειμαν το κείμενο με τον κωδικό "Η Μελέτη των 12" η οποία απετέλεσε καταλύτη για το φοιτητικό κίνημα της εποχής.

Η υπόθεση της μελέτης των 12 εδώ

Ο Μανώλης ήταν στην κατάληψη του Πολυτεχνείου ,μετά την οποία παρέμεινε για ένα διάστημα στην παρανομία.Ηταν μέλος του Ρήγα Φεραίου και παρέμεινε πάντα ένας ανήσυχος , δραστήριος πολίτης στον Πειραιά.Μεγάλωσε και τελείωσε το γυμνάσιο στην Νίκαια, εργαζόμενος πάντα ως μαθητής και φοιτητής.

Η κηδεία του θα γίνει την Πέμπτη 2/2 στο Τρίτο Νεκροταφείο στην 1:00

Κάτι βαθύτερο λοιπόν συμβαίνει εκεί μακριά......

2012-01-30T13:35:00.003+02:00

Διαμορφώνεται μια συγκυρία με μια σαφή πόλωση .Απο τη μια πλευρά η ελληνική τρόικα τελικά (ΝΔ,ΠΑΣΟΚ,ΛΑΟΣ) η οποία προσπαθεί να εξασφαλίσει το Νέο Δάνειο με οποιοδήποτε κόστος και απο την άλλη η ιστορική αριστερά σε μια τριπλη έκφραση. Στην περιφέρεια δραστηριοποιείται μια δραστήρια ριζοσπαστική αριστερά και μια η αντιμνημονιακή ακροδεξιά. Θα ήθελα να ασχοληθώ με αυτήν πλευρά ειδικά, δηλαδή την άκρα αντιμνημονιακή δεξιά (ΑΑΔ εφεξής )

Φίλος που πέρασε συμπτωματικά στην συγκέντρωση της ΑΑΔ το Σάββατο 28/1 για τα Ίμια μου μίλησε για μια "σοβαρή " συγκέντρωση από πλευράς όγκου η οποία σηματοδότησε και επίσημα μια σημαντική εξέλιξη. Μετά την συμμετοχή του Λαός στην κυβέρνηση Παπαδήμου η ΑΑΔ ο επίσημος αντιμνημονιακός παράγοντας του δεξιού τόξου. Δίπλα στην κλασσική αντιμεταναστευτική ατζέντα ,τον κλασσικό νεοναζιστικού τύπου εθνικισμό ,η ΑΑΔ εμπλουτίζει το ρεπερτόριο της με μια ισχυρή αιχμή συγκυρίας : Όχι στο μνημόνιο.

Είδα στο YouTube την ομιλία του αρχηγού της και εξεπλάγην ,παρότι δεν έπρεπε. Δεν θα αναδημοσιεύσω το λινκ, αλλά οποίος ενδιαφέρεται θα το βρει. Ο λόγος του αρχηγού ,αναλυόμενος ως προς την μορφή και την άρθρωση των μερών του, έχει μοναδικά στοιχεία μιας πολιτικής που βάζει υποθήκες μιας ηγεμονικής θέσης. Δεν έχει νόημα να δούμε το λόγο αυτό μόνο , ως προς το περιεχόμενο, δηλαδή αυτά καθαυτά τα επίδικα στοιχεία του πχ. έξω οι ξένοι, τα Ίμια ήταν προδοσία, η βουλή είναι μπ....κλπ κλπ. Αντιθέτως έχει νόημα αν αυτά τα στοιχεία ,τα περιεχόμενα του λόγου συγκροτούν μια διαμαρτυρία, μια δυσανεξία ,μια αποδοκιμασία ή μια θεματολογία ανάληψης ευθύνης στο όνομα του "ελληνικού λαού " ,του μόνιμου εντολοδόχου της άκρας δεξιάς.

Εδώ θα έπρεπε να σημειωθεί μια σχετική ασυμμετρία για τον τρόπο που αντιμετωπίζεται η ΑΑΔ ακόμα και από οξυδερκείς πλευρές της έλλογης αριστεράς. Οι πλευρές αυτές εντοπίζουν σωστά την υπερφόρτωση της ΑΑΔ από πρόσωπα με εμπλοκές με την ποινική δικαιοσύνη εγκληματική δράση , ποινές φυγοδικίες κλπ. Με βάση αυτό το πραγματικό στοιχείο, προσπαθούν κατατάξουν την ΑΑΔ στις εγκληματικές οργανώσεις τύπου Μαφία και να της αποστερήσουν την ηθική νομιμοποίηση συμμετοχής στο πολυκομματικό παιχνίδι. Η κριτική αυτή υπονοεί άρρητα ή ότι νεοναζισμός ρέπει αναπόδραστα στην εγκληματικότητα ή ότι είναι τουλάχιστον ηθικά αποδεκτή μια " άλλη" ΑΑΔ η οποία δεν έχει εγκληματίες στην σύνθεση της. Η προσέγγιση είναι λάθος γιατί συγχέει δυο διαφορετικά επίπεδα. Η νομική ,πραγματολογική, υπόσταση ενός φορέα είναι τελείως άσχετη με την δυνατότητα του να κάνει πολιτική. Η εκκλησία, οι ποδοσφαιρικοί παράγοντες, τα ΜΜΕ κάνουν πολιτική, και η κριτική γίνεται στις θέσεις τους κυρίως και η αποκάλυψη της λειτουργικής θέσης τους γίνεται επικουρικά. Από την στιγμή που κάποιος εκφέρει δημόσιο λόγο, η μοναδική μάχη που κρίνει τα πάντα είναι αυτή που θίγει τον πυρήνα , την ουσία του λόγου. Ακόμα και αν εντός της ΑΑΔ είναι άτομα με ποινικό μητρώο, αλλά ακόμα και να αποδειχθεί τυπικά ότι η ΑΑΔ είναι εγκληματική οργάνωση ο λόγος της έχει αξία ως τέτοιος γιατί αυτός επηρεάζει την κοινή γνώμη. Έστω και όλοι οι συγκεντρωμένοι στην Ρηγίλλης για τα Ίμια, είναι μέλη μια εγκληματικής συμμορίας η οποία αμέσως μετά θα δολοφονήσει μετανάστες, το επίδικο είναι ότι δημόσια συναθροίζονται σε μια πολιτική ομιλία με περιεχόμενο ,αρχή ,μέση και τέλος. Έστω και αν αυτή η ομιλία είναι μια τελετουργία μύησης στο έγκλημα, παραμένει μια δράση στο επίπεδο των ιδεών, και μόνο ως τέτοια πρέπει να ελεγχθεί .

Υπάρχουν πολλά στοιχεία μορφής , πλοκής ,άρθρωσης της ομιλίας τα οποία θα άξιζε να δούμε :

Κατ´ αρχάς μια έννοια της επιβεβαίωσης της ιστορικότητας του αγώνα της οργάνωσης. Η οργάνωση αποζητά μια νομιμοποίηση μέσω της διαρκούς μακρόχρονης παρουσίας. Δεν είναι πυροτέχνημα , δεν είναι τυχάρπαστη αλλά συνεπής , πιστή σε αρχές και αξίες της δράσης της.

Ακολουθεί μια αυθεντική ρητορεία υπέρβασης του κράτους που είναι ανίκανο και άρα τελικά απονομιμοποιηένο .Η ΑΑΔ " καθάρισε " τελικά το Εφετείο πέραν των ορίων της, πέραν του νόμου, και πρόκειται να το ξανακάνει, αφού το " κίνημα" έχει μια νίκη. Νομίζω πως η ελαφρά τη καρδία υιοθέτηση αντιφιλελεύθερων κριτικών απο την γραμματεία του Καρλ Σμιτ, θα έπρεπε να περιοριστεί εντός αριστεράς. Η παραδοσιακή απονομιμοποίηση του κράτους λόγω πελατειακού συστήματος, εμπλουτισμένη από πιο διανοητικές αμφισβητήσεις ενός αντιφιλελευθερισμού από τα αριστερά αν συνδυαστεί με καμία επερχόμενη αυθεντική αντικρατική υστερία από την ΑΑΔ, προετοιμάζει ένα πάρτι με πολύ αναπάντεχη έκβαση.

Υπάρχει μια πολύ ενδιαφέρουσα επίθεση κυρίως στους εγγύτερους της, συνδυαζόμενη ,μια απουσία κριτικής στους οργανικά αντίπαλους " κομμουνιστές " .Ο Λαος είναι μνημονιακός ,είναι μαϊμού ,ενώ η ΝΔ βρίθει απο προδότες.

Τέλος αναφέρεται ένας πολύ επικίνδυνος ιδεολογικός αντιμνημονιασμός , ο οποίος. έχει μια σαφή αντιοικονομική αιχμή .Η ΑΑΔ δεν ασχολείται με τα ποταπά , τα χαμηλά του μνημονίου ,δηλαδή τα οικονομικά μέτρα ,αλλά είναι κατά του μνημονίου γιατί γενικά, λειτουργικά πλήττει την πατρίδα ως κύρια ιδέα της παράταξης. Κατά την γνώμη μου ένας από τους λόγους που ο αντιμνημονιασμός είναι εξαιρετικά επικίνδυνη πολιτική για την αριστερά είναι γιατί στην στενή οικονομίστικη μορφή του είναι ταξικά, κοινωνιολογικά πολυσυλλεκτικός και άρα ανειλικρινής. Η θέση της ΑΑΔ ,οικειοποιείται τον χονδροειδή αντιμνημονιασμό και προσπερνά τις προφανείς του οικονομικές αντιφάσεις (1) μέσω της ανάδειξης του ως γενικού επίδικου μιας ανώτερης σφαίρας.

Η μετάβαση αυτή από τα "ενθάδε" της οικονομίας στα "επέκεινα" της πατρίδας αποτελεί ρητορικά μια στάση, της οποίας την αξία και σημασία φοβάμαι πως δεν κατανοούμε .Εγκλωβισμένοι στο στερεότυπο της ακροδεξιάς φαινομενολογίας ,ακριβώς ισότιμα με τον τρόπο που ο συντηρητικός κόσμος προσλαμβάνει τους " αναρχικούς " των Εξαρχείων δεν κατανοούμε πως σε αυτό ακριβώς το επίπεδο του " υψηλού" γίνεται μια ζύμωση, μια διεργασία. Εκεί στα " ψηλά" αυτά τα ιδεολογικά μετεωρολογικά φαινόμενα δεν είναι κατανοητά με τους συνήθεις αλγεβρικούς , υδραυλικούς τρόπους ,αλλά απαιτούν πιο τοπολογικές προσεγγίσεις ( 2) Αν απογυμνώσουμε την ομιλία του αρχηγού της AAΔ από τις γραφικότητες, θεωρώ πως διακινεί ένα αντιμνημονιασμό πολυ πιο ριζοσπαστικό και αποτελεσματικό από τον αντίστοιχο του τρέχοντος οικονομισμού.

Ας ανακεφαλαιώσουμε: ιστορική συνέπεια, κινηματικός αντικρατισμός, εσωτερικοί εχθροί, ιδεολογικός και όχι οικονομικός αντιμνημονιασμός. Ένα πλέγμα με πολλά δυναμικά στοιχεία ,καθόλου ευκαταφρόνητα , με ένα σαφή αδρό ισομορφισμό από την αριστερά.

Η ΑΑΔ ,λοιπον, απευθύνεται κυρίως στο συντηρητικό ακροατήριο ,με στόχευση όλο το λαό που σωρεύεται στα δεξιά του συμβατικού άξονα. Η αντικομουνιστική ,αντιμεταναστευτική ρητορεία και συνακόλουθη δράση δεν είναι ο στρατηγικός στόχος, παρά τα εύσημα μαχητικότητας, πίστης, ρώμης τα οποία κατατίθενται προς τον κόσμο της .Ενώ ο δεξιός βιόκοσμος λειτουργεί σε ένα πλαίσιο νοικοκυροσύνης, Οικονομικής τάξης κλπ , έρχεται η ΑΑΔ και του δίδει αυτό που πάντα ζηλεύει από την αριστερά : πίστη σε ανώτερα ιδεώδη, κινηματικότητα, συνέπεια.

Κάτι βαθύτερο λοιπόν συμβαίνει εκεί μακριά ......στο χώρο της άκρας δεξιάς.

(1) πχ το μνημόνιο πλήττει τα φαρμακεία ,απλά γιατί μειώνει την φαρμακευτική σπατάλη , οποία είναι προφανώς αίτημα της αριστεράς .Η αριστερά όμως είναι και με τους φαρμακοποιούς χωρίς να ορίζει κανένα απτό, συγκεκριμένο όριο μεταξύ της σπατάλης και αποδέκτης δαπάνης.Anything goes .

(2) αποτελεί δείγμα της πρακτικής copy paste η οποία ενδημεί σε πολλούς χώρους μιας ενδογενούς διανόησης , η εξαιρετικά στενή κατανόηση του θεμελιακού εγχειρήματος του Badiou. Στο εγχείρημα αυτό , η πλατωνικής καταγωγής ,εργασία στο επίπεδο των ιδεών, η ρητή απόσταση από οποιαδήποτε πολιτική οικονομία, η αναζήτηση μιας απεικόνισης στο επίπεδο της συνολοθεωρίας αντί της άλγεβρας ,είναι ακριβώς αυτή επανατοποθέτηση του κομμουνισμού ως ιδεώδους ,αντί ιστορικού «επιστημονικού» σταδίου. Ατυχώς ο εδώδιμος Μπαντουισμος διακινεί τον κομμουνισμό , όπως οι οπαδοί της θύρας 7 τον θρύλο, δηλαδή για χαβαλέ με τη θύρα 13 της δεξιάς.

Εικόνα: Valerio Adami

Ήττα ενός καρτέλ, αμηχανία δυο ρευμάτων

2012-01-27T22:52:00.002+02:00

Η παρέμβαση του Σημίτη για τις αδυναμίες του μνημονίου δεν είναι ασήμαντη. Ο πρωθυπουργός της πρώτης πενταετίας του Ευρώ, που σηματοδοτήθηκε από τον όρο του εκσυγχρονισμού ,καταλογίζει ευθέως αδυναμίες στο μνημονιακό εγχείρημα. Δεδομένου ότι, τόσο ο εκσυγχρονισμός όσο και το μνημόνιο αντλούν νομιμοποίηση μέσω του ίδιου πλέγματος ιδεών πχ παραμονή στον σκληρό πυρήνα της ΕΕ, αυτονόητες θεσμικές αλλαγές με γνώση του κοινωνικού κόστους , επίκληση του αντιλαικισμου κλπ η παρέμβαση Σημίτη σηματοδοτεί και αναγνωρίζει μια τριπλή ήττα:

Την ήττα του κομματικού πολιτικού καρτέλ που ηγήθηκε του μνημονίου ,μια ήττα των εφαρμοσμένων πολιτικών του ,μια αποδόμηση των ιδεών του εκσυγχρονισμού.

Ο αστικός πολιτικός χώρος ευρίσκεται σε μια δυσχερή θέση καθώς προσπαθεί να οικοδομήσει ένα αμυντικό πρόταγμα , σωτηρίας .Στο Ευρώ πάση θυσία. Σε αντίθεση με την πρώτη ,"θετική", φάση του μνημονίου όπου ο Γαπ προσπάθησε να νοηματοδοτήσει μια διπλή ατζέντα υπέρβασης της κρίσης με ταυτόχρονες αλλαγές από το Σημιτικό ρεπερτόριο . Η οικονομική αποτυχία όμως και οι κοινωνικές αντιδράσεις την ακύρωσαν .Το κοινωνικό κόστος ήταν πολύ μεγαλύτερο και από τους πιο κυνικούς υπολογισμούς που είχαν γίνει.

Ο μικροαστικός πολιτικός χώρος της αριστεράς φέρεται μάλλον με σύνεση σε μια συγκυρία κομμένη και ραμμένη στα μέτρα του. Μέσω της τριπλής υπόστασης Δημαρ,Συν,ΚΚΕ προσφέρει διαφορετικά πολιτικά προφίλ για όλες τις ποικιλίες του πρώην Πασοκικου βιόκοσμου και μπορεί να προσβλέπει σε μια τριπλή εκλογική επιτυχία την οποία κατά βάθος κανένας δεν θέλει να ρισκάρει .Η ιδέα της Αριστερής εκλογικής συμμαχίας είναι εξαιρετικά παρακινδυνευμένη ,καθώς η υλοποίηση της θα άλλαζε αμέσως το θεμελιώδες βλέμμα της κοινωνίας προς αυτήν .Από την κοινή στάση των συμπασχόντων απέναντι στην κρίση ,ο λαός και η ενωμένη εκλογική αριστερά θα βρεθούν απέναντι όπου ο λαός ζητήσει εδώ και τώρα τα λεφτά που υπάρχουν ή θα κληθεί να συναινέσει σε ένα ιδιόρρυθμο πρόγραμμα Σταχανοφικού τύπου χωρίς το κομμουνιστικό ιδεώδες. Χωρίς τα πετρέλαια του Τσάβες , με αναιμική παράδοση στις συλλογικές οικονομικές δομές, η αριστερή πρόταση θα είναι μια εναγώνια αναζήτηση ηθικών ,πατριωτών, καπιταλιστών τύπου Μπόμπολα και Κόκκαλη του ογδόντα.Mπλέξιμο. Η ένσταση του ΚΚΕ παρόλο τον απροκάλυπτα προσχηματικό χαρακτήρα του εκφράζει μια βαθύτερη αυθεντική ψυχολογία του τύπου " ου μπλέξεις"

Η Σαμαρική σταθερότητα των δημοσκοπήσεων δεν είναι τυχαία και δεν πρόκειται να μειωθεί από κανένα ζήτημα υπογραφής της Νέας δανειακής σύμβασης. Η Σαμαρικη σταθερότητα δεν είναι κυβερνητική προσδοκία ανάτασης , είναι συντηρητική διαχείριση του πένθους. Χωρίς θετικό πρόταγμα ελπίδας ,η κοινωνία στρέφεται στα δοκιμασμένα .Η Νεοδημοκρατικη επερχόμενη παλινόρθωση έστω και νοθευμένη από οποιαδήποτε μορφή συνεργασίας ,έχει τα κλασσικά χαρακτηριστικά της κλασσικής συντηρητικής στροφής : νοικοκυροσύνη , νουνέχεια, εσωστρέφεια. Στο υπέδαφος της κινηματικής φαινομενολογίας δεν είναι δύσκολο να ανιχνεύσουμε ορυκτά του γεωλογικού στρώμματος της καρτερίας, της υπομονής, της παρατεταμένης θλίψης.Αυτό το ψυχολογικό υπέδαφος θα ορίσει τελικά τις εκλογές.

Στο πλαίσιο αυτό η αυτοδιάλυση του εκσυγχρονιστικού κομματικού καρτέλ, μέσω της δημόσιας απόστασης του Σημίτη , δημιουργεί μια ιστορική ρήξη (1)Ο "λαός" του εκσυγχρονισμού , που απετέλεσε την υλική υπόσταση ενός πρωτου ρεύματος θετικής αξιοποίησης της μνημονιακής ατζέντας( άνοιγμα επαγγελμάτων, φορολογική δικαιοσύνη ,διαφάνεια, ορθολογισμός εσωτερικών αντιφάσεων ασφαλιστικού κλπ ) μένει χωρίς αφήγηση ενός συνεχούς. Η γκροτέσκα σουρεάλ εικόνα της πρωτοβουλίας "για την Ελλάδα τώρα" με ΜΑΤ στην είσοδο , η τελετουργία διαλόγου του τύπου "παρευρίσκεται και ο δήμαρχος Νέας Σμύρνης" ,και τον Ραγκούση πρώτο τραπέζι πίστα, δείχνει και τα συμβολικά όρια του χώρου.

Με την κομματική μορφή της αριστεράς να μετράει από τώρα έδρες, την άμορφη μάζα μιας νοικοκυρεμένης Ελλάδας να κοιτάει δεξιά, με τον κομματικό εκσυγχρονισμό σε επιθανάτιο ρόγχο και το ΠΑΣΟΚ σε κώμα ,παραμένουν δυο παράγοντες που δεν δείχνουν προσανατολισμό.

Ο πρώτος είναι αυτός που η πολιτική αργκό ονομάζει λαϊκό παράγοντα, δηλαδή η πραγματικότητα του ενός εκατομμυρίου ανέργων και των πολλών εκατομμυρίων υποαμοιβόμενων ,μισθωτών ,συνταξιούχων όταν ευρίσκονται σε πολιτική διέγερση, κινητοποίηση, διαμαρτυρία .Χωρίς την πολιτική διέγερση ο ίδιος πληθυσμός είναι στείρο δημοκοπικό υλικό.

Από την άλλη πλευρά η λειτουργική συσπείρωση του εκσυγχρονισμού, η ηθική και έλλογη πλευρά των micro η semi η full insiders , εννοούμενη όμως στην μη κομματική έκφραση .Σε άλλες διατυπώσεις το πλάσμα αυτό αποκαλείται παραγωγική Ελλάδα. Αυτός είναι ο δεύτερος πόλος.

Σύμφωνα με τις τρέχουσες οικονομίστικες αναλύσεις το ρεύμα αυτό ,υποτίθεται πως καθώς ρέπει προς ραγδαία οικονομική παράλυση, δημιουργεί μια πολιτική συνθήκη συμμαχίας μικρών και μεσαίων. Η ανάλυση παραγνωρίζει τα μορφωτικά ,συμβολικά και τελετουργικά κεκτημένα του ρεύματος ,υποτιμά τον αυθεντικό αντιλαικισμό του, και άρα την οργανική ανάγκη αυτοκατανόησης του ως ένα άλλο "όλο". Οι οικονομιστικές αναλύσεις ταυτίζουν τον εκσυγχρονισμό με τους διαχειριστές του και υποτιμούν την αυτονομία του προτάγματος .

Ενω υπάρχει μια σημαντική απεργιακή έκρηξη σε πολλούς κλάδους ,κυριως με ζητήματα δεδουλευμένων (3) είναι κοινή παραδοχή ότι οι κινητοποιήσεις είναι σε ύφεση.

Τι περιμένει ο "λαϊκός παράγοντας" ;

- Την ευόδωση του προγράμματος Παπαδήμου στην ελάχιστη εκδοχή του (αλά Σαμαρά) ;

- Την μεταμόρφωση του Παπαδήμου σε πολιτικό ηγέτη ( αλά Διαμαντοπούλου) ;

- Τις εμπνεύσεις της πιο κινηματικής αριστεράς ;

Υπάρχει λοιπόν μια ειδική συγκυρία όπου δυο διαφορετικά ρεύματα διαφορετικής τάξεως ,ταξινομημένα με διαφορετικό κριτήριο και άρα με συμπτώσεις και αποστάσεις ευρίσκονται σε ένα κενό.

Από την μια πλευρά η μεγάλη κινηματική μορφή των διαδηλώσεων ,της αγανάκτησης ,από την άλλη η οργανική συμμαχία του μη κομματικού εκσυγχρονισμού ,ευρίσκονται είναι σε κατάσταση pause.

Ο μη κομματικός εκσυγχρονισμός χωρίς την επαφή με τις κινηματικές εκφράσεις φλερτάρει με τον συστημικό αυταρχισμό ,ενώ οι λαϊκές δυσαρέσκειες σε απόσταση απο τον εκσυγχρονισμό ρέπουν προς ένα διαλυτικό κατακερματισμό. Πρόκειται για το μοναδικό επίδικο της συγκυρίας ,για όσους αναζητούν μια μη τελετουργική (4)παρέμβαση της αριστεράς .Ας το πούμε χοντρικά : η αυθεντική κινηματική "αντιμνημονιακή" αγανάκτηση χωρίς τις ειλικρινείς ρεφορμιστικές συντεταγμένες της " παραγωγικής Ελλάδας " απλά θα τροφοδοτήσει με ένταση ένα πυκνό ιστορικό χρόνο με τελικό αποτέλεσμα μια διπλή κατάσταση πένθους - αυταρχισμού Iustitium (5).

Στην μεγαλύτερη δυσκολία ευρίσκεται ο οργανικός εκσυγχρονισμός. Οι φυσικοί φορείς του ευρίσκονται σε δυσπραγία , οι πολιτικοί του αποδεικνύονται καιροσκόποι, και ο μόνιμος αντίπαλος του, ο αντιδραστικός λαϊκισμός , ως συνήθως , πακετάρει όλα σε ένα (μεταρρυθμίσεις ,μνημόνιο, Οικονομική κρίση) για να ακυρώσει οποιαδήποτε προσπάθεια.

Στις συνήθεις ιδιοτροπίες της συγκυρίας ,η εγκράτεια της αγανάκτησης συμπίπτει με την αμηχανία του εκσυγχρονισμού.

Έχω την γνώμη πως η έκταση και η ένταση και η σκληρότητα των ρυθμίσεων της δανειακής σύμβασης Παπαδήμου δεν μπορούν να αποτελέσουν θρυαλλίδα εξελίξεων από μόνες τους. Η κοινωνία έχει " προεξοφλήσει" τεχνικά την αρνητική εξέλιξη, δεν την έχει προεξοφλήσει ιδεολογικά. Δεν υπάρχουν τα μετεωρολογικά στοιχεία δημιουργίας μιας ατμόσφαιρας θετικής προοπτικής εν μέσω και διά της λιτότητας. Αυτό είναι το ζητούμενο και αυτό είναι ιδεολογικό και όχι οικονομικό τεχνικό επίδικο.

(1) Δεν είναι καθόλου τυχαίο οτι ο Ν.Μπίστης προσπαθει να αναδείξει μια αίσθηση συνέχειας στις δηλώσεις Σημίτη, παραγνωρίζοντας τις σιωπές του ανδρός.Το ζητούμενο του είναι να διασώσει ακριβώς το συνεχές (εδώ)

(2) Ο οικονομισμός έχει πάρει πλέον υστερικές μορφές ακόμη και στις πιο έλλογες πλευρές της αριστεράς. Εκφράζεται από ένα στεγνό αποιδελογικοποιημένο μεταρρυθμιστικό λόγο πέριξ της Δημαρ η απο μια αντιεκσυγχρονιστική αλλεργία εντός Συν η οποία έφτασε να καταγγείλει την εισαγωγή του management στο δημόσιο ως νεοφιλελεύθερη επέλαση.

(3)Η περίπτωση της Χαλυβουργικής είναι η μοναδική όπου η απεργία δεν γίνεται για δεδουλευμένα .Το σωματείο εκεί έχει κάνει την ανάλυση ότι είναι δυνατόν να πετύχει μια συγκράτηση μισθών σε μια βιομηχανία με μειούμενη παραγωγή .Είναι μια προσέγγιση υψηλού ρίσκου με συνεκτική ατζέντα .Το παράδοξο είναι ,πως η επιτυχία δεν μπορεί να ορισθεί παρά μέσω ενός νέου συμβιβασμού ,τον οποίο κατα βάθος αναζητά το Πάμε, εξ´ ου και η " περιφρούρηση " για την "συνεπή " διαχείριση της.

(4) Ο χρόνιος οικονομισμός και η φύση της κρίσης ως κατ´ αρχάς χρηματοοικονομική ,δημιουργούν μια γραμμική κατασκευή περίπου ως εξής: Οικονομική δυσπραγία-κινήματα -ανατροπή .Στην κατασκευή αγνοείται η διάσταση των σύγχρονων κινημάτων ως αισθητικό υλικό το οποίο επανεισάγεται ως θέαμα στην συγκυρία. Με μια έννοια οι εκτός ΜΜΕ δράσεις είναι αποτελεσματικές μέσω του " κενού " που δημιουργούν .Τελετουργικές είναι εκείνες τις πολιτικές που υποτιμούν την σημασία του «κενού» και συμμετέχουν εκούσια στην δημιουργία ενός «αριστερού» θεάματος, «αριστερού» ακροάματος , ενός event.

(5) Για το Iuistitium εδώ

Εικόνα : Dino Valls

Boston Tea Party:Πέραν της μυθoλογίας των Tea Parties

2012-01-19T07:46:00.002+02:00

Η πλούσια και πάντα ενδιαφέρουσα Εποχή ,μια φωνή έλλογων προβληματισμών της ριζοσπαστικής ευρωπαϊκής αριστεράς, δημοσίευσε , την Κυριακή 15 Ιανουαρίου, ένα πολύ κατατοπιστικό άρθρο για τα τεκταινόμενα στους Ρεπουμπλικάνους .Στο τέλος της αναλυτικής περιγραφής δημοσιεύει ένα κατάλογο αριστερών ή αριστεριζόντων σχηματισμών που συμμετέχουν στις προεδρικές εκλογές στον οποίο φιγουράρει πρώτο πρώτο το Boston Tea Party με υποψήφια την Tiffany Briscoe (το άρθρο εδώ)

Εντυπωσιακό όντως.

Ενω η συνηθισμένη δημόσια πρόσληψη αναφέρεται στα Tea Parties ως ένα συμπίλημα από συντηρητικές αντιδραστικές δυνάμεις που σωρεύονται στην άκρη δεξιά του συμβατικού πολιτικού άξονα , το BTP προβάλει ως μέρος ενός αριστερόφωνου γαλαξία .

Ξαναγυρίσουμε στην αγαπημένη θεματαλογία του ιστολογίου : Οι σχέσεις αριστεράς φιλελευθερισμού είναι ουσιαστικά αδιερεύνητες, ορίζονται από μια ποικιλία ταυτίσεων και αποστάσεων ,αλλά πάντως δεν είναι κάθετα αντιθετικές σε ένα σχήμα αριστερά εναντίον φιλελευθερισμου. Ειδικά στην Ελλάδα ,για λόγους που σχετίζονται με ιστορικές αδράνειες και εμμονές, η μεγάλη μερίδα των αριστερών επιλέγει να ορίσει τις τρέχουσες κύριες συντηρητικές ιδέες ως φιλελεύθερες για να ετεροκαθορισθεί ως αντιφιλελεύθερη αριστερά και να διακινήσει ,δωρεάν και εισαγόμενη, μια αντιφιλελεύθερη ατζέντα αγγλοσαξονικής προέλευσης. Αποτέλεσμα; το σύνολο των συντηρητικών δυνάμεων το οποίο πιστεύει ότι ο Nozick είναι αποσμητικό για Λετονούς με άρωμα αρμπαρόριζα με καρπούζι, αντιμετωπίζεται ως οργανικά φιλελεύθερο.Στην ίδια μικρονοική οπτική που κάποιοι ταυτίζουν τον Marx με τον Πολ Ποτ.Μια κρατικοδίαιτη ,αγοραφοβική δεξιά, μια αστική τάξη τρόφιμος των εκάστοτε πακέτων από το σχέδιο Μαρσαλ μέχρι σήμερα, με ανύπαρκτη ή καχεκτική σχέση με οποιαδήποτε φιλελεύθερη γραμματεία , εννοείται ως φιλελεύθερη γιατί έτσι μπορούν να διακινηθούν αναλυτικά σχήματα εισαγωγής ως κριτική σκέψη.Έτσι εκχωρούνται ένας γαλαξίας ιδεών που δυνητικά θα όπλιζαν το ιστορικό αριστερό οπλοστάσιο ,μόνο και μόνο γιατί είναι εύκολο να μεταφράζονται και να διακινούνται copy paste οι διάφοροι " αντινεοφιλευθερισμοί". Η εννοιολογική αριστεροδεξιά μπαλαφάρα του "Σταλινισμού" αναπαράγεται τώρα κοιτώντας δεξιά. Ως γνωστόν όλα τα πεπραγμένα του υπαρκτού έχουν λυθεί μέσω της έννοιας κλειδί " Σταλινισμός" ενώ μέσω της αντίστοιχης πλαστικής (*) έννοιας του " Νεοφιλευθερισμού" ελπίζουμε να ορισθούν και λυθούν και σημερινά μας προβλήματα.

Ο φιλελευθερισμός δεν είναι ούτε ιστορικά ούτε πραγματολογικά ταυτολογικά αριστερός. Ο Φιλελευθερισμός δεν είναι η Αριστερά .Η Αριστερά είναι και Φιλελευθερισμός.Ο φιλελευθερισμός χρησιμοποιείται όμως επιλεκτικά ,και κυρίως εμπειρικά , αφυδατωμένος από οποιοδήποτε ιδεολογικό περιεχόμενο ,από τις συντηρητικές δυνάμεις ως απολογία του παρόντος κόσμου. Αυτό βέβαια, μπορεί να γίνει μόνο επιλεκτικά, αποσπασματικά γιατιί αλλιώς ένας καθολικός φιλελευθερισμός είναι τελικά αφόρητος για τις συντεταγμένες του υπαρκτού κόσμου. Αν οι συντηρητικές δυνάμεις εγκληθούν για τον ανύπαρκτο φιλελευθερισμό τους και κληθούν να υιοθετήσουν τον φιλελεύθερο πρόταγμα ,ολικά στην ιδεαλιστική του μορφή , τότε ο σημερινός κόσμος μπορεί να αλλάξει ραγδαία προς το καλύτερο.

Ακόμα ο φιλελευθερισμός στην αντικορποραστική αντιμονοπωλιακή εκδοχή του μπορεί να λύσει πολλά προβλήματα της συγκυρίας.

Ποιο άλλο όπλο έχει η αριστερά σήμερα για να προστατέψει το βιοτικό επίπεδο που διαλύεται από τα καρτέλ της αγοράς στα τρόφιμα, στις υπηρεσίες παρά από την προώθηση τυπικά φιλελεύθερων πολιτικών ανταγωνισμού ; Γιατί δεν εγκαλείται ο Σαμαράς ο Παπαδήμος ο Γαπ ο Χρισοχοϊδης για ψευδοφιλελευθερισμό αλλά αντιμετωπίζονται ως "νεοφιλελευθεροι" για το σημερινό αίσχος με τις τιμές ;
Πως γίνεται ένα διαμέρισμα στο Κουτσουκάρι να κάνει όσο μια μονοκατοικία στα προάστια της Ζυρίχης ;Ποιες κρυφές μονοπωλιακές αξίες και αξιώσεις ( ιδιωτικού, δημοσίου ,κρατικού χαρακτήρα) έχουν ενσωματωθεί σε αυτές τις τιμές ,τα τελευταία είκοσι χρόνια;
Με τέτοια εκτεταμένη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα είναι δυνατόν η Αριστερά να βολεύεται σε αρχαικές οικονομίστικες δοξασίες αμυντικού τύπου και να μην οικειοποιηθεί θετικά το φιλελεύθερο πρόταγμα του επιχειρείν ως αυτόνομο πεδίο αυτοπραγμάτωσης , ανεξάρτητα από τις χρηματικές ροές που δημιουργεί;

Δεν είναι λοιπόν τόσο απλές ούτε λυμένες οι σχέσεις αριστεράς φιλελευθερισμού, όσο η ευκολία της τρέχουσας κοπτοραπτικής απαιτεί .Γι αυτό και η πρόσληψη για τα Tea Parties είναι τόσο περιοριστική.

Το Tea Boston Party καταθέτει το πρόγραμμα του. Το παραθέτω αυτούσιο :

1) End the Wars of Aggression and withdraw US troops from around the world,

2) End the Federal Reserve Banking System,

3) End the War on Drugs,

4) End Abuses of Liberty such as the Patriot Act and Military Commissions Act,

5) End the Immigration Fiasco by eliminating government restrictions on human migration.

Αυθεντικός αντιμιλιταρισμός , μεταναστατευτική ατζέντα πλήρους απελευθέρωσης, αντιπαλότητα στην αντιναρκωτική υστερία κλπ κλπ. Ποιος είναι πιο κοντά στο πρόγραμμα αυτό; Η Χρυσή Αυγή ή η Ανταρσύα;

Η υπόθεση έχει και ένα άλλο ενδιαφέρον εγκυκλοπαιδικό συστατικό. Το Boston Tea Party είναι ιστορικά ο αυθεντικός κληρονόμος της συνέχειας του πρώτου Tea Party,της αντι αποικιακής ανταρσίας της Βοστώνης το 1773.

Συνδέσεις:

The Boston Tea Party (2012)
Το ιστορικό Boston Tea Party

(*)Η έννοια της πλαστικότητας είναι θεμελιακή πέραν του εικαστικού περιεχομένου.Περισσότερα στο C.Malabou :Plasticity,Temporality and Dialectic (The future of Hegel)

Εικόνα: Cy Twombly

Για ποιά Ελλάδα τώρα;

2012-01-14T14:23:00.000+02:00

Μια νέα πρωτοβουλία για την υποστήριξη του μεταρρυθμιστικού εγχειρήματος ξεκίνησε (εδώ). Δεν είναι η πρώτη αλλά γίνεται σε μια ειδική συγκυρία. Η ανθρωπογεωγραφία της πρωτοβουλίας είναι σαφής : φυτρώνει στο ιστορικό κήπο του Σημιτικού εκσυγχρονισμού ο οποίος ποτίζεται απο το ρυάκι της πιο φιλοευρωπαϊκής αριστεράς ,και της πιο έλλογης δεξιάς. Όλοι γνωριζόμαστε.

Για μένα το μεταρρυθμιστικό εγχείρημα είναι εξ´ ορισμού διακομματικό ,διαταξικό. Δεν ανήκει στο επίπεδο της πολιτικής πόλωσης δεξιά αριστερά ως ένας άλλος αντίπαλος στο παίγνιο μηχανικού αθροίσματος .Το μεταρρυθμιστικό εγχείρημα αφορά το πλαίσιο , τους τρόπους , τις μορφές που παίρνει η πολιτική αντιπαλότητα ως έκφραση ταξικών ,πολιτιστικών, τοπικών ,έμφυλων ,γλωσσικών και πάσης φύσεως διαφόρων που αναδύονται εντός της κοινωνίας. Ο εκσυγχρονισμός δεν ακυρώνει συγκρούσεις ,ασυμμετρίες , ατέλειες, αλλά τοποθετεί ένα επίπεδο έκφρασης τους όπου οι δυνάμεις της εργασίας και της αριστεράς συγκρουόμενες ,έχουν τις λιγότερες περιττές αναλώσεις.

Κοινωνία ανισότητας, διαφθοράς ,ανεργίας ,άγχους και αβεβαιότητας είναι και η Δανία και η Συρία. Κατανοώ την Δανία ως εκσυγχρονισμένη γιατί οι συγκρούσεις της δεν απαιτούν την κατασπατάληση την κατανάλωση ανθρώπων και πόρων που απαιτεί η Συρία.

Διαφάνεια, αξιοκρατία ,φορολογία, ατομικά δικαιώματα, ευρωπαϊκή προοπτική ,ειρηνική συνύπαρξη , ανοικτά επάγγελμα ,έλλογη αναλογική διαχείριση των κοινών πόρων είναι μερικά από τα προτάγματα της μεταρρυθμιστικής συγκυρίας.

Δεξιός Εκσυγχρονισμός

Ο δεξιός εκσυγχρονισμός κατανοεί το ρεύμα ως πολιτικό ρεύμα εντός της πολιτικής κομματικής αρένας .Ψάχνει αντιμεταρρυθμιστές σε πολιτικές παρατάξεις άλλοτε δεξιά άλλοτε αριστερά. Δεξιός εκσυγχρονισμός ήταν η Καραμανλική ανασύσταση του κράτους γιατί έβλεπε αντιμεταρρυθμιστές εντοπισμένους μόνο στο Πασοκικό βαθύ κράτος. Δεξιός εκσυγχρονισμός είναι η πολιτική πλατφόρμα Γαπ μετά το 2006 όπου εγκαταλείπεται η συμμαχία με τους φιλελεύθερους και αναβιώνει η αντιδεξιά ψευδομεταρρυθμιστική ατζέντα. Η αδυναμία διαχείρισης μετά το 2009 είναι η κατάρρευση του δεξιού εκσυγχρονισμού του Γαπ ο οποίος δεν έχει κανενός είδους ιδεολογική προετοιμασία για την συγκυρία.

Αριστερός Εκσυγχρονισμός

Ο αριστερός εκσυγχρονισμός επιδιώκει την μεταφορά της ταξικής και πολιτικής σύγκρουσης σε ένα επίπεδο όπου οι δυνάμεις της εργασίας έχουν τις λιγότερες περιττές απώλειες. Δεν είναι συμβιβασμός για το επίδικο της ιστορικής πόλωσης " δεξιά - αριστερά " αλλά επιλογή για το επίπεδο για τον τόπο για τη μορφή που θα πάρει η σύγκρουση του επίδικου. Ο αριστερός εκσυγχρονισμός είναι διακομματικός γιατί ακριβώς κατανοεί την διαφορά επιπέδου , τάξεως των διαφορετικών επίδικων που αναδύονται στην ελληνική κοινωνία. Η αριστερή πολιτική ως εμ δυνάμει ηγεμονική δεν έχει ανάγκη να οικειοποιείται όλη την αντιμεταρρυθμιστική ρητορεία για να διευρύνει την εμβέλεια της. Ο αριστερός εκσυγχρονισμός δεν είναι συμμαχία με τους ιστορικούς φορείς της αστικής τάξης, είναι η έγκληση τους για τον ψευδοφιλελευθερισμό τους ,τον κρατικοδίαιτο χαρακτήρα τους, την πολιτιστική και ηθική τους ένδεια.

Δεξιός λαϊκισμός και μεταρρύθμιση

Έναντιον των μεταρρυθμίσεων ευρίσκονται τυπικά λαικοδεξιές δυνάμεις με ισχύ στις κρατικές δομές. Κλειστά επαγγέλματα, προνομιακά συνταξιοδοτικά ταμεία, τοπικισμοί " έξω από την πόρτα μου" υδρεύουν , τροφοδοτούν, αναζωογονούν το ρεύμα ενός δεξιότροπου και δεξιόμορφου ρεύματος με μεγάλη επιρροή σε όλη την κοινωνία. Η ισχύς του ρεύματος δεν είναι αριθμητική , δημοσκοπική αλλά ιδεολογική. Επεκτείνεται πέραν της δεξιάς μέσω της βασικής μορφής που οικοδομεί τις αντιρρήσεις του για το μεταρρυθμισμό: «γιατί αυτός και όχι εγώ» Σε αυτή τη μορφή διατυπώνονται όλα τα δεξιότροπα επιχειρήματα και σε αυτή τη μορφή υιοθετούνται αστόχαστα από κοινωνικές πολιτικές δυνάμεις της αριστεράς.

Τελετουργικός αριστερός αντιμεταρρυθμισμός

Είναι το ρεύμα που εκπροσωπείται κυρίως απο το ΚΚΕ και παίρνει την μορφή ισχυρών αντιστάσεων σε κάθε μεταρρύθμιση. Είναι ουσιαστικά το ασθενέστερο αντιμεταρρυθμιστικό ρεύμα παρότι αναδύεται με ισχυρή λαϊκή υποστήριξη .Η ένταση των αντιδράσεων του ΚΚΕ είναι αντιστρόφως ανάλογη της πρακτικής τους επίπτωσης ,γιατί έχουν καθαρά τελετουργικό χαρακτήρα και το ιδεολογικό τους περίγραμμα οπως ορίζεται σταθερά τα τελευταία τριάντα χρόνια είναι αυθεντικά συντηρητικό :νοικοκυροσύνη, ευταξία, κρατική πατερναλιστική προστασία, αριστερή εσχατολογία. Η επιτυχία του ΚΚΕ έγκειται στην καλλιέργεια μιας δημόσιας εικόνας " κομμουνισμού" που ενισχύεται έντεχνα από γραφικές αναφορές στο Στάλιν, στο Ζαχαριάδη, τη Β.Κορέα τις οποίες αστόχαστες δυνάμεις της δεξιάς και της αριστεράς προσλαμβάνουν ( αργκό: καταπίνουν αμάσητες) στην " ονομαστική" τους αξία .Ο " σταλινικός κομουνισμός" του ΚΚΕ είναι ομόλογος και ισότιμος με τον αντικομφορμισμό του Heavy Metal.Μετά την συναυλία το group ντεμακιγιάρετε και απολαμβάνει μια ήρεμη οικογενειακή ζωή incognito μέχρι να ξανά αγριέψει στο επόμενο show, άσε που μουσικολογικά μιλάμε για αφόρητη κοινοτοπία.

Λόγιος αντιμεταρρυθμισμός

Πρόκειται για ισχυρό αντιμεταρρυθμιστικό ρεύμα που πηγάζει από λόγιες ,ορθολογιζόμενες αριστερές μερίδες εντός του κράτους, τις Δεκο , την εκπαίδευση. Η δύναμη του πηγάζει από την μετατροπή της ακαδημαϊκής εύλογης κριτικής της καπιταλιστικής κοινωνίας σε πολιτικό πρόταγμα. Η κριτική ,ο αναστοχασμός, η αποδόμηση της κοινωνικής πραγματικότητας είναι συστατικό της νεωτερικότητας , και αποτελεί στοιχείο αλλά όχι το όλον της αριστεράς .Ο ακαδημαϊκός αντιμεταρρυθμισμός υιοθετεί μερικά ,εκλεκτικά , την νεωτερική κριτική την μετατρέπει σε καθολικό πολιτικό πρόγραμμα, αλλά την περιορίζει μέχρι του σημείου όπου δεν θίγονται ατομικά υποκειμενικά οι φορείς της κριτικής. Κλασσικό μοτίβα : η μεταρρύθμιση είναι καπιταλισμός , κοίτα ποιος μιλάει για μεταρρύθμιση , κλασσικές αποσιωπήσεις : η αντιμεταρρύθμιση είναι καπιταλισμός, κοίτα ποιος λοιδορεί τη μεταρρύθμιση. Με τα ίδια ακριβώς κριτήρια που ο ακαδημαϊκός αντιμεταρρυθμισμός απορρίπτει τις μεταρρυθμίσεις, ο ίδιος ευρίσκεται υπόλογος ως ρεφορμισμός από τους ευρισκόμενους στα " αριστερά " του .Με άλλα λόγια ,ο λόγιος αντι μεταρρυθμισμός καθώς ανοίγει επιλεκτικά την ατζέντα της κριτικής ,είναι αδύνατο να την περιορίσει στο όριο που επιτρέπουν οι αντοχές του.

Σε αυτό το περιβάλλον η πρωτοβουλία είναι θετική .Την καθιστά ακόμα πιο θετική η διακομματικότητα.Αν όμως προσπαθήσει να γίνει κόμμα η να υποβοηθήσει ενδοπασοκικές ρήξεις ,στην λογική του δεξιού εκσυγχρονισμού , τότε προσφέρει κάκιστη υπηρεσία η μάλλον είναι αντίπαλος στον αριστερό εκσυγχρονισμό.

Εικόνα: Νίνα Παπακωνσταντίνου

Συνεχής διέγερση:Πολλαπλές Φάσεις

2012-01-10T23:02:00.004+02:00

Συμπληρωθήκαν τρία χρόνια από το Δεκέμβριο του οκτώ .Μέχρι σήμερα η κοινωνία είναι σε μια διέγερση ,σε μια αναστάτωση ,σε διαρκείς κινητοποιήσεις .Οι κινητοποιήσεις , απεργίες , διαδηλώσεις αποτελούν πάντα θέμα πολλαπλών αναλύσεων που θα μπορούσαμε να ταξινομήσουμε σε δυο κατηγορίες : Στατικές και δυναμικές.

Οι Στατικές αναλύσεις υπερτιμούν το οικονομικό στοιχείο της συγκυρίας, και συσχετίζουν γραμμικά τις κινητοποιήσεις με την Οικονομική κατάσταση. Αν η οικονομία δεν πάει καλά, αν υπάρχουν κοινωνικές αδικίες τότε έχουμε αναστάτωση. Ομοίως η κινητοποίηση είναι η μοναδική επιλογή για την αντίστροφη μιας αδικίας .Οι Στατικές αναλύσεις κατά βάθος εδράζονται ή προϋποθέτουν την έννοια μιας κοινωνίας της ειρήνης η οποία κατ´ εξαίρεση αποδιοργανώνεται.

Οι Δυναμικές αναλύσεις βλέπουν τις συγκρούσεις ως συστατικό μερικών κοινωνιών. Οι κοινωνίες τροφοδοτούν κινητοποιήσεις ως οργανικό στοιχείο της λειτουργίας τους, ως σποραδικές εκτονώσεις της βαλβίδας .Οι κινητοποιήσεις, η ένταση, είναι το πολιτιστικό περιβάλλον, η περιρρέουσα ατμόσφαιρα εντός της οποίας η οικονομία αναπτύσσεται ως εάν οικονομία και τάξη να μην έχουν γραμμική συσχέτιση αιτίου αιτιατού. Στην οπτική αυτή πολιτιστικές , ιστορικές , μορφωτικές ιδιομορφίες είναι οι καθοριστικές.

Υποστηρίζω πως μπορούμε να κατανοήσουμε την Ελληνική κοινωνία ,καλύτερα μέσω μια δυναμικής ανάλυσης η οποία αποδέχεται την κινηματική διέγερση ως οργανικό συστατικό της. Μια μικρή ιστορική αναδρομή μπορεί να μας δείξει μακρές ιστορικές περιόδους όπου η Οικονομική ανάπτυξη συνυπάρχει με κοινωνική ένταση δεκαετίες 55-65 και όλη σχεδόν η μεταπολίτευση συνδυάζουν ανάπτυξη και ένταση. Ταυτόχρονα η πραγματικότητα δίπλα μας βοά ,πως υπάρχουν κοινωνίες και οικονομίες που αναπτύσσονται σε ένα διαρκές περιβάλλον οξύτητας και έντασης( Τουρκία, Ισραήλ, Λίβανος )

Είναι περίεργο πως τόσο το συντηρητικό στερεότυπο " ησυχία, τάξη" όσο και το οικονομίστικο αριστερής προέλευσης " αγώνες ξεπατικοσούρα " παραβλέπουν ότι με σχετική κοινωνική αταξία γίνονται πολλά πράγματα στην οικονομία και ότι πολλοί αγώνες είναι μέρος μιας αποδέκτης τελετουργίας χωρίς ιδιαίτερα αποτελέσματα.

Ας το αποδεχθούμε είμαστε κοινωνία φασαρίας, αναστάτωσης, νεύρων, έντασης .Είναι ιδιομορφία , είναι ένα διαρκές σύμπτωμα το οποίο αν δεχθούμε μέσω μιας ενεργητικής ανάλυσης ,μπορούμε να κατανοήσουμε ως απόδειξη μιας υπερχειλίζουσας ενέργειας, ενός πλεονάσματος το οποίο ασφυκτιά και εκβάλει στο δημόσιο χώρο με διάφορες μορφές.

Υπάρχει πάντα ένα ερώτημα :πως ορίζεται το σημείο , πέραν του οποίου κατανοούμε την κατάσταση μας ως αναστάτωση ποιο είναι το όριο της υπομονής; Μάλλον θα παραμείνει αναπάντητο αν και οι ιστορικές εμπειρίες είναι χρήσιμες (1)

Έχοντας λοιπόν δεχθεί την ελληνική κοινωνία ως " σε διαρκή διέγερση" τότε μπορούμε να ταξινομήσουμε την τελευταία περίοδο σε τρεις φάσεις διέγερσης:

Δεκέμβριος 08 Μαρφιν 10

Στην περίοδο αυτή η διέγερση έχει μια συγκεκριμένη άρθρωση : η διαμαρτυρία στοχεύει να δημιουργήσει μια τηλεοπτική εικόνα η οποία θα σοκάρει τον υποτιθέμενο μέσο παθητικό πολίτη και θεατή. Καταστροφές εμπρησμοί ακρότητες γίνονται για να αναπαραχθούν ,ο τυπικός πρωταγωνιστής φορά τα ρούχα που η στερεότυπη εικόνα καθορίζει για τον αναρχικό των Εξαρχείων και γίνονται συνεχείς προσπάθειες για να μεταδοθούν τα σχετικά μηνύματα από κατειλημμένους σταθμούς . Η οργή για τις συνθήκες διαβίωσης της νεολαίας ,πυροδοτείται απο τη δολοφονία και διεκδικεί το μερίδιο έντασης που προϋπάρχει ,καταθέτοντας την δική της αισθητική και ιδεολογική σφραγίδα .Η φάση τελειώνει με την Μαρφιν όπου το θάνατο ( δυνητικό γεγονός ήδη εγγεγραμμένο στο ρεπερτόριο που ξεκίνησε τον Δεκέμβρη) αδυνατεί να νοηματοδοτήσει (μέχρι και σήμερα) η συλλογικότητα που αναδύεται ως «αντιμνημονιακή» και εκφράζεται με την εκκωφαντική αποτυχία των διαδηλώσεων ή κινήσεων αντίδρασης τις επόμενες μέρες. Οι φίλαθλοι του Αστέρα Μαγούλας είναι περισσότεροι και πιο μαχητικοί αν τους αποστερήσουν κανένα off side από όσους μαζεύτηκαν την επόμενη μέρα των θανάτων.

Κερατέα - Αγανάκτηση

Εδώ η άρθρωση αλλάζει: υπεισέρχονται δύο άλλα οργανικά στοιχεία. Ο τόπος ως πραγματικός χώρος διαλόγου και συνάντησης, και η ακραία πολυσυλλεκτικότητα .Αν στην προηγούμενη φάση η αναζήτηση ήταν η παραγωγή του «αντί» τηλεθεάματος , τώρα υπάρχει η ανάγκη σωματικής παρουσίας και διαλόγου η οποία δεν μπορεί να περιχαρακωθεί ιδεολογικά. Anything goes. Οι κομματάρχες του Βορίδη, η κομματική οργάνωση της Δημαρ, η Ανταρσύα .οι αναρχικοί κλπ συγκροτούν την Κερατέα ως πόλο αντίστασης, ενώ ένα αντίστοιχο αμάλγαμα με τους κωδικούς «Άνω» «Κάτω» Σύνταγμα οριοθετεί τις πλατείες ως πραγματικό τόπο, ως το κέντρο της κοινωνικής συνάντησης. Ενδιαφέρουσες αυτενέργειες στους κάτω,εμμονές στους πάνω, αλλά η μεγαλύτερη ομάδα είναι οι θεατές και φίλοι των πλατειών που προστρέχουν σε κάθε κάλεσμα. Η Κερατέα επιτυγχάνει αλλά η αναλογία δεν είναι αρκετή για την αγανάκτηση. Ο στόχος ακύρωσης του μεσοπρόθεσμου δεν είναι χωματουργικές εργασίες και η σύγκρουση είναι εις βάρος της πλατείας με αδιανόητο θύμα τουλάχιστον τον δημοσιογράφο με την απώλεια ακοής. Την ίδια εποχή αριστεροδεξιές υπερκομματικές πρωτοβουλίες δυναμώνουν (Πρυτάνεις,Σπίθα,Καζάκης) το Extra και Kontra TV αναλαμβάνουν την συνέχεια του εγχειρήματος.

Απεργίες -Χαλυβουργική

Εδώ τώρα πια η αρχιτεκτονική της έντασης παρουσιάζει μια άλλη ιδιομορφία. Κλασσικές συνδικαλιστικές κινητοποιήσεις σε τόπους δουλειάς αναπτύσσονται σε μια περιρρέουσα ατμόσφαιρα αναμονής και υπομονής. Ταυτόχρονα αποκαλύπτονται ότι σε χώρους εργασίας (Αλτερ,Λουκίσα,Ελευθεροτυπία) υπήρχε ένα πολύμηνο καθεστώς «μη δεδουλευμένων» το οποίο κατά περίεργο αλλά κατανοητό τρόπο παρέμενε στην αφάνεια. Η φάση σηματοδοτείται από μια απεργία διαφορετικού ρεπερτορίου: της Χαλυβουργικής. Εδώ η συγκυρία παίζει ένα περίεργο παιχνίδι. Το ΚΚε έχοντας υποστεί την τραυματική συμβολική ήττα των απολύσεων στις εταιρείες του, βρίσκεται σε συμπτωματικά σε πλεονεκτική θέση σε μια περίπτωση συνδικαλιστικής διαφοράς που στην Γερμανία θα είχε λήξει σε μια ώρα με συμβιβασμό. Τα γεγονότα και οι ιδιορρυθμίες είναι γνωστά. Η χαμηλή ζήτηση του χειμώνα εξυπηρετείται από τον Βόλο ,η απεργία στον Ασπρόπυργο βολεύει και ο Μάνεσης βρίσκει ευκαιρία και μετατρέπει τη διαφορά σε σύγκρουση μηδενικού αθροίσματος. Μια συνδικαλιστική κακή εκτίμηση του συσχετισμού απέναντι σε ένα εργοδότη κουλτούρας αλά «Κόσοβο» οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε μια περιπέτεια από την οποία οι διαχειριστές της τα παίζουν όλα για όλα. Συμπαρίστανται αυθεντικοί άνεργοι εργαζόμενοι από κλειστά εργοστάσια αλλά και μικροαστοί καλλιτέχνες που έχουν δει εργοστάσιο μόνο στο youtube δημιουργώντας ένα κλίμα ταξικής εξέγερσης με άγνωστο αποτέλεσμα. Η απουσία μεγάλων ΜΜΕ έχει απροσδιόριστη συνεισφορά καθώς μπορει κανείς εύκολα να φανταστεί την εικόνα Αυτιά εκπροσώπων Ασπροπύργου Βόλου και εργοδοσίας σε τετραπλό παράθυρο….. Ριψοκίνδυνη πρόβλεψη του ιστολογίου: Ο Μάνεσης μπορεί να ρισκάρει το κλείσιμο του Ασπροπύργου το ΚΚΕ όχι ……

Σε διαρκή διέγερση λοιπόν αλλά διαφορετικές φάσεις , αυτή είναι η διαφαινόμενη πορείας μας αν κρίνουμε από το παρελθόν. Σε μια τέτοια συνθήκη οι μεταρρυθμιστές, οι κυβερνώντες και οι κυβερνήσιμοι ας παρατήσουν τις νουθεσίες για υπομονή γιατί η Ελλάδα ζει μέσω της έντασης, οι δε εναλλακτικοί, αριστεροί, αμφισβητίες κλπ ας διοχετεύσουν την υπαρκτή πριν από αυτούς και χωρίς αυτούς ενέργεια σε θετικές δυναμικές λύσεις. Και αν δεν μπορούν ,εμείς όλοι που ζούμε σε αυτή την τρομερή «κωλοχώρα» , ζούμε μέσα στην ένταση, την αντάρα και την πόλωση και μέσω αυτών. Ε λοιπόν θα τα καταφέρουμε πάλι όπως το κάνανε οι προηγούμενοι από εμάς. Δεν μας σταματά τίποτα ούτε το χαλεπό 2012.

(1) Ο G.Agamben στο βιβλίο του Remnants of Auschwitz κάνει μια ενδελεχή ανάλυση του φαινομένου της απόλυτης υπομονής. Αναφέρει ότι μετά από πενήντα χρόνια (!!!) αναδείχθηκε (θεωρητικά *) μια ειδική φιγούρα επιζώντος από τα στρατόπεδα η οποία ονομαζόταν Μουσουλμάνος ( στην αυθεντική έννοια του πιστού) και η οποία έλλειπε από τις καταγραφές . Ο «πιστός» είναι αυτός ο οποίος έχει εξαντλήσει όλα τα όρια υπομονής και περιπίπτει σε μια κατάσταση ακηδίας – «ζωντανού νεκρού» με βασικό χαρακτηριστικό την απώλεια καταγραφής της ζωής του. Οι «πιστοί» υπήρξαν σιωπηλοί μετά τα στρατόπεδα έως ότου οι επιζώντες «μάρτυρες» να μαρτυρήσουν κυριολεκτικά για το φαινόμενο αυτό. Ο Agamben υπογραμμίζει πως σε τέτοια ασφυκτική συνθήκη η καταγραφή της εμπειρίας είναι υπέρβαση η οποία αποκαλύπτει δυνάμεις. Οι εκάστοτε συντηρητικοί οραματίζονται ένα κόσμο «πιστών» που δεν αντιδρούν , δεν κατανοούν, δεν θυμούνται.
(*όχι ιστορικά όπως επεσήμανε o ανώνυμος, πολυ προσεκετικός, γνωστός μεταφραστής του Agamben)

Εικόνα :Dino Valls

Cundu Luna Vini τραγουδούν οι Βλάχοι.Ταξικές και μεταοικονομικές συγκρούσεις .

2012-01-04T14:46:00.001+02:00

Σήμερα πάρα πολύ Γιαννιώτες , είδαν σε κεντρικά πεζοδρόμια της πόλης των Ιωαννίνων... μεγάλη σε ποσότητα φέιβολάν με αισχρά ρατσιστικά 'λόγια' εναντίον των Βλάχων και των παιδιών τους ... κωλόβλαχοι γ... και τα παιδιά σας κτλ.. ... Η προσβολή αυτή είναι άλλη μια ρατσιστική επίθεση στους Βλάχους των Ιωαννίνων.. όπου ακόμα δεν έχουμε καταλάβει τον παραλήπτη αλλά και τους λόγους της επίθεσης μίσους κατά των βλάχων, αυτής της αισχρής (H συνέχεια εδώ)

Η είδηση νομίζω ότι δεν πέρασε στην πρώτη γραμμή .Η πόλη των Ιωαννίνων γέμισε από προκηρύξεις εναντίον των Βλάχων, οι οποίοι θεωρούνται από τους συντάκτες ως "λόμπυ" . Νομίζω ότι η επίθεση έχει μια ιδιαιτερότητα και μια έννοια είναι μια καμπή. Είναι μια προσβολή προς μια διακριτή ομάδα η οποία συνδυάζει τη γλωσσική και ίσως εθνοφυλετική διαφορετικότητα , αλλά σε αντίθεση προς τους "μετανάστες" ανήκει στους "ένδον". Η επίθεση έχει χαρακτηριστικά ζηλοφθονίας , και σαφείς αιχμές για την κατεστημένη θέση των Βλάχων ως αποτέλεσμα υποτιθέμενου ενδοβλαχικού lobbying. Ο ρατσισμός, από απέχθεια προς τον άγνωστο αδύνατο ανεβαίνει κατηγορία και γίνεται μίσος προς τον "βολεμένο" γνωστό .

Έχω την τύχη να έχω φίλους Βλάχους, και να επισκεφθώ μερικά εξαιρετικά βλαχοχώρια του Ολύμπου, των Γρεβενών του Μετσόβου. Από τους φίλους έμαθα από πρώτο χέρι την περιπέτεια της ένταξης των Βλάχων στο στενό κορσέ όλων των κρατών της Βαλκανικής .Έμαθα τις ιδιόμορφες , αμφιλεγόμενες ιστορικές σχέσεις με τη Ρουμανία ,αλλά και τις ιστορικές ιδιοτροπίες που ανέδειξαν διάφορες ποικιλίες στο ευρύτερο χώρο της ευρωπαϊκής λατινοφωνίας .Πόσοι άραγε ξέρουν ότι στην Ελβετία η Romansh ( λατινογενής αυθεντική πλήρης γλώσσα ) είναι η τετάρτη επίσημη γλώσσα της χώρας η δε περιοχή τους λειτουργεί ως συμπαγές κρατίδιο παρότι αφορά μόλις το 1 % του πληθυσμού ; Ακόμα θυμάμαι την περίφημη σκηνή στην «Καρκαλού» του Τορνέ όπου για μοναδική φορά γίνεται αναφορά στην ιστορική περιπέτεια του πριγκιπάτου της Πίνδου.

Το βλάχικο ζήτημα είναι όντως ενδιαφέρον με πολλές παραμέτρους και αναφορές και στο τέλος παραθέτω μία σχετική συνδέση (1). Το θέμα μου δεν είναι το βλάχικο ,αλλά αυτοί οι νέοι ανταγωνισμοί.πχ.ο ρατσισμός προς τον "βολεμένο" , τον insider , τον "ενθάδε" .Αγνοώ τη σοβαρότητα της περίπτωσης, και κάλλιστα ίσως είναι κάτι ασήμαντο: μια προβοκάτσια ελαχίστων , αλλά το υπόδειγμα που εισάγεται στο ρεπερτόριο του μίσους είναι ιδιαίτερο. Τα στοιχεία του είναι : ανακίνηση και αναδιαμόρφωση ενός υπαρκτού ζητήματος (*) σε μια εύπεπτη μορφή, στοχοποίηση μιας διακριτής ομάδας , ένταξη στο πρόσφορο έδαφος της εθνικής συνωμοσιολογίας, τοπικός εντοπισμός .

Εκδοχές αποστροφής προς ομάδες "ένδον" υπάρχουν από καιρό. Αφορούν οικονομικές συσπειρώσεις στις οποίες καλώς η κακώς αποδίδεται ο χαρακτηρισμός της συντεχνίας. Εδώ όμως υπάρχει μια ειδοποιός διαφορά. Η ταξινόμηση μπορεί να γίνει με σχετικά ασφαλή κριτήρια πχ προσοδηθηρία κρατικών πόρων ή νομική προστασία κλειστού επαγγέλματος. Μπορεί να καταγράφει, να αποδειχθεί και να ελεγχθεί μια ροή πόρων ή μια προστασία κατ´ εξαίρεση η οποία εν τέλει αποστερεί πλούτο από τους πολλούς.

Στην περίπτωση όμως αποστροφής προς μια συντεχνία , υπάρχει πάρα μόνο μια μομφή : .Η υποτιθέμενη η πραγματική επιτυχία αποστερεί πόρους από τους πολλούς. Εδώ ´όμως αλλά η υποτιθέμενη υπεροχή ελέγχεται γιατί είναι αποτέλεσμα ενός εσωτερικού ηθικού κώδικα αλληλεγγύης της ομάδας. Κατακριτέο ουσιαστικά είναι ο άυλος δεσμός , η ιδεολογία, η ηθική συνοχή της ομάδας .Οι Βλάχοι στα Γιάννενα , οι Εβραίοι στο μεσοπόλεμο, οι Κόπτες στην Αίγυπτο ,οι Αλεβίτες στη Τουρκία οι Σιχ στην Ινδία οι Κινέζοι στην Αυστραλία κλπ κλπ είναι θύματα της εσωτερικής τους σχέσης ,που είναι φυλετική, γλωσσική ,πολιτισμική , θρησκευτική , δηλαδή άυλη .

Αν στην ρατσιστική αργκό ο μετανάστης είναι όργανο μιας εξωτερικής συνομωσίας , εδώ ο " άλλος" είναι " οι άλλοι" επικίνδυνοι ως αλλότρια ηθική, ως περίκλειστη αξιακή συνθήκη διαθέσιμη για τους "μυημένους" ή " εκλεκτούς" .

Υποστηρίζω ότι ανεξάρτητα από τη πιθανή ασημαντότητα του περιστατικού στα Γιάννενα , αυτό είναι μια έκφραση , μια δράση που έρχεται από το μέλλον. Η κρίση δεν πυροδοτεί οικονομικούς ανταγωνισμούς, η κρίση τους οξύνει κρίση όμως θα γεννοβολήσει νέους ιδεολογικούς, πολιτιστικούς, "μεταοκονομικους" ανταγωνισμούς και επομένως νέα υποκείμενα συγκρούσεων.

Η ταξική σύγκρουση δεν αναμένει την οικονομική καχεξία για να εκφραστεί, ενυπάρχει στην υφή της καπιταλιστικής οικονομίας, όσο κάποιοι την αντιλαμβάνονται υποκειμενικά ως τέτοια. Όμως , άλλοτε παίρνει προφανείς κλασσικές γνώριμες μορφές ( απεργία Χαλυβουργικής, Αλτερ, κλπ) άλλοτε διαχέεται σε όλες τις εκφράσεις δυσανεξίας και γογγυσμού .Ακόμη και η πιο συντεχνιακή διεκδίκηση της καλής εποχής του " μαζί τα φάγαμε" είναι ταξική διεκδίκηση από τη στιγμή που οι εργαζόμενοι μισθωτοί την εννοούν έτσι. Η ταξική σύγκρουση είναι πάντα υποκειμενική. Υπάρχουν μεγάλες κινητοποιήσεις μισθωτών που δεν είναι ταξικές υποκειμενικά ,αλλά εκφράσεις διαμαρτυρίας, παράπονου, απελπισίας. Έτσι, τόσο η συντηρητική άποψη του τέλους της πάλης των τάξεων ,όσο και η οικονομίστικη άποψη των γενικών ταξικών αγώνων υποτιμούν την υποκειμενικότητα του ταξικού ανταγωνισμού. Πάλη των τάξεων υπάρχει όσο εργαζόμενοι εκφράζονται μέσω αυτής και δεν υπάρχει κανένας ταξικός αγώνας χωρίς ένα βαθμό συνειδητοποίησης πέραν του οικονομικού επίδικου.

Οι μετακοινομικοί ανταγωνισμοί , " έξω οι Βλάχοι" , " όχι στο Τζαμί " ,"Παλαιό Νέο Ημερολόγιο " κλπ προϋποθέτουν ενός τύπου αφήγηση με ηθικά και ιδεολογικά επίδικα .Αναδύονται ταυτόχρονα με την αφήγηση τους την οποία ανατροφοδοτούν από την ένταση .Έτσι η υπόθεση των αξιών , του ηθικού κώδικα γίνεται το κατ´ εξοχήν ζήτημα της εποχής .Οι φορείς που εκφέρουν συστηματικά ένα τέτοιο λόγο ευρίσκονται σε προνομιακή θέση.

Κυκλοφορούν στη δημοσιότητα απόψεις όπου απολυτοποιούν την Οικονομική δυσπραγία, ως παράγοντα "ριζοσπαστικοποίησης" η " συντηρητικοποίησης" γιατί αντιλαμβάνονται το ζήτημα ως απλή ορθολογική διαδικασία η οποία θα αποδώσει θετικό η αρνητικό πρόσημο .Υποθέτουν ότι η δυσπραγία οδηγεί διαζευκτικά σε εγκλειστική υπομονή ή εξωστρεφή κινητικότητα.

Υποστηρίζω πως θα δούμε υβριδικές εκφράσεις , καινοφανείς μορφές πέραν των πόλων της υπομονής - εξέγερσης .Το παράδειγμα των κριτικών της " αγανάκτησης" είναι χαρακτηριστικό. Ένα αυθεντικό ,άρα καινοφανές, ιδιότροπο φαινόμενο ,μπήκε στα στενά μέτρα αποτιμήσεων " προλεταριακής " συνέπειας η κινηματικής αποτελεσματικότητας και κρίθηκε περίπου ως αποτυχία ή ως ημιτελές .Η "αγανάκτηση" όμως ως αυθεντικό μεταοικονομικό κίνημα κινήθηκε στους δικούς του δρόμους που άνοιξε , ενσωματώνοντας παράλληλα πολλές ιδεολογίες , διαφορετικούς ηθικούς και αισθητικούς κώδικες .Η συνάφεια που εντοπίζω με το "Νέο βλάχικο ζήτημα των Ιωαννίνων " έγκειται στην καινοφάνεια, την απρόσμενη σώρευση στοιχείων της ιστορίας, της συγκυρίας, ενοποίηση διαφόρων μορφών πολιτικού ακτιβισμού από διαφορετικές παραδόσεις.

Με μια έννοια το πλαίσιο μιας " πολλαπλής" η "συμβιωτικής " κουλτούρας αποκτά μια δυναμική γιατί είναι το μόνο που μπορεί να εγγυηθεί την κατανόηση της συνθήκης μας. Αντίθετα ιστορικιστικές εμμονικές προσεγγίσεις ,μιας ανύπαρκτης ιστορικής επανάληψης ,μιας νοσταλγίας ενός παγιωμένου παρελθόντος με γνωστούς παίκτες, νικητές και νικημένους, με φαντασιακές ρεβάνς , οδηγούν με ασφάλεια σε μια τελετουργία την οποία αποζητά η αδράνεια του ενεστώτος.

(*) Το ζήτημα είναι υπαρκτό στην εξής διάσταση : Δεν παρέχεται ρητά στους Βλάχους το δικαίωμα επίσημης διατήρησης, διδασκαλίας ,γραφής και ανάπτυξης μιας γλώσσας που είναι ιστορική και ζωντανή στην Ελληνική επικράτεια.

Η σελίδα του Δ.Λιθοξόου "Οι Βλάχοι της Ελλάδος"

Εικόνα: Dino Valls

Zombies και υγιής ατομισμός: Περί αλληλεγγύης

2011-12-29T15:28:00.001+02:00

Φίλος που δραστηριοποιείται στο χώρο των ΜΚΟ παροχής Ιατρικών Υπηρεσιών μου είπε για την κατάσταση στο κέντρο της Αθήνας : Αυξάνεται ο αριθμός των ανθρώπων που προσφεύγουν, με ενδυματολογικό προφίλ "νοικοκύρη" αλλά αντίστοιχα αυξάνονται οι εθελοντές .Η προσφορά εθελοντικών υπηρεσιών είναι αυξανόμενη. Ειναι σαφές ότι ορισμένα ανακλαστικά της κοινωνίας έχουν ενεργοποιηθεί .

Η αλληλεγγύη εκφράζεται σε όλο της το φάσμα : Μεγαλοπρεπής τηλεοπτική ελεημοσύνη ,ενοριακή βοήθεια ΜΚΟ και αριστερές πολιτικές επιτροπές μπορούν να διαταχθούν στον αιώνα δεξιά - αριστερά με σχετική ασφάλεια , καθώς εκφράζουν μια διαχείριση της αλληλοβοήθειας απο διαφορετικές οπτικές .Η εικόνα αυτή ακυρώνει και ορισμένες πλευρές μιας πολιτειολογίας που αντιλαμβάνεται την πόλωση δεξιά αριστερά ως πόλωση ατομικού - συλλογικού .Η διαφορά δεξιά - αριστερά άφορα τελικά διαφορετικά μίγματα και όψεις του δίπολου ατομικό - συλλογικό .Η δεξια έχει μια ισχυρή έγκυρη διαχείριση του συλλογικού την οποία οι πιο οικονομιστικές φετιχιστικές πλευρές της αριστεράς δεν βλέπουν. Ελεημοσύνη ,ενοριακή βοήθεια, "τεχνολογικές" ΜΚΟ δεν είναι παρά εκφράσεις μιας συντηρητικής διαχείρισης του κοινωνικού.

Στην άλλη πλευρά ,οι πολιτικές επιτροπές υποστήριξης, οι αριστερές πρωτοβουλίες ,οι συναυλίες συμπαράστασης διαμορφώνουν τον άλλο πόλο. Η τυπική αριστερή οπτική εγκαλεί το κράτος και την πολιτική τάξη για το ότι τα φαινόμενα φτώχειας δεν είναι φυσικές καταστροφές και άρα η ανθρωπιστική βοήθεια δεν είναι πάρα μια αυταπάτη που αποκρύπτει τα βαθύτερα αιτία της κρίσης λέγαμε χοντρικά πως η δεξιά πριμοδοτεί μια μη κρατική ανάπτυξη της αλληλεγγύης ενώ η αριστερά προσδοκά την αντιμετώπιση των φαινομένων φτώχειας μέσω ενός κρατικού δικτύου ασφαλείας .

Η εικόνα όμως στο κέντρο είναι γνωστή.

Η περιγραφή της περισσεύει η ας γίνει μόνο από ικανούς λογοτέχνες που μπορούν να την αποτοξινώσουν από το τηλεοπτικό μελό .Ως εργαλείο ανάλυσης μου προσφέρονται οι ταινίες του G.Romero και το μάλλον άδικα υποτιμημένο ημεδαπό " Κακό ".Κινούμενες ομάδες zombies καταλαμβάνουν την πόλη .Το κρίσιμο σημείο στην φιλμογραφία αυτή είναι η πλεονασματικότητα, η θετικότητα η επιθυμία των zombies.Ακρωτηριασμένα, παραμορφωμένα , ιδιότυπα και ιδιότροπα ξεχειλίζουν από ζωτικότητα και διεκδικούν το ζωτικό χώρο που τους ανήκει.

Τα zombies συγκροτούν ένα αυθεντικό μεταβιομηχανικό αστικό επαναστατικό υποκείμενο που γίνεται κατανοητό πιο εύκολα , ενταγμένο στα συμφραζόμενα της πολιτικής θεολογίας του G.Agamben .Δεν είναι Homo Sacer, δεν έχουν αποστερηθεί όλων των δικαιωμάτων ,δεν έχουν γίνει απόθεμα προς εξόντωση ,είναι Homo Profanis ,δηλαδή πέραν του Sacer .Εκδηλώνουν την επανάσταση τους αμφισβητώντας την ίδια την ρηγμάτωση , το νομικό φράγμα που τους εξορίζει και βεβηλώνουν την κανονικότητα .Η βεβήλωση δεν είναι εκκοσμίκευση, η " γείωση" του ιερού , αλλά άρση του ιερού με την απόδοση στα κοινά αυτού που "απογειώθηκε¨ .

Τα zombies της πόλης , οι junkies,οι άστεγοι, οι " χωρίς χαρτιά " καταλαμβάνουν την πόλη μόλις βραδιάζει και διεκδικούν διαμορφώνουν το βιοπολιτικό χώρο τους. Το επαναστατικό αυτό υποκείμενο δεν έχει σχέση με τον Δεκέμβρη του 08 .Ο Δεκέμβρης ήταν ένα μετατηλεοπτικό συμβάν, μια απόπειρα παραγωγής ενός θεάματος ,όπου η νεολαία " παίζει" τους κουκουλοφόρους για να διασπάσει την ροή της τηλεοπτικής πραγματικότητας αποζητώντας την οικογενειακή προσοχή . Καθόλου τυχαίο ότι η αιχμή της δράσης ηταν η κατάληψη τηλεοπτικών σταθμών, ακριβώς για να εντάξουν το θέαμα τους στην ροή .

Αντίθετα τα zombies αντιστέκονται στη διήγηση, στη τηλεοπτικοποίηση, στη διαχείριση της ανημποριάς τους, μέσω της αυθεντικής πλεονασματικότητας τους . Αυτό το πλεόνασμα εκφράζεται με την αριθμητική αύξηση, την ποικιλία δυσμορφιών, την ριζωματική επέκταση .Είναι τέτοια η ένταση το βιοπολιτικό δυναμικό έτσι ώστε και η παραμικρή αναπαράσταση αποτυγχάνει. Τα zombies είναι πολλά , περίεργα, αναπάντεχα και παντού .

Από βιοπολιτικη άποψη η διαχειριστική αλληλεγγύη ,ανεξάρτητα από πρόσημο δεν σωζει απλά τους ανθρώπους αλλά επιχειρεί να εντάξει σε μια αφήγηση ένα μη διηγήσιμο πλεόνασμα να οριοθετήσει μια ανεξέλεγκτη βιοπολιτική παραγωγή. Η αλληλεγγύη ,είτε ως δεξιά ελεημοσύνη ή ΜΚΟ , είτε ως αριστερός πολιτικός ακτιβισμός , πριν από όλα είναι μια τεχνολογική παρέμβαση αναστροφης ενός βιοπολιτικού γίγνεσθαι. Ως τεχνολογία προσπαθεί να ταξινομεί να καταγράφει να επιμερίζει και να ταχτοποιεί το μη δεχόμενο τακτοποίησης .Τα zombies δεν είναι επαναστατημένα, ούτε το άθροισμα τους είναι επαναστατικό αλλά το σύνολο τους με τα πολλαπλά υποσύνολα του είναι πέραν της διαχείρισης δηλαδή τελικά επαναστατικό (*)

Απέναντι στις μορφές διαχειριστικής ομαδικής αλληλεγγύης προκρίνω την δέσμευση αλληλεγγύης ένας με ένα. Ο καθένας που είναι ή νοιώθει insider ας αναλάβει ένα και μόνο ένα zombie αλλά στο μέγιστο βαθμό της δικής του υποκειμενικής ικανότητας .Αν η διατύπωση insider προς zombie ενοχλεί προσφέρω την ήπια Πρόσωπο προς Πρόσωπο .Από άποψη πολιτικής θεολογίας είναι η ίδια σχέση .Αντί λοιπόν , η ηθική στάση να παροχετευτεί ως κλάσμα μιας ροής που διοχετεύεται σε μια λίμνη ας γίνει ένα συμπαγές ένα που θα καθρεπτιστεί σε ένα άλλο "ένα" σε μια αντιστοιχία καθαρη και απλή. Τότε όλα θα αλλάξουν. Η βιοπολιτική συνθήκη δεν θα αποδομηθεί εκ των ένδον ,το σύνολο δεν θα χάνει στοιχεία και υποσύνολα αλλά η ηθική αντίσταση θα γινει πιο αποτελεσματική, χωρίς ακουσιες παρενέργειες μιας προσπάθειας ταξινόμησης του αταξινόμητου. Η ηθική στάση "ένας με ένα" είναι ένας υγιής φιλελεύθερος ατομισμός χωρίς βιοπολιτικές αυταπάτες .

(*) Για την διάφορα στοιχείου, αθροίσματος, συνόλου στην πολιτική κατανόηση

ΕΔΩ

Συνδέσεις

Το "Κακό" ολη η ταινία

G .Romero & zombies

Εικόνα : Dino Valls

G.Agamben: Για την Οικονομική Θεολογία

2011-12-24T07:56:00.001+02:00

Αναδημοσίευση από το "Αριστερά και Πολιτική Θεολογία"

Τι ειδους ακριβώς είναι επιστημη είναι η οικονομία;Η συζήτηση δεν είναι καινούργια ,και δεν πρόκειται να τελειώσει ποτέ .Το επιδικο της συζήτησης είναι το ίδιο με καθε κοινωνική επιστήμη .Ο παρατηρητής είναι μέρος του αντικειμένου του.Άρα όσο και αν υιοθετηθούν διαδικασίες και πρότυπα ορθολογισμου , θα υπάρχει πάντα ένα μικρο η μεγάλο ποσοστό αβεβαιότητας και σχετικισμου.Χοντρικά οι " δεξιοί " αποδίδουν τις αβεβαιότητες στην ίδια την φύση των σύγχρονων κοινωνιών ενω οι " αριστεροί " στην ιδεολογική φύση των μοντέλων της οικονομίας .Δεν είναι τυχαίο πως εντος αριστεράς αναδύονται οι πιο ριζικές απόψεις κριτικής της πολιτικής οικονομίας που φτάνουν την ολική άρνηση ακόμη και της μαρξιστικης οπτικής (Badiou).Η συζήτηση μάλλον θα διαρκέσει όσο αυτη για την φύση του φωτοστεφανου.

Ωστόσο υπάρχει και μια ενδιαφέρουσα οπτική , η οποία δεν εξετάζει την οικονομία με βάση ένα κριτήριο επιστημολογικης η ιδεολογικής κατασκευής .Η οπτική αυτή εκκινεί απο το δεδομένο ότι οικονομία είτε ως κοινωνική επιστήμη ,με αξιώσεις ορθολογισμου, είτε ως υποκειμενική ιδεολογική άσκηση και πρακτική έχει μια άρθρωση με την εξουσία. Το ερώτημα λοιπον που τίθεται είναι πως, η με οποιοδήποτε τροπο οριζομενη οικονομία, σχετίζεται με την εξουσία και την διακυβέρνηση στις σύγχρονες κοινωνίες.Το ζήτημα δεν τίθεται στο να αποκαλύψουμε την " διαπλοκή" η την ταξική φύση των καπιταλιστικών σχέσεων οι οποίες εμφανίζονται ως φυσικές ,αλλά στο πως η οικονομία παραμένει μονίμως ως ένας πόλος σε σχέση και απόσταση απο τη διακυβέρνηση .Η οικονομία σε καμία περίπτωση δεν είναι απλά " κατω" απο την διακυβέρνηση . Αντανακλά και σχηματοποιει ταξικές σχέσεις αλλα μονίμως είναι σε μια ένταση με την εξουσία .

Τον προβληματισμό αυτο αναπτύσσει ο G.Agamben στο τριτο μέρος του Homo Sacer " Il Regno e la Gloria" .Στο έργο αυτο ο GA προχωρά και εξελίσσει την θεματολογία της Πολιτικής Θεολογίας προς μια θεματολογία Οικονομικής Θεολογίας .Αν η Πολιτικη Θεολογια στηρίζεται στην θέση οτι οι σύγχρονες πολιτικές έννοιες προέρχονται απο της Θεολογία, η Οικονομική Θεολογία στηριζεται στην θεση ότι η σχέση εξουσίας οικονομίας έχει τη μορφή της τριαδικης υπόστασης του Θεού . Εκκεντρικό θεωρημα ίσως , αλλα για αυτο ο GA αφιερώνει διακόσιες πυκνες σελίδες .

Χοντρικά η εξέταση του GA είναι η ακόλουθη:

Όταν η χριστιανική Θεολογία αναπτύσσει την έννοια της τριαδικης υπόστασης, για να μην περιπέσει ουσιαστικά σε ένα τριθεισμό ,εισάγει εντος θεολογίας μια έννοια εκτός αυτής : την έννοια της αριστοτελικης οικονομίας .Με την εισαγωγή της έννοιας της οικονομίας οι τρεις υποστασεις του θείου συγκροτούνται σε μια δυναμική σχέση .Παράγωγες της τριαδικης υπόστασης είναι οι εννοιες της θειας πρόνοιας και η ανάγκη εισαγωγής της κατηγορίας, του συνόλου των αγγέλων .

Σύμφωνα με τον GA η αριστοτελικη οικονομία δεν είναι επιστήμη , αλλα πράξις. Δεν ορίζει ένα δομημένο τομέα έρευνας και ανάλυσης αλλα είναι διεκπεραίωση , διαδικασία ,πράξη.Η οικονομία είναι διαχείριση του οίκου σε αντιδιαστολή με την πολιτικη που είναι διαχείριση των της πόλης.Αυτη λοιπόν έννοια της οικονομίας εισάγεται στην Θεολογία για να σχηματοποιηθει το δυναμικό πλάσμα του τριαδικου θεού.

Το ενδιαφέρον που αποκαλύπτει ο GΑ ,μεσω μιας ενδελεχούς ιστορικής έρευνας ,είναι ότι αυτή η θεολογική οικονομία " επανεξαγεται " απο την Θεολογία προς την οικονομία των φυσιοκρατών δεκαπέντε αιώνες μετά. Το ιστορικό σχημα είναι περίπου το εξής:

Η Χριστιανικη Θεολογία έχει ανάγκη την έννοια της οικονομίας για να μην παλινδρομησει σε πολυθεϊσμό , την εισάγει στην τριαδικη υπόσταση, και αυτήν την θεολογική " οικονομία " διαχειρίζονται οι φυσιοκράτες για να να εξελιξουμε ως τις μέρες μας ως επιστήμη.Για να κατανοήσουμε λοιπον τις συγχρονες σχέσεις οικονομίας εξουσίας δεν έχουμε παρά να δούμε τις σχέσεις Θεού Υιού στο τριαδικό πλέγμα .

Η σημερινή οικονομία δεν είναι ουτε αυστηρή επιστήμη ούτε στεγνή πράξη , είναι μυστηριώδης όσο αναλογικά είναι μυστηριώδες το τριαδικό θεολογικο σχήμα το οποίο διαχωρίζει τον Θεό απο τις Πράξεις του.Ο GA προχωρεί ένα βήμα παραπάνω και διακρίνει στις μεγάλες διαμάχες του κατά του Μονοθεισμου μια κρίσιμη στροφή που επικυρωνει τον θεμελιακό δυϊσμό ,Θεού και Θείας Οικονομίας η οποία συγκροτεί και το μυστήριο της οικονομίας .Η άναρχη ισότιμη σχέση Θεού Υιου συγκροτεί ένα πεδίο πράξεων που δεν έχουν γραμμικη σχέση εκπορευσης απο το ένα του Θεού, αλλα αναδύονται εκ θεού ως μια ειδική θεία τυχαιοτητα . Αυτη την μυστηριώδη τυχαιοτητα αποκρυσταλλώνει η οικονομία .

Αν στο κλασικό σχήμα της πολιτικής θεολογίας του C Smitt η πολιτική εξουσία προέρχεται , καθρεφτίζεται, αναδύεται ως η μεταφορά του Θεού ,το κράτος έκτακτης ανάγκης ως το θαύμα κλπ κλπ στον G.Agamben η οικονομία αναβιώνει το δυναμικό σχήμα της τριαδικοτητας.Απο εκεί και πέρα αναπτύσσεται μια θεματολογία με εξαιρετική ευρηματικότητα και πρωτοτυπία .πχ όλη η σχετική Θεολογία των Αγγέλων ορίζεται απο τον GA ως η μήτρα μιας σχετικής σύγχρονης εξέτασης της γραφειοκρατία.Καλός ο Weber αλλά για να δούμε και τον Ακινάτη.....Στο ίδιο το βιβλίο του GA διαμορφώνεται με μια άλλη γιγάντια μεταφορά η οποία εξετάζει τις σχέσεις οικονομίας και οψης- θεάματος της εξουσίας , σε αντιστοιχία με τις σχέσεις τριαδικοτητας και δοξολογιας.Αυτο όμως είναι ένα άλλο εκκεντρικό θέμα ,άξιο ενός αλλού μικρού σχολιασμού.

Παρέκβαση : Ο Agamben και η αριστερά

Ο G.Agamben είναι προφανώς ένας απο τους πιο σημαντικούς σύγχρονους πολιτικούς φιλόσοφους με οξύ κριτικό προσανατολισμός.Ωστόσο όντας μαθητής του Heidegger δεν ανήκει τυπικά στο Χεγκελιανο Μαρξιστικο ρεύμα της Αριστεράς.Με μια έννοια η κριτική του είναι εξαιρετικά απαισιόδοξη, σχεδόν αποπνικτική . Το φράγμα αυτο , αυτήν την ορατή απόσταση , αποτυπώνει καθαρά ο διάλογος Negri Agamben όπως διεξάγεται τα τελευταία χρονιά .Είναι προφανώς αδύνατο αυτη η διαμάχη να αποτυπωθεί σε μια γραμμή ωστόσο χοντρικά μπορούμε να πούμε πως αν η " γυμνή ζωή " αποτελεί ένα όριο για τον GA με βάση την έννοια κλειδι του Homo Sacer ,στον ΑΝ η γυμνή ζωή δεν είναι όριο αλλα παραγωγή.Περισσότερα εδώ .Η σημείωση είναι απαραίτητη για να κατανοηθεί η πολιτικη Θεολογία του GA , και εισαγωγή του όρου της Οικονομικής Θεολογίας . Όπως και σε όλο το έργο του , η κριτική του είναι οξεία , διαβρωτική αλλά οι διέξοδοι που αναδύονται είτε είναι ελάχιστα ορατοί είτε σχεδόν εσχατολογικοί ( πχ Η κοινότητα που έρχεται )

Συνδέσεις:

G.Agamben The Kingdom and The Glory (Amazon)
G.Agamben on Economic Theology

Στο Youtube η διάλεξη του Agamben σε εξι συνέχειες για το βιβλίο του

Μάγια ; Όχι ευχαριστώ λέω να πάρω λίγο Puntland Real Estate

2011-12-17T15:26:00.001+02:00

.

Η πιθανότητα να γνωρίσεις κάποιον που είναι Σομαλος και επισκεπτεται συχνά το Μογκαντισου δεν είναι μεγάλη.

Περί εξωτικών τοποθεσιών

Ταυτόχρονα οπότε αναφερεσαι για τοποθεσίες εξ´ ορισμού " εξωτικές " τότε επιβεβαιώνεται η θεωρία της αυτοπληρουμενης επιθυμίας του τουρίστα.Η θεωρία είναι απλή , δοκιμασμένη και σχεδόν 100 % επιτυχής.Τα εξωτικά μέρη είναι εξωτικά μόνο και μόνο γιατί τα έχεις προσλάβει να είναι εξωτικά εκ των προτέρων . Ο όρος εξωτικος ,ας προσληφθεί στο ακριβές του περιεχομενο και δεν αφορα αποκλειστικά τον " τριτο κόσμο " Εξωτικό είναι ότι είναι έξω και παιρνει μορφές αυταπάτης για την "ανάπτυξη " όσο και για την " υπαναπτυξη" .

Για να συνενοηθουμε ας καταγράψουμε μερικούς εξωτισμους

Η Ελβετία είναι μια εξωτικά οργανωμένη ,πολιτισμένη χώρα.Σωστά, μόνο που στην Ζυρίχη υπαρχει " πιατσα" που συναγωνίζεται την Τοσιτσα σε συνωστισμό , δημοσιες ενεσεις και οσμές ουρίας. Η Ελβετια ειναι πολυγλωσση συνταγματικα .Βεβαια, αλλά υπαρχουν χωριά γερμανοφωνα και γαλλοφωνα σε απόσταση 5 λεπτών με το τραινο που παριστάνουν ότι δεν είναι πολυγλωσσοι γιατί συχαινονται αλλήλους όσο οι χρυσαυγητες τους Αφγανούς στον Άγιο Παντελεημωνα.

Η Υεμένη η πιο φτωχή εξωτική χώρα του Αραβικού κόσμου, μόνο που η Σαναα έχει τον μεγαλύτερο κατα κεφαλή στόλο Porsche Cayenne ,μερικά ξενοδοχεία 5 αστέρων με πληρότητα την οποία η τουριστική Αθήνα δεν φαντάζεται ούτε στα πιο σεξυ όνειρα της.

Ο κατάλογος μπορει να γίνει τεράστιος. Το σύμπτωμα αυτου του εξωτισμου εκπροσωπείται στην Ελλάδα απο την Μάγια Τσοκλη. Το " στήσιμο " είναι απλό : σε ένα κόσμο όπου με 15 ευρώ αγοράζεις την τελευταία έκδοση του Lonely Planet ο οποίος περιγράφει σε ποια στανη της Σενεγαλης γενούνται δυδυμα γαιδουρια ,όταν οι τόποι στη γη χωρίς κάλυψη GPs είναι λιγωτεροι απο τις γυναικείες ομάδες ποδοσφαιρου polo με ελεφαντες στο Βατικανό , η Μάγια κατασκευάζει κατι εικόνες με εξωτικους ανθρώπους λες και είμαστε στο 1930. Είμαι σίγουρος ότι δίπλα απο την κάμερα που παρουσιαζει την απομονωμένη χωρική στο Τιμπουκτου είναι ο ξαδελφος της με I phone 4 , πάνω σε Land Rover ο οποίος πληρώνει το νοίκι του στο Παρίσι με internet banking. Και οταν η καμερα που ζουμαρει την απομονομενη Σουδανη γυρισει 10 μοιρες θα αποκαλυφθουν καμια πενηνταριά τουριστες με coca cola που απολαμβάνουν φρεσοκτατα μπριος με ζαμπον και Philadelphia cheese.Αν ήμουν φεστιβάλ θεσαλονικης θα της έδινα το πρώτο βραβείο σεναρίου και ηθοποιίας ,για το σύνολο του έργου μυθοπλασιας που παρουσιάζει στη Νετ με τον τίτλο " παριστάνοντας τον έκθαμβο τουρίστα σε demek δυσπροσιτα χωριά " .Στο ίδιο μοτίβο κινουνται και πολλά ντοκυμανταιρ πολιτικού περιεχομένου ,όπου όσο πιο περίπλοκο και απομακρυσμένο είναι το τοπωνύμιο αναλογη και η υποτιθέμενη πολιτικη καινοτομία.

Ας πούμε ,λοιπον, ότι δεν υπάρχει πια ο εξωτισμός ως τοπικό φαινόμενο.Οι ασύμμετριες είναι παντού , η συνύπαρξη του σύγχρονου με το αρχαικο είναι δίπλα μας και οι στερεοτυπες διηγήσεις έχουν μόνη λειτουργία στο να δημιουργούν τουριστικές αξίες.Δεν υπάρχει τίποτα πιο εξωτικό απο το να μην έχεις ΙΧ και να πρέπει να πας επειγόντως απο τον Ευαγγελισμό στα Καμινια μέρα γενικης απεργίας χωρίς ταξί .Τυφλά νάχει ο Indiana Jones.

Ο Αχμεντ

Λοιπόν είχα την ευκαιρία να γνωρίσω κάποιον Σομαλο που πηγαινοερχεται στο Mogandishu και στις περιφερειες Puntland και Garawe ,και όπως πάντα η θεωρία του εξωτισμου κατέρρευσε.Για μένα η Σομαλία ήταν το συνώνυμο της φτώχειας, της ακυβερνησίας, της ανέχειας , της εγκατάλειψης .

Ο Αχμεντ είχε μια τυπική ιστορία πρόσφυγα.Σε ηλικία 13 χρόνων ανακαλύπτει ένα μακρινό του συγγενή στις ΗΠΑ, ο οποίος του εξασφαλίζει μια βίζα και εγγυημένη διαμονή διατροφή σε μια οργάνωση που ασχολείται με την Αφρική.Τελειώνει το κολέγιο ,προσκαλεί τα δυο μικρωτερα αδέλφια του,και σε μερικά χρονιά γίνεται μεσαίο στέλεχος σε μια εταιρεία οικοδομικών εργασιών.Παντρεύεται μια Κενυατισα και κάνει δυο παιδιά.Όλα τα χρονιά συστηματικά στέλνει λεφτά στην υπολειπη οίκογενεια που έμεινε πίσω.Ξαφνικά βρίσκει μια αγγελία για μια παρόμοια δουλειά στο Ντουμπάι, και βούρ παίρνει γυναικα και παιδιά και αλλάζει διαμονή.Απο εκεί και πέρα οι συμπτώσεις τον βοηθάνε. Οι επαφές του στη Σομαλα συνεχείς τον πείθουν ότι θα πρέπει να σταματήσει να βλέπει τηλεόραση.

H χώρα δεν έχει σταθερή κυβέρνηση αλλα στην Σομαλια συμβαίνει κατι ιδιαίτερο .Μια σημαντική Οικονομική ανάπτυξη ίσως επειδή υπάρχει μια "αδύνατη "κυβέρνηση με τα σταθμά μιας ευρωπαϊκής πρόσληψης, η οποία τελικά είναι μια μηχανή παραγωγής διαφθοράς και κατασπατάληση διαφόρων εξωτερικών βοηθείων .Η χώρα έχει 8 εκατομμύρια κατοίκους που απηυδισμένοι απο την καταρρευση και δημιουργούν περιφερειακές κυβερνήσεις που καταφέρνουν αξιόλογα απατελέσματα.Τα σχολεία χρηματοδοτούνται απο τα τοπικά συμβούλια απο εισφορές σομαλων της διασποράς και μικρά δίδακτρα.Το ίδιο συμβαινει με τα νοσοκομεία . Εγκαθίστανται παντού εταιρίες κινητής τηλεφωνίας που εξασφαλίζουν τηλεπικοινωνια παντού, ενω πρωτοποριακά έχουν εκκινήσει συστηματα μεταφοράς μετρητων μέσω SMS τα οποία δείχνουν να λειτουργούν άψογα. Τα λιμανια και τα πολλά περιφερειακά αεροδρόμια λειτουργούν με συστημάτα τυπου σδιτ, και έχουν εκθετικους ρυθμούς αύξησης.

Δεν υπάρχει κρατικό νόμισμα και οι συναλλαγές γίνονται σε δολλαρια. Οι εσωτερικές συναλλαγες εκτοξεύονται .Το Μογκαντισου έχει σχετική ηρεμία , για τα αφρικανικά δεδομένα..., και οικοδομική ανάπτυξη. Η οικοδομική ανάπτυξη είναι πρωτοφανής στην περιφέρεια. Οι ανάγκες σε οικοδομικά υλικά έκαναν τον Αχμεντ να είναι εκει κάθε δυο μήνες.Τα συνεργεία στο Garawe η το Puntland είναι τοσο αποτελεσματικά και εξειδικευμένα ώστε ως δομημενες εταιρίες εργολαβιες αναλαμβάνουν εργασίες εκτός Σομαλιας κυρίως στην Κένυα. Υπάρχουν 3-4 μικρες σομαλικες εταιρείες με σημαντικά έργα στο Ναιρομπι.Σήμερα στο αεροδρομιο του Μογκαντισου γίνονται 3-4 διεθνείς αφίξεις την εβδομάδα απο ιδιωτικές εταιρείες με πληρότητα 100% ,και η χωρητικότητα στα ξενοδοχεία είναι περίπου η ίδια .Κτίζονται δυο νέα ξενοδοχεία στην παραλία με οργανωμένες πλαζ ελπίζοντας σε μελλοντικούς τουρίστες. Υπάρχει μια εκθετικα αυξανόμενη βιοτεχνική βάση κυρίως μεταποίησης ψαριών στη Las Khorey αλλά πλέον το μεγάλο ενδιαφέρον θα προέλθει απο το πετρέλαιο καθώς οι περιφέρειες έχουν βρει νομοτυπες διαδικασίες και αναθέτουν ήδη δικαιώματα έρευνας και εκμετάλλευσης.Στο βορρά η ανάπτυξη είναι τέτοια, υπάρχει ήδη ένα πανεπιστήμιο και η κρατική χαλαρότητα είναι τέτοια που βαδίζουν ολοταχώς προς αυτονομία .

Οι στατιστικές είναι ανύπαρκτες και η δημόσια εικόνα της χώρας έχει μείνει στα κλισέ της αμερικανικής εισβολής αλλα κυρίως στον βορά η ανάπτυξη είναι πέραν κάθε προσδοκίας.

Η μυθολογία της Σομαλικής πειρατίας

Η πειρατια είναι αρκετά περίπλοκο ζήτημα που δεν αφορά αποκλειστικά Σομαλους .Η εκκινηση πυροδοτηθηκε απο την ανεξέλεγκτη αλιεια απο αλλα κρατη ,τον καιρο που ο εμφύλιος ήταν σε έξαρση. Η απουσια κρατους εκανε τους τοπικους ψαραδες να οργανωνουν μικρες ναυμαχιες άμυνας ,αλλα η ταυτοχρονη αναπτυξη ενος αναξελεγκτου χρημαστηριου μετρητων στη χώρα δημιουργησε το απολυτο μιγμα οικονομικου μεταμοντερνου αρχαισμου.Οποίος κανει ένα στοιχειώδες ισοζύγιο ο λογαριασμός είναι υπέρ των Σομαλών : χάνουν περίπου 20-30 εκατομμύρια δολλάρια απο την αλιεία ενω σε η πειρατια σε σχεδον εικοσι χρονια επεφερε το πολυ 50 εκατομμυρια .Οι ψαραδες εβαλαν ενα know how ναυμαχιας με απλά μεσα , και καποιοι εκτος Σομαλιας το κεφαλαιο κίνησης. Εχουν ένα πολυ ευελικτο, "ασφαλες" συστημα για να μπορουν να εισπραττουν εκατο ,διακοσια χιλιαρικα και να αφηνουν τα πλοια σε χρονο dt .Ο Αχμεντ ειναι αφοπλιστικος : χωρις ενα τραπεζικο know how απο τσακαλια του ειδους με γνωση απο off shore banking δεν υπαρχει πειρατεία Ουσιαστικα είναι ενα διεθνες καρτελ με εσωτερικη πληροφορηση εγκατεστημένο αλλού ,το οποιο έχει δώσει δικαιώματα franchise στους ψαράδες για το εμπορικό σημα "piracy" και αυτοί αποδειχθηκαν ικανοί franchisees. Όταν αποκαλυφθει το δυκτιο και οι διασυνδέσεις του με τράπεζες, αλλά κυρίως με ασφαλιστικές εταιρείες , που πενταπλασίασαν τα ασφάλιστρα για τη περιοχή....., τότε κάποιοι του διεθνούς κυκλώματος ναυλασφαλίστρων θα χάσουν τον ύπνο τους.

Αυτά έμαθα από τον Αχμεντ και μάλλον με οσα βλέπω στην Αθήνα πάω στη Σομαλία σύντομα .........

Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

Η μεγαλύτερη κατασκευαστική εταιρεία στην Σομαλία Εδω
Αεροπορικές συνδέσεις εσωτερικού εξωτερικού

Αεροδρόμιο, Πανεπιστήμιο,Βιομηχανίες, Δορυφορικές Συνδέσεις στο Puntland

Το Mogadishu ως τουριστικός προορισμός σε Ελληνικό Site!

Ξενοδοχεία στο Mogandishu

Εδώ οι Μogadishu Τimes (Αγγλικά)

Garoowe η πρωτεύουσα του Puntland

Time,μετακινητοποιήσεις,freak show

2011-12-14T20:45:00.001+02:00

Το Time αναδεικνύει ως πρόσωπο της χρονιάς τον «ανώνυμο διαδηλωτή». Η βράβευση συνοδεύεται με εκτεταμένο φωτογραφικό ρεπορτάζ από την Αθήνα.

Προφανώς το ζήτημα είναι πως η διαμαρτυρία η οποία αντιπροσωπεύει ένα ρήγμα στην φυσιολογική ροή των πραγμάτων, ένα κενό στην συνέχεια, μια μη κανονικότητα, επανεισάγεται στην κανονικότητα ως αισθητικό γεγονός. Δεν αναφέρομαι στην νηπιακή κριτική πως αν το Time σε βραβεύει κάτι δεν πάει καλά, αλλά στην επισήμανση πως η επανασειγωγή γίνεται πάντα σε μια νέα κανονικότητα.

Η διαμαρτυρία διαταράσσει την ομαλή ροή, και η νέα ομαλή ροή είναι αυτή που περιλαμβάνει την διαμαρτυρία ως ρουτίνα. Αλλά η νέα κατάσταση είναι ένα βαθμό πιο σύνθετη από την προηγούμενη. Ο κύκλος μπορεί να είναι ατέρμων.

Το Time δεν ακυρώνει τις κινητοποιήσεις μέσω μιας αισθητικοποίησης, αυτό είναι αδύνατο γιατί οι κινητοποιήσεις έκαναν ότι έκαναν. Το Time εγκαθιδρύει μια νέα πραγματικότητα όπου οι νέες κινητοποιήσεις είναι υποψήφιες φωτογραφίες , κινητοποιήσεις μιας νέας φάσης ,είναι «μετακινητοποιήσεις».

Ο Δεκέμβρης του 08 ήταν ένα τέτοιο γεγονός (1). Μια γιγαντιαία τηλεοπτική παραγωγή με πραγματικά εμπνευσμένους κομπάρσους. Αυτό δεν ακυρώνει την έμπνευση ,αλλά εγκαλεί τους κομπάρσους να αναστοχαστούν. Η συντηρητική κριτική για την «ανωμαλία» των κινητοποιήσεων είναι νηπιακή γιατί δεν κατανοεί ότι αυτή η «ανωμαλία» γίνεται στοιχείο μιας νέας ομαλότητας η οποία λειτουργεί ως «ελκυστής του ακραίου» . Τότε το βίωμα της ζώσας διαμαρτυρίας μετατρέπεται ακούσια σε μια εργασία που προσιδιάζει προς το δημόσιο πένθος των life style περιοδικών. Το πένθος είναι ενεργητικό , αγχολυτικό, επαναλαμβανόμενο, τελετουργικό αλλά είναι ατομικό έργο, ενώ παραβιάζεται θεμελιακά όταν γίνεται ακούσια δημόσιο θέαμα. Το ενεργητικό πένθος γίνεται freak show.Αξίζει να σημειώσουμε πως η ιστορική οξύνοια του G.Agamben μας ειδοποίησε πως ιστορικά το τελετουργικό δημόσιο πένθος είναι η πίσω όψη της κατάστασης εκτάκτου ανάγκης (2)

Ο Badiou, του οποίου τον θεμελιακό ιδεαλισμό αποσιωπούν οι αναγνώστες του από την περιοχή της βερμπαλιστικού αντικαπιταλισμού ,μας έχει ειδοποιήσει :

Αυτή η σκέψη δεν γνωρίζει ότι ένα Συμβάν υπάρχει μόνο εάν υποβληθεί ,μέσω μιας παρέμβασης η οποία απαιτεί μιαν επιστροφή-υποτροπή , και άρα Μη έναρξη , μιας δομημένης και διεπόμενης από κανόνες κατάστασης. Με αυτήν την έννοια κάθε καινοτομία είναι σχετική και ευανάγνωστη μόνο μετά το Συμβάν , όπως ο κίνδυνος είναι αναγνωρίσιμος εκ των υστέρων σε σχέση την ομαλότητα.(3)

Ας λειτουργήσει λοιπόν βράβευση ως αφορμή αυτής της «επιστροφής υποτροπής» για να δούμε πως οι επερχόμενες κινητοποιήσεις θα μπορέσουν να υπερβούν την κατάσταση «μετακινητοποίησης» στην οποία τις καθήλωσε ήδη το Time.

Symbiosis σύντροφε.......

2011-12-05T14:17:00.000+02:00

Αν δει κάποιος τις δημοσκοπήσεις τότε ,αναμφίβολα το άθροισμα των ποσοστών των αυτοριζομένων ως αριστερών σχηματισμών είναι το μεγαλύτερο της μεταπολίτευσης.Ταυτόχρονα διαμορφώνεται μια περιρρέουσα ατμόσφαιρα ανάγκης μιας αριστερής αντιπρότασης που πηγάζει από τις δυο τυπικά φιλοευρωπαϊκές μερίδες της αριστεράς συν και δημαρ. Ο συν προτείνει ένα αντιμνημονιακό αριστερό μέτωπο και η δημαρ περιγράφει μια ευρύτερη συνεργασία κεντροαριστεράς με ήπιο αντιμνημονιακό προφίλ.Οι προτάσεις ουσιαστικά απευθύνονται σε μερίδες του ΠΑΣΟΚ ,με διαφορετική ατζέντα .Ο Συν φλερτάρει με τους κλασικούς "αντιμνημονιακους¨ η δε Δημαρ με τους επιλεκτικά μνημονιακους του " εκσυγχρονισμού ".Οι λοιπές μερίδες της αριστεράς παραμένουν αδιάφορες προτάσσοντας διαφορετικά σκεπτικά.Η γνώμη μου είναι πως ο άτυπος διάλογος είναι εξαιρετικά χρήσιμος, και μπορεί να αποβεί ως και καταλυτικός εάν οριοθετηθεί με πιο σύγχρονα εργαλεία .

Πως γίνονται οι διάλογοι εντός αριστεράς ;

Οι διάλογοι εντός αριστεράς γίνονται συνεχώς έστω και ατύπως η μέσω αποσπασμάτων, ημιτελών δηλώσεων ,δηλητηριωδών σχολίων και νευμάτων. Δεν είναι θεσμισμένη αντιμαχία αλλά είναι άτυπος ουσιαστικός διάλογος, όπου όσοι συμμετέχουν καταλαβαίνουν τι ακριβώς διαμείβεται .Είναι μύθος η λεγόμενη απουσία διαλόγου, γιατί ουσιαστικά αναφέρεται στην απουσία επίσημου διαλόγου.Το ενδιαφέρον είναι ότι όλοι αυτοί οι διάλογοι διεξάγονται σε ένα πλαίσιο αναχρονισμού, ιστορικού εγκλωβισμού, και θεωρητικής αρτηριοσκλήρωσης. Η μορφή του διαλόγου χοντρικά είναι η εξής :
Μια η ιστορία , ένα το προλεταριατο, ένα το κόμμα πολλές οι απόψεις , ποια είναι η πιο σωστή ; Ο διάλογος γίνεται ως εάν να προϋπάρχει ένα εμμενές υποκείμενο της ιστορίας το οποίο " πάσχει " από ιστορική εκπροσώπηση. Η θεματολογία του άτυπου διαλόγου, ο οποίος υποτίθεται κάποτε θα επιλύσει και το ζήτημα .είναι το επίδικο λοιπόν της ιστορικής ( λέγε με μεταφυσικής ) εκπροσώπησης . Οι φορείς του διαλόγου είναι υπόλογοι απέναντι στην " ιστορία " η οποία καλείται να τους δικαιώσει οψέποτε.Η μορφή αυτή του διαλόγου είναι εξαιρετικά αγχολυτική γιατί είναι άεναη, επαναλαμβανόμενη σχεδόν υπεριστορική .Οι φορείς αυτοκατατάσονται σε ένα οριζόντιο άξονα δεξιά - αριστερά και αντιπαρατίθενται ενταγμένοι σε μια πλοκή copy -paste από τον 19 αιώνα. Δεν είναι τυχαίο ότι εάν συμμετέχοντες διαθέτουν ιστορική αποσκευή σε χρόνο dt μεταφέρουν τον διάλογο σε παραστάσεις του 1920, όπου και κατά γενική ομολογία είναι η χρυσή δεκαετία των ενδοαριστερών διαλόγων .Ποια είναι η σωστή γραμμή του κόμματος ; That’s the question .

Είναι όμως αυτό το επίδικο σήμερα ; Είναι η πλοκή του διαλόγου αυτή παραγωγική ;

Υποστηρίζω πως ενώ ο διάλογος είναι αναγκαίος , αυτός μπορεί να αποβεί παραγωγικός μόνο αν αρθρωθεί στο ακόλουθο πλαίσιο :

Οι πολιτικές εκφράσεις οι οποίες αυτορίζονται αριστερές, εκπροσωπούν και διαμορφώνουν ταυτόχρονα διαφορετικές μερίδες , στάσεις, όψεις, δυναμικές, ρητορικές στρατηγικές και συμφραζόμενα, του κόσμου της εργασίας. Οι πολιτικοί φορείς της αριστεράς "παριστάνουν" τους επόγονους ενός τύπου ΕΑΜ με συμπαγή ιστορική και ιδεολογική προοπτική, ενώ ουσιαστικά είναι σχήματα που αναδύονται, αυτοκατασκευαζονται μέσω της πολιτικής βούλησης σύγχρονων υπαρκτών κοινωνικών διαφορετικών οντοτήτων που αναπτύσσονται στους κάτω ορόφους και τα υπόγεια της κοινωνικής πολυκατοικίας σήμερα . Με την έννοια αυτή το μοναδικό επίδικο που έχει κάθε φορέας δεν είναι παρά η εσωτερική του συνέπεια , η συμμόρφωση του προς τις ιδρυτικές του συντεταγμένες όπως όμως αυτές συνεχώς μεταβάλλονται .

Στην άρθρωση αυτή οι υπαρκτές μερίδες συμβιώνουν δυναμικά .Η δυναμική της συμβίωσης είναι το ζητούμενο και όχι η από τα πάνω «ορθολογική» αριστοποίηση της. Πιστεύω ότι το σχήμα γίνεται κατανοητό με την χρήση της οικολογικής έννοιας της "symbiosis " .Στην symbiosis τα είδη συνυπάρχουν εντός του βιότοπου , μέσω ατάκτων παράλληλων συγκρούσεων και συνεργείων, όπου η σύγκρουση είναι θεμελιακή συνθήκη βιοποικιλότητας και επέκτασης του βιότοπου. Η καταστροφή του βιότοπου επέρχεται όταν τα είδη δεν συμβιώνουν μέσω της σύγκρουσης.

Ο εγκλωβισμός των υποκειμενικών εκφράσεων της αριστεράς έγκειται στο ότι εγκλωβισμένες στο 1920, προσπαθούν να επιλύσουν προβλήματα , ενώ το 2012 αναδεικνύει δυναμικές symbiosis , οι οποίες απαιτούν άλλη αυτοκατανόηση. Και σε παλαιότερη ανάρτηση είχα υποστηρίξει πως αν επικρατήσει η αυτοκατανόηση της πολλαπλότητας ως δυναμική , τότε οι μερίδες της αριστεράς θα βρεθούν αντιμέτωπες με τις αυτοδεσμεύσεις τους και όχι εναντίον της μεταφυσικής της ενότητας.Το σχήμα μου είναι το ακόλουθο:

Η δυναμική της Αριστεράς οφείλεται στον εγγενή δυναμισμό που αναπτύσσει καθένα μέρος της, όντας σε ολική ή μερική απόσταση η και αντιμαχία μεταξύ τους. Στο σχήμα της symbiosis αυτή είναι η μοναδική συνθήκη ανάπτυξης του βιότοπου. Ας δούμε μερικές διατυπώσεις

Η κεντροαριστερή εκσυγχρονιστική επιτυχία της Δημαρ θα ήταν παράγοντας ιστορικής διεύρυνσης της αντικαπιταλιστικής Ανταρσυα.
Η εργατική ισχυροποίηση του Πάμε, είναι παράγοντας επέκτασης του φιλοευρωπαικού Συν
Η ύπαρξη του μονήρους ισχυρού ΚΚε είναι συνθήκη αναγκαία και ικανή για να αναπτυχθούν οι μετασοβιετικές αναζήτησης μιας άλλης αριστεράς

Καμία συνιστώσα της αριστεράς δεν αναπτύσσεται εις βάρος της άλλης. Αυτό είναι ιστορικό σχήμα που παραπέμπει στις ενδοκομμουνιστικές αντιμαχίες του μεσοπολέμου ,αλλά είναι λειτουργικό γιατί είναι ,αδρό, εύπεπτο και πλούσιο σε βιβλιογραφία.Ο σημερινός κόσμος της εργασίας και των κινημάτων βρίθει από κατάσπαρτες υποκειμενικότητες που δεν είναι κατανοητές στο πλαίσιο ενός διαλόγου περί " διάσπασης" αλλά στο πλαίσιο ενός διαλόγου περί "πλήθους" .Το μέλλον ευρίσκεται ακριβώς στην ενδυνάμωση αυτών των πλασμάτων και όχι στην ένταξη τους σε ένα ιστορικό ,που τελικά είναι μεταφυσικό , σχέδιο της Αριστεράς.

Αν η σημερινή κοινωνία παράγει ανισότητες οι οποίες μπορούν να γίνουν κατανοητές στο αδρό σχήμα του ΚΚΕ και να μετατραπούν σε ελπίδα για επαναβίωση των φίλεργατικών δικτατοριών με ανθρώπινο πρόσωπο, δεν υπάρχει κανένας ενδοαριστερός διάλογος που θα μετακινήσει το ΚΚΕ. Η ιστορική απόφαση του ΚΚΕ το 90 είναι δικαιωμένη ιστορικά. Η ύπαρξη του συγκεκριμένου ΚΚΕ , με όλα του τα κουσούρια, είναι όρος ανάπτυξης της "αντισταλινικης "αριστεράς. Χωρίς το ΚΚΕ δεν υπάρχει ούτε η Δημαρ ,ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ, ούτε η Ανταρσυα. Απλούστατα η " αριστερά" της Δημαρ , η " εργατική τάξη" της είναι διαφορετική από αυτή του ΚΚΕ ,από αυτή της Ανταρσυα και του Συριζα.Ο συμπαγής εργατικός χαρακτήρας του ΚΚΕ ουσιαστικά απελευθερώνει μικροαστικές δυνάμεις και εκφράσεις υψηλού μορφωτικού κεφαλαίου να ανθίσουν πολιτικά και να σωρευτούν στον ενδιάμεσο χώρο Δημαρ Συν. Ο βιότοπος της αριστεράς είναι εξαιρετικά " υγιής" ακριβώς γιατί κατορθώνει να είναι πολυσυλλεκτικός " πληθικός" σε επαφή με τα εγγενώς διαφορετικά κοινωνικά υποκείμενα που αναδύει η συγκυρία.

Στην συγκυρία αυτή υποστηρίζω ότι αν κατανοήσουμε το momentum ως μια νέα symbiosis τότε το καλύτερο σενάριο είναι το ακόλουθο:

Η Δημαρ να συνεχίσει το φλερτ με τον "εκσυγχρονισμό" .Η επανάληψη ενός σεναρίου Μπουταρη , Καμινη σε κεντρική σκηνή θα ήταν καλύτερο δυνατό. Το εναλλακτικό που βρίσκεται είναι το κουαρτέτο Καρατζαφέρη, Βοριδη,Αδωνη ,Πρεσβη εγκατεστημένο στο κράτος με προοπτική να γίνει συμφωνική Νέας Υόρκης .
Ο Συν να ανασυγκροτήσει το χώρο του με βάση το αντιμνημονιακό ΠΑΣΟΚ , και σταθεροποιήσει τον Ευρωπαϊκό χαρακτήρα του. Η οποιαδήποτε μετακύληση του Συν σε πιο αντιευρωπαικές συντεταγμένες θα ήταν καταστροφική .Η ελληνική κοινωνία έχει ανάγκη από ένα αριστερό μαχητικό ευρωπαϊσμό.
Το ΚΚΕ να συνεχίσει την εργατική υπεράσπιση ,και ας επεξεργαστεί την Σοβιετική του ανάσταση. Υπάρχουν λαϊκά στρώματα που ρέπουν στην πολιτική θαλπωρή μιας ρωμαλέας εσχατολογίας. Τα προτιμώ στο ΚΚΕ και όχι στην Χρυσή Αυγή της «αναστημένης» πατρίδας.
Η Ανταρσυα να συγκροτήσει τον θεωρητικό αντικαπιταλισμό της , που είναι το ιδεολογικό ξυπνητήρι της αριστεράς. Έχει πλέον τα κατάλληλα στελέχη για αυτό
Οι οικολόγοι να συνεχίσουν την επεξεργασία μιας επιστημονικής οικολογίας , γιατί το ελληνικό κράτος σε λίγο δεν θα λειτουργεί και οι χωματερές θα μας πνίξουν

Στην δική μου επιθυμία θα ήθελα να υπήρχαν στην Ελλάδα αυθεντικά left liberal μορφώματα όπως τα mutualism στις ΗΠΑ , ή gauche liberal ,αλλα με χαρά βλέπω στην ουσία η θεματολογία αυτή γίνεται σιγά σιγά ορατή στην δημόσια συζήτηση .

Symbiosis σύντροφοι.

Σεπτεμβριος 2010¨:LLS -Συνηγορία της πολλαπλής αριστεράς

Εικόνα: Dino Valls

Iuistitium Papadimium

2011-12-01T18:59:00.000+02:00

Στην συνέχεια του Homo Sacer "The state of exception" o G.Agamben ασχολήθηκε με την έννοια του κράτους εκτάκτου ανάγκης.Όπως και στο HS καταδυθηκε στο ρωμαικο δίκαιο για να αποδειξει πως η πρώτη αρχετυπική μορφή της έννοιας του " κράτους ανάγκης" συγκροτημενα εμφανίζεται στον τριτο αιώνα με την βαθμιαία ανάδυση του όρου Iuistitium.

Η αναλυση του Iuistitium σύμφωνα με την ιστορική αναλυση του Agamben είναι χοντρικά η εξής:

Το Iuistium ουσιαστικά έχει την διπλή σημασία της άρσης των νόμων και του δημοσίου πένθους .Το κράτος έκτακτης ανάγκης συμπίπτει με μια έκτακτη ψυχολογική και κοινωνική συνθήκη.Στους ρωμαικους χρόνους πχ ο θάνατος του Αυτοκράτορα πυροδοτεί ένα συνδιασμο ανομίας και πένθους.Άλλωστε το ίδιο φαινόμενο παρατηρείται και σήμερα όπου μεγάλες κοινωνικές εκδηλώσεις μαζικής εκφρασης συναισθημάτων συνοδεύονται με μια έκτακτη κατάσταση δημόσιας τάξης ( πχ τα μεγάλα καρναβαλια)

Το ενδιαφέρον είναι πως το Iuistitium δεν είναι δικτατορία αλλα μια καινοφανης νομική συνταγματική κατάσταση ένα " κενό νομού ¨ .Αυτη η διπλή υπόσταση του Iuistitium είναι κλειδί ίσως για να περιγράφει η σημερινή συγκυρία

Είναι φανερό πως η κυβέρνηση Παπαδημου ισορροπεί στην άκρη του συνταγματικού πλαισίου καθώς η παραμονή της για μεγαλο διαστημα είναι επιθυμητή αλλα αυτο μπορει να προσκρούει σε συνταγματικά εμπόδια.
Ταυτόχρονα όμως αυτη η οριακή νομιμότητα συνοδεύεται απο ένα τύπο κοινωνικής μελαγχολιας που πηγάζει απο την αβεβαιότητα και την ερπουσα φτώχεια .
Με κάποιο τροπο ,αν η μελαγχολία αυτη μετατραπεί σε ένα κοινωνικο ξέσπασμα θρήνου , τότε η άλλη πλευρά του Iuistitium θα αναδυθει ως συνταγματική εκτροπή.Μελαγχολία και εκτροπή , δημοσιο πένθος και συνταγματικη οριακοτητα, το υπόδειγμα του Agamben δείχνει να λειτουργει στην περίπτωση μας.

Δεν χρειάζεται καμία εμπειρικη μελέτη για να καταγράφει η μαζική ψυχολογική εξουθενωση , η γενικευμένη δυσθυμία , διάσπαρτη ασφυξία . Δεν είναι αραγε δημοσιο πένθος δηλαδη ενεργητικό ,τελετουργικό ,και παραγωγικό η μεγάλη ακολουθία λαϊκών εκδηλώσεων διαμαρτυρίας με επαναλαμβανόμενα μοτίβα ; Ας μην ξεχνάμε ότι το πένθος είναι "εργασία " και τελετή , δεν ειναι αμορφος θρήνος, δεν ειναι υπομονετικη δυσανεξία.Δεν είναι δημόσιο πένθος η αδυναμία αποδοχής ενός παρόντος που εξέλειπε για πάντα , καθώς κατέρρευσαν οι οικονομικές συντεταγμενες που το στερέωναν;

To Iuistitium λοιπόν, λειτουργει ως ταινία διπλής όψεως , όπως τα σχήματα moebius , όπως τα flip sides στους δίσκους .Η κάθε όψη έχει μια σιαμαία αδελφή.Αν συνεχίσουμε τον συλλογισμό τότε η συνταγματική οριακοτητα τρέφεται παραλληλα με τη δίδυμη όψη της ψυχικής καθιζησης και του δημοσίου πένθους.

Ο Παπαδημος ως τεχνική λύση μπορει να φανεί ικανοτερος απο τους προηγούμενους διαχειριστές της κρίσης , αλλα η νομιμοποίηση του ακροβατει ,με μοναδική ασφάλεια το flip side του δημόσιο πένθος .

Αν η δυσανεξία για το χαμένο παρόν δεν μετατραπεί σε επιθυμία για ένα προσήλιο αύριο , αν το τελετουργικο δημοσιο πένθος δεν γίνει κοινωνική βούληση βελτίωσης, επιθυμία για ένα νέο κοινωνικο συμβόλαιο πλαίσιο σύγκρουσης και εξέλιξης , τότε το πενθος θα αναδυει το σιαμαίο αδελφάκι της συνταγματικής οριακοτητας.Αλλιώς το διπλό Iuistitium πένθους εκτροπής παραμονεύει να ολοκληρωθεί ......

Συνοπτικό κείμενο του G. Agamben για το Iuistitium εδώ

Εικόνα : Dino Valls

A.Negri:Ιωβ και εργασιακή θεωρία της Αξίας

2011-11-23T13:13:00.000+02:00

Αναδημοσιευση από: Αριστερά και Πολιτική Θεολογία

Το 1983 ο A.Negri ευρίσκεται στον τέταρτο χρόνο της φυλάκισης του.Ακριβώς αυτή τη χρονιά αποφασίζει να ασχοληθεί με τον Ιωβ και να γράψει ένα απο τα πιο σημαντικά συγχρονα κείμενα πολιτικής θεολογίας της αριστεράς: Il lavoro di Giobbe (η εργασία του Ιωβ).Ίσως δεν ειναι άσχετο ότι ο ΑΝ τελέιωσε καθολικό γυμνάσιο και ότι οι πρώτες του πολιτικές αναζητήσεις έγιναν στο πλαίσιο της καθολικής οργάνωσης νεολαίας "Gioventú Italiana di Azione Cattolica (GIAC)".Ακόμη δεν πρέπει να παραβλεψουμε ότι τελικά η τροφοδοτρια πηγή της τριλογιας που ξεκινήσε με την "Αυτοκρατορία " δεν είναι παρά το θεμελιακό Savage Anomaly το οποίο εξετάζει διεξοδικά την Σπινοζικη πολιτιολογεία, γραμμένο την ίδια περίοδο.Η φυλακή λοιπόν στρέφει τον ΑΝ στην Βίβλο και την Θεολογία της Ολλανδικής Αναγέννησης.

Στο Il lavoro di Giobbe (ildj) γίνεται στην ουσία μια γιγαντιαία μεταφορά ένας αναλογικος συλλογισμος ,ο οποίος συνδέει την εξαντληση της εργασιακής Θεωρίας της αξίας του Μαρξ με την σχέση Ιωβ Θεού.Το κουβάρι φαίνεται εκκεντρικό και για αυτο ερεθιστικό ,αλλά ας προσπαθήσουμε να το ξετυλιξουμε.

Ήδη μερικά χρονιά πριν, απο το Marx beyond Marx, ο ΑΝ θεωρεί ότι η κλασσική ανάγνωση της εργασιακής Θεωρίας της αξίας δεν μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση του φαινομένου της εκμεταλευσης της μισθωτής εργασίας.Στην κλασσικη ανάγνωση ,η θεωρία αναλύει ότι η μοναδική πηγή κέρδους είναι η απλήρωτη κατανάλωση εργατικής δύναμης η οποία αναφέρεται στην συνολική αναπαραγωγή του εργάτη ,η οποία δεν είναι απλά απλήρωτη εργασία ,αλλα απλήρωτη αναπαραγωγή.Η ημέρα τεμαχιζεται σε εργασία και αναπαραγωγή και ο μισθός αναπληρώνει μόνο την εργασία . Στις πρώτες αναλύσεις του ΑΝ ,ο τεμαχισμος αυτός αμφισβητείται καθώς η εργασία - παραγωγή έχει επεκταθεί πλέον στο σύνολο της ημέρας η παραγωγή πλέον είναι ο ίδιος ο βιος του εργάτη ο οποίος δεν παράγει οσο εργαζεται αλλα ουσιαστικά είναι ο ίδιος μια ασυνεχης παραγωγή , ένας "τόπος " όπου οι παραγωγικές δυνάμεις επενδύονται ως εάν ο ίδιος να είναι ένα εργοστάσιο παραγωγής μιας υποκειμενικοτητας.

Η θεωρία του ΑΝ , όπως την αποτυπωσαμε χοντρικά, εξελίχθηκε στο μεταγενέστερο έργο του, και συνεχίζει να αμφισβητείται σοβαρά .Το θέμα δεν είναι αυτή καθ´εαυτή η θεωρία .Το ζήτημα είναι ότι αυτή κωδικοποιειται ως μια αδυνατοτητα στοιχειώδους υπολογισμού της εκμεταλευσης , ως ένα κλάσμα παραγωγής αναπαραγωγής .Η θεωρία του ΑΝ καταστατικά στηριζεται σε μια μη αλγοριθμικη φύση και αποτύπωση του φαινομένου της εκμεταλευσης .

Η μη αλγεβρικη αποτύπωση της εκμεταλευσης επαγωγικα οδηγει στην κατανόηση της μη εκμεταλευτικης κοινωνίας ,ως μη " υπολογιστικά" δίκαιης. Η κομμουνιστική κοινωνία δεν αναστρεφει μια εξίσωση που αποδιδει ένα μείον στην εργασία , δεν εξισώνει τα στοιχεία ενός κλασματος, δεν εξισορροπει ένα ασταθες υδραυλικό σύστημα ,η κομμουνιστική κοινωνια είναι πέραν της δικαιοσύνης της μαθηματικης ισότητας.Αυτο το στοιχείο της μη υπολογιστικης αποκατάστασης της εργασίας ,αυτο το ακατανόητο στοιχείο υπέρβασης της μαθηματικης ανισότητας μέσω μιας σχέσης πέραν της ισότητας και ανισότητας, βρίσκει ο ΑΝ στον μύθο του Ιωβ.

Για όσους δεν θυμούνται ο Ιωβ υποφέρει να πανδεινα ως μια δοκιμασία πίστης και υπομονής .Ωστόσο ενώ η πρώτη αναγνωση βλέπει το στοιχείο της υπομονής , ο ΑΝ αναδεικνύει μέσω μιας εξαντλητικης λογοτεχνικης ανάγνωσης ,το στοιχείο της υπέρβασης του δουναι λαβειν.Η σχέση Ιωβ Θεού δεν απορρυθμιζεται για να ρυθμιστει ,δεν αποσυντονιζεται για να συντονιστεί, αλλα συνεχώς εκφράζει μια μη διαλεκτική ζευξη,όπου τελικά ο πλεονασματικος πόλος είναι ο Ιωβ και όχι ο Θεός.Στην μη διαλεκτική αυτή σχέση ο Ιωβ είναι ο δημιουργός ο παραγωγός ,ο οποίος τελικά υπερβαίνει την απλή εξισορρόπηση , για να δημιουργήσει ενεργητικά μια νέα οικειοποιηση του Θεού.

Η γιγαντιαία μεταφορά είναι προφανής :

Όσο στον κομμουνισμού όσο και στον Ιωβ δεν έχουμε αποκατάσταση μιας δικαιοσύνης ,αλλα μια υπέρβαση της διακρισης.
Το ενδιαφέρον στο βιβλιο αυτο είναι οτι ,ο ΑΝ για να θεμελιώσει τη μεταφορά αυτή καταβυθιζεται κυριολεκτικά στο βιβλίο κείμενο,αναδεικνυει λογοτεχνικά και σημασιολογικα στοιχεία απαρατήρητα στην συμβατική Θεολογία της " υπομονής" .Πρόκειται για μια φρέσκια αριστερή βιβλική μελέτη ,μια αριστερή πολιτική Θεολογία .Δεν είναι βέβαια απαρατηρητο οτι ο αποπνικτικος οικονομισμος της εποχής ο οποίος επικρατεί και εντος αριστεράς , ουσιαστικά έχει υποβιβάζει την πλευρά αυτη του μεγάλου φιλοσόφου της εποχής A.Negri.

A.Negri The labor of Job .Bayard 2002

Debate:Α.Χατζης-Ε.Τσακαλωτος.Τρίτη 22/11 Νομική

2011-11-20T08:55:00.000+02:00

Η «Αριστερή Ενότητα Οικονομικού Νομικής» του ΕΚΠΑ διοργανώνει debate με τους Α.Χατζή Ε.Τσακαλώτο με θέμα "Οικονομική κρίση και τρόποι διεξόδου".

Η συζήτηση θα διεξαχθεί στο Κτίριο της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ (σε αίθουσα που θα ανακοινωθεί) την Τρίτη 22/11 στις 14.00.

Για όσους έχουν μπαφιάσει από μονολόγους , ναρκισσισμούς και τηλεοπτικές κοκορομαχίες συνίσταται.Δυο διαφορετικές σχολές σκέψης σε διάλογο (εκτός απροόπτου...)

Απελπισία.....

Κατάντησε είδηση ο αυτονόητος διάλογος

Με τον Papadimos ή τους Αναλυτές;

2011-11-19T07:17:00.000+02:00

Πρώτη δημοσίευση: Αριστερά και Πολιτική Θεολογία

Ονομάζω “Papadimos” ( Παπαντάιμος) την σημερινή κατάσταση της κυβέρνησης, της κυριαρχίας , των πραγμάτων γενικά.

Papadimos δεν είναι το όνομα του πρωθυπουργού αλλά το όνομα της κατάστασης.

Τα χαρακτηριστικά του Papadimos είναι:

Ένα εκατομμύριο άνεργοι, ενάμιση εκατομμύριο υποαπασχολούμενοι, απουσία οποιασδήποτε βεβαιότητας, και η συμβολική ισχυρή παρουσία στην κυβέρνηση αυθεντικών εκφραστών της λαικο-παλαιο-χουντο δεξιάς.

Ονομάζω «Αναλυτές» όλους όσους έχουν μια λογική ή λογικοφανή εξήγηση γιατί φτάσαμε ως εδώ.

Στον όρο «Αναλυτές» περιλαμβάνονται, κόμματα, δημοσιογράφοι, τηλεοράσεις, ραδιόφωνα, ιστολόγια, κλπ .

Με όρους πολιτικής θεολογίας ο «Papadimos» ανήκει στην τάξη του Θεού και των Αγγέλων , και οι «Αναλυτές» στην τάξη των θεολόγων.

Η διαφορά τους είναι θεμελιακή, δογματική

Ο «Papadimos» κυριαρχεί, διαμορφώνει καταστάσεις λογικές ή παράλογες (θαύματα) οι «Αναλυτές» θεολογούν δηλαδή εκ των υστέρων μπορούν να εξηγήσουν τα πάντα. Οι «Αναλυτές» μπορούν να εξηγήσουν γιατί τα θαύματα, τα ακατανόητα αλλά πάντα εκ των υστέρων , ότι ο « Papadimos» έκανε , θα κάνει , σκέπτεται επιτρέπει.

Το πρόβλημα είναι το εξής:

Η Ελληνική κοινωνία δεν αντέχει τα αφόρητα διλήμματα. Αφού με παμπόνηρο τρόπο μέσω της άρρητης συναίνεσης απέρριψε ένα τέτοιο δίλημμα ( το δημοψήφισμα ΓΑΠ) , ξαναβρίσκει μπροστά της ένα νέο πιο αφόρητο και οξύ δίλημμα σε νέα μορφή

Με τον «Papadimos» ή τους «Αναλυτές» ;

Το δίλημμα είναι αφόρητο γιατί είναι στρεβλό, ανυπόστατο

Αντί του «Papadimos» χρειάζεται «Anti Papadimos» .

Με όρους της αριστερής πολιτικής θεολογίας του G.Agamben (1)το θείο αποδιοργανώνεται με την βεβήλωση, όχι με την εκκοσμίκευση.

Εδώ το δίλημμα γίνεται ανάμεσα σε ανόμοια , ανισότιμα, άσχετα .Οι «Αναλυτές» μπορούν μόνο εκ των υστέρων να μιλήσουν, για κάτι που γίνεται σχεδόν θαυματουργικά.

Αυτή την ανισορροπία , αυτό το απίθανο δίλλημα θα το πληρώσουμε πολύ ακριβά, γιατί οι θεολόγοι έρχονται και παρέρχονται ενώ οι Θεϊκές κυριαρχίες παραμένουν αιωνίως.....

(1) G.Agamben : Βεβηλώσεις .Αγρα 2005

Άλπεις-Προφορικός λόγος-Σήμερα

2011-11-10T21:06:00.000+02:00

Μετά τις «Άλπεις» μπορούμε να πούμε πως ο Λάνθιμος έχει κατοχυρώσει copyright σε ένα δικό του κινηματογραφικό σύμπαν. Η επιτυχία του είναι ότι ουσιαστικά επαναλαμβάνεται απόλυτα, κάνει την ίδια ταινία όπως πχ οι Γούντυ Αλεν, Μπέλα Ταρ, Θ, Αγγελόπουλος μόνο που η επανάληψη είναι τόσο γοητευτική γιατί ουσιαστικά εμβαθύνει στο ίδιο θέμα. Οι «Άλπεις» μοιάζουν σαν «Κυνόδοντας 2» καθώς επαναλαμβάνουν το ίδιο μοτίβο:

Η ομάδα με τους ιδιαίτερους κανόνες (οικογένεια ή εταιρεία αντίστοιχα), τον μηχανισμό που εξελίσσει την απόσχιση - έξοδο , μια έξοδο που είναι βαθύτατα συναισθηματική, την περιρρέουσα ατμόσφαιρα αυταρχισμού βίας και σεξ.

Στο βασικό αυτό μοτίβο οικοδομείται ένα αισθητικό σύμπαν με μοναδικές εικόνες- σεκάνς, ενός sui generis σουρεαλισμού, αλλά κυρίως μια μοναδική πρωτότυπη αφοπλιστική εκφορά του λόγου.

Οι ήρωες του Λάνθιμου μιλάνε ως ανανήψαντες ασθενείς από λοβοτομή, ως επιζώντες ενός κοινωνικού ολέθρου, ως ήρωες μιας ταινίας επιστημονικής φαντασίας όπου τελικά αποκαλύπτεται ότι είναι ρομπότ.Αυτός ο προφορικός λόγος, αυτό το κενό ρομποτικό βλέμμα είναι η δεξιοτεχνία των ταινιών. Αυτός ο σκληρός μηχανικός λόγος δομεί όλη την ταινία και κτίζει πάνω στο επαναλαμβανόμενο μοτίβο το ιδιόμορφο κινηματογραφικό σύμπαν.

Προσπάθησα να καταλάβω από πού προκύπτει αυτός ο λόγος. Ποιες προσλαμβάνουσες πυροδότησαν την έμπνευση. Ποιοι μιλάνε σαν τους ήρωες του Λάνθιμου;

Ας προσέξουμε , προσεκτικά τον μόνο τον λόγο, την εκφορά του, τις παύσεις, το ύφος στα βίντεο που ακολουθούν:

Και τώρα ας δούμε και αυτό:

Έτσι κάποτε καταλαβαίνω την μεγάλη τέχνη, από την δυνατότητα να δει διαγώνια τα πράγματα

ΥΣ
Ειδικά για τις "Άλπεις" υπάρχει και ένα ενδιαφέρον πραγματολογικό εύρημα της "αντικατάστασης"
Βρήκα μια ειδική συνάφεια με άλλα πολύ ιδιαίτερα ζητήματα και το ανέρτησα αρμοδίως ΕΔΩ

Αριστερά και Φιλελευθερισμός: Ασυμμετρία και Ετεροχρονισμός

2011-11-09T07:57:00.000+02:00

Πρώτη δημοσίευση RedNoteBook 9/9/11

Η πραγμάτευση των σχέσεων αριστεράς - φιλελευθερισμού στην τρέχουσα ιδεοκίνηση είναι μάλλον αποσπασματική και ασυνεχής. Κανένας σοβαρός διάλογος δεν διεξάγεται ουσιαστικά, ή τουλάχιστον είναι πολύ κατώτερος από αντίστοιχους, όπως αριστερά και πατριωτισμός, αριστερά και οικολογία κ.ο.κ.

Υπάρχουν, όμως, δύο παράλληλα φαινόμενα, πολιτικής ασυμμετρίας και ετεροχρονισμού. Η ασυμμετρία έγκειται στο ότι η ιστορία του φιλελευθερισμού στην Ελλάδα περνάει μέσα από τον κεντρώο βενιζελισμό και όχι από τη συντηρητική δεξιά. Ο ετεροχρονισμός διαπιστώνεται στο ότι το κύριο σώμα των ιδεών που θα ονομάζαμε τυπικά αντισοσιαλιστικό φιλελευθερισμό, αναφέρεται σ’ έναν σοσιαλισμό τύπου ΕΣΣΔ, από τον οποίο πολλές εκφράσεις της αριστεράς έχουν πάρει αποστάσεις εδώ και δεκαετίες. Σ’ αυτή τη συνθήκη, λοιπόν, όταν η αριστερή κριτική στοχεύει τον φιλελευθερισμό, αναγκαστικά πρέπει να ορίσει και το αντικείμενο της κριτικής της: Σε ποιές όψεις του φιλελευθερισμού ασκείται κριτική και πώς;

Πραγματική συμβολή σε έναν τέτοιο διάλογο αποτελεί το άρθρο του Νικόλα Σεβαστάκη στο Red Notebook «Φιλελευθερισμός και Aντιφιλελευθερισμός», κυρίως σε ό,τι αφορά τη μεθοδολογία πραγμάτευσης του θέματος. Ο Σεβαστάκης επισημαίνει με σαφήνεια πως η αριστερά οφείλει να ιδιοποιηθεί αλλά και να αποστασιοποιηθεί ταυτόχρονα από δέσμες ιδεών του φιλελευθερισμού, οφείλει να δει το φαινόμενο ως πόλωση ιδεών φιλελευθερισμού - υπαρκτού κόσμου, να αναδείξει τις αντιφιλελεύθερες όψεις και να επισημάνει τις φιλελεύθερες αντιφάσεις της σημερινής πραγματικότητας.

Ακολουθώντας τη μεθοδολογία αυτή, θα άξιζε να δούμε μερικά θέματα:

1. Ο αβαθής φιλελευθερισμός της ελληνικής δεξιάς

Αν ακολουθήσουμε μια κλασική ταξινόμηση, θεωρώντας ότι οι φιλελεύθερες ιδέες πηγάζουν από την πλευρά ενός συντηρητικού πόλου, είναι σαφές πως στην Ελλάδα η συντήρηση δεν είχε ποτέ την ανάγκη να στηριχτεί σε αυτό το πλέγμα ιδεών. Σε αδρές γραμμές, φιλελευθερισμός είναι: καπιταλισμός - ατομικά δικαιώματα -ιδιοκτησιακά δικαιώματα – αντιπροστατευτισμός - ελάχιστο κράτος - επιλογές – ιστορική ενδεχομενικότητα – κοσμοπολιτισμός - διεθνές εμπόριο. ‘Όμως οι ελληνικές ελίτ λειτουργούν καλύτερα σ’ ένα άλλο πλέγμα ιδεών: καπιταλισμός - ιδιοκτησιακά δικαιώματα - κρατική συνεργασία - πατρίδα – ιστορικός προορισμός – δεξιά λαϊκότητα – ορθοδοξία.

Η ιστορική κληρονομιά του φιλελευθερισμού ως κεντρώου-βενιζελικού ρεύματος βαραίνει, έτσι, μέχρι και τη δεκαετία του ‘80. Μόνο μετά το ‘90 προσπαθεί να δημιουργήσει ένα πιο κλασικό στίγμα.

Στο επίπεδο της διακίνησης των ιδεών αυτών παρατηρούνται σοβαρά κενά. Όλο το έργο του Χάγιεκ είναι αμετάφραστο μέχρι το 2010· μόλις τη χρονιά εκείνη μεταφράζεται ένα έργο του 1960. Οι έλληνες φιλελεύθεροι καταθέτουν σποραδικά πολιτικές θέσεις, και μόνο το 1993 εμφανίζεται ένα συνεκτικό βιβλίο πολιτικής κατάθεσης, το οποίο μάλλον περνά απαρατήρητο μέχρι να ξανατυπωθεί το 2011. Πρόκειται για το «Πορεία στον Φιλελευθερισμό», του παλαιού βουλευτή της ΕΔΑ Μ. Δραγούμη (1). Ενώ το έργο είναι σημαντικό, στο βαθμό που προσπαθεί να τοποθετήσει συνεκτικά μια ατζέντα, η ανατύπωσή του έπειτα από μια εικοσαετία συμβολίζει και την αδυναμία του χώρου. Εκτός αυτού, το συγκεκριμένο έργο παρουσιάζει αστοχίες και εμμονές που στρεβλώνουν τη συγκυρία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ότι σαν τυπικοί αντιφιλελεύθεροι αναφέρονται οι Λεωνίδας Κύρκος και Αιμίλιος Ζαχαρέας…

Στην ιδεοκίνηση δεν λείπουν και οι προσπάθειες ακαδημαϊκού μελετητικού χαρακτήρα, αλλά είναι απελπιστικά λίγες, αν συγκριθούν με το συνολικό όγκο της παραγωγής πολιτικού προβληματισμού: Τα βιβλία των Γιάννη Βούλγαρη (2) Μανόλη Αγγελίδη (3), στις αρχές του ‘90 και 2000 αντίστοιχα, με κριτικό περιεχόμενο, παρουσιάζονται χωρίς ούτε ένα από τα έργα στα οποία αναφέρονται να είναι μεταφρασμένο στα ελληνικά. Αντίστοιχα, πρόσφατες προσπάθειες των Σπύρου Μακρή (4) και Ευάνθη Χατζηβασιλείου (5), με φιλελεύθερο προσανατολισμό, παρουσιάζουν ανάγλυφα την ισχνότητα των φιλελεύθερων ιδεών στον ελληνικό χώρο. Ο Μακρής αναζητεί την εκκίνηση φιλελευθερισμού στον Γεώργιο Θεοτοκά και την γενιά του ‘30. Ομοίως ο Χατζηβασιλείου αναφέρεται στο ιστορικό κέντρο, αποδίδοντας το κεντρώο πρόσημο του φιλελευθερισμού στην εγγενή προσαρμοστικότητα του συγκεκριμένου ρεύματος.

Η πολιτική «γεωγραφία» του φιλελευθερισμού, λοιπόν, είναι σχετικά ρευστή και δεν είναι τυχαία η ευκολία και η «φυσικότητα» με τις οποίες αφίστανται από τον «νεοφιλελευθερισμό» όλες οι μερίδες της συντηρητικής δεξιάς.

Εδώ, όμως, υπάρχει ένα ενδιαφέρον φαινόμενο που μάλλον διαφεύγει από την αριστερά: οι ελίτ χρησιμοποιούν επιλεκτικά, εργαλειακά, δέσμες της φιλελεύθερης ατζέντας, αρνούμενες εντούτοις να την αποδεχθούν ολικά, καθώς αυτή θα έβαζε ανυπέρβλητα εμπόδια διαχείρισης που θα έφταναν ως και τη διάλυση του υπάρχοντος συστήματος. Όπως έχουν αποδείξει και σημαντικές σχολές σκέψης της αριστεράς (6), ο απόλυτα φιλελεύθερος καπιταλισμός, με τις ελάχιστες ρυθμίσεις, υφίσταται ως απόλυτο και οριακό ερμηνευτικό σχήμα στον Μαρξ, αλλά δεν αποτελεί ιστορική πραγματικότητα. Με μια έννοια, η έγκληση στις ελίτ να φιλελευθεροποιηθούν πλήρως αποτελεί, παραδόξως, μια αντικαπιταλιστική στρατηγική (7).

2. Φιλελευθερισμός εναντίον «υπαρκτού»

Παρακολουθώντας το έργο των Χάγιεκ και Ραντ, είναι φανερό πως μια από τις αιχμές της κριτικής τους είναι ότι το σοβιετικό σύστημα είναι κλειστό πολιτικά και συγκεντρωτικό οικονομικά. Είναι φανερό πως ο «αντισοβιετισμός» του σύγχρονου φιλελευθερισμού δημιουργεί ένα περίπλοκο πρόβλημα για την αριστερά.

Η κατάρρευση του υπαρκτού οφείλεται στον δεσποτικό αντιφιλελευθερισμό ή στην ατελή αυτοδιαχειριστική ολοκλήρωση του; Αν προσέξουμε, θα δούμε πως, χοντρικά, οι απαντήσεις είναι διαζευκτικές. Τόσο ο κλασικός φιλελευθερισμός όσο και η ριζοσπαστική αριστερά έχουν ένα διαφορετικό συνεκτικό εξηγητικό σχήμα. Όμως, μήπως αυτή η διάζευξη είναι τεχνητή; Μήπως τελικά η αυτοδιαχειριστική προοπτική των δυνάμεων της εργασίας βρίσκεται στην αξιοποίηση του φιλελευθερισμού παρά στην άρση του;

Στο ιδιότυπο αυτό πλαίσιο, το οποίο ορίζεται, αφ’ ενός μεν από την ιστορική απόσταση και δυσανεξία της ελληνικής δεξιάς προς τον Φιλελευθερισμό, αφ’ ετέρου από την ιστορική επιτυχία του αντισοβιετικού φιλελευθερισμού, δημιουργείται ένας χώρος, ένα πεδίο πολιτικής, ένα πλέγμα ιδεών που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε με διάφορους τρόπους π.χ.: φιλελεύθερη αριστερά, αριστερό φιλελευθερισμό, αλλά και «αριστερό αντιφιλελευθερισμό» (στη διατύπωση αλλά και ερμηνεία του Ν. Σεβαστάκη). Το κωδικό όνομα δεν παίζει κανένα ρόλο.

Αυτή η δέσμη ιδεών εμπεριέχει αναγκαστικά, όχι μόνο την οικειοποίηση κλασικών φιλελεύθερων ιδεών, αλλά και την αναθεωρητική αξιοποίηση προταγμάτων και θέσεων ενός τυπικά «αντισοσιαλιστικού» φιλελευθερισμού. Οι κόμβοι ενός τέτοιου σχεδίου δεν είναι καινοφανείς: υφίστανται εδώ και καιρό στο οπλοστάσιο της αριστεράς, αλλά μάλλον με έναν «ενοχικό» και άρρητο τρόπο.

Είναι φανερό πως οι οικονομικο-κοινωνικές συνθήκες της εποχής του Μαρξ, αλλά και της πρώτης σοσιαλιστικής επανάστασης δεν ισχύουν σήμερα. Μεγάλα τμήματα του κόσμου της εργασίας είναι κάτοχοι τίτλων ιδιοκτησίας πάσης φύσεως. Ο ορίζοντας μιας σοσιαλιστικής αλλαγής δεν μπορεί να περιοριστεί στην άρση των δικαιωμάτων αυτών, αλλά στην επέκταση, στη διαύγαση τους, στον εμπλουτισμό, στην ένταξή τους σ’ ένα κοινωνικό σχέδιο συνεργιών και συνεργασιών. Από την άλλη πλευρά, μεγάλο μέρος της αριστεράς έχει πάρει οριστικές και χωρίς επιστροφή αποστάσεις από τον σοσιαλισμό του μεγάλου κράτους (με ορθολογικό πρόγραμμα κάλυψης αναγκών). Ας δούμε, ως παράδειγμα, πώς ο Νέγκρι αντιμετωπίζει το ζήτημα της κεντρικά σχεδιασμένης οικονομίας στον Μαρξ και πώς στον Χάγιεκ αναδεικνύεται το ζήτημα της ιδιοκτησίας. Ας παραθέσουμε μερικά αποσπάσματα:

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Μαρξ θεωρούσε τον σχεδιασμό ως ιδιότητα του κομμουνισμού. Παρά ταύτα, πολύ συχνά και βασισμένοι στον Ένγκελς, η σχέση κομμουνισμού και σχεδιασμού έγινε αντιληπτή είτε με τους απλοϊκούς όρους ως κοινωνικοποίηση «κρατικοποίηση» των σχέσεων παραγωγής, ή ως «υπέρτερος οικονομικός ορθολογισμός». Είναι προφανές όταν εξετάζουμε τις Grundrisse ότι δεν πρόκειται περί αυτού. Ο κομμουνισμός είναι σχεδιασμός μόνο όταν αφορά τη σχεδιασμένη εξάλειψη της εργασίας. Ο σχεδιασμός είναι μια έκφραση (και συνθήκη ταυτόχρονα) του κοινωνικού χαρακτήρα της εργασίας, ο οποίος πρέπει να καθυποτάξει τα εξωτερικά χαρακτηριστικά της διαταγής και της αλλοτρίωσης. Είναι λοιπόν ένας οικονομικός ορθολογισμός που δεν είναι ανώτερος, αλλά διαφορετικός. Τόσο διαφορετικός, ώστε να μην υπάρχει ομοιότητα μεταξύ τους. Όταν οι συνθήκες και η στόχευση για την εξάλειψη της εργασίας δεν υπάρχουν, ο σχεδιασμός είναι μια νέα μορφή καπιταλιστικής κυριαρχίας με σοσιαλιστική μορφή. Σε αυτό το σημείο η μαρξιστική κριτική του σοσιαλισμού ασκεί όλη την ισχύ της. (A.Negri, Marx Beyond Μarx, ed. Autonomedia, p. 166, 1984) (8)

Στο επόμενα αποσπάσματα ο Χάγιεκ (9) παίρνει απόσταση από μια παγιωμένη στατική-υπεριστορική έννοια της ιδιοκτησίας:

Οι θεσμοί της ιδιοκτησίας είναι ατελείς όπως υφίστανται σήμερα. Στην πραγματικότητα δύσκολα μπορούμε να τους ονομάσουμε τέλειους με ό, τι η τελειότητα σημαίνει. Η πολιτιστική και ηθική εξέλιξη θα απαιτήσει περαιτέρω βήματα, αν ο θεσμός της ιδιοκτησίας χρειάζεται να γίνει περισσότερο ωφέλιμος. Πιθανόν να χρειαστούμε περισσότερο ανταγωνισμό για να αποφύγουμε την κατάχρηση της ιδιοκτησίας.

Οι θεσμοί της ιδιοκτησίας, όπως υπάρχουν σήμερα, είναι ασφαλέστατα ατελείς. Δεν υπάρχει λόγος να υποθέσουμε ότι αυτές οι μορφές (ιδιοκτησίας) που εννοούμε στον σύγχρονο κόσμο είναι οι τελικές. Οι παραδοσιακές συλλήψεις για τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα είναι μια περίπλοκη δέσμη, της οποίας οι πιο αποτελεσματικοί συνδυασμοί δεν έχουν ακόμη ανακαλυφθεί σε όλες τα κοινωνικά πεδία. (F. Hayek, The Fatal Conceit, p. 12-35-36)

3. Ενδοφιλελεύθερες αντιφάσεις

Υπάρχει ένα τρέχον ερμηνευτικό σχήμα του φιλελευθερισμού στο οποίο ορίζεται μια τομή μεταξύ ενός σχετικά «αποδεκτού» φιλελευθερισμού του Άνταμ Σμιθ και ενός απαράδεκτου «νεοφιλελευθερισμού». Έτσι παραγνωρίζονται οι αντιφάσεις που παρατηρούνται στο ίδιο το σώμα των σύγχρονων ιδεών του φιλελευθερισμού. Πιστεύω πως η καταχρηστική γενίκευση του όρου «νεοφιλελευθερισμός» δεν έχει κριτική αξία. Ξεκίνησε ως τεχνικός, ταξινομικός, αυστηρά οικονομικός όρος μιας εποχής και, ταυτόχρονα, με πολλές εσωτερικές αντιφάσεις στη διατύπωσή του. Γι’ αυτό η γενίκευση μάλλον δημιουργεί περισσότερη σύγχυση. Η υιοθέτηση του «αντινεοφιλελευθερισμού» από όλο τον συντηρητικό κόσμο δείχνει και την κριτική αδυναμία του όρου. Αντίθετα, κανένας συντηρητικός δεν μπορεί, ας πούμε, να αυτό-οριστεί ως αντικαπιταλιστής ή αντιμπεριαλιστής. Ο όρος συσκοτίζει τις εγγενείς αντιφάσεις που αναδύονται συνεχώς στο έργο και των πιο ακραίων «νεοφιλελεύθερων», ενώ εις μάτην αναζητεί ένα αενάως μετακινούμενο, σχεδόν αόρατο, σημείο ρήξης μεταξύ «καλού» και «κακού» φιλελευθερισμού. Η αριστερά μπορεί να διερευνήσει, όχι μια τομή «παλαιού» - «νέου» φιλελευθερισμού, αλλά αξιοποιήσιμες αντιφάσεις εντός του σύγχρονου φιλελευθερισμού. Ας δούμε, ως παράδειγμα, την περίπτωση του Ρόμπερτ Νόζικ.

Ο Νόζικ είναι σαφώς μικρότερο μέγεθος σε σχέση με τον Χάγιεκ. Το βιβλίο του Anarchy, State an Utopia, ωστόσο, έχει ασκήσει μεγάλη επιρροή. Στο έργο αυτό γίνεται μια ευθεία κριτική στο θεμελιώδες έργο «Θεωρία της Δικαιοσύνης» του Τζων Ρωλς. Ο τρόπος που γίνεται η κριτική αυτή έχει ενδιαφέρον και, την ίδια στιγμή, μεγάλες αντιφάσεις. Στον Νόζικ διατυπώνονται με εντυπωσιακή ενάργεια οι ανισότητες, όχι μόνο των εισοδημάτων, αλλά και των δικαιωμάτων στην καπιταλιστική κοινωνία. Με ένα σχεδόν τυπικό αριστερό λεξιλόγιο, καταδεικνύεται η φενάκη της ισότητας των δικαιωμάτων του καπιταλιστή και του άνεργου, όταν αυτοί τίθενται στο «θέατρο» της πρόσληψης. Στον Νόζικ, η απόρριψη της αναδιανομής υποδεικνύεται ως δικαιϊκά άτοπη και ατελέσφορη με τους κανόνες του αστικού δικαίου. Έχει ενδιαφέρον ότι, για να θωρακισθεί αυτή η προβληματική, απορρίπτεται η μαρξιστική προσέγγιση της αξίας της εργασίας. Όμως, στο ίδιο έργο διατυπώνεται μια σαφής συνηγορία υπέρ του δικαιώματος όλων των εναλλακτικών μορφών συνεργασίας, αυτοδιαχείρισης, εναλλακτικής οικονομίας. Στον Νόζικ αυτή η δυνατότητα παρουσιάζεται ως θεμέλιο της φιλελεύθερης κοινωνίας: όχι ως παραχώρηση, αλλά ως συστατικό. Ενδεικτικά:

Πολύ συχνά υπάρχει ο ισχυρισμός ότι η υπαγωγή στην εργασία επιδρά αρνητικά στον αυτοσεβασμό σύμφωνα με τον ακόλουθο ψυχολογικό κανόνα: Η μεγάλη περίοδος υπαγωγής στις διαταγές των άλλων και στην εξουσία των άλλων, τους οποίους δεν επιλέγεις, υποβιβάζει τον αυτοσεβασμό σου και αισθάνεσαι υποδεέστερος. Ξέρουμε ότι αυτό δεν υπάρχει όταν ο εργαζόμενος παίζει ρόλο στις δημοκρατικά εκλεγμένες εξουσίες και μέσω μιας συνεχούς διαδικασίας τις συμβουλεύει, ψηφίζει γι’ αυτές και τις αποφάσεις τους.

Παρόμοιοι συλλογισμοί μπορούν να γίνουν για τις συναλλαγές εντός αγοράς μεταξύ καπιταλιστών και εργατών. Ας υποθέσουμε ότι ο εργάτης Ζ αντιμετωπίζει το δίλημμα «εργασία ή πείνα» και ότι οι πράξεις άλλων ανθρώπων δεν του προσθέτουν άλλες ευκαιρίες. Ο εργάτης Ζ επιλέγει ελεύθερα; Κάποιος που είναι σε ένα έρημο νησί επιλέγει ελεύθερα μεταξύ εργασίας και επιβίωσης;

Βέβαια, σε κάθε ελεύθερη κοινωνία, κάθε μεγάλο λαϊκό επαναστατικό κίνημα (σ.σ.: στο κείμενο: large, popular, revolutionary movement) πρέπει να είναι ελεύθερο να πραγματοποιήσει τους σκοπούς του μέσω μιας εθελοντικής διαδικασίας. Και καθώς περισσότεροι πολίτες βλέπουν πώς λειτουργεί, θα επιθυμούν να συμμετάσχουν. Έτσι θα μεγεθύνεται χωρίς να είναι ανάγκη να πιέσει κανένα πολίτη ή ομάδα πολιτών να το ασπασθεί. (R.Nozick, Anarchy, State and Utopia, p. 246, 263, 327).

4. Ιστορικά παράδοξα

Περιδιαβαίνοντας την ιστορία, μπορεί κανείς να βρει μερικά αναπάντεχα περιστατικά ιστορικής συνάντησης αριστεράς και φιλελευθερισμού.

Το 1950, αμέσως μετά τον εμφύλιο, δημιουργείται η ΕΔΑ ως συνασπισμός κομμάτων. Το μεγαλύτερο κόμμα του συνασπισμού είναι οι «Φιλελεύθεροι Αριστεροί», οι οποίοι εκλέγουν 5 από τους 8 βουλευτές και αποτελούνται από σημαντικά πρόσωπα της Αντίστασης (Μ. Μάντακας, Σ. Χατζήμπεης κ.λπ). Ταυτόχρονα δημιουργείται η Φιλελεύθερη Αριστερή Νεολαία (ΦΑΝ), των Φ. Χατζήμπεη και Ν. Γρηγοριάδη. Αν δει κανείς το γεγονός απομονωμένο, είναι εξαιρετικά καινοτόμο. Την περίοδο που ο ευρωπαϊκός φιλελευθερισμός ξιφουλκεί κατά του υπαρκτού, οι ηττημένοι του εμφυλίου οικειοποιούνται το όνομα, το οποίο βέβαια σηματοδοτείται από τη βενιζελική φιλελεύθερη παράδοση, ιδιοποιούνται μέρος της ατζέντας του αντιπάλου και επανέρχονται (10).

Το 1990, στις πρώτες μετά τον «υπαρκτό» εκλογές στη Σλοβενία, ο Ζίζεκ παίρνει μέρος ως υποψήφιος πρόεδρος της αριστεράς, έχοντας όμως την πλήρη τυπική, υλική, και πολιτική κάλυψη μόνο από την τότε Φιλελεύθερη ομάδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το γιατί όχι με τους σοσιαλδημοκράτες ή την τότε αριστερά αξίζει, τουλάχιστον, να διερευνηθεί ιστορικά. Οι σχέσεις Ζιζεκ -φιλελευθερισμού (11) είναι, ωστόσο, ένα άλλο κεφάλαιο, για το οποίο χρειάζεται ειδική μνεία.

Συμπερασματικά: η συνάντηση αριστεράς- φιλελευθερισμού έχει πολλές ασυνέχειες, ασάφειες αλλά και ενδιαφέρουσες συναντήσεις. Καλό είναι η προσπάθεια, τουλάχιστον από την πλευρά της αριστεράς, να συνεχιστεί. Στον τυπικά φιλελεύθερο χώρο παρατηρείται μια σχετική αδυναμία, η οποία εμποδίζει τον διάλογο, παρά τις περιορισμένες, ελάχιστες εξαιρέσεις (12).

Σημειώσεις
1. Μ. Δραγούμη, Πορεία προς τον Φιλελευθερισμό (1990)
2. Γ. Βούλγαρης, Φιλελευθερισμός, Συντηρητισμός, Κοινωνικό Κράτος (2003)
3. Μ. Αγγελίδης, Φιλελευθερισμός: Κλασσικός και Νέος (1993)
4. Σ. Μακρής, Φιλελευθερισμός. Φιλοσοφικές απαρχές και Σύγχρονες Τάσεις (2007)
5. Ε. Χατζηβασιλείου, Ελληνικός Φιλελευθερισμός (2010)
6. Είναι σημαντική συνεισφορά στην τεκμηρίωση αυτής της θέσης της σχολής του ιαπωνικού μαρξισμού Uno-Sekine, για την οποία υπάρχει εκτεταμένη και διευρυνόμενη βιβλιογραφία. Περισσότερα στο: John Bell, The Uno-Sekine approach to Μαρξian Political Economy, 2009
7. Μια εύστοχη και ιστορικά επίκαιρη εφαρμογή της αρχής οικειοποίησης της φιλελεύθερης ατζέντας έκανε πρόσφατα ο Κώστας Δουζίνας. Με αφορμή την επέμβαση της αστυνομίας στο Σύνταγμα, ανέδειξε το τυπικό φιλελεύθερο πρόταγμα της άσκησης βίας απέναντι στην εξουσία, όταν θίγονται ατομικά δικαιώματα. Στο: Κ. Δουζίνας, «Ανομία: Για την πολιτική και δημοκρατική ανυπακοή», Αυγή 13/2/2011
8. Το υπόλοιπο απόσπασμα του Negri συνεχίζεται ως εξής:

Ο σοσιαλισμός δεν είναι, και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να γίνει, ένα στάδιο ή ένα πέρασμα προς τον κομμουνισμό. Ο σοσιαλισμός είναι η αρτιότερη μορφή, η ανώτερη μορφή του οικονομικού ορθολογισμού του κεφαλαίου, του ορθολογισμού του κέρδους. Συνεχίζει να ασκείται βασισμένος στον νόμο της αξίας, αλλά μεταφέρεται σε ένα ύψιστο βαθμό συγκεντροποίησης και γενικής σύνθεσης, η οποία συνδέει όλες τις μορφές της σοσιαλιστικά σχεδιασμένης οικονομίας με την πολιτική και νομική μηχανή του Κράτους. Ο σοσιαλισμός κρατάει ζωντανό και γενικεύει το νόμο της αξίας. Η εξάλειψη της εργασίας είναι η μοναδική αντιστροφή του νόμου της αξίας.

Αυτό ακριβώς το ζήτημα της εξάλειψης της εργασίας καθιστά αδύνατη οποιαδήποτε ομοιογένεια ανάμεσα στον καπιταλιστικό και κομμουνιστικό σχεδιασμό. Πρέπει να κριτικάρουμε τη διαλεκτική λογική η οποία ενσωματώνει επίπεδα ομοιογένειας στην ανάπτυξη των αντιθέσεων. Αντιθέτως, είναι η λογική ενός ριζικού δυϊσμού που πρέπει να κυριαρχήσει. Η καταστροφή του νόμου της αξίας -την οποία το «απόσπασμα των μηχανών» μας επέτρεψε να δούμε στις Grundrisse- είναι στην βάση του μετασχηματισμού της λειτουργίας του σε καθαρή επιβολή. Αλλά η έκφραση της λειτουργίας του ανταγωνισμού ευρίσκεται εδώ. Κάθε σχέση, κάθε κίνηση ομοιογένειας, κάθε έκφραση σχετικού ορθολογισμού καταπίπτει από την εξαφάνιση του νόμου της αξίας. Η συνέχιση των καπιταλιστικών σχέσεων θρυμματίζεται τελείως. Είναι μόνο η λογική του ανταγωνισμού –βασισμένου σε αντιτιθέμενα και μη αμοιβαία αναγώγιμα υποκείμενα-που λειτουργεί εδώ. Έκαστος πόλος κατέχει τα δικά του κριτήρια για τον σχεδιασμό. Ένας ατομικός σχεδιασμός. Η εργατική και προλεταριακή αυτό-αξιοποίηση είναι ο σχεδιασμός για την εξάλειψη της εργασίας.

Ο κορεσμός του κοινωνικού χώρου με τον σοσιαλιστικό σχεδιασμό του καπιταλισμού είναι μια τερατώδης αστάθεια :κάθε τμήμα είναι σε αντίθετική ένταση όχι μόνο σε σχέση με τον ανταγωνισμό που αναδύει αλλά σε σχέση με το ίδιο το πλαίσιο της αντίθεσης, δηλαδή του σχεδιασμού για την εξαφάνιση της εργασίας στην οποία είναι συνδεδεμένο. Η σχεδιασμένη οργάνωση της απόσυρσης από τις εργαζόμενες τάξεις, επιμετρά την ποσότητα και την ποιότητα της μετάβασης ,επιμετρά όχι μια ηλίθια ουτοπία, αλλά μια συγκρότηση, μια διαδικασία που ορίζεται από το υποκείμενο.

Η διαδικασία υφίσταται μια μετατόπιση, πραγματική χωρική μετάθεση .Ο σχεδιασμός δεν μπορεί να ενταχθεί στον καπιταλισμό, και ο σοσιαλισμός (όταν αναφερόμαστε ως οικονομικό σύστημα) δεν μπορεί να αναχθεί στον κομμουνισμό.
9. Είναι αδικαιολόγητη και ατεκμηρίωτη η θέση ότι ο Χάγιεκ ανήκει σε μια σχολή ενός χομπσιανού ρεύματος «ιδιοκτησιακού ατομισμού». Ο ίδιος αναφέρεται ρητά σε απόσταση από τον ατομισμό του Χομπς και προκρίνει τις εθελοντικές συλλογικότητες απέναντι στην κρατική επιβολή. Μια προσεκτική ανάγνωση θα απέδιδε τον όρο «αγορά» στον Χάγιεκ, σε πολλά κείμενα, να βρίσκεται εγγύτερα με αυτό που σήμερα ονομάζουμε «δημόσιο χώρο»: Ο αρχαϊκός ατομισμός που περιέγραψε ο Thomas Hobbes είναι ένας μύθος. Ο άγριος δεν είναι αλληλέγγυος είναι μονήρης αλλά το ένστικτο του είναι ομαδικό. Δεν υπήρξε ποτέ κανένας πόλεμος ενός εναντίον όλων. (The Fatal Conceit, p. 12). Περισσότερα εδώ.

10. Στοιχεία εδώ:
http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%95%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82_%CE%B2%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%B5%CF%85%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82_%CE%B5%CE%BA%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AD%CF%82_1944_(%CE%92%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%AE_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%B2%CE%BF%CF%85%CE%BD%CE%BF%CF%8D)

http://archive.enet.gr/online/online_obj?pid=107&tp=T&id=77170188

http://archive.enet.gr/online/online_obj?pid=107&tp=T&id=10845644

11. Ενδεικτικά: «Το παράδοξο είναι ότι ο φιλελευθερισμός δεν είναι αρκετά ισχυρός για να σώσει τις πυρηνικές αξίες του από την φονταμενταλιστική επέλαση. Το πρόβλημα είναι ότι δεν μπορεί να σταθεί μόνος του: κάτι λείπει από το φιλελεύθερο οικοδόμημα. Ο φιλελευθερισμός στην έννοιά του είναι «παρασιτικός», καθώς βασίζεται σε ένα προϋποτιθέμενο δίκτυο κοινωνικών αξιών, το οποίο υποσκάπτει την ανάπτυξη του. Ο φονταμενταλισμός είναι μια αντίδραση –προφανώς λανθασμένη και μυστικιστική- απέναντι σε μια εγγενή ροπή του φιλελευθερισμού, και γι’ αυτό ο φονταμενταλισμός αναπαράγεται από τον φιλελευθερισμό. Αφημένος μόνος του, ο φιλελευθερισμός θα υποσκάψει την υπόσταση του και η μόνη δύναμη που μπορεί να τον διασώσει είναι η ανανεωμένη αριστερά ή, για να το διατυπώσουμε με όρους του 1968, για να επιβιώσει ο φιλελευθερισμός θα αναζητήσει την αδελφική βοήθεια από τη ριζοσπαστική αριστερά». (S. Zizek, First as Tragedy then as Farce, p. 76-77)

12. Έχει ενδιαφέρον ότι από την εγχώρια ιδεοκίνηση απουσιάζουν υβριδικά ρεύματα, που εκπροσωπούν διεθνώς ο Rodering Long (αμερικάνος Libertarian με οξύ αντικορπορατικό λόγο), ο Kevin Carson, μια μορφή της σύγχρονης αμερικανικής αριστεράς (mutualism) ή, στην Γαλλία, το προυντονικής έμπνευσης ρεύμα Gauche Liberale. Συνδέσεις

http://praxeology.net/
http://en.wikipedia.org/wiki/Kevin_Carson
http://www.gaucheliberale.org/

Σχετική βιβλιογραφία

Theodor Burczak, Socialism after Hayek, 2006

Στο βιβλίο αυτό ο συνεργάτης του γνωστού Μαρξιστή Rick Wolff πραγματεύεται το θέμα ενός σοσιαλισμού της αγοράς, με απ’ ευθείας αναφορές στους Hayek και Wolff.

Erick Aarons, Hayek versus Marx, 2009.

Ο θαλερός και μακροβιότερος γραμματέας του Κομμουνιστικού κόμματος Αυστραλίας Erick Aarons (γεν. 1919) επιχειρεί μια ενδιαφέρουσα αντίστιξη και ταυτόχρονη κριτική στους Μαρξ και Χάγιεκ.

Chris Sciabarra, Marx, Hayek and Utopia, 1995

O C. Sciabarra είναι σταθερός μελετητής των σχέσεων, αποστάσεων και συναφειών των Μαρξ και Χάγιεκ. Στο βιβλίο αυτό αναδεικνύει την κοινή τους στάση απέναντι στα ουτοπικά πολιτικά προγράμματα.

Kevin Carson, Studies in Mutualistic Economy, 2007

Ενδιαφέρουσα διερεύνηση και σύνδεση της θεωρίας της αξίας του Μαρξ με τον αναρχικό ατομισμό και τους μηχανισμούς της αγοράς.

Σχετικά κείμενα στο Red Notebook:

Φιλελευθερισμός ή δημοκρατία;, του Δημοσθένη Παπαδάτου-Αναγνωστόπουλου

Φιλελευθερισμός και αντιφιλελευθερισμός, του Νικόλα Σεβαστάκη

Η πολιτική της μόχλευσης: ο μεγάλος νικητής

2011-11-07T06:58:00.003+02:00

Μια από τις εύστοχες κριτικές που διατυπώνονται για τον σύγχρονο κόσμο , είναι ότι φυσικοποιεί την έννοια του κινδύνου και του ρίσκου, έτσι ώστε αυτή να εισβάλει ως παράμετρος σε θεμελιώδη δημόσια αγαθά.πχ θεωρείται φυσικό η παιδεία η υγεία να σχετίζονται με την αγορά τις διακυμάνσεις της , τις αστοχίες και αρρυθμίες της. Με την έννοια αυτή τα ελάχιστα δημόσια αγαθά τίθενται σε κίνδυνο, υπόκεινται σε ταξικούς συσχετισμούς και τελικά κατανέμονται άνισα προς τους αδύνατους.

Ωστόσο δίπλα στον κίνδυνο και το ρίσκο ο σύγχρονος κόσμος διέπεται από μια άλλη αρχή: αυτήν της μόχλευσης.

Με την μόχλευση οι αξίες της χρηματικο-οικονομικής σφαίρας αναπλάθονται διογκώνονται και δημιουργούν κέρδη χωρίς ουσιαστικά να αντιστοιχούν σε αύξηση του πλούτου. Θέλω να υποστηρίξω πως αν η κριτική για την φυσικοποίηση του ρίσκου είναι ορθή τότε αντιστοίχως πρέπει να δούμε και την ιδεολογική επικυριαρχία της μόχλευσης. Η μόχλευση λοιπόν δεν είναι οικονομική πρακτική είναι τρόπος πολιτικής .Είναι η πολιτική που αναζητά την παραγωγή του νέου στίγματος , του momentum όχι ως ρήξη, σαφές πριν μετά, ως έκρηξη από ένα πυκνό χρόνο αλλά ως συνεχές business as usual
`Η πολιτική της μόχλευσης είναι αυτή στην οποία συναίνεσε το αριστερό- δεξιό πολιτικό σύμπαν, με την παραλυτική αμηχανία κατά την ανακοίνωση του δημοψηφίσματος του ΓΑΠ.

Αυτή η πρωτοβουλία έβαλε κάτι ριζικό, καινοτόμο στην ελληνική και ευρωπαϊκή ατζέντα.

Η απόρριψη της δεν ήταν απόρριψη του ελληνικού μελοδράματος αλλά η απόρριψη κάθε πολιτικής τομής στην πορεία του Ευρωπαϊκού γίγνεσθαι.

Και ω! του θαύματος η αριστερά συναίνεσε δια της παραλυτικής απουσίας το διήμερο Δευτέρα Τρίτη απολύτως. Ταυτόχρονα συνέβαλε στην κατανόηση της απόρριψης ως πολιτικής ήττας του ΓΑΠ, ενώ αυτή είναι η θεμελιακή ήττα κάθε πολιτικής ευρωπαϊκής ριζικής αλλαγής.

Ο ταπεινωμένος ΓΑΠ ήταν η ταπεινωμένη προοπτική ριζικών αλλαγών. Η φάτσα του πελιδνού ΓΑΠ είναι η φάτσα και του επόμενου που θα αμφισβητήσει το status.

Με κυρίαρχη αυτήν την εικόνα , την εντύπωση της ακινησίας, είναι κωμωδία να πιστεύει κανείς πως οποιαδήποτε πολιτική ριζικής αμφισβήτησης έχει πιθανότητα επιτυχίας.

Μετά από αυτή την θεμελιώδη ιδεολογική επιτυχία της πολιτικής της μόχλευσης, η σημερινή εξέλιξη είναι δευτερεύουσα, Γιατί οι εκλογές θα γίνουν με κυρίαρχη την εικόνα του ταπεινωμένου ΓΑΠ, με κυρίαρχη την εικόνα της ταπεινωμένης αμφισβήτησης.

Μάλλον με λύπη είδα σοβαρούς αναλυτές της αριστεράς να μην έχουν καταλάβει το ζήτημα του δημοψηφίσματος. Δεν είδαν ότι η πιθανή άνευ όρων έγκαιρη υποστήριξη του ΓΑΠ δεν θα δημιουργούσε ένα δίλλημα ναι όχι αλλά ένα δυναμικό πλαίσιο : ναι όχι στο δημοψήφισμα ναι όχι στο επίδικο του δημοψηφίσματος.

Συμπέρασμα: με καθολική την επιτυχία της πολιτικής της μόχλευσης, το σκηνικό θα μείνει ίδιο και απαράλλαχτο μετά την δικομματική - ψευδοοικουμενική . Οι κυρίαρχες πολιτικές θα παραμείνουν, οι μικρές και μεγάλες συντεχνίες θα ανασυνταχθούν η κινηματική αριστερά θα εξαντληθεί στην παραγωγή γιγαντιαίων τηλεθεαμάτων με οδομαχίες ευνουχισμένη από την βαθύτερη συναίνεση στην ιδεολογία της μόχλευσης.

Εικόνα Cy Twombly

Πολιτική Θεολογία και Αριστερά

2011-11-04T23:15:00.000+02:00

Ένα καινούργιο ιστολόγιο θα σωρεύσει όσες αναρτήσεις αναφέρονται στις σχέσεις Πολιτικής Θεολογίας και Αριστεράς, και όσες είναι πολύ ειδικές για το θέμα και δεν εντάσσονται στο LLS.

Ήδη υπάρχουν δύο πρώτες αναρτήσεις

Εδώ σύνδεση με το "Πολιτική Θεολογία και Αριστερά"

Εικόνα από το : "actuphoto.com"

Γιατί το δημοψήφισμα βλάπτει τους πάντες; Για όλα υπάρχουν εύλογες εξηγήσεις.

2011-11-03T14:33:00.000+02:00

Δημοψήφισμα Τώρα!

2011-11-03T08:27:00.000+02:00

Για κάποιους η πολιτική διαμάχη είναι γινάτι. Μια διαμάχη προσβολών.

Ο εξευτελισμός ΓΑΠ χθες το βράδυ δεν είναι παρά ο εξευτελισμός της οποιαδήποτε πολιτικής επαναδιαπραγμάτευσης όλων των συμφωνιών που έχουν υπογραφεί από το πρώτο μνημόνιο.

Ο ΓΑΠ δεν έκανε παρά μια κλασική κίνηση οικειοποίησης της πολιτικής ατζέντας των αντιπάλων του. Σύσσωμη η αντιπολίτευση κινήθηκε στην βάση μιας άρρητης προϋπόθεσης: «η επαναδιαπραγμάτευση είναι δυνατή». Χθες το βράδυ το χαρτί αυτό κάηκε.

Η μοναδική περίπτωση να επανατοποθετηθεί η δυνατότητα αυτή , η ουσιαστική επαναδιαπραγμάτευση είναι να γίνει το δημοψήφισμα. Το δημοψήφισμα δεν είναι του ΓΑΠ είναι μια πολιτική δυνατότητα που ανοίγει τον δρόμο σε αναδιαπραγματεύσεις.

Επειδή όμως η Ευρωπαϊκή συναίνεση είναι καθολική και η υποκρισία εθνικό σπορ, το σκηνικό που θα στηθεί είναι απλό:

Το δημοψήφισμα θα θεωρηθεί ως ήττα του ΓΑΠ, για να ονομαστεί η αναβολή του « επιτυχία»

Ο αταξινόμητος τυφλός αριστεροδεξιός συντηρητικός «αντιμνημονιασμός» θα ακυρώσει μια αυθεντική πολιτική δράση που είναι γνήσια γιατί είναι αφόρητα οξεία και διλληματική. Μόνο ένα δημοψήφισμα ανοίγει την πόρτα μιας αναδιαπραγμάτευσης αν εννοούμε αυτά που λέμε

Ναι ή Όχι στο Ευρώ : That’s the question

Στην χειρότερη περίπτωση να στηθούν διπλές κάλπες : Εκλογές και Δημοψήφισμα μαζί

Η αναβολή του δημοψηφίσματος είναι η παραμονή της πολιτικής και της κοινωνίας στην ατονική μακρόσυρτη καθολική μίζερη συναίνεση , την οποία όλοι απολαμβάνουν υποδυόμενοι αριστερούς και δεξιούς ρόλους βουτηγμένοι στην υποκρισία.

Ένα αποκαλυπτικό "δημοψήφισμα"

2011-11-01T15:55:00.000+02:00

Καλά τώρα, ανακαλύψαμε ότι το δημοψήφισμα είναι τυχοδιωκτισμός.

Υποκρισίες.

Η πολιτική ως κυριαρχία είναι στην ουσία της είναι αφοπλιστικά διλληματική.: Φίλος – Εχθρός, Ναι- Όχι.

Ο Γαπ είναι επικίνδυνος γιατί είναι ο αντιπροσωπευτικός τύπος του μέσου όρου της πολιτικής ζωής. Δεν είναι επικίνδυνος γιατί άσκησε το προνόμιο του πρωθυπουργού, δηλαδή να θέτει αυτός το δίλλημα. Είναι ο εκπρόσωπος μας σε ικανότητα, σύλληψη, ευθύνη . Είναι ο πρωθυπουργός που μας αξίζει.

Το δημοψήφισμα μπορεί , κατά λάθος, να αποβεί λυτρωτικό για όλους.

Σήμερα όλοι είδαμε τα όρια της μονομερούς πολιτικής για την οποία υπερθεμάτιζαν όλοι. Να φύγουμε, να εκβιάσουμε. Το κάνει το δημοψήφισμα καλύτερα από τον καθένα.

Η φαντασίωση της «σκληρής διαπραγμάτευσης» τελείωσε σήμερα καθώς οι υποστηρικτές της είδαν έντρομοι τα spreads να ανεβαίνουν τις τράπεζες να αγγομαχούν.

Το δημοψήφισμα είναι λυτρωτικό γιατί αποκαλύπτει την γιγαντιαία μπλόφα της ελληνικής κοινωνίας. Θέλουμε Ευρώπη ακριβώς για να γογγύζουμε για την Ευρώπη. Χωρίς αυτήν δεν υπάρχει ο «πατερούλης» στον οποίο θα απευθυνθεί το παράπονο.

Ο αντιπρόσωπος μας ,ο ΓΑΠ, γονατίζοντας ο ίδιος από το βάρος της ευθύνης , κατέβηκε στο επίπεδο που τον ήθελαν όλοι: στην διαχείριση της συντεχνίας του. Και τώρα που κατέβηκε όλοι τρομοκρατήθηκαν.

Ούτε ένας δεν σήκωσε ευθέως το γάντι του δημοψηφίσματος για ένα θαρραλέο όχι. Κανένας δεν φαντάστηκε το λαό χαρούμενο με ένα Όχι.

Ο ανίκανος Γαπ έκανε την απόλυτη κίνηση «υψηλής πολιτικής» για να αποκαλύψει την ένδεια του και την έρημο αντιπροτάσεων και πολιτικών.

Ακρότητας Εγκώμιο.Φανατισμού Απόρριψη

2011-10-31T19:35:00.000+02:00

Δεν έχουμε παρά να ρίξουμε μια ματιά στην ιστορία ακόμα και την πρόσφατη, για να ανακαλύψουμε πως είμαστε μια κοινωνία έντασης, πολλών δονήσεων. Σε περιόδους εντάσεων ρήξεων και εκρήξεων έχουν σημειωθεί παράλληλα οικονομικά και πολιτιστικά επιτεύγματα. Είναι μύθος ότι η ευημερία επιτυγχάνεται σε ένα νοσοκομειακό περιβάλλον κοινωνικής αποστείρωσης από τα μικρόβια της πόλωσης. Η κοινωνική εγρήγορση σε υψηλούς τόνους είναι συστατικό της κοινωνίας μας. Η ακρότητα είναι μια μορφή μιας κοινωνικής και ιδεολογικής καινοτομίας. Η ακρότητα δεν με φοβίζει

Ο φανατισμός, η ιδεολοψία ο ναρκισσισμός της ακρότητας ,είναι αυτό που στομώνει την κοινωνία. Είναι το ακραίο ως freak show, η κραυγή που εκφέρεται ως ηχητικό μοντάζ όπως στις ταινίες θρίλερ ή τις πορνοταινίες.

Το ακραίο είναι καινοτόμο, ριψοκίνδυνο , επιχειρηματικό , δροσερό και ευήλιο.

Το φανατικό είναι καρκινικό, εσωστρεφές , επαναλαμβανόμενο , πνιγηρό.

Το ακραίο εμπλουτίζει την σωφροσύνη και την κινητοποιεί για να μη γίνει λήθαργος του φόβου και της παραίτησης. Το ακραίο διαστέλλει την ευθύνη του σώφρωνα.

Το φανατικό παραλύει την εχεφροσύνη και την παγώνει. Το φανατικό περιορίζει την ευθύνη του εχέφρωνα.

Στην συγκυρία αυτή είμαι με τους ακραίους και τους σώφρωνες που τους ακούνε. Αλλά μάλλον περισσεύουν οι φανατικοί και οι «εχέφρωνες περιορισμένης ευθύνης»

Ίστότοπος εικόνας:

http://www.softpicks.net/software/Desktop/Screen-Savers-Art/Edgar-Degas-Painting-Screensaver-48115.htm

Τα θαύματα είναι δυνατά και οι νεκροί ανασταίνονται

2011-10-26T13:14:00.002+03:00

Το θέμα της «ανάστασης των νεκρών» έχει σχεδόν εξαφανιστεί από την τρέχουσα θρησκευτική άσκηση. Η εξαφάνιση αυτή είναι πιθανόν σύγχρονη και συμπληρωματική με την κατάφαση του κοσμικού χαρακτήρα του κόσμου και με την αστική σύλληψη του κόσμου. Αν το συσχετίζαμε με την τρέχουσα ιστορία των ιδεών , μάλλον θα μπορούσαμε εύλογα να υποστηρίξουμε , μαζί με τον Oscar Cullmann , ότι η εξαφάνιση της ιδέας της «ανάστασης των νεκρών» συνδέεται με την επανεμφάνιση στην Δύση μιας «Ελληνικής» αθανασίας της ψυχής.76

Δεν χρειάζεται να υπογραμμίσω πόσο σημαντική είναι η επιστροφή στην έννοια της «ανάστασης των νεκρών» κυρίως όσον αφορά τις ηθικές και πολιτικές συνέπειες του Χριστιανισμού. 76

Μέσω της αντίθεσης της υλιστικής με την ιδεαλιστικής ιδεολογίας, ο Χριστιανισμός έχει χάσει την επαναστατική του ορμή στο βαθμό που ξέχασε την εσχατολογία και τον υλισμό των αρχών του. Βέβαια είμαστε υπέρ μιας εκκοσμίκευσης της Χριστιανικής Θεολογίας ( από την δημιουργία μέχρι την λύτρωση και την ανάσταση) αλλά μόνο υπό την προϋπόθεση ότι αυτή δεν χάνουμε μέσω μιας ψευδουλιστικής μετατροπής , την πρακτικό, το ηθικό και το παθιασμένο περιεχόμενο της θρησκευτικής αλήθειας.77

Antoni Negri “The Labor of Job” 2002

Σε αντίθεση με τον κοινό τόπο ενός απλοϊκού μηχανιστικού υλισμού η πιο σύγχρονη πολιτική φιλοσοφία της αριστεράς θεολογεί. Δεν έχει κανείς παρά να δει την παράγραφο από την ομιλίας του SZ στην «υπό κατάληψη» Wall Street:Αλλά όταν οι συντηρητικοί φονταμενταλιστές μας λένε πως η Αμερική είναι ένα χριστιανικό έθνος, θυμηθείτε τι είναι ο χριστιανισμός: το Άγιο Πνεύμα, η ελευθέρη κοινότητα των ισότιμων πιστών, των ενωμένων από την αγάπη.Εμείς είμαστε το Άγιο Πνεύμα, κι αυτοί στη Wall Street είναι άπιστοι ειδωλολάτρες.

Η αριστερά στην επαναστατική της εκδοχή δεν είναι μηχανιστικά, υδραυλικά ορθολογική. Δεν είναι απλά το «τυχαίο» , το άγνωστο , ο υλισμός του «αστάθμητου» που απασχολούν τη σύγχρονη πολιτική φιλοσοφία αλλά αυτό το πέραν του μαθηματικού λογισμού το «γεγονός» το οποίο απασχολεί πχ τους Badiou,Negri,Zizek . Είναι μόνο οι συνήθεις κονφορμισμοί και ρουτίνες που αποσιωπούν τον βαθύ θεολογικό (ούτε μεταφυσικό ούτε ανορθολογικό) χαρακτήρα μιας σειράς σύγχρονων αριστερών κειμένων της συγκυρίας.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι δεν υπάρχει μόνο η κατάρρευση μιας κυβερνητικής πολιτικής , αλλά και η αδυναμία συγκρότησης μιας θετικής αντιπρότασης. Η διαμαρτυρία είναι θηριώδης αλλά είναι ένα άθροισμα από παράπονα και γογγυσμούς για το χαμένο παρελθόν. Με όρους μαθηματικών έχουμε το αλγεβρικό αυτό άθροισμα παραπόνων αλλά όχι ένα δυναμικό μαθηματικό σύνολο μιας αυθεντικής αντιπρότασης . Η δε ιλαροτραγωδία της τελευταίας διαδήλωσης είναι ενδεικτική: Το πολιτικό επίδικο μετετράπη σε υπόθεση ομάδων κρούσης, κατοχής χώρου, χωροταξίας και ευταξίας. Μάλιστα η εκ των υστέρων μαζική ανάλυση της τοπολογίας των συγκρούσεων ανέδειξε ένα απολαυστικό ηδονισμό των σχολιαστών για το έδαφος. Ποιος πάτησε ,ποιο έδαφος, ποιας κατοχής. Ο Ντελεζιανός παρανοικός φασίστας του «εδάφους» επανήλθε στο προσκήνιο και εξουδετέρωσε στην σιωπή του το «σχιζοφρενή επαναστάτη».

Ειλικρινά στην σημερινή συγκυρία δεν μπορώ να δω με όρους μιας απλής ορθολογικής συλλογιστικής τι μπορεί να ακολουθήσει. Οι «ορθολογικές» απόψεις έχουν αυτοακυρωθεί μέσω της πολλαπλότητας τους. Τεχνικά και κατά τεκμήριο ουδέτερα οικονομικά στοιχεία μεταμορφώνονται κατά το δοκούν σε λογικοφανή συμπεράσματα για κάθε γούστο. Όποιος έχει μια βούληση, πανεύκολα την παρουσιάζει ως λογικό συμπέρασμα μιας μελέτης.

Παρά ταύτα πίσω και κάτω από αυτή την αφοπλιστική μερικότητα των αιτημάτων , την προφανή ανάδειξη των μικροεγωισμών έναντι του καθολικού (αρκεί να σκεφτείς πως όλοι αναζητούν «εξαιρέσεις») δεν μπορεί παρά να υπάρχει μια θετικότητα μια δύναμη επανατοποθέτησης μια ροπή υπέρβασης και ανασκευής. Δεν υπάρχει ούτε ένα τεκμήριο που να στοιχειοθετεί μια τέτοια αισιοδοξία, παρά η πολιτική θεολογία της αριστεράς.

Τα θαύματα είναι δυνατά και οι νεκροί ανασταίνονται.

Πηγή εικόνας : greekstatemuseum.com

LLS: Αριστερά και Πολιτική Θεολογία

Αναζητούνται οι μάρτυρες

2011-10-24T18:20:00.000+03:00

1. Τετάρτη 19/10, στις 6 παρά τέταρτο, στην πλατεία Κλαυθμώνος, μετά το τέλος της πορείας. Διμοιρία βριζόταν με δύο γυναίκες περίπου στα 50, δύο νεαροί που περναγαν από κει γυρνώντας σπίτι τους άρχισαν να τη λένε στα ΜΑΤ που έβριζαν αισχρά τις γυναίκες. Ο ένας από τους 2 συνελήφθη και παραπέμφθηκε στον ανακριτή με την κατηγορία ότι... πετούσε πέτρες (ευτυχώς πλημέλημμα)!
Αναζητούνται οι δύο κυρίες για να πουν την αλήθεια όταν έρθει η ώρα.Στείλτε μέιλ στο elenipa3265@yahoo.gr

2. Κατά τη διάρκεια της 48ωρης απεργίας της περασμένη εβδομάδας και συγκεκριμένα στις 20/10/2011 νεαρός άνδρας, μέλος του Σωματείου Ανέργων δέχτηκε αναίτια επίθεση από άνδρες της ομάδας ΔΕΛΤΑ στην οδό Διομείας, κάθετο της οδού Ερμού, περίπου στις 17.00, προσήχθη βίαια και τελικά συνελήφθη επίσης αναίτια. Παρακαλούμε θερμά αν υπάρχει κάποιος, κάποια μάρτυρας του συμβάντος ή το έχει αποτυπώσει σε φωτογραφίες ή βίντεο να έρθει σε επικοινωνία με το εξής mail:againstviolencewomen@gmail.com Παρακαλώ επίσης προωθήστε αυτή την έκκληση για ανεύρεση φωτογραφικού ή άλλου υλικού. Η οικογένεια και οι φίλοι του συλληφθέντος.

Ξεψυχώντας σε ένα παγκάκι στο Σύνταγμα.

2011-10-20T23:07:00.001+03:00

Έχουν περάσει μόνο λίγες ώρες από το θάνατο του συνδικαλιστή του Πάμε και στο διαδύκτιο κυκλοφορεί video με αποσπάσματα από τις τελευταίες του στιγμές στο παγκάκι του Συντάγματος.

Πρόκειται για την αποκορύφωση του on line show που αποτελούν οι διαδηλώσεις την τελευταία πενταετία. Με την διάδοση της ψηφιακής αναμετάδοσης οι διαδηλώσεις έχουν πλέον κάτι από τα θεάματα του Μπιρσίμ το 80. Δεν μπορείς να διακρίνεις την αξία του γεγονότος από την ψηφιακή αναπαραγωγή του. Η κοινωνία βυθίζεται στην κρίση και η κρίση βυθίζεται στην οπτικοποίηση της. Οι σκηνοθετικές ανησυχίες των πολλαπλών θεαμάτων με ψηφιακά μέσα, όπου οι ηθοποιοί βιντεοσκοπούν τους εαυτούς τους και τους θεατές την ώρα της παράστασης και οι θεατές βλέπουν τη θεατρική σκηνή και μια οθόνη ταυτόχρονα , μάλλον αποδείχθηκαν προφητικές παρά την προφανή μανιέρα τους. Για όποιον δεν ήταν μπροστά στο θάνατο του Κοτσαρίδη , έχει προνοήσει η τεχνολογία και θα μπορεί εφεξής να απολαμβάνει το θέαμα.

Ο αυθεντικός μηδενισμός των κουκουλοφόρων έχει ηττηθεί κατά κράτος από το Youtube.Τα υλικά και αισθητικά θραύσματα που προκαλούν με την βία, ανασυντίθενται πανεύκολα ως αναπαράσταση και διαιωνίζονται ως freak show. Οι αυθεντικοί μηδενιστές προσδοκούν να αναζωογονήσουν την κοινωνία με την άρνηση της και δεν ξέρουν πως πριν από αυτούς η κοινωνία έχει ενσωματώσει όλα τα συμπτώματα της άρνησης ως ομοιοπαθητική αγωγή. Οι αυθεντικοί μηδενιστές δουλεύουν τζάμπα και ανασφάλιστοι ως κομπάρσοι ενός θεάματος που η κοινωνία απολαμβάνει.

Ο διαδηλωτής με την ψηφιακή δυνατότητα ,που διαδηλώνει και καταγράφει , δεν ανήκει στην τάξη της πολιτικής ανήκει στην τάξη της λατρείας. Δεν δημιουργεί πολιτικές ρήξεις αλλά αναπαράγει ηθικοαισθητικές ρουτίνες.

Οι αριστεριστές έχουν φιλοσοφικά δίκιο, αν και είναι πολιτικά παλίμπαιδες . Οι διαδηλώσεις έχουν αξία μόνο αν οι διαδηλωτές εισβάλουν στην Βουλή , στο Μέγαρο Μαξίμου και επιβάλλουν μια εξωσυνταγματική λύση. Αλλιώς οι διαδηλώσεις είναι on line λιτανείες , όταν είναι ειρηνικές χωρίς απρόοπτα, ή on line freak shows όταν πεθαίνει κάποιος στην Μαρφίν ή στο παγκάκι του Συντάγματος.

Photo : formal.wordpress.com

Μια απεργία, μια χαμένη ευκαιρία

2011-10-14T19:47:00.001+03:00

Η απεργία της ΠΟΕ ΟΤΑ είναι η πιο αντιπροσωπευτική της συγκυρίας

· Η απεργία σωρεύει τόνους σκουπιδιών και η κοινωνία δεν δείχνει την παραμικρή εγκράτεια, διάθεση αυτοπεριορισμού .

· Αποκαλύπτει την ανύπαρκτη διάθεση άρρητης συνεργασίας, εθελούσιας λιτότητας, αλλαγής καθημερινών συνηθειών .

· Οι υποτιθέμενοι συμπαραστάτες των απεργών δεν κάνουν την παραμικρή συμβολική κίνηση πραγματικής έμπρακτης υποστήριξης: δεν καλούν σε μια εγκράτεια στην διαχείριση των οικιακών απορριμμάτων.

· Προσωπικά δεν έχω καμία αντίρρηση στην ιδιωτικοποίηση της συλλογής απορριμμάτων. Δεν βρίσκω κανένα στρατηγικό οικονομικό ιδεολογικό λόγο το κράτος να διαχειρίζεται στερεά απόβλητα μέσω κεντρικού σχεδιασμού. Η ολική κεντρική διαχείριση των απορριμμάτων είναι ισοδύναμη με την απαίτηση για ολικό κεντρικό σχεδιασμό της οικονομίας. Τούτου δοθέντος όμως συμπαρίσταμαι μισθωτό που απεργεί ,έτερον εκάτερον. Οι μισθωτοί της καθαριότητας δεν είναι «κρατιστές» είναι μισθωτοί σε δυσμένεια.

· Η απεργία αυτή είναι η μεγάλη χαμένη ευκαιρία των δυνάμεων πολιτεύονται με τις αξίες της συνεργασίας , της αυτοδιαχείρισης. Αντί ένα κίνημα «αριστερής λιτότητας» να συνοδεύσει τους απεργούς , οι «συμπαραστάτες» πλειοδοτούν στην κατασκευή ενός freak show των απορριμμάτων καθώς συγκροτούν το δεύτερο απαραίτητο πόλο σε κάθε θέαμα βίας και οξύτητας. Η μαξιμαλιστική πολιτική πλειοδοσία με κέντρο τα απορρίμματα είναι αισθητική (δηλαδή πολιτική) προσχώρηση στο πεδίο της ακροδεξιάς, στην αμετροεπή οξύτητα.

· Ότι και να γίνει μετά την απεργία , η ελληνική κοινωνία έδειξε το άπληστο νεοβάρβαρο πρόσωπο της. Η απουσία εγκράτειας είναι η μεγαλύτερη αποσκευή της ακροδεξιάς αναδίπλωσης που επέρχεται.

Αριστερά-Κρίση-Κοινωνικές συμμαχίες

2011-10-13T08:30:00.000+03:00

Τα διαγράμματα του ΟΟΣΑ είναι προφανή: Βρισκόμαστε στην κορυφή των στατιστικών της απασχόλησης σε μικρές ατομικές εταιρείες , και στον πυθμένα των στατιστικών της απασχόλησης στις πολύ μεγάλες εταιρείες.

Ο κόσμος της μισθωτής εργασίας στην Ελλάδα αντιμετωπίζει ένα «ατομικό καπιταλιστή» που κοινωνιολογικά , πολιτικά και ιδεολογικά ευρίσκεται ακριβώς δίπλα του. Η τελευταία μελέτη του καθηγητή Σ.Ζωγραφάκη απέδειξε την κοινωνική νεοπλασία. Οι απολυμένοι που σωρεύονται στο γνωστό πλέον εκατομμύριο του 2011, προέρχονται από τον «γείτονα» (πολιτικά ,ιδεολογικά , πολιτιστικά) μικρό επιχειρηματία της εισφοροδιαφυγής, της φοροκλοπής των μισθών εκτός συμβάσεων.

Η ρομαντική ηθικολογία της κοινωνίας , εισβάλει εντός αριστεράς (κατ’ εξοχήν χώρου των πολιτικών συναισθημάτων δίπλα από τον αριστεροδεξιό χώρο του πατριωτισμού) και την εμποδίζει να αντικρύσει το κοινωνικό τραύμα. Ο καπιταλισμός στην Ελλάδα του 11 δείχνει τα άγρια δόντια του μέσω του στερεότυπου συμμάχου της εργασίας: του μικρού επιχειρηματία .Η αδυναμία της μαρξιστικής αριστεράς να διακρίνει το γιγάντιο χάσμα μεταξύ του αφηρημένου (οσον αφορά το επίπεδο ανάλυσης) , τεχνικού, καινοτόμου διεπιστήμονα Μαρξ του Κεφαλαίου (τις Μαρξιστικές σπουδές) από τον υποκειμενικό πολιτικό ιστορικό Μαρξισμό που βαρύνεται με τις γνωστές παραδρομές, οδηγεί τελικά σε ένα αντικαπιταλισμό του «άλλα λόγια να αγαπιώμαστε».

Τι βλέπουμε;

• Την κατάρρευση του εισφορφυγά , φοροκλόπου μικροκαπιταλισμού της «διπλανής πόρτας» που παρασέρνει την απασχόληση στον καιάδα

• Την σχετική αντοχή του εξωστρεφούς μεσαίου και μεγάλου ανταγωνιστικού καπιταλισμού που εκμεταλλεύεται την συγκυρία για να μειώσει μισθούς

• Την βίαιη μείωση του εργοδότη «κράτος» μέσα από παλινδρομήσεις και ρουσφετολογικές εξαιρέσεις, και την μείωση σοκ του μισθολογικού του κόστους

Απέναντι στο πολύπλοκο αυτό παίγνιο υπάρχουν οι κλασσικές απαντήσεις

Οι «παραδοσιακοί» ( έτσι τα βρήκαμε από τους παππούδες μας, έτσι θα τα παραδώσουμε στα εγγόνια μας) προσπαθούν να φτιάξουν ένα μέτωπο εργασίας μικρών καπιταλιστών . Το σχήμα είναι τραγελαφικό σχεδόν σουρρεαλιστικό ,αλλά ακουμπά στα πιο κλασσικά στερεότυπα της αριστεράς. Είναι πλήρως αναποτελεσματικό πολιτικά, ουσιαστικά αναφέρεται σε κοινωνικές δομές της Ελλάδας του 1922 ,αλλά εξαιρετικά βολικό και εύπεπτο.

Οι «ανησυχούντες» προσπαθούν να οριοθετήσουν συμμαχίες με εκείνο το τμήμα του κεφαλαίου που θα μπορούσε να εξασφαλίσει τις λιγότερες απώλειες για τις δυνάμεις της εργασίας και να ορίσει μια καλύτερη θέση της "εθνικής" οικονομίας στον διεθνή καταμερισμό εργασίας. Εντός του ρεύματος αυτού ευδοκιμούν και ίσως επικρατούν καλικάτζαροι του κρατικού Πασοκ, «ανανεωτικοί» τεχνοκράτες κλπ

Οι «εξ’αποστάσεως» κινούνται στον χώρο της λογοτεχνικής και γλωσσοπλαστικής ολικής καταγγελίας του συστήματος. Είναι το εγγράμματο τμήμα των παραδοσιακών , μόνο που διαπνέονται από ένα αυθεντικό αντιοικονομισμό που τους νομιμοποιεί να μπορούν να καταφέρονται εκ του ασφαλούς εναντίον όλων χωρίς καμία δέσμευση ή μόλυνση από την οικονομία. Ο αντικαπιταλισμός τους είναι της σχολής «οικονομία μη μου άπτου».

Κατά την γνώμη μου οι «ανησυχούντες» έχουν την καλύτερη ατζέντα και το πιο ύποπτο επιτελείο. Οι ιδεοληπτικοί «παραδοσιακοί» και το εγγράμματο τμήμα τους οι «εξ’αποστάσεως» είναι πιο αγνοί αλλά έχουν μια ανυπόφορα παλιμπαιδική ανάλυση.

Μπλέξαμε.......

Η ιστοσελίδα του Σ.Ζωγραφάκη

Koblopoulos : Φιλελευθερισμός στην "εποχή των τεράτων"

2011-10-12T11:32:00.000+03:00

Αναδημοσίευση από το "Koblopoulos blog"

Τον τελευταίο χρόνο λαμβάνει χώρα μια συγκλονιστική ακολουθία συμβάντων, την οποία ο συντάκτης δεν είχε τη δύναμη και την ευθιξία να σχολιάσει, παρά μόνο έμμεσα και αποσπασματικά. Προετοιμάζεται, λοιπόν, μια ανάρτηση-χρέος που έχει ο καθένας μας στο δημόσιο λόγο και την οποία μέχρι τώρα δεν είχα βρει το ηθικό σθένος να παρουσιάσω. Μέχρι τότε αναζοπυρώθηκε το ενδιαφέρον μας για μια λειτουργική σύνθεση Αριστεράς- Φιλελευθερισμού, που τον τελευταίο χρόνο είχε κοπάσει. Αυτή τη φορά όμως δεν βρίσκει ερείσματα σε θεωρητικούς ογκόλιθους τύπου Rawls, Nozick, Hayek, Kant κ.ο.κ., αλλά στα πιο καθημερινά και κοινότοπα. Ή, κατά μία έννοια, στην σκληρή πραγματικότητα της καθημερινής ζωής. Θα ήθελα να παρουσιάσω πτυχές μιας ιδέας, όχι προσανατολισμένες στη θεωρητική θεμελίωση, όσο στην αντιμετώπιση πρακτικών προβλημάτων. Με την άδεια σας...

Δύο εστίες προβληματισμού, βασισμένες σε πραγματικές ζωές. Πατέρας κολλητού μου εργάτης σε γραμμή παραγωγής μεγάλου εργοστασίου διηγείται ιστορίες από τη δουλειά του. Ακούστε μία:"...Και έρχεται ο γερμανός manager, ειδικός στον έλεγχο αποδοτικής λειτουργίας εργοστασίων, από τη μητέρα εταιρεία της Γερμανίας, να ελέγξει πώς δουλεύει το εργαστάσιο. Κυκλοφορεί ανάμεσά μας και κρατάει σημειώσεις. Σε μια συγκεκριμένη γραμμή, σε ένα συγκεκριμένο πόστο αντιστοιχούν 5 εργάτες για να βγάλουν τη δουλειά στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα που απαιτεί η γραμμή παραγωγής. Με το που βλέπουν το Γερμανό αρκετοί σκέφτονται: "Ας ανεβάσω ρυθμό, να δει ότι είμαι εργατικός, να εξασφαλιστώ" και ανεβάζουν ρυθμό. Ως αποτέλεσμα ο πέμπτος στη σειρά δεν χρειάζεται να κάνει κάτι, κάθεται, περιττεύει. Φαντάζεστε τι σημείωσε ο γερμανός, έτσι; "Για τη συγκεκριμένη θέση απαιτούνται 4 και όχι 5 εργάτες." Του χρόνου, λοιπόν, προσελήφθησαν 4 και όχι 5 για το συγκεκριμένο πόστο. Σχεδόν 10 οικογένειες στην ανεργία", τελείωσε η διήγηση...Ανταγωνισμός μεταξύ των εργατών, ως αποτέλεσμα του τρόπου δουλειάς. Άντε να βρει ο φιλελεύθερος οικονομολόγος τρόπο να το λύσει.

Έρεισμα δέυτερο: φίλος μου δουλεύει σε γραμματεία γυμναστηρίου. Δούλευε μαύρα μέχρι που το αφεντικό είπε- για δικό του συμφέρον κυρίως- να του βάλει ΙΚΑ. Στη διαπραγμάτευση έγινε ξεκάθαρο το εξής: "Κοίτα, εσύ δικαιούσαι συγκεκριμένες άδειες, δώρα, μισθό κλπ. Εγώ αυτά δεν βγαίνω να στα δίνω. Θες να παίρνεις ένα σχετικά καλό ποσοστό από αυτά, με την ασφάλισή σου, και όποτε μπορώ να σου δίνω και κάτι παραπάνω, ή όχι;". Δεν είμαι σίγουρος αν το όχι σήμαινε βέβαιη απόλυση, αλλά επαναφορά στο πρότερο καθεστώς δεν μπορούσε να γίνει. Χρειαζόταν κάποιον να φαίνεται ότι έχει ασφάλεια, αλλά να μην του δίνει πλήρως όλα όσα δικαιούται. Δικαιώματα εργασίας, διαπραγμάτευση κλπ του κώλου, με λίγα λόγια. Ο φίλος μου τη χρειαζόταν τη δουλειά και δέχτηκε- τι άλλο να κάνει;!

Λοιπόν, τι καινούργιο έχουμε να πούμε; Το δεύτερο περί κίβδηλων δικαιωμάτων και διαπραγματεύσεων το έχει βάλει στην εικόνα ο Μαρξ και όσον αφορά το πρώτο σας παραπέμπω στη φοβερή ιδέα του Καστοριάδη: στον καπιταλισμό η μεγάλη αντίθεση δεν είναι ανάμεσα σ' αυτούς που έχουν μέσα παραγωγής και στους προλετάριους, αλλά ανάμεσα σ' αυτούς διατάζουν και σ' αυτούς που εκτελούν.Μια γραφειοκρατική αντίθεση.

Εδώ είναι και το ζουμί: ο πυρήνας μιας αριστεροφιλελεύθερης προσπάθειας πρέπει να είναι η αντιμετώπιση των κριτικών που ευφάνταστα συλλαμβάνει η Αριστερά, με μέσα, τρόπους και ιδέες που προτείνει η φιλελεύθερη βιβλιογραφία. Ή, για να μη λέω με φανφάρες τα απλά, η άποψη μου είναι να πάρω από την Αριστερά την κριτική και από το Φιλελευθερισμό τα όπλα για να αντιμετωπίσω τις κριτικές και να βελτιώσω τη φιλελεύθερη δημοκρατία, που είναι το οχυρό/ιδανικό μου.

Το πρώτο βήμα το κάναμε: ακούσαμε τη κριτική και γνωρίσαμε τις ιδέες που θεμελιώνουν τον πυρήνα της. Η γραφειοκρατική οργάνωση της παραγωγής και το φαντασιακό των δικαιωμάτων και της ισότητας των διαπραγματεύσεων. Πρέπει τώρα να πάμε στο θεμελιακό βήμα της αντιπρότασης. Έχουμε, λοιπόν, το ζήτημα της ευθύνης διατήρης των κεκτημένων που κοστίζουν. Και στις δύο περιπτώσεις υπήρξε θέμα αμφισβήτησης νομικά κατοχυρωμένων κεκτημένων των υπαλλήλων: δουλειά με ασφάλιση, σε ανθρώπινες συνθήκες.

Και ο πιο ακραίος φιλελεύθερος θα αναγνώριζε τα νομικά κατοχυρωμένα αυτά δικαιώματα. Θα απαντούσε, όμως, ότι το χρέος υπεράσπισης των βαραίνει κυρίως τον κάτοχο: είναι ευθύνη του εργαζομένου να περιφρουρήσει τα δικαιώματα του. Θα έλεγε να παραιτηθούν, να κάνουν καταγγελίες και μυνήσεις και στις δύο περιπτώσεις.

Ο φιλελεύθερος τα λέει αυτά γιατί αγνοεί μια σημαντική πτυχή της πραγματικότητας: μέχρι να τα κάνει όλα αυτά ο εργάτης δεν θα τρώει. Ειδικά στις αντίξοεες ελληνικές συνθήκες θα υποφέρει. Είναι πολύ λογικό, λοιπόν, να μην το κάνει γιατί θέλει να...ζήσει! Ο αριστερός το βλέπει αυτό και τον λέει πουλημένο. Με συγχωρείτε, αλλά δεν έχει δίκιο: αν δεν υπάρχει καθόλου έλεγχος, κανένας δεν δουλεύει ποτέ. Το θέμα είναι η αποτελεσματική υπεράσπιση των κεκτημένων. Πώς δηλαδή θα δωθεί το κίνητρο στους ανθρώπους να υπερασπιστούν τα ίδια τους τα δικαιώματα, χωρίς να φτάσει και ο κόμπος στο χτένι (βλ.Αγγλία του προπερασμένου αιώνα κλπ καφρίλες).

Χρησιμοποιώ το τέχνασμα του Rawls για το πέπλο άγνοιας: πριν αποφασίσουμε τι θα κάνουμε για αυτό το ζήτημα, πρέπει να αναγνωρίσουμε την πιθανότητα να βρεθούμε και εμείς σε αυτή την κατάσταση κάποια στιγμή στο μέλλον. Αυτό που μας σταματαέι να παλέψουμε για τα δικαιώματάς μας, είναι η αξιοπρεπής επιβίωση. Αν την εξασφαλίσουμε, θα συμφωνήσετε ότι πολύ πιο δύσκολα θα δεχτούμε τέτοιες παραβιάσεις.

Με λίγα λόγια, αν είχαμε ένα αποτελεσματικό, δομημένο στα κατάλληλα κίνητρα κοινωνικό κράτος, που θα εξασφάλιζε ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης, ένα ισχυρό safety net βρε αδερφέ( που ευαγγελίζονται ακόμη και ο Hayek και ο Friedman), θα σου έλεγα εγώ τι ωραία που δε θα δούλευε κανείς σαν παλάβρας και πόσο άνετα ο φίλος μου θα αρνιόταν και θα έκανε καταγγελία!

Κοιτάξτε, το κοινωνικό κράτος είναι ένα θέμα που ερευνάται τα τελευταία 100 σχεδόν χρόνια. Πιστέψτε με, έχουμε καταλήξει στα βασικά χαρακτηριστικά που πρέπει να το χαρακτηρίζουν, ώστε να δίνονται τα κατάλληλα κίνητρα για την αποτελεσματική λειτουργία του. Δεν είναι μαγεία αυτά, Οικονομικά είναι. Ακόμα και οι ενστάσεις του Hayek κλπ δεν είναι εναντίον ενός safety net, αλλά εναντίον των τρόπων που αυτό φτιάχνεται και βρίσκει πόρους χρηματοδότησης. Είναι δυνατό ένα αποτελεσματικό και σύμφωνο με τη φιλελεύθερη ιδεολογία κοινωνικό κράτος, πολύ λίγες ενστάσεις εγείρονται σ' αυτό.

Το θέμα είναι να δούμε αν όντως το επιχείρημα δουλεύει στην πράξη. Κάνω ένα άλμα στο συλλογισμό: έχοντας λύσει τα βιοποριστικά του, ο καθένας θα παλέψει για περισσότερο για τα αναγνωρισμένα δικαιώματά του, γιατί θα μπορεί πιο εύκολα να δεχτεί το κόστος της πάλης, αφού του το εξασφαλίζει το κοινωνικό κράτος(με άλλο λόγια, ο μηχανισμός που όλοι έχουμε κίνητρο να συνεισφέρουμε και να δεχτούμε, με δεδομένο ότι μπορεί να βρεθούμε κάποια στιγμή σε θέση που τον χρειαζόμαστε). Το ζήτημα είναι αν όντως οι άνθρωποι θα το κάνουν. Με άλλα λόγια, αν όντως οι άνθρωποι ενδιαφέρονται για τα δικαιώματά τους...Είμαι φιλελεύθερος και αναγνωρίζω ότι ακόμα και αυτό είναι θέμα επιλογής...

Η λύση μου ακούγεται τετριμμένη και απλοική. Όμως, για να την εγκαταλείψω, αλήθεια, χρειάζομαι κάτι ισχυρότερο από αυτά που ακούω κατά καιρούς να προτείνονται. Μέχρι νεωτέρας, σας ευχαριστώ.

Φώναξε, είμαι ζωντανός

2011-10-11T10:48:00.000+03:00

Ο Γιώργος Μωρόγιαννης και ο Κίμων Ρηγόπουλος αυτοσκηνοθετούνται και παίζουν στο έργο του Γιάγκου Ανδρεάδη «Φώναξε είμαι ζωντανός»

Το έργο αναφέρεται στη δολοφονία του Λόρκα από τους φασίστες εκτελεστές του και η μυθοπλασία του βασίζεται σε πραγματικά πρόσωπα και γεγονότα. Τώρα που το φάντασμα ενός άλλου τύπου φασισμού, ο οποίος απειλεί με φυσικό αφανισμό τον κόσμο της εργασίας, πλανάται πάνω από τη χώρα μας και όλο τον κόσμο, το έργο αποκτά μια τραγική επικαιρότητα.

Από 14 Οκτωβρίου έως 6 Νοεμβρίου κάθε Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή στις 9.30.

Στο θέατρο Σημείο, ΧαριλάουΤρικούπη 10(όπισθεν Παντείου)

Για πληροφορίες και κρατήσεις θέσεων:2109229579-6944872040

O Che , o Carlos, οι Νεοναζί

2011-10-10T11:16:00.003+03:00

Αντί σχολιασμού για την δολοφονία του Guevara, και για τον "εορτασμό της επετείου" παγκοσμίως:

Βρισκόμαστε σε μια ιστορική μεταβατική περίοδο, που αναθεωρούνται όλα τα ιδεολογικά στοιχεία, τα οποία συγκροτούσαν τα παλαιά πολιτικοκοινωνικά μπλοκ στην Ελλάδα. Σήμερα υπάρχει μια νέα διαιρετική τομή. Κατά συνέπεια θα υπάρξουν και εντελώς διαφορετικές προσεγγίσεις, διαφορετικές κοινωνικές τάξεις, διαφορετική δομή κοινωνικής διαστρωμάτωσης και άρα διαφορετικές πολιτικές σχέσεις εκπροσώπησης, που θα μορφοποιήσουν νέα πολιτικά υποκείμενα. Δεν υπάρχουν σήμερα στεγανές λαϊκοδεξιές ιδεολογίες και στεγανές αριστεροκομμουνιστικές ιδεολογίες. Υπάρχει μεγάλη κινητικότητα. Θα δούμε σημαντικές μεταλλαγές. Θα δούμε τμήματα της δεξιά να προσεγγίζουν τμήματα της αριστεράς. Θα δούμε πολλά “περίεργα”.Χ.Βερναδάκης Εποχή 9/10

"Οι ακροδεξιοί είναι όλο και πιο δύσκολο να εντοπιστούν», είπε, από την επεξεργασία μιας φωτογραφίας που δείχνει ακροδεξιούς και ακροαριστερούς ακτιβιστές σε μια πορεία. Και οι δύο ομάδες φορούσαν Τσε Γκεβάρα T-shirts και μαντήλες το απόλυτο αριστερό σύμβολο της αλληλεγγύης με τους Παλαιστίνιους. Αλλά η άκρα δεξιά επιλέγει και τα δύο σύμβολα, εξήγησε, όπως ακριβώς νεοναζί φορούν μαύρα, τα οποία χρησιμοποιούνται για να είναι μια δήλωση αναρχικής μόδας.Ο Γκεβάρα μπορεί να είναι η πιο παράξενη οικειοποίηση .Με αυτή την νεοναζί ενδυμασία , δεν διστάζουν να χτυπήσουν τους ανθρώπους που φαίνονται διαφορετικά.«Είναι απλά μια ενδυματολογική μόδα » Rachel Nolan Spiegel On Line 20/11/2008 “ H αλλαγή ενδυμασίας της Γερμανικής ‘Ακρας Δεξιάς»

Συνδέσεις:
Συνέντευξη Χ.Βεναρδάκη στην Εποχή

Rachel Nolan:Spiegel on Line.Ενδυμασία στους Νεοναζί

Επτά μέρες ζωής στην Τοσίτσα

2011-10-01T18:33:00.000+03:00

Έπτα μέρες ζωής στην Τοσίτσα

Με πρωτοβουλία του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων και του Ενιαίου Συλλόγου Υπαλλήλων Υπουργείου Πολιτισμού, η εβδομάδα 1-7 Οκτωβρίου γίνεται μια εβδομάδα ζωής για τον πεζόδρομο της οδού Τοσίτσα. Στις εκδηλώσεις παίρνουν μέρος ο Πολιτιστικός Οργανισμός Δήμου Αθηναίων, το Εθνικό Θέατρο, η Εθνική Λυρική Σκηνή και η Αρχιτεκτονική Σχολή του ΕΜΠ

Το πλήρες πρόγραμμα των εκδηλώσεων έχει ως εξής:

Σάββατο 1/10

Από τις 11.00 τραπεζάκια έξω για καφέ και αναψυχή

12.00 Δραστηριότητες για παιδιά

Θέατρο δρόμου από την Εύα Τσούρου και τη Βίκυ Κουσουμή

12.00, 12.45, 13.30 Εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Δείξε μου ένα κτίριο της Τοσίτσα να σου πω τι έχει μέσα» (από τις αρχαιολόγους Εβίτα Τσιώλη, Βιβή Βαμβακοπούλου και τη σχεδιάστρια Γιωργία Δαλακούρα)

12.00 Προβολή αρχαιολογικού ντοκιμαντέρ για παιδιά από το φεστιβάλ ΑΓΩΝ TO.RA.KE. του Φ. Κουτσαφτή, με θέμα την πανοπλία των Δενδρών (22’)

14.00 Ανοιχτό μάθημα κρουστών από τον Νίκο Τουλιάτο

16.00 Παράσταση μαριονέτας από την ομάδα κούκλας-μαριονέτας του 18 ΑΝΩ

17.00 ΣΥΝΑΥΛΙΑ

Κυριακή 2/10

Από τις 10.00 τραπεζάκια έξω

11.00 Ο Μάγος Ατούκα μαγεύει τα παιδιά!

11.00 Προβολή αρχαιολογικού ντοκιμαντέρ για παιδιά από το φεστιβάλ ΑΓΩΝ TO.RA.KE. του Φ. Κουτσαφτή, με θέμα την πανοπλία των Δενδρών (22’)

12.00 Παιδική παράσταση «Το μικρό μαύρο ψαράκι» από τη θεατρική ομάδα Αστροναύτες

13.00 Προβολή της ταινίας του Ντίνου Δημόπουλου «Στουρνάρα 288»

13.30 Χορευτικός αυτοσχεδιασμός από την Εύα Τσούρου, βασισμένος στην ποιητική συλλογή «Η Κούνια» της συναδέλφου Σιαρίτας Κουκά (εκδ. Σοκκόλη-Κουλεδάκη), σε μουσική επιμέλεια Melroman-Αντώνης Χανιωτάκης.

14.00 Συλλογική κουζίνα

15.00 Milonga (χορευτές tango)

17.00 Εκδήλωση-συζήτηση: Ναρκωτικά και δομές απεξάρτησης: τα πρώτα θύματα της κρίσης; (με θεραπευτές και θεραπευόμενους του 18 ΑΝΩ)

18.30 Η θεατρική ομάδα ΟΜΜΑ ΣΤΟΥΝΤΙΟ (Ηράκλειο Κρήτης) παρουσιάζει την παράσταση «LARCO PROJECT ή Η Εργατική τάξη πάει στο Παράδεισο;»

Δευτέρα 3/10

10.00 «Κάτι μου θυμίζουν αυτά τα παιχνίδια», εκπαιδευτικό πρόγραμμα σε μαθητές από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

11.00 «Λίθοι φθεγγόμενοι: η ιστορία της γραφής» εκπαιδευτικό πρόγραμμα από το Επιγραφικό Μουσείο

14.00-18.00 Προβολή αρχαιολογικών ταινιών από το φεστιβάλ ΑΓΩΝ

"Αποκρυπτογραφώντας τους Μάγια", του David Lebrun (90΄)

"... μια σειρά από ιστορίες...", του Ευάγγελου Χριστοδούλου (14΄)

"Λιθοξόοι μαΐστορες", παραγωγή του Πολιτιστικού Ιδρύματος της Τράπεζας Πειραιώς (31΄)

"Το κύκλωμα", Ανδρέας Αποστολίδης, Νικόλας Ζηργάνος (82΄)

18.00 Το Εθνικό Θέατρο παρουσιάζει την παράσταση «Αντιγόνη» στο πλαίσιο των «Καλλιτεχνικών Δράσεων στην Αθήνα»

Τρίτη 4/10

10.00 «Κάτι μου θυμίζουν αυτά τα παιχνίδια», εκπαιδευτικό πρόγραμμα σε μαθητές σχολείων από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

10.30 Περίπατος της Φιλαρμονικής του Δήμου Αθηναίων

11.00 «Λίθοι φθεγγόμενοι: η ιστορία της γραφής» εκπαιδευτικό πρόγραμμα από το Επιγραφικό Μουσείο

14.00 Εκδήλωση-συζήτηση: Ο πολιτισμός δεν μπαίνει σε «εφεδρεία»: συζήτηση για τα εργασιακά ζητήματα των εργαζόμενων στον πολιτισμό

(με συμμετοχή εργαζομένων από τον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων, τον Ενιαίο Σύλλογο Υπαλλήλων ΥΠΠΟΤ, το Εθνικό Θέατρο, την Εθνική Λυρική Σκηνή, το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης)

17.00-20.00 Σκακιστικοί αγώνες με σκάκι δαπέδου (3Χ3) και τη συμμετοχή διεθνών μετρ από την ΑΕΚ (ερασιτεχνική)

18:00 H ομάδα θεάτρου Minus[two] παρουσιάζει το θεατρικό «Ο Άμλετ αυτοκτόνησε» (σκηνοθεσία: Στέλλα Μαρή παίζουν: Κ. Αγιαννόπουλο, Α. Ανδρεάδη, Α. Ζήλου, Χ. Κονταξάκη, Α. Μπίνη, Σ. Μαρή)

19.00 Μικτή χορωδία Μουσικών Συνόλων Δήμου Αθηναίων

Τετάρτη 5/10

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗΝ ΑΠΕΡΓΙΑ ΤΗΣ ΑΔΕΔΥ

Πέμπτη 6/10

10.00 «Κάτι μου θυμίζουν αυτά τα παιχνίδια», εκπαιδευτικό πρόγραμμα σε μαθητές σχολείων από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

10.30 Περίπατος της Φιλαρμονικής του Δήμου Αθηναίων

11.00 «Τοσίτσα: Πάρκο παιδικών κατασκευών» Καλλιτεχνικό εργαστήρι για παιδιά από την Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων.

15.00-19.00: Ανεξάρτητος ελληνικός κινηματογράφος: ταινίες για την πόλη και τους κατοίκους της

17.00-20.00 Σκακιστικοί αγώνες με σκάκι δαπέδου (3Χ3) και τη συμμετοχή διεθνών μετρ από την ΑΕΚ (ερασιτεχνική)

17.00 Εκδήλωση-συζήτηση: Μετασχηματισμοί, αναπλάσεις, εγκατάλειψη: συζήτηση για το ιστορικό κέντρο (με συμμετοχή αρχιτεκτόνων, φοιτητών αρχιτεκτονικής)

19.00 Εθνική Λυρική Σκηνή

Παρασκευή 7/10

10.00 «Κάτι μου θυμίζουν αυτά τα παιχνίδια», εκπαιδευτικό πρόγραμμα σε μαθητές σχολείων από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

11.00 Εκπαιδευτικό πρόγραμμα από το Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης

15:30 Ρεμπέτικα και συλλογικές κουζίνες

17.00 Εκδήλωση-συζήτηση με τίτλο «Οδός Τοσίτσα: Η ιστορία ενός δρόμου» μέσα από τις προσωπικές αφηγήσεις εργαζόμενων και κατοίκων

19.00 Συναυλία της Φιλαρμονικής του Δήμου Αθηναίων

ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ από 10.00-20.00 θα λειτουργούν: καφενείο, ενημερωτικό υλικό από δομές απεξάρτησης για τα ναρκωτικά, έκθεση φωτογραφίας, εκθέσεις έργων τέχνης.

Καθημερινά θα υπάρχουν δωρεάν ξεναγήσεις στις συλλογές του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου από τις διαπιστευμένες ξεναγούς του Μουσείου.

Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο λειτουργεί επίσης η μικρή περιοδική έκθεση «Μεταβατικές περίοδοι στην ιστορία και αρχαιολογία».

Για συμμετοχή στα εκπαιδευτικά προγράμματα: τηλ. 210- 8217724 210- 8217724, 210-821771

Συμμετέχουν με δικές τους δράσεις: φοιτητές και μεταπτυχιακοί της αρχιτεκτονικής, Πρωτοβουλίες κατοίκων από τα Εξάρχεια, συλλογικές κουζίνες

Εκτίθενται έργα των: Ιφιλένεια Ζαχαριάδου (έκθεση γλυπτών)

L.Althusser: Για τον εξισωτισμό

2011-09-30T14:28:00.000+03:00

Πρέπει να παραδεχτούμε ότι πρακτική γενικά δεν υπάρχει. Υπάρχουν ξεχωριστές πρακτικές που δεν έχουν μανιχαιστική σχέση με μια θεωρία , απόλυτα αντίθετα και ξένη. Γιατί δεν υπάρχει από τη μια μεριά η θεωρία , η δήθεν καθαρή διανοητική θέαση χωρίς σώμα και υλικότητα και από την άλλη μια ολωσδιόλου υλική πρακτική που σηκώνει τα μανίκια και δρα. Η διχοτόμηση αυτή είναι ένας απλός ιδεολογικός μύθος, όπου η «θεωρία της γνώσης» αντανακλά «συμφέροντα», διαφορετικά από εκείνα του ορθού λόγου: αντανακλά τα συμφέροντα του κοινωνικού καταμερισμού της εργασίας , για την ακρίβεια του καταμερισμού ανάμεσα στην εξουσία (πολιτική ,θρησκευτική ,ιδεολογική) και στην καταπίεση ( τους εκτελεστές που είναι και εκτελεσμένοι).Ακόμα και αν η διχοτομία αυτή τίθεται στην υπηρεσία μιας επαναστατικής οπτικής που εξυμνεί τους εργαζόμενους, τον μόχθο τους, τους κόπους, τους αγώνες και την πείρα τους, διακηρύσσοντας το πάγιο προβάδισμα της πρακτικής , ακόμα και τότε εξακολουθεί να είναι ιδεολογική.

Όπως ακριβώς ο εξισωτικός κομμουνισμός είναι μια ιδεολογική αντίληψη για το σκοπό του εργατικού κινήματος. Στην κυριολεξία , η εξισωτική αντίληψη της πρακτικής- και το λέω με τον βαθύ σεβασμό που οφείλει κάθε μαρξιστής στην πείρα και τις θυσίες των ανθρώπων που η εργασία τους και τα βάσανα τους και οι αγώνες τρέφουν και στηρίζουν το παρόν και το μέλλον μας, τους λόγους που έχουμε να ζούμε και να ελπίζουμε- αυτή η εξισωτική αντίληψη για την πρακτική είναι για τον διαλεκτικό υλισμό ότι είναι ο εξισωτικός κομμουνισμός για τον επιστημονικό. Πρόκειται για αντίληψη που απαιτεί κριτική και υπέρβαση, προκειμένου να θεμελιώσει στο κατάλληλο πεδίο την επιστημονική αντίληψη της πρακτικής.

L.Althusser Πώς να διαβάσουμε το Κεφάλαιο σ.80 (Ελληνικά Γράμματα 2003)

Ο ιός του "νεοφιλελευθερισμού" μολύνει και τους "ειδικούς"

2011-09-26T15:27:00.003+03:00

Ένα από τα αγαπημένα θέματα του ιστολογίου είναι η κριτική στην καταχρηστική πληθωρική χρήση του όρου «νεοφιλελευθερισμός». Ο λόγος δεν είναι η ευρυχωρία του όρου, αλλά η άρρητη αποδοχή μιας ρήξης , μιας ασυνέχειας μέσω ενός δίπολου φιλελευθερισμός – νεοφιλελευθερισμός. Ωστόσο για μένα οι σχέσεις αριστεράς φιλελευθερισμού δεν έχουν «τακτοποιηθεί» ιστορικά ,ιδεολογικά, φιλοσοφικά. Αυτό είναι το βασικό ανοικτό ερώτημα της εποχής , το οποίο άλλοτε αναδιατυπώνεται ως ζήτημα «δημοσίου – ιδιωτικού» . Ο όρος λοιπόν νεοφιλελευθερισμός εκφράζει περισσότερο μια αμηχανία, αυτής της ζητούμενης συνάντησης αριστεράς φιλελευθερισμού.

Σκεφτόμενος πρακτικά δεν κατανοώ γιατί αντί του επικίνδυνου (όπως θα αποδείξω) «νεοφιλελευθερισμού» δεν χρησιμοποιούνται πιο ευκρινείς όροι πχ «σύγχρονος καπιταλισμός», «χρηματιστηριακός καπιταλισμός της εποχής».

Για να αποδείξω τις εγγενείς αδυναμίες του όρου θα χρησιμοποιήσω το τελευταίο βιβλίο των Γ.Μηλιού Δ.Σωτηρόπουλου «Ιμπεριαλισμός, Χρηματοπιστωτικές αγορές, Κρίση». (ΙΧΑΚ)

Προκαταβολικά καταθέτω ότι σέβομαι μια προσπάθεια διαρκείας , αισίως, τριάντα χρόνων του ΓΜ και των «Θέσεων» που αποτελούν ίσως το θεμέλιο των μαρξιστικών μελετών στην σύγχρονη Ελλάδα. Δεν είναι η επιμονή της προσπάθειας αλλά και η θεμελίωση του εγχειρήματος ως σχισματικού η οποία ακριβώς αναδεικνύει την αξία των μαρξιστικών μελετών ως σύγχρονου εργαλείου ανάλυσης και κατανόησης της σύνθετης πραγματικότητας. Τούτων δοθέντων η κριτική που ακολουθεί έχει την εξής έννοια.

Ακόμη και στο πιο έγκυρο χώρο μελετών , όπου η ακρίβεια των όρων και των συλλογισμών αποτελούν το συστατικό του εγχειρήματος, ο αδόκιμος όρος «νεοφιλελευθερισμός» λειτουργεί ως ιός ασάφειας, νοηματικής διάχυσης. Τελικά η χρήση του όρου υποσκάπτει το ίδιο το εγχείρημα του ΙΧΑΚ.

Με ποιο κριτήριο κρίνουμε τον όρο

Για τον ορισμό του κριτηρίου θα χρησιμοποιήσω αυτούσιο ένα απόσπασμα από το ΙΧΑΚ, μόνο αντί του όρου «ιμπεριαλισμός» θα χρησιμοποιήσω τον όρο «νεοφιλελευθερισμός». Αυτό γίνεται γιατί έτσι μπορούμε να ορίσουμε ένα σχετικά ουδέτερο κριτήριο, απαλλαγμένο από συγκυριακές αβεβαιότητες. Ας δούμε το απόσπασμα της σ .12

Ο ιμπεριαλισμός (νεοφιλελευθερισμός) αποτελεί έναν από τους πιο πολυσυζητημένους όρους του μαρξιστικού λεξιλογίου, που γνώρισε ευρεία διάδοση , έχοντας εισέλθει μάλιστα στο καθημερινό πολιτικό λεξιλόγιο πέρα από το χώρο της αριστεράς. Αυτή η «διεισδυτικότητα» του όρου στον δημόσιο λόγο στην πολιτική –αντιπολιτική χρήση που έγινε επί δεκαετίες , και σε μεγάλο βαθμό εξακολουθεί να του γίνεται, από αριστερές ή ριζοσπαστικές οργανώσεις και πρώτα από όλα από τα κομμουνιστικά κόμματα. Κάτι παρόμοιο ισχύει αναφορικά με τις «κερδοσκοπικές χρηματοπιστωτικές αγορές» ,αλλά και με την κρίση του «καπιταλισμού». Αυτό σημαίνει ότι οι εν λόγω όροι δεν αποτελούν απλώς θεωρητικές κατηγορίες (με αποκλίνοντα ανά περίπτωση εννοιολογικά περιεχόμενα, όπως θα διευκρινίσουμε ), αλλά ανήκουν σε ότι ως «μαρξισμό ως ιδεολογία μαζών» (τον μαζικό μαρξισμό) , ως πρακτική ιδεολογία του εργατικού και λαϊκού κινήματος. Από αυτό το σημείο , οι εν λόγω όροι διείσδυσαν στους «ιδεολογικούς κοινούς τόπους» περί της διεθνούς πολιτικής και οικονομίας. Το τίμημα αυτής της «επιτυχίας» είναι μια ασαφής επιφανειακή και συχνά αντιφατική χρήση των όρων , με σκοπούς κυρίως καταγγελίας του «κακού ιμπεριαλισμού (νεοφιλελευθερισμού)» , των «κακών» χρηματοπιστωτικών αγορών και της κρίσης (των δεινών) που δημιουργούν «στους λαούς».

Είναι λοιπόν σαφές από το απόσπασμα πόσο επικίνδυνοι είναι κάποιοι όροι που ακατέργαστοι, μεταπηδούν από την θεωρία των αυστηρών κανόνων, στο τρέχον λεξιλόγιο της πολιτικής , και πόσο είναι δυνατόν να προκαλέσουν σύγχυση μέσω της δύναμης του αυτονόητου , του «ιδεολογικού κοινού τόπου» όπως αναγράφεται στο κείμενο.

Πρέπει λοιπόν να κρίνουμε τον όρο νεοφιλελευθερισμό , αναλύοντας τους τρόπους και τα νοήματα που αρθρώνει στο υπόλοιπο σώμα του κειμένου.

Ένας ακριβής ορισμός

Στην σελίδα 20 του ΙΧΑΚ δίδεται ένας σαφής και κατά την γνώμη μου ακριβής ορισμός

Νεοφιλελευθερισμός είναι ο σύγχρονος τρόπος λειτουργίας των αγορών και οι οικονομικές θεσμικές και στρατιωτικές πολιτικές του κράτους.

Είμαστε απόλυτα σύμφωνοι, και για αυτό ο νεοφιλελευθερισμός , σύμφωνα με τον ορισμό αυτό , μπορεί να αποτυπωθεί ισοδύναμα χωρίς να χάσει τίποτα ως σημασία με τον ισοδύναμο «σύγχρονος καπιταλισμός»

Αφού όμως ο ορισμός είναι σαφής, στην συνέχεια στο κείμενο παρατηρούνται ενδιαφέρουσες παραδρομές και ασάφειες.

Παραδρομές και παλινδρομήσεις του όρου:

Στην σελίδα 295 αναφέρεται πως η «αόρατος χειρ» είναι «νεοφιλελεύθερη αρχή»

‘Άλλωστε , εκείνο που έχει αμφισβητηθεί είναι ή ίδια η θεμελιώδης νεοφιλελεύθερη αρχή του αόρατου χεριού.

Πρόκειται προφανές για πραγματολογικό ολίσθημα , το οποίο μάλλον αναδεικνύει την αρχική μας εκτίμηση. Το άλυτο ζήτημα μαρξισμού αγοράς, παρακάμπτεται μέσω μιας χρονολογικής μετατόπισης της θεμελιακής έννοιας του Α Σμιθ κατά 250 χρόνια. Η διατύπωση αφήνει τέτοια ευρυχωρία και ασάφεια ώστε θα μπορούσε κάποιος να υποθέσει ότι σε κάποια φάση του καπιταλισμού η «αόρατος χειρ» δεν ήταν θεμελιώδης αρχή. Με μια έννοια όποιος θα μπορούσε να συνηγορήσει υπέρ της «αοράτης χειρός» δεν θα ήταν φιλελεύθερος αρά «νεοφιλελεύθερος».

Στην σελίδα 313 αναφέρεται

Τέλος , αξίζει να σημειώσουμε ότι η «σοφία των αγορών», σημαντικό στοιχείο συγκρότησης του πυρήνα του νεοφιλελεύθερου υποδείγματος , επιτάσσει την αγοραία αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων (market to market value)

Εδώ και πάλι παρατηρείται ένας αδικαιολόγητος αναδιπλασιασμός του όρου «σοφία των αγορών», ως εάν να υπάρχουν φάσεις του καπιταλισμού χωρίς τις αγορές

Στην σελίδα 289 αναφέρεται

Μια βασική πλευρά σχεδόν όλων των σύγχρονων προσεγγίσεων για τον καπιταλισμό και τον ιμπεριαλισμό είναι η μονότονη ιδέα ότι η κυριαρχία του νεοφιλελευθερισμού και του παγκοσμιοποιημένου χρηματοπιστωτικού τομέα της οικονομίας συμβάλλει σε μια εκδοχή καπιταλισμού που εγγενώς τείνει προς την κρίση και την κατάρρευση.

Εδώ ο νεοφιλελευθερισμός παρατίθεται στον παγκοσμιοποιημένο χρηματοπιστωτικό τομέα ως δύο παράλληλα φαινόμενα ,ως εάν ο νεοφιλελευθερισμός δεν τον εμπεριέχει.

Στην σελίδα 308 οι καθηγητές Lutz και Morgesten ορίζονται ως φιλελεύθεροι «αυστριακοί». Με ένα άρρητο τρόπο και σε συνδυασμό με την ελάχιστη χρήση του επιθέτου «φιλελεύθερος» μπορούμε κάλλιστα να τους δούμε ως φιλελεύθερους σε αντιδιαστολή με κάποιους «νεοφιλελεύθερους»

Βασικό μοτίβο όλων αυτών των διατυπώσεων, είναι ότι δημιουργείται μια κατανόηση ενός «νεοφιλελευθερισμού» ως «κάτι άλλο» , ως ένας καπιταλισμός πέραν του φιλελεύθερου, του οποίου είναι μια δυσπλασία. Το οξύμωρο είναι ότι το ΙΧΑΚ αλλά και το έργο των Θέσεων είναι αντίθετο σε ιστορικιστικές κατηγοριοποιήσεις του καπιταλισμού. Με βάση το συνολικό έργο του ΓΜ , θα αναμέναμε να είναι ο πρώτος που θα υιοθετούσε μια πολύ περιορισμένη και αυστηρά κριτική χρήση του «νεοφιλελευθερισμού». Η κριτική μας είναι πως η παραφθαρμένη χρήση του «νεοφιλελευθερισμού» είναι θεμελιακά αντίθετη με την ίδια την ουσία του εγχειρήματος του ΙΧΑΚ.

Για να υπογραμμίσουμε ακόμη περισσότερο την σύγχυση που προκαλεί ο όρος , παραθέτω δύο ακόμη αποσπάσματα. Στο πρώτο ο Ν.Δήμου βολεύεται αφάνταστα με τον όρο , γιατί μέσω αυτού μπορεί να απολυμάνει τον κλασσικό φιλελευθερισμό από τους «νεοφιλελεύθερους» των οποίων την πρωτοκαθεδρία έχει η Κίνα. Στο δεύτερο οι «Θέσεις» (!!) παραθέτουν τον καπιταλισμό και τον νεοφιλελευθερισμό , ισοδύναμα ως διαφορετικούς κοινωνικούς σχηματισμούς ή ίσως τρόπους παραγωγής.

Ο νέο-φιλελευθερισμός (λέξη βρισιά στα νεοελληνικά) είναι μία υπερβολή του οικονομικού φιλελευθερισμού - και, σαν κάθε υπερβολή, λανθασμένος. Οι αγορές δεν αυτό-ρυθμίζονται. Αντίθετα, ο κλασικός οικονομικός φιλελευθερισμός εμπεριέχει μέριμνα για τον άνθρωπο. Ο Φιλελευθερισμός ΔΕΝ ταυτίζεται με τον Καπιταλισμό (Κίνα) και ουδέποτε εφαρμόστηκε στην Ελλάδα Ν.Δήμου Lifo

Η εσωτερική ιδιωτικοποίηση «από τα κάτω» είναι σύμπτωμα της ηγεμονίας του καπιταλισμού (και του νεοφιλελευθερισμού) και αποτελεί πολύ μεγαλύτερο εμπόδιο για την εγκαθίδρυση της οικονομίας των αναγκών από τις τυπικές σχέσεις ιδιοκτησίας επί των μέσων παραγωγής.Θέσεις Editorial 116

Συμπέρασμα

Όσο περισσότερο περιοριστεί ο όρος , τόσο καλύτερα θα μπορέσουμε να συνεννοηθούμε, και τόσο γρηγορότερα η αριστερά θα διαπραγματευτεί το ζήτημα «δημόσιο- ιδιωτικό» που στην δική μου ανάγνωση είναι η βαθύτερη διερεύνηση των σχέσεων Αριστεράς Φιλελευθερισμού. Τέλος πέραν των δικών μας αμφισβητήσεων το ΙΧΑΚ παραμένει μια σοβαρή συνοπτική περιγραφή όλων των θεωρητικών ζητημάτων της συγκυρίας και συνίσταται. Καλή ανάγνωση….

O Μάκης και η McKinsey

2011-09-19T20:09:00.003+03:00

Η έκθεση McKinsey για το μέλλον της Ελληνικής Οικονομίας έχει μερικά πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία και σχετικά αντιφατική υποδοχή.

Η Συνομοσπονδία Ελληνικού Εμπορίου, βρήκε μεθοδολογικά σφάλματα αλλά και κραυγαλέες αλλοιώσεις στοιχείων , στα όρια της επιστημονικής απάτης. Όμως το μοναδικό επίδικο το οποίο βρήκε ήταν η συσχέτιση μεγέθους και παραγωγικότητας. Η Συνομοσπονδία ισχυρίζεται ότι το μικρό μέγεθος δεν είναι αναπόδραστα συνδεδεμένο με την χαμηλή παραγωγικότητα.Ο Ριζοσπάστης δεν βρήκε παρά ένα απλό έγγραφο καπιταλιστικής απολογίας. Η Αυγή παρουσίασε μια πιο ισορροπημένη κριτική του Ν.Γεωργάκη με κύριες τις αρνητικές όψεις αλλά και διατυπώσεις που επεφύλασσαν μια νουνεχή δεύτερη ανάγνωση στο μέλλον.

Θα ήθελα προκαταβολικά να σημειώσω πως έχω μεγάλη δυσπιστία σε οικονομικές μελέτες καθώς το παιχνίδι με τις στατιστικές πλέον έγινε κάτι σαν το φλιτζάνι του καφέ. Ο καθείς οικονομολόγος ανάλογα με τις τεχνικές παραδοχές του και τα μοντέλα μπορεί να αποδείξει ότι θέλει. Ρητά ,λοιπόν ,αναγνωρίζω ότι διάβασα την έκθεση με την ακόλουθη μεθοδολογική , «ιδεολογική» προκατάληψη :

Σε κάθε οικονομία το κύριο είναι ποιος προσπορίζεται τα πλεονάσματα που παράγει. Το ταξικό ζήτημα είναι το πρώτο και θεμελιώδες. Ωστόσο όμως η εμπειρία δείχνει πως ο τρόπος που τα πλεονάσματα αυτά μεταβιβάζονται έχει σχέση με την ανάπτυξη και τη δομή της οικονομίας. Οι λιγότερο αναπτυγμένες οικονομίες και οι πιο εσωστρεφείς έχουν τις μεγαλύτερες ταξικές διαφορές. Οι ανεπτυγμένες εξωστρεφείς οικονομίες προσφέρουν μεγαλύτερες ευκαιρίες αναδιανομής και πολιτικής ανατροπής. Διαβάζω με ενδιαφέρον «ολικές κριτικές» του συστήματος όπου τελικά όλα είναι καπιταλισμός, ο τρόπος παραγωγής (τα μηχανήματα, η κατανομή της εργασίας κλπ ) , όπου ο «νόμος αξίας» μεταφέρει την υπεραξία από τους εργαζόμενους υψηλής παραγωγικότητας στους καπιταλιστές σε όλο το σύστημα κλπ κλπ .Οι κριτικές αυτές έχουν πολύ ενδιαφέρον ως ασκήσεις «ακαδημαϊκού μαρξισμού» αλλά δεν μετουσιώνονται σε πολιτικά προτάγματα παρά μόνο από τον χώρο του ελευθεριακού αναρχισμού. Με βάση την οπτική αυτή είδα την έκθεση αυτή ως εξής :
Δεν περίμενα να πυροδοτήσει κανένα πολιτικό κίνημα του τύπου «σοσιαλιστές βιομήχανοι υπέρ της αναδιανομής» , αλλά περίμενα να δω αν η εξωστρέφεια και η δομή της οικονομίας που προκρίνει είναι αυτή που επιτρέπει στις δυνάμεις της εργασίας να ενισχυθούν σχετικά. Ακόμη έχει ενδιαφέρον αν οι θεμελιώδεις παραδοχές της έκθεσης έχουν κάτι από ένα χύδην λαϊκιστικό πρωτόγονο λόγο που διακινούν τηλεαστέρες Ηρακλειδείς (Κώνστας, Καψής κλπ) του σε βραδινά δελτία κατά του «δημοσίου»

Με βάση αυτήν την οπτική παρατήρησα τα εξής

1.-Η παραδοχή της γενικευμένης φοροδιαφυγής και παραοικονομίας .Αυτή η δημόσια παραδοχή δημιουργεί ένα άλλο τεχνικό και πολιτικό επίδικο. Η χρεοκοπία είναι αποτελέσματα φοροδιαφυγής, απλής σύλληψης των φόρων οι οποίοι ήδη είχαν επιβληθεί .Γράφεται στην σελίδα 7:

Ένα περίπλοκο διοικητικό και φορολογικό σύστημα δημιουργεί νομικά , γραφειοκρατικά και διαδικαστικά αντικίνητρα στην προσπάθεια ίδρυσης ή και επέκτασης των επιχειρήσεων, ενώ παράλληλα αδυνατεί να εισπράξει ετήσια φοροδιαφυγή της τάξης των €15-20 δισ. ποσό που θα επαρκούσε για να καλύψει το δημοσιονομικό έλλειμμα.

2.-Η απόρριψη του στερεότυπου της υπανάπτυκτης οικονομίας. Οι διάφοροι κλάδοι εντός οικονομίας δεν παρουσιάζουν κανενός τύπου εξωτική κατανομή μεταξύ τους , αλλά υπάρχει θέμα παραγωγικότητας κάθε κλάδου χωριστά. Γράφεται στην σελίδα 17

Το έλλειμμα παραγωγικότητας οφείλεται στη χαμηλή παραγωγικότητα των ιδίων των κλάδων, όχι στη σύνθεση της οικονομίας

3.- Οι δημόσιες δαπάνες στην Ελλάδα είναι στο στατιστικό μέσο όρο των χωρών της ΕΕ. Δεν είναι οι μεγαλύτερες , δεν είναι οι μικρότερες αλλά η παραγωγικότητα του δημοσίου είναι η χαμηλότερη από όλες τις χώρες. Το επίδικο λοιπόν δεν είναι οι δαπάνες όπως ιδιοτελώς γκρινιάζουν οι δεξιοί φιλελεύθεροι, το επίδικο είναι η αποδοτικότητα τους. Αυτό είναι ένα σχετικά περίπλοκο και τεχνικά δαιδαλώδες επίδικο , για το οποίο δεν αρμόζουν ούτε οι κραυγές κατά των «τεμπέληδων» ούτε οι ναρκισσισμοί και οι κολακείες του χυδαίου «αντινεοφιλελευθερισμού». Το σχετικό διάγραμμα (σχήμα 11, σελίδα20) είναι αποκαλυπτικό.

4.-Προκρίνονται κλάδοι με σχετικά μικρότερο συστημικό-λειτουργικό κρατισμό. Με θετική ματιά είδα να απουσιάζουν από τους προκρινόμενους κλάδους οι οργανικά κρατιστές των δημοσίων έργων, των «πακέτων» (Δημόσια Έργα, Τράπεζες). Αντίθετα προκρίνονται κλάδοι με εξωστρέφεια που αντικειμενικά έχουν λιγότερες πολιτικές εμπλοκές. Υπάρχουν και μερικές ιδέες που προσπαθούν να δώσουν επαρκείς λύσεις σε μερικά ειδικά διαρθρωτικά προβλήματα. πχ οι υπεράριθμοι γιατροί να απορροφηθούν από μια οικονομία του Ιατρικού Τουρισμού, οι μονίμως σε υποαπασχόληση απόφοιτοι των κλασικών σπουδών να απορροφηθούν σε Διεθνή Κέντρα Κλασικών σπουδών.

5.-Προκρίνεται ένα φορολογικό σύστημα με βάση τους άμεσους και όχι τους έμμεσους φόρους. Σελίδα 12:

Ταυτόχρονα, όμως, τα δημόσια έσοδα μειώθηκαν κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες, καθώς μεγάλο μέρος των εσόδων προερχόταν από έμμεσους φόρους (π.χ., ΦΠΑ), όπου η φοροδιαφυγή είναι πιο διαδεδομένη και ο έλεγχος πιο δύσκολος .

6.-Αιτήματα προς το κράτος .Η έκθεση διατυπώνει μια σειρά αιτημάτων προς το κράτος , για τα οποία απαιτούνται δημόσιες δαπάνες. Πχ Μηχανισμός πιστοποίησης ελληνικών προϊόντων, εκθεσιακά κέντρα, ΣΔΙΤ για τα τρόφιμα , βοήθειες για Road Shows κλπ. Η λίστα των αιτημάτων είναι τέτοια που δημιουργεί έδαφος για διαπραγμάτευση. Αν ο ΣΕΒ έχει αιτήματα που απαιτούν δημόσιες δαπάνες αυτά μπορούν να συζητηθούν έναντι ασφαλειών προς την εργασία.

7.-Η έκθεση κάνει ένα «λογοτεχνικό» τρικ σχετικά με την ελαστικότητα των εργασιακών σχέσεων, την κινητικότητα της εργασίας κλπ. Εκκινεί από το δεδομένο ότι σε πιο ανεπτυγμένες και ασφαλείς , για τους εργαζόμενους κοινωνίες, υπάρχουν ελαστικές εργασιακές σχέσεις , αλλά αφήνει να εννοηθεί ότι αυτές είναι προϋπόθεση ανάπτυξης. Το δεδομένο είναι ότι στις χώρες που αναφέρεται η ελαστικότητα είναι αποτέλεσμα της ανάπτυξης και όχι προϋπόθεση . Η ανάπτυξη δημιουργεί κοινωνικά θεμέλια που αντισταθμίζουν ελαστικότητα στις σχέσεις. Η ελαστικότητα πρέπει να είναι διαπραγματεύσιμη έναντι αντίστοιχων ανταλλαγμάτων ασφάλειας και όχι προϋπόθεση.

8.-Υπάρχουν αμφιλεγόμενες και ενδιαφέρουσες συστάσεις για την διασύνδεση επιχειρήσεων πανεπιστημίων. Το θέμα βέβαια έχει κυριολεκτικά τραγελαφικές διαστάσεις. Τυπικά αριστερές φωνές μιλάνε για επέλαση της αγοράς στα πανεπιστήμια , την στιγμή που τα μισά μέλη του ΣΕΒ νομίζουν πως το R&D είναι μάρκα αποσμητικού και τα άλλα μισά ότι το «Πανεπιστήμιο» όνομα Μπυραρίας στην Μύκονο. Η διαπιστωμένη επάρκεια ορισμένων τμημάτων στην εφαρμοσμένη έρευνα κινητοποιείται από μια ειδική ακαδημαϊκή προσοδοθηρία των «πακέτων» της ΕΕ , αλλά δεν έχει καμία σχέση με την Ελληνική Μεταποίηση. Η αναγγελία από τον ΣΕΒ για πανεπιστημιακή εμπλοκή, πρέπει να ειδωθεί στην θετική της διάσταση μιας τεχνολογικής αναβάθμισης και όχι στην αρνητική της διάσταση μιας ακαδημαϊκής έκπτωσης και διαφθοράς. Η ακαδημαϊκή έκπτωση και διαφθορά προϋπάρχει και είναι ανεξάρτητη από τον καχεκτικό, ισχνό ελληνικό καπιταλισμό της καινοτομίας. Θα μπορούσαμε να πούμε ,αντίθετα, πως ο ραντιέρικος προσοδηθηρικός καπιταλισμός βολεύεται από ένα εσώκλειστο ακαδημαϊσμό εκτός οικονομίας ανεξαρτήτως περιεχομένου.

Συνοπτικά βρήκα την έκθεση αυτή ως την πρόταση του βιομηχανικού κεφαλαίου προς την κοινωνία και άρα ως πρόταση προς διάλογο και διαπραγμάτευση. Η αίσθηση μου είναι πως όσον αφορά την άρθρωση των τομέων και κλάδων που προκρίνει κινείται στην σωστή κατεύθυνση. Σηματοδοτεί μια διάθεση απεμπλοκής του βιομηχανικού κεφαλαίου από τον λειτουργικό κρατισμό των «κρατικών προμηθειών» και την ρητορική , τουλάχιστον, διάθεση συμμετοχής στον διεθνή καταμερισμό.

Ας είμαστε ειλικρινείς :Η σύγχρονη αριστερά , κινείται εντός συνεχούς συμβιβασμού με το κεφάλαιο. Εκτός από τους νοσταλγούς των «πενταετών» όλοι , μα όλοι, οι νοήμονες της έλλογης αριστεράς (Οικολόγοι, Δημαρ, Συν, έλλογη Ανταρσύα) δέχονται την ιδιωτική οικονομία (πολιτικά ορθός όρος για τον καπιταλισμό, σε προγραμματικά κείμενα εσωτερικής αριστερής κατανάλωσης).Μια πρόχειρη περιδιάβαση στο συνέδριο του Συν αλλά και της πρόσφατης πρότασης του Σύριζα αρκεί για να αναδείξει το αυτονόητο. Όμως υπάρχουν εγκλωβισμοί που εκκινούν από μια απλοϊκή και τελικά μη μαρξιστική ταξινόμηση «μικρού»-«μεγάλου» κεφαλαίου. Αν δούμε αυστηρά τυπικά κριτήρια , ο Μάκης Ψωμιάδης είναι «μικρός» και ο Δασκαλόπουλος «μεγάλος» . Το «902» είναι μικρός και απολύει και θα μπορούσα να καταγράψω τουλάχιστον πέντε «μεγάλους» που το 2011 έδωσαν αυξήσεις. Αν απεγκλωβιστούμε από τηλεοπτικούς αντικαπιταλισμούς τύπου «Αυτιά Μητρόπουλου» τότε οι δυνάμεις της εργασίας έχουν να κάνουν μερικές επιλογές. Απέναντι στην άρρητη συναισθηματική προσέγγιση με τον φοροφυγά και εισφοροφυγά μικρομεσαίο καπιταλισμό του Ψωμιάδη προτιμώ την συγκρουσιακή ανοικτή διαπραγμάτευση με τον εξωστρεφή καπιταλισμό «των αξιών χρήσης» του Δασκαλόπουλου. Χοντρικά ο Δασκαλόπουλος μέσω McKinsey προτείνει «ελαστικές σχέσεις» και κρατικές ρυθμίσεις για μια έξοδο με ορίζοντα δεκαετίας. Εγώ θα αντέτεινα αυτό να γίνει διαπραγματεύσιμο έναντι εξασφαλίσεων .Από τον μικροκομπιναδόρικο καπιταλισμό των άρρητων συναινέσεων που τελικά στην κρίση απέλυσε 500,000 χωρίς να πει κανείς κιχ, προτιμώ τον καπιταλισμό της εξωστρέφειας. Όχι γιατί αυτός ο καπιταλισμός είναι καλός, αλλά γιατί καθώς αγκυρώνεται σε πιο «βαριές αξίες χρήσης» έχει ανάγκη την εξειδικευμένη εργασία, το εργατικό δυναμικό της γνώσης, και τελικά αυτό επιτρέπει τους ταξικούς αγώνες να διεξάγονται από καλύτερη βάση.Θα άξιζε κάποιος να ερευνήσει τους μισθούς, τα δικαιώματα, και τις απολύσεις στον εξαγωγικό υποτομέα της βιομηχανίας και να τον συγκρίνει με τα αντίστοιχα της αφελώς καλοδεχούμενης «μικρής επιχείρησης θύματος των μονοπωλίων» . Η θεωρία του καπιταλισμού «καζίνο» , η θεωρία του νεοφιλελευθερισμού έχει αποκτήσει μια επικίνδυνη υπερτροφία εντός αριστεράς. Υφίσταται αλλά «κάτω» από το «καζίνο» ο καπιταλισμός των «βαριών αξιών χρήσης» των θηριωδών επενδύσεων (ενέργεια, πετρέλαιο ,φάρμακα, αυτοκίνητα,κλπ) λειτουργεί στην δική του αυτονομία .Αυτός ο καπιταλισμός δεν εξαερώνεται όπως τα παράγωγα , και άρα ενισχύει την εργασία μέσω της «σταθερότητας» του. Το πως ο "νεοφιλελεύθερος" Μπους έσωσε τις General Motors ,Ford και τις χιλιάδες θέσεις εργασίας είναι μάθημα για τις αντιφάσεις του συστήματος. Και αυτές τις αντιφάσεις πρέπει να δει η νοήμων αριστερά. Ο χιλιαστικός αντικαπιταλισμός είναι αγχολυτικός αλλά ελάχιστα αποτελεσματικός .

Σύνδεσμοι

Κείμενο με εσωτερικό σύνδεσμο για την έκθεση McKinsey

Αντιρρήσεις Συνομοσπονδίας Ελληνικού Εμπορίου

Ριζοσπάστης "Μανιφέστο φτώχειας και εξαθλίωσης"

Αυγή "Μια σημαδεμένη μελέτη στην υπηρεσία του ΣΕΒ"

Η βλακώδης αντίληψη του νεοφιλελεύθερου μπαμπούλα.Μέρος Πρώτο

2011-09-11T16:44:00.001+03:00

Ένα από τα αγαπημένα θέματα του ιστολογίου είναι η ανάδειξη της κριτικής ανεπάρκειας του όρου "νεοφιλελευθερισμός". Ο όρος συσκοτίζει, γιατί δεν έχει σαφή ορισμό , διαπλάθεται και αναπλάθεται κατά βούληση, και εν τέλει λειτουργεί κατά της αριστεράς.Μια απλή καταγραφή των αυτο-οριζόμενων "αντινεοφιλελεύθερων" είναι αφοπλιστική: περιλαμβάνει όλο το συνταγματικό και εναλλακτικό τόξο της πολιτικής αρένας .Τα κριτήρια εισδοχής στον "αντινεοφιλελευθερισμό" είναι επίσης ελαστικά και δεν απαντούν σε απλά ζητήματα συγκυρίας. Τα bail out του Bush είναι νεοφιλελευθερισμός ή αντινεοφιλελευθερισμός; Οι χαμηλοί φορολογικοί συντελεστές της Ιρλανδίας , σε αντίθεση με τους υψηλούς συντελεστές που απαίτησε η τροίκα είναι νεοφιλελευθερισμός ή αντινεφιλελευθερισμός;Δεν είναι τυχαίο ότι για την ανεπάρκεια του όρου , αρχίζουν να επιστρατεύονται νεολογισμοί όπως "μετάνεοφιλελευθερισμός" και "κρατικός νεοφιλελευθερισμός".Δεν είναι η πρώτη φορά που ανεπαρκείς όροι γενικεύονται για να συσκοτήσουν παρά να διευκολύνουν πχ παλαιώτερα ο εύπεπτος και "δια πάσα νόσο" ασαφής όρος "σταλινισμός"

Είναι προς τιμή της Αυγής και των Ενθεμάτων που μετέφρασαν ένα κείμενο από το γνωστό Left Liberal site "Spiked" το οποίο προκρίνει το αυτονόητο "ας τελειώσουμε με την βλακεία του νεοφιλελευθερισμού" (σσ του όρου..)

Αρχική δημοσίευση "Ενθέματα" Αυγή 11/9/2011

Brendan OʼNeill

Υπάρχει άραγε οποιοδήποτε κακό στον κόσμο για τον οποίο δεν ευθύνεται ο «νεοφιλελευθερισμός»; Το βιβλίο συμβάντων μεγαλώνει μέρα με τη μέρα. Αυτή η νεφελώδης αλλά προφανώς απεχθής ιδεολογία κατηγορείται ότι έχει προξενήσει δύο πολέμους στη Μέση Ανατολή, μια οικονομική Ύφεση, και τη γενική αποσύνθεση της ανθρώπινης ηθικότητας. Και τώρα βρίσκεται στο εδώλιο για την καταστροφή τμημάτων του Τότεναμ, του Χάκνεϋ και άλλων προαστίων του Λονδίνου, καθώς οι αναλυτές σπεύδουν να υποστηρίξουν ότι οι πρόσφατες ταραχές είναι νόθα τέκνα της ένθερμης προώθησης των αξιών της αγοράς. Όσοι μετείχαν στις ταραχές είναι «εγγόνια της Θάτσερ» έγραψε ένας σχολιαστής: η ζωή τους έγινε σμπαράλια και οι εγκέφαλοί τους έχουν υποστεί πλύση από την «ανηθικότητα του νεοφιλελεύθερου πιστεύω», το οποίο «αδιαμφισβήτητα ηγεμόνευσε από την εποχή της Θάτσερ».

Αυτός ο ισχυρισμός, το πλήρες οργής αλλά κενό περιεχομένου επιχείρημα ότι η εξέγερση είναι προϊόν της απελευθέρωσης των δυνάμεων της αγοράς σε όλα τα πεδία του βίου, απεικονίζει πολύ εύγλωττα το τι σημαίνει ο όρος «νεοφιλελευθερισμός» στη δημόσια συζήτηση της εποχής: όχι μια σοβαρή προσπάθεια να αναλύσουμε ή να περιγράψουμε τα γεγονότα, αλλά μια έκφραση της πολιτικής αγανάκτησης, μια εντελώς παιδαριώδη πεποίθηση ότι ένας μπαμπούλας, φορώντας μια θατσερική μάσκα ευθύνεται για οτιδήποτε τρομακτικό που συμβαίνει. Η κραυγή «Νεοφιλελευθερισμός!» θέλει να ακούγεται διεκδικητική, ακόμα και ριζοσπαστική, αλλά στην πραγματικότητα απευθύνεται σε ένα εντελώς παθητικό πνεύμα, απρόθυμο να αντιμετωπίσει τις αληθινές δυνάμεις που οδηγούν στην καταστροφή τις κοινότητες της Βρετανίας. […]

Πρέπει να τονίσουμε ότι, σε όλη τη διάρκεια της σύγχρονης ιστορίας, οι κοινότητες της Βρετανίας κλυδωνίστηκαν επανειλημμένα από τις ιδιοτροπίες της αγοράς, το γενικευμένο κλείσιμο των εργοστασίων και τη μαζική απώλεια θέσεων εργασίας. Ωστόσο, δεν αντιδρούσαν καίγοντας αυτοκίνητα και λεηλατώντας πολυκαταστήματα. Η διαφορά, σήμερα, έγκειται στην σχεδόν πλήρη «προνοιοποίηση» αυτών των κοινοτήτων, τη διείσδυση του κράτους σε οποιαδήποτε πτυχή της ζωής των ανθρώπων και των κοινωνικών σχέσεων, με μια επιμονή που θα είχε θορυβήσει τον William Beveridge, τον κοινωνικό μεταρρυθμιστή που θεμελίωσε το σύγχρονο κράτος πρόνοιας της Βρετανίας. Στο παρελθόν, οι κοινότητες που ο καπιταλισμός τις είχε πλήξει αλύπητα, είτε θα είχαν καταφέρει να αναδιοργανωθούν και ίσως θα αγωνίζονταν για τις θέσεις εργασίας, είτε, απλώς, θα είχαν διαλυθεί. Οι άνθρωποι, ολόκληρες οικογένειες, θα είχαν μαζέψει τα μπογαλάκια τους και θα είχαν μετακινηθεί σε άλλες περιοχές με καλύτερες εργασιακές προοπτικές, αφήνοντας πίσω τους μια πόλη-φάντασμα. Σήμερα, αντιθέτως, οι εν λόγω κοινότητες συντηρούνται τεχνητά, επιδοτούμενες από ένα κράτος που παρεμβαίνει στους οικονομικούς και κοινωνικούς πόρους με έναν τρόπο που δεν είχαν γνωρίσει ποτέ οι μεσοπολεμικές ή μεταπολεμικές κοινότητες της εργατικής τάξης, που κι αυτές, επίσης, βίωσαν την οικονομική καταστροφή. […]

Γιατί όταν το κράτος εισβάλλει σε μια κοινότητα και εισάγει το προνοιακό ισοδύναμο ενός μηχανήματος τεχνητής υποστήριξης της ζωής, όταν το κράτος επιδιώκει να καλύπτει παρέχει κάθε βασική ανάγκη των ανθρώπων, ακόμα και να διαμορφώνει την ηθική και τις γονεϊκές τους πρακτικές, αυτό έχει σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στο κοινοτικό πνεύμα και στον κοινωνικό ιστό. Η ίδια η ιδέα της «κοινότητας» αποσαθρώνεται. Οι άνθρωποι εξαρτώνται πλέον τόσο από το κράτος, που δεν χρειάζεται πλέον να στραφούν στους γείτονές τους για την ηθική και κοινωνική επιβίωση. […]

Οι ταραχές ήταν μια συνέπεια αυτής της μαζικής και ύπουλης επέκτασης της κρατικής παρέμβασης. Η έλλειψη φροντίδας για τις κοινότητές τους, που επέδειξαν όσοι μετείχαν στις ταραχές και η αίσθησή τους για το δικαίωμά τους στα υλικά αγαθά είναι αποτέλεσμα του ότι έχουν μεγαλώσει σε περιοχές όπου οι δεσμοί της κοινότητας και το πνεύμα της εργατικής τάξης πνεύμα έχουν καταστραφεί, όχι από το «νεοφιλελευθερισμό», αλλά από πρωτοφανή επίπεδα της κρατικής παρέμβασης.

Ο Brendan OʼNeill είναι εκδότης του περιδικού spiked. Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό, στις 15.8.2011 (http://www.spiked-online.com/index.php/site/article/10989)
Εικόνα: Η αφίσα της ταινίας του Λάνθιμου που πήρε βραβείο σεναρίου στην Βενετία

Ο Μάκης διαβάζει Althusser, και ο Slavoj Πρετεντέρη.

2011-09-07T09:30:00.000+03:00

H ομιλία του Μ.Βορίδη στην βουλή ήταν, όντως, ένα ενδιαφέρον στιγμιότυπο. Για όσους δεν έχουν παρακολουθήσει το θέμα καλό είναι να το υπενθυμίσουμε : ο βουλευτής του Λαος χρησιμοποιώντας μια κλασική αριστερή θεματολογία υπεστήριξε το νομοσχέδιο. Συνοπτικά ανέφερε πως όντως τα πανεπιστήμια είναι ιδεολογικοί μηχανισμοί της εξουσίας (Althusser) , και η αριστερά στα πλαίσια της στρατηγικής ανάκτησης της ηγεμονίας (Gramsci) χρησιμοποιεί τα πανεπιστήμια για να ανανεώσει την ηγεμονία της. Όλο το ρητορικό κατασκεύασμα του Βορίδη στηρίχτηκε σε στην αμφισβητούμενη παραδοχή μιας «αριστερής» κυριαρχίας. Η ευχέρεια του Βορίδη στην διαπραγμάτευση του θέματος μέσω εννοιών μιας κριτικής παράδοσης ήταν όντως εντυπωσιακή. Καθώς η παραδοσιακή δεξιά έχει αποστροφή προς τις πιο εκλεπτυσμένες ιδεολογικές επεξεργασίες ακόμη του χώρου της , παραμένοντας ουσιαστικά σε ένα προδικτατορικό ρεπερτόριο, μια φωνή της δεξιάς που παρουσιάζει τέτοιες στενές σχέσεις με τη θεωρία και την θεματολογία της αριστεράς δημιουργεί κατ’ αρχάς αμηχανία.

Υπήρξαν αντιδράσεις που άλλοτε ήσαν χλευαστικές (σιγά τώρα ο Βορίδης μην ξέρει Gramsci..) άλλοτε πιο εμπεριστατωμένες (ο Βορίδης κατέχει το θέμα αλλά κάνει σοφιστείες).

Ωστόσο το θέμα οικειοποίησης ενός διαφορετικού ύφους και περιεχομένου παρά την πρόσκαιρη έκπληξη που δημιουργεί δεν είναι καινοφανές. Μια αντίστοιχη αμηχανία μου προκάλεσε η συνέντευξη του πληθωρικού (στα όρια του ανεξέλεγκτου) Ζίζεκ.

Αν ο Βορίδης ενεπλάκη με τους Althusser Gramsci, o Slavoj μας αποκάλυψε πως κατέχει βαθύτατες γνώσεις του Πρετεντερικού ιδιώματος, τις άψογες διατυπώσεις ενός πολιτικά ορθού κυνισμού , ενός ουδέτερου λεξιλογίου που προσφέρεται για «πάσα νόσο».

Ας τον απολαύσουμε:

Οι εξοργισμένοι ανέδειξαν κάτι το οποίο είναι πολύ ενδιαφέρον. Η ζήτηση του καπιταλισμού για εργατικό δυναμικό υψηλής εξειδίκευσης, δημιούργησε μια τάξη υπερεξειδικευμένων ανέργων που δεν είναι μόνο άνεργοι αλλά και απολύτως απελπισμένοι. Άλλα όταν διάβασα το μανιφέστο τους, δεν βρήκα καμία συγκεκριμένη πρόταση προς ένα εναλλακτικό μοντέλο. Τα αιτήματα για εξασφαλισμένους κατώτατους μισθούς είναι μια απόπειρα «χτυπήματος» του καπιταλισμού μέσα από ένα πρίσμα ελεημοσύνης και δικαιοσύνης – όμως προς τα που κατευθύνουν αυτά τους τα αιτήματα τελικά; Αν και είναι «εξοργισμένοι» με το σύνολο της πολιτικής τάξης τελικά απευθύνονται στο κράτος! Αυτοί οι άνθρωποι κάνουν έκκληση μόνο για ένα νέο ιδιοκτήτη! Επιτρέψτε μου να κάνω μια μακάβρια σκέψη: Δεν θα μπορούσε ένας έντιμος, μετριοπαθής φασίστας να συμμερίζεται αυτά τα αιτήματα;

Η διάλυση της οικονομικής και πολιτικής ένωσης της Ευρώπης πρέπει να αποφευχθεί με κάθε κόστος. Οι Έλληνες δεν θα πρέπει τώρα να κατηγορούν την Ευρώπη για τα πολιτικά τους προβλήματα. Για πολλά χρόνια έχουν επιδοθεί σε ένα επικίνδυνο μίγμα πελατειακών σχέσεων με το κράτος πρόνοιας που έχει φθάσει στα όριά του.Αλλά το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η ίδια η Ευρώπη. "Τι θέλει η Ευρώπη;" για να παραφράσουμε το ερώτημα του Φρόυντ "Τι θέλει η γυναίκα;". Η σημερινή κρίση είναι κρίση του τεχνοκρατικού μοντέλου των Βρυξελλών. Μόνο μια νέα αριστερά μπορεί να σώσει την Ευρώπη.

Μη μου πεις ; Αν δεν ήξερες τον συγγραφέα άνετα θα το έβαζες ως απόσπασμα στο κύριο άρθρο της Καθημερινής ή του Βήματος.

Προφανώς το θέμα δεν είναι ότι Αλτουσερ ανήκει λόγω κληρονομικού δικαίου στις «Θέσεις» ούτε ότι η αριστερά θα είναι μονίμως εγκλωβισμένη εντός ενός «ξύλινου» ιδιώματος ή ενός εργατιστικού μελό. Το θέμα είναι πως πλέον μιλάμε για ιδεολογικά πολιτικά ρεύματα τα οποία είναι πολυσυλλεκτικά , πολυεπίπεδα πολυεδρικά, υβριδικά, συνθετικά. Και αυτή είναι μια νέα συνθήκη η οποία αγχώνει τους πάντες. Με το Βορίδη του Μελιγαλά ίσως και να ξεμπερδεύεις πιο εύκολα από το Βορίδη του Gramsci. Το στοίχημα είναι αν ο Ζίζεκ του «ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα είναι κρατισμός» και του «οι Έλληνες έφεραν το κράτος πρόνοιας στα όρια» είναι πιο αποτελεσματικός από τον Λαφαζάνη ή τον Μαίλη.

Η γνώμη μου είναι πως το μέλλον είναι προς τους γόνιμους αναθεωρητισμούς, τις ιδιοσυγκρασιακές συνθέσεις, τις sui generis αναζητήσεις. Έστω και με το ρίσκο μιας αμετροέπειας που κάποτε γίνεται αφόρητη γραφικότητα. Και μια τέτοια περίπτωση είναι ο αγαπημένος του ιστολογίου Slavoj, του οποίου η πολυσυλλεκτικότητα του σε στυλ, όψεις, ματιές, θεμέλια και αναφορές ειλικρινά κάποτε μας υπερβαίνει.

Συνδέσεις

Ολόκληρη η συνέντευξη του S Zizek (μτφ Red Notebook)

Oμιλία Βορίδη στη Βουλή